Ppolska.starec← UrzadnikУвійти

I ACa 412/17

Суди загальної юрисдикції2017-12-12
Номер справи
I ACa 412/17
Дата рішення
2017-12-12
Тип
SENTENCE

Судді

Marta WitoszyńskaMałgorzata DzięciołowskaWincenty Ślawski (PRESIDING_JUDGE)

Правова підстава

Текст рішення

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I ACa 412/17 </strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 12 grudnia 2017r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący: Sędzia SA Wincenty Ślawski</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Sędziowie SA Małgorzata Dzięciołowska</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->SO (del.) Marta Witoszyńska (spr.) </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Protokolant: st. sekr. sąd. Julita Postolska</strong> </p> <p>po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2017r. w Łodzi na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- -->Gminie <span class="anon-block">T.</span> i Skarbowi Państwa – Wojewodzie <span class="anon-block"> (...)</span> </strong> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji pozwanej Gminy <span class="anon-block">T.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim</p> <p>z dnia 7 grudnia 2016r., sygn. akt. I C 546/15</p> <p>1.  <strong> <!-- -->oddala apelację; </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->zasądza od Gminy <span class="anon-block">T.</span> na rzecz <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> kwotę 11.250 (jedenaście tysięcy dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I ACa 412/17</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2016 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, sygn. akt I C 546/15, w sprawie z powództwa <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">W.</span> przeciwko Gminie <span class="anon-block">T.</span> i Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Wojewodę <span class="anon-block"> (...)</span> o zapłatę</p> <p>1.  zasądził od pozwanej Gminy <span class="anon-block">T.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">W.</span> kwotę 4 068 445, 28 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 10 grudnia 2013 roku do dnia 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty;</p> <p>2.  oddalił powództwo w pozostałej części w stosunku do pozwanej Gminy <span class="anon-block">T.</span> oraz w całości stosunku do pozwanego Skarbu Państwa reprezentowanego przez Wojewodę <span class="anon-block"> (...)</span>;</p> <p>3.  zasądził od pozwanej Gminy <span class="anon-block">T.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">W.</span> kwotę 117 373, 15 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu;</p> <p>4.  zasądził od powódki <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz pozwanego Skarbu Państwa reprezentowanego przez Wojewodę <span class="anon-block"> (...)</span> kwotę 2 685,45 złotych tytułem zwrotu wydatków, a na rzecz Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa kwotę 7 200 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>Sąd Okręgowy poczynił następujące ustalenia faktyczne, które Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne:</p> <p>Powódka <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> w <span class="anon-block">W.</span> posiada dwie stacje paliw wraz z infrastrukturą do obsługi podróżnych, położone w miejscowościach <span class="anon-block">S.</span> i <span class="anon-block">W.</span>, po przeciwległych stronach <span class="anon-block">drogi krajowej nr (...)</span> <span class="anon-block">W.</span> –<span class="anon-block">W.</span>.</p> <p>W grudniu 2005 r. przy pasie <span class="anon-block">drogi krajowej nr (...)</span> w kierunku <span class="anon-block">W.</span> w odległości około 2 km przed obiektem powódki powstała stacja paliw wraz z infrastrukturą do obsługi podróżnych należąca do <span class="anon-block">L. K.</span> i <span class="anon-block">S. S.</span> prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą <span class="anon-block"> (...) spółka jawna</span>.</p> <p>Wojewoda <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">decyzją Nr (...)</span> z 4 listopada 2002 r. udzielił <span class="anon-block">L. K.</span> i <span class="anon-block">S. S.</span> pozwolenia na budowę zjazdu publicznego z prawej jezdni <span class="anon-block">drogi krajowej nr (...)</span> <span class="anon-block">W.</span> –<span class="anon-block">W.</span>, w km 101+690,25 poprzedzonego pasem wyłączenia do projektowanego obiektu obsługi uczestników ruchu w miejscowości <span class="anon-block">W.</span> oraz na budowę wyjazdu publicznego z w/w obiektu na prawą stronę <span class="anon-block">drogi Nr (...)</span>+863,50 z pasem wyłączenia wraz z budową projektowanych urządzeń odwadniających. Decyzja stała się ostateczna z dniem 26 listopada 2002 r. Projektowany obiekt obejmował bar, sklep, motel, warsztat samochodowy i parking.