II Ca 518/17
Суди загальної юрисдикції2017-12-07
Номер справи
II Ca 518/17
Дата рішення
2017-12-07
Тип
DECISION
Судді
Andrzej Mikołajewski (PRESIDING_JUDGE)Joanna Misztal-KoneckaKrzysztof Niezgoda
Правова підстава
Текст рішення
<p>
Sygn. akt II Ca 518/17</p>
<div>
<h2>POSTANOWIENIE</h2>
<p>Dnia 7 grudnia 2017 roku</p>
<p>
Sąd Okręgowy w Lublinie II Wydział Cywilny Odwoławczy</p>
<p>w składzie:</p>
<p>Przewodniczący Sędzia Sądu Okręgowego Andrzej Mikołajewski (spr.)</p>
<p>Sędziowie: Sądu Okręgowego Joanna Misztal-Konecka</p>
<p>Sądu Okręgowego Krzysztof Niezgoda</p>
<p>Protokolant Paulina Trzcińska</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2017 roku w Lublinie na rozprawie</p>
<p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">M. S.</span>
</p>
<p>z udziałem Gminy <span class="anon-block">J.</span>, <span class="anon-block">A. R.</span>, <span class="anon-block">B. R.</span>, <span class="anon-block">M. R.</span> i <span class="anon-block">S. R.</span>
</p>
<p>o ustanowienie służebności drogi koniecznej</p>
<p>na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie z dnia 20 grudnia 2016 roku, sygn. akt II Ns 1272/11</p>
<p>postanawia:</p>
<p>I.
oddalić apelację;</p>
<p>II.
zasądzić od <span class="anon-block">M. S.</span> na rzecz <span class="anon-block">S. R.</span> kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego;</p>
<p>III.
oddalić wniosek <span class="anon-block">M. R.</span> o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.</p>
<p>Krzysztof Niezgoda Andrzej Mikołajewski Joanna Misztal-Konecka
</p>
<p>Sygn. akt II Ca 518/17</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>We wniosku z dnia 1 czerwca 2011 roku <span class="anon-block">M. S.</span> wniósł o ustanowienie, za jednorazowym wynagrodzeniem, służebności drogi koniecznej na rzecz nieruchomości gruntowej, położonej w <span class="anon-block">D.</span> w gminie <span class="anon-block">J.</span>, stanowiącej działki o numerach ewidencyjnych: <span class="anon-block">(...)</span>, dla której prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta nr (...)</span>, będącej jego własnością, która miałaby przebiegać po nieruchomości gruntowej, położonej w <span class="anon-block">D.</span> w gminie <span class="anon-block">J.</span>, oznaczonej w ewidencji gruntów jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span>, dla której prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta nr (...)</span>, będącej własnością <span class="anon-block">A.</span> i <span class="anon-block">B.</span> małżonków <span class="anon-block">R.</span> na prawie wspólności ustawowej małżeńskiej oraz po nieruchomości położonej w <span class="anon-block">D.</span> w gminie <span class="anon-block">J.</span> oznaczonej w ewidencji gruntów jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span>, dla której prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta nr (...)</span>, będącej własnością <span class="anon-block">S. R.</span> – pasem o szerokości jednego metra, na całej długości działki, wzdłuż granicy z <span class="anon-block">działką nr (...)</span> i dalej po nieruchomości położonej w <span class="anon-block">D.</span> w gminie <span class="anon-block">J.</span> oznaczonej w ewidencji gruntów jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span>, dla której prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta nr (...)</span>, będącej własnością <span class="anon-block">M. R.</span> – pasem o szerokości jednego metra na całej długości działki, wzdłuż granicy z <span class="anon-block">działką nr (...)</span>.</p>
<p>W piśmie procesowym z dnia 10 lipca 2012 roku wnioskodawca, mając na uwadze aktualny stan zagospodarowania <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, zmienił żądanie i wniósł o ustanowienie, za jednorazowym wynagrodzeniem, służebności drogi koniecznej po nieruchomości położonej w <span class="anon-block">D.</span> w gminie <span class="anon-block">J.</span>, stanowiącej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span>, dla której prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta nr (...)</span>, będącej własnością <span class="anon-block">S. R.</span> – pasem o szerokości trzech metrów, na całej długości działki, wzdłuż granicy z <span class="anon-block">działką nr (...)</span> i dalej po nieruchomości położonej w <span class="anon-block">D.</span> w gminie <span class="anon-block">J.</span>, stanowiącej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span>, dla której prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta nr (...)</span>, będącej własnością <span class="anon-block">M. R.</span> – pasem o szerokości trzech metrów na całej długości działki, wzdłuż granicy z <span class="anon-block">działką nr (...)</span>.</p>
<p>*</p>
<p>Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2016 roku Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie:</p>
<p>I.
oddalił wniosek;</p>
<p>II.
stwierdził, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie;</p>
<p>III.
nakazał pobrać od <span class="anon-block">M. S.</span> na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie kwotę 5 224,40 zł tytułem wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa.</p>
<p>Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:</p>
<p>Wnioskodawca <span class="anon-block">M. S.</span> jest właścicielem nieruchomości położnej w <span class="anon-block">D.</span>, gminie <span class="anon-block">J.</span>, składającej się z działek o numerach ewidencyjnych: <span class="anon-block">(...)</span> – o powierzchni 0,09 ha, 758/15 – o powierzchni 0,10 ha, <span class="anon-block">(...)</span> – o powierzchni 0,10 ha, <span class="anon-block">(...)</span> – o powierzchni 0,10 ha i <span class="anon-block">(...)</span> – o powierzchni 0,12 ha, stanowiących grunty orne. Dla tej nieruchomości prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta nr (...)</span>. <span class="anon-block">M. S.</span> nabył przedmiotową nieruchomość od <span class="anon-block">R. R.</span> w dniu 16 grudnia 1993 roku. <span class="anon-block">R. R.</span> przysługiwało prawo własności <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, którą nabył w dniu 1 kwietnia 1980 roku. Po dokonaniu podziału nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> na działki o numerach: <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">R. R.</span> sprzedał <span class="anon-block">M. S.</span> część nowopowstałych działek, to jest działki o numerach: <span class="anon-block">(...)</span> oraz udział wynoszący 2/3 części w <span class="anon-block">działce nr (...)</span>. Nieruchomość wnioskodawcy objęta <span class="anon-block">księgą wieczystą nr (...)</span> nie nosi śladów użytkowania czy uprawy, jest porośnięta krzewami i trawami. <span class="anon-block">M. S.</span> z tej nieruchomości nie korzysta i nie korzystał od momentu jej nabycia.</p>
<p>
<span class="anon-block">Działka nr (...)</span>, położona w <span class="anon-block">D.</span>, gminie <span class="anon-block">J.</span>, stanowi własność <span class="anon-block">M. R.</span> w 1/3 części i <span class="anon-block">M. S.</span> w 2/3 części. Dla tej nieruchomości prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta nr (...)</span>. <span class="anon-block">Działka nr (...)</span> stanowi grunt orny, posiada powierzchnię 0,05 ha i szerokość 3 m. Na gruncie <span class="anon-block">działka nr (...)</span> nie jest wyodrębniona, stanowi całość gospodarczą z <span class="anon-block">działką nr (...)</span>.</p>
<p>
<span class="anon-block">Działka nr (...)</span>, o powierzchni 0,05 ha, będąca gruntem ornym, położona w <span class="anon-block">D.</span>, gminie <span class="anon-block">J.</span>, objęta <span class="anon-block">księgą wieczystą nr (...)</span>, stanowi własność <span class="anon-block">A.</span> i <span class="anon-block">B.</span> małżonków <span class="anon-block">R.</span> na prawie wspólności ustawowej małżeńskiej.</p>
<p>
<span class="anon-block">Działka nr (...)</span>, o powierzchni 0,16 ha, będąca gruntem ornym, położona w <span class="anon-block">D.</span>, gminie <span class="anon-block">J.</span>, objęta <span class="anon-block">księgą wieczystą nr (...)</span>, stanowi własność <span class="anon-block">S. R.</span>.</p>
<p>
<span class="anon-block">Działka nr (...)</span>, o powierzchni 0,12 ha, będąca gruntem ornym, położona w <span class="anon-block">D.</span>, gminie <span class="anon-block">J.</span>, objęta <span class="anon-block">księgą wieczystą nr (...)</span>, stanowi własność <span class="anon-block">M. R.</span>.</p>
<p>Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy <span class="anon-block">J.</span>, zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 12 grudnia 2000 roku, ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Województwa <span class="anon-block">L.</span> nr <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 30 maja 2001 roku, pozycja<span class="anon-block">(...)</span>, działki o numerach: <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span>, położone w miejscowości <span class="anon-block">D.</span>, gminie <span class="anon-block">J.</span>, znajdują się w terenach mieszkalnictwa niskiego.</p>
<p>Nieruchomość należąca do <span class="anon-block">A.</span> i <span class="anon-block">B.</span> małżonków <span class="anon-block">R.</span>, oznaczona w ewidencji gruntów jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span>, oraz nieruchomość należąca do <span class="anon-block">S. R.</span> oznaczona w ewidencji gruntów jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span>, położone są bezpośrednio przy utwardzonej asfaltem drodze publicznej wiodącej od <span class="anon-block">ul. (...)</span> poprzez nieruchomość drogową należącą do Skarbu Państwa oznaczoną jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span>, dalej poprzez nieruchomość drogową należącą do Gminy <span class="anon-block">J.</span> oznaczoną jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span>, następnie przez działki o numerach: <span class="anon-block">(...)</span> należące do Gminy <span class="anon-block">J.</span> oraz dalej przez nieruchomość oznaczoną jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span>, także należącą do Gminy <span class="anon-block">J.</span>. Pomiędzy <span class="anon-block">działkami nr (...)</span> biegnie ogrodzenie z siatki drucianej. <span class="anon-block">Działki o numerach (...)