</p> <p>Wójt Gminy <span class="anon-block">T.</span> <span class="anon-block">decyzją nr (...)</span> z 18 czerwca 2003 r. udzielił <span class="anon-block">L. K.</span> i <span class="anon-block">S. S.</span> prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą <span class="anon-block"> (...) spółka jawna</span> pozwolenia na budowę obiektu obsługi uczestników ruchu wraz z infrastrukturą towarzyszącą, nazwanego <span class="anon-block">M. (...)</span> obejmującego w/w obiekty na działkach oznaczonych w ewidencji gruntów od <span class="anon-block"> (...)</span> do <span class="anon-block"> (...)</span> w miejscowości <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">drodze krajowej nr (...)</span>, km 101+690,25, a następnie <span class="anon-block">decyzją nr (...)</span> z 21 sierpnia 2003 r. rozszerzył <span class="anon-block">decyzję nr (...)</span> poprzez dodanie pozwolenia na budowę stacji paliw i stacji <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p>Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span> we wniosku z 4 października 2004 r. domagała się stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy <span class="anon-block">T.</span> nr 94/03. Decyzją z 27 grudnia 2004 r. Nr 87/04 Wojewoda <span class="anon-block"> (...)</span> odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 17 marca 2006 r. znak: DIR/ORZ/711/45/05/06 wydaną na skutek odwołania Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span> od decyzji Wojewody <span class="anon-block"> (...)</span> nr 87/04, umorzył postępowanie organu I instancji, w uzasadnieniu wyjaśniając, że Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span> nie jest stroną w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 28)">art. 28 k.p.a.</a> w postępowaniu dotyczącym budowy stacji paliw znajdującej się poza pasem drogowym, przy <span class="anon-block">drodze krajowej nr (...)</span> w miejscowości <span class="anon-block">W.</span>. Wydana decyzja nie dotyczy bezpośrednio zarządcy drogi i brak jest wskazania, że jej rozstrzygnięcie powoduje ograniczenie lub zniesienie jego prawa. Rozpoznanie wniosku podchodzącego nie od strony czyni postępowanie prowadzone z tego wniosku bezprzedmiotowym, co skutkowało koniecznością umorzenia postępowania przed organem szczebla wojewódzkiego.</p> <p>Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim wyrokiem z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt IV Ka 381/11 po rozpoznaniu apelacji wniesionych od wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 9 marca 2011 r. sygn. akt II K 477/09:</p> <p>1.  zmienił zaskarżony wyrok m. in. w stosunku do oskarżonego <span class="anon-block">P. Z. (1)</span> w ten sposób, że w miejsce czynu IV przypisanego w punkcie 5 (ustęp pierwszy) wyroku uznał go za winnego tego, że w <span class="anon-block">P.</span> woj. <span class="anon-block"> (...)</span> będąc funkcjonariuszem publicznym - Kierownikiem Referatu ds. <span class="anon-block"> (...)</span> Delegatury Urzędu Wojewódzkiego w <span class="anon-block">Ł.</span> nie dopełnił obowiązków służbowych w ten sposób, że nadzorując i biorąc udział w postępowaniach: z wniosku inwestorów (<span class="anon-block">L. K.</span> i <span class="anon-block">S. S.</span>) z dnia 26.09.2002r. zakończonego <span class="anon-block">Decyzją nr (...)</span> z dnia 04.11.2002r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz wydania pozwolenia na budowę oraz z wniosku Generalnej dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span> z dnia 18.10.2004r. zakończonego <span class="anon-block">decyzją nr (...)</span> z dnia 27.12.2004r., odmawiającej stwierdzenia nieważności <span class="anon-block">decyzji nr (...)</span> Wójta Gminy <span class="anon-block">T.</span> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 24;art. 24 § 3)">art. 24 § 3 k.p.a.</a> i obowiązkowi obiektywizmu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 7)">art. 7 k.p.a.</a>) nie poinformował przełożonego, iż uczestniczył w tworzeniu dokumentacji projektu budowlanego stacji paliw w miejscowości <span class="anon-block">W.</span>, niezbędnej do uzyskania stosownych pozwoleń budowlanych, będących jednocześnie przedmiotem postępowań administracyjnych, co wskazywało na istotne wątpliwości co do jego bezstronności w sprawach zawisłych przed organem publicznym, z uwagi na konflikt interesów, czym działał na szkodę interesu publicznego, tj. popełnienia czynu wyczerpującego dyspozycję <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 231;art. 231 § 1)">art. 231 §1 kk</a> i za to na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 231;art. 231 § 1)">art. 231 § 1 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 58;art. 58 § 3)">art. 58§3 k.k.