</span> nie są na gruncie wyodrębnione. <span class="anon-block">Działka nr (...)</span> na gruncie stanowi całość z <span class="anon-block">działką nr (...)</span>, a <span class="anon-block">działka nr (...)</span> na gruncie stanowi całość z <span class="anon-block">działką nr (...)</span>. Na <span class="anon-block">działce nr (...)</span> znajduje się słup energetyczny, którego odległość od siatki na granicy <span class="anon-block">działek nr (...)</span> wynosi 3 m. Na gruncie działki o numerach: <span class="anon-block">(...)</span> stanowią jedną całość. Na gruncie <span class="anon-block">działka nr (...)</span> sięga do <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, przy czym nie ma widocznych granic tych działek. <span class="anon-block">Działka nr (...)</span> jest cała porośnięta trawą, trawą porośnięte są również działki o numerach: <span class="anon-block">(...)</span> na odcinku co najmniej 8 m licząc od siatki. Na <span class="anon-block">działce nr (...)</span> znajduje się koniec przyłącza wody i w tym miejscu na gruncie znajduje się dół o średnicy około 3 m. Na <span class="anon-block">działkach o numerach (...)</span> znajduje się ogród warzywny. <span class="anon-block">Działka nr (...)</span> posiada nasadzenia w postaci tuj, sosny, jałowca wzdłuż ogrodzenia z siatki, na całej długości tego ogrodzenia, aż do <span class="anon-block">działki nr (...)</span>. Na obszarze <span class="anon-block">działki nr (...)</span> znajdują się wskazane nasadzenia w liczbie 40 sztuk do granicy z <span class="anon-block">działką nr (...)</span>. W odległości 1,45 m od drucianej siatki na <span class="anon-block">działkach o numerach (...)</span> znajdowała się drewniana komórka, która używana była jako pomieszczenie gospodarcze. Obecnie ta komórka została częściowo rozebrana, tak, że <span class="anon-block">działka nr (...)</span> na całej szerokości 3 m zapewnia wolny wjazd i przejazd.</p>
<p>
<span class="anon-block">Działka nr (...)</span> powstała w wyniku podziału <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, zgodnie z operatem nr <span class="anon-block">(...)</span>, z przeznaczeniem pod drogę. <span class="anon-block">Działka nr (...)</span> również powstała w wyniku podziału (dawnej <span class="anon-block">działki nr (...)</span>), zgodnie z operatem nr <span class="anon-block">(...)</span>, wówczas powstały też działki o numerach: <span class="anon-block">(...)</span>. Kiedy małżonkowie <span class="anon-block">A. R.</span> i <span class="anon-block">B. R.</span> nabywali w 1992 roku <span class="anon-block">działkę nr (...)</span>, to dojazd do ich działki z drogi publicznej miał odbywać się po <span class="anon-block">działce nr (...)</span>, we własności której początkowo nabyli udział. W 2000 roku małżonkowie <span class="anon-block">R.</span> na swojej nieruchomości (którą stanowiły również nabyte w późniejszym okresie działki o numerach: <span class="anon-block">(...)</span>) rozpoczęli budowę domu, na budowę wjeżdżało się wówczas po <span class="anon-block">działce nr (...)</span>. Na czas budowy ogrodzenie znajdujące się pomiędzy <span class="anon-block">działkami o numerach (...)</span> zostało rozebrane. Po zakończeniu budowy, która trwała około dwóch lat, <span class="anon-block">A. R.</span> ogrodził wszystkie swoje działki w jedną całość. Wtedy też powstało obecnie istniejące ogrodzenie z <span class="anon-block">działką nr (...)</span>. Po uzgodnieniach z <span class="anon-block">R. R.</span> <span class="anon-block">A. R.</span> postawił to ogrodzenie, odsuwając je od granicy z <span class="anon-block">działką nr (...)</span> w stronę swojej działki na około 40 – 60 cm, i od tamtej pory ogrodzenie to znajduje się w tym samym miejscu. Na <span class="anon-block">działce nr (...)</span> nie ma żadnych obiektów budowlanych. <span class="anon-block">R. R.</span> zaoruje ją na wysokości działek swoich dzieci: <span class="anon-block">S. R.</span> i <span class="anon-block">M. R.</span>.</p>
<p>
<span class="anon-block">Działka nr (...)</span> o szerokości 3 m jest drogą dojazdową, znajduje się przy utwardzonej asfaltem drodze publicznej wiodącej od <span class="anon-block">ul. (...)</span> poprzez nieruchomość należącą do Skarbu Państwa oznaczoną jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span>, dalej poprzez nieruchomości należące do Gminy <span class="anon-block">J.</span> oznaczone jako działki o numerach: <span class="anon-block">(...)</span> W ten sposób nieruchomość ta (<span class="anon-block">działka nr (...)</span>) posiada dostęp do gminnej drogi publicznej o szerokości 3 m, dochodzącej do drogi wojewódzkiej o szerokości 5,60 m. Jednocześnie <span class="anon-block">działka nr (...)</span> przylega do działek o numerach: <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, i sięga do <span class="anon-block">działki nr (...)</span>.</p>
<p>Sąd Rejonowy wskazał, na podstawie jakich dowodów ustalił powyższy stan faktyczny, dodając, że są to zasadniczo niekwestionowane co do autentyczności i wiarygodności dokumenty, dowód z oględzin nieruchomości i opinia biegłego geodety. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że okoliczności faktyczne dotyczące stanu działek i ich użytkowania nie były sporne.</p>
<p>Sąd Rejonowy pominął natomiast dowód z opinii biegłego z zakresu szacowania nieruchomości z uwagi na brak przesłanek do uwzględnienia wniosku <span class="anon-block">M. S.</span>.</p>
<p>W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy przywołał <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 285;art. 285 § 1)">art. 285 § 1 k.c.</a>, definiujący służebność gruntową oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 145;art. 145 § 1;art. 145 § 2;art. 145 § 3)">art. 145 § 1, § 2 i § 3 k.c.</a>, zgodnie z którymi, jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich, właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej (drogi koniecznej). Za drogę publiczną uważać przy tym należy drogę zaliczoną na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19850140060" title="Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - Dz. U. z 1985 r. Nr 14, poz. 60 ()">ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych</a> (t. j. Dz. U. z 2016 roku, poz.1440) do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych (drogi krajowe, wojewódzkie, powiatowe i gminne). Przeprowadzenie drogi koniecznej powinno nastąpić z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości niemającej dostępu do drogi publicznej oraz z najmniejszym obciążeniem gruntów, przez które droga ma prowadzić, z uwzględnieniem ponadto interesu społeczno-gospodarczego.</p>
<p>Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia „odpowiedniego dostępu”, którym posłużył się w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 145;art. 145 § 1)">art. 145 § 1 k.c.</a>, co nakazuje przyjąć, że chodzi o jego potoczne rozumienie. W tym zaś ujęciu „odpowiedni” oznacza odpowiadający przeznaczeniu, spełniający wymagane warunki. O tym, czy istniejący dostęp jest odpowiedni, decydują więc każdorazowo okoliczności konkretnej sprawy (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 7 marca 2007 roku, II CSK 482/16). Celem ustalenia służebności drogi koniecznej nie jest bowiem ułatwienie, to jest zapewnienie bardziej komfortowego dojazdu do nieruchomości, lecz jedynie zapewnienie dostatecznego dostępu do niej, tak, aby można było korzystać z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 czerwca 2010 roku, II CSK 30/10).</p>
<p>W ocenie Sądu Rejonowego nieruchomość wnioskodawcy, położona w <span class="anon-block">D.</span>, w gminie <span class="anon-block">J.</span>, stanowiąca działki o numerach ewidencyjnych: <span class="anon-block">(...)</span>, dla której prowadzona jest <span class="anon-block">księga wieczysta nr (...)</span>, ma odpowiedni dostęp do drogi publicznej po <span class="anon-block">działce nr (...)</span>, której wnioskodawca jest współwłaścicielem. <span class="anon-block">Działka nr (...)</span> posiada szerokość 3 m, znajduje się przy utwardzonej asfaltem drodze publicznej wiodącej od <span class="anon-block">ul. (...)</span> poprzez nieruchomość należącą do Skarbu Państwa oznaczoną jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span>, dalej poprzez nieruchomości należące do Gminy <span class="anon-block">J.</span> oznaczone jako działki o numerach: <span class="anon-block">(...)</span>. W ten sposób nieruchomość ta (<span class="anon-block">działka nr (...)</span>) posiada dostęp do gminnej drogi publicznej o szerokości 3 m, dochodzącej do drogi wojewódzkiej o szerokości 5,60 m. Jednocześnie <span class="anon-block">działka nr (...)</span> przylega do działek o numerach: <span class="anon-block">(...)</span>, i sięga do <span class="anon-block">działki nr (...)</span>.</p>
<p>Natomiast odnośnie szerokości <span class="anon-block">działki nr (...)</span> w kontekście odpowiedniości dostępu, i w odniesieniu do twierdzeń wnioskodawcy, powołującego się na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20020750690" title="Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 (§ 14;§ 14 ust. 2)">§ 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie</a> (t. j. Dz. U. z 2015 roku, poz. 1422), zgodnie z którym dopuszcza się zastosowanie dojścia i dojazdu do działek budowlanych w postaci ciągu pieszo-jezdnego, pod warunkiem, że ma on szerokość nie mniejszą niż 5 m, to w pierwszej kolejności wskazać należy, że sąd w postępowaniu o ustanowienie służebności drogi koniecznej, nie jest związany przepisami prawa administracyjnego, które przewidują szerokość oznaczonych kategorii dróg dojazdowych w zakresie normowanym tymi przepisami. Ustanowienie drogi na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 145)">art. 145 k.c.</a> ma bowiem zapewnić nieruchomości władnącej dostęp odpowiedni do drogi publicznej, a ten wyznacza sposób korzystania z tej nieruchomości. Okoliczności dotyczące korzystania z nieruchomości Sąd ustala na datę orzekania, a w stanie faktycznym niniejszej sprawy wnioskodawca nie wykazał, aby istniały względy gospodarcze, które uzasadniałyby poszerzenie istniejącej drogi, którą stanowi <span class="anon-block">działka nr (...)</span>.</p>
<p>Przypomnieć należy, że wniosek o ustanowienie służebności drogi koniecznej <span class="anon-block">M. S.</span> uzasadniał tym, że wszystkie działki należące do niego są działkami budowlanymi, leżącymi na terenie mieszkalnictwa niskiego, co dla celów uzyskania pozwolenia na budowę wymusza posiadanie przez potencjalnego inwestora tytułu prawnego do drogi dojazdowej o szerokości 5 m. Podkreślenia wymaga fakt, że na działkach wnioskodawcy nie stoją żadne budynki, a jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, są to grunty porośnięte chwastami, faktycznie nieużytkowane. Wnioskodawca nie udowodnił również, że na działkach o numerach od 758/14 do 758/18 ma zamiar rozpocząć budowę. Rozstrzygnięcie wniosku następuje według stanu rzeczy istniejącego w chwili orzekania, a zatem merytoryczna ocena żądania ma za podstawę aktualne przeznaczenie nieruchomości wnioskodawcy, aktualny sposób korzystania z nieruchomości, przez pryzmat ustalonego stanu faktycznego i nie rozciągając się na przyszłość, nie obejmuje nie dających się realnie przewidzieć przyszłych inwestycji, które wnioskodawca mógłby poczynić na wskazywanych działkach.</p>
<p>Reasumując, Sąd Rejonowy uznał dostęp nieruchomości wnioskodawcy objętej <span class="anon-block">księgą wieczystą nr (...)</span> do drogi publicznej za odpowiedni, a zapewnia go droga dojazdowa po całej <span class="anon-block">działce nr (...)</span>, której wnioskodawca jest współwłaścicielem i już tylko z tego powodu ma prawo korzystania z tej nieruchomości.</p>
<p>Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania Sąd Rejonowy uzasadnił <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a>
</p>
<p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 83;art. 83 ust. 2)">art. 83 ust. 2</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 113;art. 113 ust. 1)">art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> (t.j. Dz. U. z 2016 roku, poz. 623), odpowiednio do zastosowanej zasady rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, Sąd Rejonowy nakazał pobrać od wnioskodawcy kwotę nieuiszczonych kosztów sądowych.</p>
<p>*</p>
<p>Apelację od tego postanowienia wniósł wnioskodawca <span class="anon-block">M. S.</span>, zaskarżając postanowienie Sądu Rejonowego w całości.</p>
<p>Wnioskodawca zarzucił zaskarżonemu postanowieniu:</p>
<p>1. naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 145;art. 145 § 1)">art. 145 § 1 k.c.</a>, polegające na błędnej wykładni pojęcia odpowiedniego dostępu do drogi publicznej i w konsekwencji przyjęcie, iż wobec faktu, że nieruchomość wnioskodawcy stanowiąca działki o <span class="anon-block">numerach ewidencyjnych (...)</span> położone w <span class="anon-block">D.</span>, w gminie <span class="anon-block">J.</span>, posiada dostęp do drogi publicznej po <span class="anon-block">działce nr (...)</span> szerokości 3 metrów, której wnioskodawca jest współwłaścicie1em, w realiach niniejszej sprawy nie zachodzi przesłanka braku odpowiedniego dostępu do drogi publicznej warunkująca ustanowienie służebności drogi koniecznej, podczas gdy nieruchomości należące do wnioskodawcy są działkami budowlanymi leżącymi na terenach mieszkalnictwa niskiego, co dla celów uzyskania pozwolenia na budowę (tj. korzystania z działek zgodnie z ich budowlanym przeznaczeniem) wymusza posiadanie przez inwestora tytułu prawnego do drogi dojazdowej o szerokości 5 m stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20020750690" title="Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 (§ 14;§ 14 ust. 2)">§ 14 ust. 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie</a> — co z kolei uzasadnia twierdzenie, iż istniejący dostęp do drogi publicznej po <span class="anon-block">działce nr (...)</span> o szerokości 3 m jest nieodpowiedni, gdyż nie zapewnia właścicielowi niezbędnej łączności z drogą publiczną umożliwiającej normalne korzystanie z należących do niego działek budowlanych zgodnie z ich przeznaczeniem i właściwościami;</p>
<p>2. naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 145;art. 145 § 1)">art. 145 § 1 k.c.</a>, poprzez jego błędną wykładnię i bezpodstawne przyjęcie, że odpowiedni dostęp do drogi publicznej wyznacza aktualny sposób korzystania przez wnioskodawcę z należących do niego działek budowlanych, tj. brak rozpoczęcia na działkach inwestycji w postaci budowy budynku – podczas, gdy niemożność korzystania przez wnioskodawcę z tych działek zgodnie z ich przeznaczeniem, tj. rozpoczęcie na nich budowy, determinowana jest właśnie faktem, że działki te nie posiadają odpowiedniego, wymaganego przepisami prawa pięciometrowego dostępu do drogi publicznej, co jest warunkiem sine qua non uzyskania pozwolenia na budowę, czyli możliwości korzystania przez <span class="anon-block">M. S.</span> z działek zgodnie z ich przeznaczeniem określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego;</p>
<p>3. naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 7)">art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a> poprzez wadliwe przyjęcie, że Sąd w postępowaniu o ustanowienie służebności drogi koniecznej nie jest związany przepisami prawa administracyjnego, w sytuacji gdy Sądy mają obowiązek działania na podstawie i w granicach prawa powszechnie obowiązującego, do którego należą również przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20020750690" title="Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ()">rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie</a>, sięgnięcie zaś do kryterium szerokości ciągu pieszo-jezdnego, określonej w § 14 ww. rozporządzenia jako miernika odpowiedniości dostępu do drogi publicznej pozwala na stwierdzenie, że na tle okoliczności faktycznych niniejszej sprawy dostęp do drogi publicznej o szerokości trzech metrów jest niewystarczający, gdyż uniemożliwia uzyskanie przez właściciela pozwolenia na budowę, a więc uniemożliwia korzystanie z nieruchomości zgodnie z ich przeznaczeniem;</p>
<p>4. naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, polegające na przekroczeniu swobodnej oceny dowodów i dokonaniu tejże oceny w sposób sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego przejawiający się w bezpodstawnym przyjęciu, że dostęp działek budowlanych wnioskodawcy do drogi publicznej jest odpowiedni, w sytuacji, gdy już tylko poczynione przez Sąd Rejonowy ustalenia faktyczne, z których wynika, że małżonkowie <span class="anon-block">R.</span> rozpoczynając budowę domu na sąsiedniej działce budowlanej musieli na czas budowy rozebrać ogrodzenie znajdujące się pomiędzy <span class="anon-block">działkami o numerach (...)</span>, by wygospodarować dojazd o szerokości 6 metrów, gdyż droga przebiegająca po <span class="anon-block">działce nr (...)</span> o szerokości 3 metrów nie była wystarczająca w celu dojazdu na budowę maszyn budowlanych i samochodów ciężarowych transportujących materiały budowlane – prowadzą do wniosków odmiennych, tj. że dojazd o szerokości 3 metrów nie uwzględnia gospodarczych potrzeb działek budowlanych powstałych z podziału nieruchomości oznaczonej nr ewidencyjnym <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>5. naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, przejawiające się w pominięciu okoliczności, że w pierwotnym zamierzeniu właścicieli działek oznaczonych w ewidencji numerami <span class="anon-block">(...)</span>, powstałych z podziału nieruchomości oznaczonej pierwotnie nr <span class="anon-block">działki (...)</span>, było zapewnienie wszystkim nowo wydzielanym nieruchomościom dostępu do drogi publicznej o szerokości 6 metrów, obiektywnie uznawanym wówczas przez właścicieli za odpowiedni (zważywszy na budowlane przeznaczenie tych nieruchomości) – miała go zapewnić specjalnie na ten cel wydzielona nieruchomość o szerokości 3 metrów oznaczona nr <span class="anon-block">(...)</span> (stanowiąca współwłasność wnioskodawcy), i działka drogowa oznaczona nr <span class="anon-block">(...)</span> o szerokości 3 metrów (do której wnioskodawca nie posiada żadnych praw), której obecny stan zagospodarowania i fizyczne włączenie jej w granice <span class="anon-block">działki nr (...)</span> należącej do małżonków <span class="anon-block">R.</span> uniemożliwia ponowne przystosowanie jej do potrzeb drogowych.</p>
<p>Wnioskodawca domagał się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez ustanowienie za jednorazowym wynagrodzeniem, ustalonym zgodnie z opinią biegłego sądowego <span class="anon-block">A. S.</span>, służebności drogi koniecznej na rzecz nieruchomości gruntowej będącej jego własnością przebiegającej po nieruchomości położonej w <span class="anon-block">D.</span> oznaczonej w ewidencji gruntów nr <span class="anon-block">działki (...)</span>, dla której jest prowadzona <span class="anon-block">księga wieczysta nr (...)</span>, pasem oznaczonym kolorem niebieskim i przerywaną linią czerwoną według punktów <span class="anon-block">(...)</span> o powierzchni 53 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> — w kształcie trójkąta o wymiarach u podstawy (punkty <span class="anon-block">(...)</span>) 1,15 m i długości 92 m oraz po nieruchomości nr 758/11, dla której jest prowadzona <span class="anon-block">księga wieczysta nr (...)</span> według punktów: <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span> o szerokości między punktami <span class="anon-block">(...)</span>— 1,85 m i między punktami <span class="anon-block">(...)</span> — 2,69 m, o powierzchni 152 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> oraz po nieruchomości położonej w <span class="anon-block">D.</span> w gminie <span class="anon-block">J.</span>, oznaczonej w ewidencji gruntów nr <span class="anon-block">działki (...)</span>, dla której jest prowadzona <span class="anon-block">księga wieczysta nr (...)</span>, według punktów: <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span> o szerokości między punktami <span class="anon-block">(...)</span> – 2,69 m i o szerokości między punktami <span class="anon-block">(...)</span> – 3 m pasem o powierzchni 71 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup>, tj. według wariantu II. opinii biegłego <span class="anon-block">J. C.</span> z dnia 13 maja 2013 roku, a także o zasądzenie od uczestników na rzecz wnioskodawcy zwrotu kosztów postępowania za obie instancje według norm prawem przepisanych.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Apelacja wnioskodawcy <span class="anon-block">M. S.</span> nie jest zasadna.</p>
<p>Sąd Rejonowy poczynił w sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne i ocenił dowody zgodnie z dyspozycją <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> Sąd Okręgowy przyjmuje te ustalenia za własne.</p>
<p>Sąd Rejonowy – co do zasady – dokonał również prawidłowej oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego, przyjmując, że wnioskodawca ma prawnie zapewniony odpowiedni dostęp nieruchomości będącej jego własnością do drogi publicznej i nie jest zasadne jego żądanie sprowadzające się do poszerzenia istniejącej drogi (<span class="anon-block">działki nr (...)</span> o szerokości 3 m) poprzez ustanowienie służebności drogi koniecznej biegnącej po <span class="anon-block">działkach o numerach (...)</span> lub po <span class="anon-block">działce nr (...)</span>.</p>
<p>Nie są trafne podniesione w apelacji zarzuty naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, przy czym skarżący sam przyznaje, że Sąd Rejonowy ustalił, iż w czasie budowy małżonkowie <span class="anon-block">R.</span> rozebrali ogrodzenie pomiędzy <span class="anon-block">działkami o numerach (...)</span> w celu zapewnienia dogodnego dojazdu samochodom ciężarowym. Zarzut ten w istocie sprowadza się do wywodu, iż Sąd Rejonowy nie uwzględnił znaczenia tej okoliczności przy ocenie przesłanki odpowiedniości dostępu do nieruchomości wnioskodawcy drogą po <span class="anon-block">działce nr (...)</span> o szerokości 3 m. Podkreślić jednak należy, że fakt, iż inny właściciel sąsiedniej nieruchomości tymczasowo, na czas budowy, zapewnił sobie dla wygody szeroki wjazd na swoją nieruchomość pojazdów dowożących materiały budowlane nie jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że wnioskodawcy będącemu właścicielem działek budowlanych również niezbędna jest droga tej szerokości, aby zapewnić do nich odpowiedni dostęp.</p>
<p>Z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030320262" title="Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia - Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 ()">rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia</a> (Dz. U. z 2003 roku, Nr 32, poz. 262, ze zm.) wynika, że co do zasady szerokość pojazdu nie może przekraczać 2,55 m (poza elementami składanymi) - § 2 ust. 2 cyt. rozporządzenia. Pojazdy specjalne, m. in straży pożarnej, mogą być szersze, przy czym z rozporządzenia Ministrów: Spraw Wewnętrznych i Administracji, Obrony Narodowej, Rozwoju i Finansów oraz Sprawiedliwości z dnia 1 marca 2017 roku w sprawie pojazdów specjalnych i używanych do celów specjalnych Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Krajowej Administracji Skarbowej, Służby Więziennej i straży pożarnej (Dz. U. z 2017 roku, poz. 450) wynika, że są to sytuacje szczególne i typowy pojazd straży pożarnej będzie w stanie dojechać do nieruchomości wnioskodawcy, tym bardziej, że z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 24 lipca 2009 roku w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. z 2009 roku, Nr 124, poz. 1030) wynika, że minimalna szerokość drogi pożarowej wynosi 3 m (§ 13 ust. 3), a droga taka ma być tworzona tylko dla określonych obiektów (§ 12 ust. 1), do których nie należą typowe, niskie budynki mieszkalne (por. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20020750690" title="Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 (§ 209)">§ 209 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie</a>).</p>
<p>Przywołane przez apelującego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20020750690" title="Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ()">rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie</a> jest stosowane przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych (§ 2 ust. 1). W § 14 ust. 1 cyt. rozporządzenia przewidziano szerokość jezdni nie mniejszą niż 3 m, czemu odpowiada szerokość <span class="anon-block">działki nr (...)</span> pełniącej funkcję drogi do nieruchomości wnioskodawcy. Sąd Rejonowy bynajmniej nie sformułował ogólnej tezy, iż przepisy cyt. rozporządzenia nie są aktem obowiązującym sądy, a jedynie prawidłowo wywiódł, że oceniając odpowiedniość dostępu do drogi publicznej sąd powszechny nie ma obowiązku ustanowić służebności drogi koniecznej o szerokości określonej przepisami tego rozporządzenia, lecz powinien kierować się potrzebami nieruchomości nie mającej dostępu do drogi publicznej oraz możliwie najmniejszym obciążeniem gruntów, przez które droga miałaby przebiegać (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 145;art. 145 § 2)">art. 145 § 2 k.c.</a>), a także interesem społeczno-gospodarczym (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 145;art. 145 § 3)">art. 145 § 3 k.c.</a>). Sąd ustanawiający służebność drogi koniecznej powinien przy tym ocenić zarówno obecne przeznaczenie i sposób korzystania z nieruchomości, jak i jej przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, wskazujące na jej przyszły, możliwy sposób wykorzystywania. Sam fakt, iż akty prawa administracyjnego umożliwią w przyszłości określoną zabudowę przedmiotowej nieruchomości, nie jest zarazem wystarczający, aby stwierdzić, że istnieją obecnie potrzeby nieruchomości władnącej przemawiające za zapewnieniem jej drogi koniecznej o szerokości koniecznej do realizacji danego przedsięwzięcia budowlanego. Każdorazowo sąd powinien ocenić, czy realizacja tego zamierzenia budowlanego jest realna i wymaga zapewnienia stosownego dostępu nieruchomości do drogi publicznej, czy też pozostaje ona jedynie hipotetycznym sposobem zagospodarowania nieruchomości, który w dającej się przewidzieć przyszłości nie zostanie zrealizowany.</p>
<p>Zwrócić też należy uwagę, że również drogi dojazdowe, będące własnością Skarbu Państwa i Gminy <span class="anon-block">J.</span>, do których miałaby dochodzić projektowana służebność drogi koniecznej i zapewniające komunikację z <span class="anon-block">ul. (...)</span>, nie mają szerokości większej niż 3 m i szerokość ta okazuje się wystarczająca do obsługi istotnie większego ruchu niż może on mieć miejsce do nieruchomości wnioskodawcy.</p>
<p>Wnioskodawca od wielu lat przebywa w Stanach Zjednoczonych i w ogóle nie korzysta z nieruchomości, którą nabył – jak należy wnosić – w celach inwestycyjnych. Nic nie wskazuje, aby realne było dokonanie przez niego zabudowy tej nieruchomości i aby podjął w tym celu jakiekolwiek czynności przygotowawcze. Wnioskodawca nie wykazał nawet, że dąży do sprzedaży działek wchodzących w skład przedmiotowej nieruchomości, nie znane są też potrzeby i zamierzenia ich potencjalnych nabywców. Ustanowienie służebności drogi koniecznej nie może służyć wygodzie właściciela nieruchomości władnącej, a tym bardziej nie może być uzasadnione chęcią zwiększenia atrakcyjności nieruchomości (bądź jej części składowych), w celu ich jak najkorzystniejszej sprzedaży.</p>
<p>Nie leży natomiast w kompetencjach sądu powszechnego ocena postępowania organów administracji publicznej i sądownictwa administracyjnego przy wydawaniu pozwoleń na budowę, w szczególności jeżeli chodzi o to, czy spełnione są kryteria określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20020750690" title="Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 (§ 14)">§ 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie</a>.</p>
<p>Z tych względów Sąd pierwszej instancji nie naruszył <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 145;art. 145 § 1)">art. 145 § 1 k.c.</a> poprzez jego niewłaściwą wykładnię i zastosowanie polegające na przyjęciu, iż odpowiedni dostęp do nieruchomości wnioskodawcy zapewnia istniejąca na <span class="anon-block">działce nr (...)</span> droga o szerokości 3 m. Nie należy do biegłego geodety ocena prawna tej przesłanki i nie ma znaczenia, jaki pogląd w tej kwestii był przez niego prezentowany.</p>
<p>Nie ma też istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia o żądaniu wnioskodawcy okoliczność, iż pierwotnie właściciele nieruchomości sąsiednich (przed podziałem działek – o numerach 758/2 i 758/4) przewidywali, że każdy z nich odda pod drogę pas gruntu o szerokości 3 m i w ten sposób dojdzie do faktycznego utworzenia drogi o szerokości 6 m. Nie zostało w niniejszym postępowaniu wykazane, aby podział przedmiotowych nieruchomości był uwarunkowany utworzeniem dróg szerszych niż trzymetrowe, a zamierzenia mające zapewnić wygodny dostęp do nieruchomości, uwzględniający możliwość poruszania się po nim pieszych, postoju pojazdów bądź ich wymijania się, nie zostały w żaden prawny sposób sformalizowane. Nie dowodzą one też tego, że konieczny dostęp do nieruchomości wnioskodawcy wymaga drogi o szerokości 6 m.</p>
<p>Na marginesie dodać należy, że nic nie wskazuje, aby <span class="anon-block">działki o numerach (...)</span> stanowiły jedną nieruchomość, która uległa podziałowi w drodze czynności prawnej. Z akt sprawy wynika, że stan prawny tych nieruchomości ukształtował się w wyniku nabycia własności z mocy prawa na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19710270250" title="Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych - Dz. U. z 1971 r. Nr 27, poz. 250 (art. 1;art. 1 ust. 1)">art. l ust. l ustawy z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych</a> (Dz. U. z 1971 roku, Nr 27, poz. 250, ze zm.) – opinia biegłego geodety z k. 305. Zawarte zaś w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 145;art. 145 § 2;art. 145 § 2 zd. 2)">art. 145 § 2 zdanie drugie k.c.</a> określenie „inna czynność prawna” dotyczy tylko ważnych czynności prawnych i nie obejmuje nieformalnego obrotu nieruchomościami (por. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 października 1999 roku, sygn. I CKN 547/99, OSNC 2000/4/76). Wobec tego, gdyby istotnie nieruchomość wnioskodawcy wymagała zapewnienia odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, o ile to możliwe, jej przeprowadzenie powinno nastąpić przez nieruchomości utworzone w wyniku podziału <span class="anon-block">działki nr (...)</span>.</p>
<p>W ocenie Sądu Okręgowego Sąd Rejonowy nie naruszył <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 7)">art. 7 Konstytucji</a>, gdyż nie odmówił mocy obowiązującej przepisom prawa (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20020750690" title="Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ()">rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie</a>), a tylko prawidłowo wywiódł, że nie ma ono bezpośredniego zastosowania w postępowaniu o ustanowienie służebności drogi koniecznej.</p>
<p>Skarżący nie sformułował zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego w zakresie rozstrzygnięć o kosztach postępowania i o nieuiszczonych kosztach sądowych. Sąd Odwoławczy z urzędu uwzględnia zaś tylko naruszenie prawa materialnego oraz nieważność postępowania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008 roku, sygn. II CSK 400/07, Lex nr 371445). Wobec oddalenia apelacji wnioskodawcy nie było podstaw do zmiany tych rozstrzygnięć.</p>
<p>Apelacja wnioskodawcy została oddalona w całości, toteż na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 3)">art. 520 § 3 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> wnioskodawca powinien zwrócić uczestniczce <span class="anon-block">S. R.</span> koszty postępowania odwoławczego w postaci wynagrodzenia pełnomocnika – adwokata w stawce minimalnej wynikającej z § 10 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 5 pkt 3 i § 15 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1800, ze zm.).</p>
<p>Sąd Okręgowy oddalił wniosek <span class="anon-block">M. R.</span> o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania odwoławczego, gdyż jego pełnomocnik nie wykazał poniesienia jakichkolwiek kosztów w instancji odwoławczej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 3)">art. 520 § 3 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a>).</p>
<p>Z tych względów na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji postanowienia.</p>
</div>