</a> wymierzył mu karę 150 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych, a w pozostałej części zaskarżony wyrok w stosunku do oskarżonego <span class="anon-block">P. Z. (1)</span> utrzymał w mocy;</p> <p>2.  zmienił zaskarżony wyrok m. in. w stosunku do oskarżonego <span class="anon-block">I. N.</span> w ten sposób, że w miejsce zarzucanego mu czynu VI przypisanego w punkcie 7 wyroku uznał go za winnego tego, że w okresie od 13.03.2003r. do 21.08.2003r. w <span class="anon-block">T.</span> będąc funkcjonariuszem publicznym - Wójtem Gminy <span class="anon-block">T.</span> przekroczył swoje uprawnienia oraz nie dopełnił obowiązków przy wydaniu decyzji administracyjnych z wniosku <span class="anon-block">L. K.</span> i <span class="anon-block">S. S.</span> z dnia 19.12.2000r. o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę stacji płynnych <span class="anon-block">M. (...)</span> wraz z infrastrukturą towarzyszącą we wsi <span class="anon-block">W.</span> w ten sposób, że nie umorzył tego postępowania w związku z otrzymaniem postanowienia Wojewody <span class="anon-block"> (...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 28.06.2001r. odmawiającej inwestorowi zgody na odstępstwo od przepisów określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990430430" title="Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie - Dz. U. z 1999 r. Nr 43, poz. 430 (§ 111;§ 111 ust. 2;§ 123;§ 123 ust. 2)">§ 111 ust 2 i § 123 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 02.03.1999r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie</a>, najpóźniej po złożeniu przez inwestorów wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego, natomiast w dniu 13.03.2003r. „wznowił” to postępowanie pomimo negatywnego rozstrzygnięcia ministra odnośnie zgody na powyższe odstępstwo, następnie w dniu 18 czerwca 2003 roku wydał <span class="anon-block">decyzję nr (...)</span> stanowiącą pozwolenie na budowę obiektów budowlanych w postaci budynku handlowo gastronomicznego, zbiornika gazu, zbiornika podziemnych wód deszczowych, separatora ropopochodnych, zbiornika na ścieki bytowe, dróg wewnętrznych, czym samowolnie zmienił zakres inwestycji ujęty we wspomnianym wniosku inwestorów, a następnie w dniu 21 sierpnia 2003 roku wydał <span class="anon-block">decyzję nr (...)</span> stanowiącą rozszerzenie <span class="anon-block">decyzji nr (...)</span> poprzez dodanie pozwolenia na budowę stacji paliw, czym naruszył <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890414" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 (art. 32;art. 32 ust. 1;art. 32 ust. 1 pkt. 2)">art. 32 ust. 1 punktu 2 prawa budowlanego</a> z uwagi na brak ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie uzyskanie przez inwestora wymaganych uzgodnień w Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span>, ponadto wydał ją nie posiadając w dokumentacji projektowanej rozwiązań drogowych w zakresie obsługi komunikacyjnej stacji paliw, czym działał na szkodę interesu publicznego, a także interesu <span class="anon-block"> Spółki z o.o. (...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>, tj. popełnienia czynu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 231;art. 231 § 1)">art. 231 §1 kk</a> i za to na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 231;art. 231 § 1)">art. 231 § 1 kk</a> i wymierzył mu karę sześciu miesięcy pozbawienia wolności, w pozostałej części zaskarżony wyrok w stosunku do oskarżonego <span class="anon-block">I. N.</span> utrzymał w mocy;</p> <p>3.  zmienił zaskarżony wyrok w stosunku do oskarżonego <span class="anon-block">G. S.</span> w ten sposób, że w miejsce czynu VII przypisanego w punkcie 10 wyroku uznał go za winnego tego, że: w okresie od 13 marca 2003r. do 10 września 2003r. w <span class="anon-block">T.</span>, woj. <span class="anon-block"> (...)</span>, będąc funkcjonariuszem publicznym, inspektorem budownictwa i gospodarki przestrzennej w Urzędzie Gminy w <span class="anon-block">T.</span>, biorąc udział w postępowaniu administracyjnym w sprawie z wniosku <span class="anon-block">L. K.</span> i <span class="anon-block">S. S.</span> z dnia 19.12.2000r. o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę stacji paliw płynnych <span class="anon-block">M. (...)</span> wraz z infrastrukturą towarzyszącą we wsi <span class="anon-block">W.</span> przekroczył swoje uprawnienia i nie dopełnił obowiązków podejmując czynności niezbędne do załatwienia sprawy przez organ gminy w ten sposób, że w opracowaniach decyzji administracyjnych nie umorzył tego postępowania w związku z otrzymaniem postanowienia Wojewody <span class="anon-block"> (...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 28.06.2001r. odmawiającej inwestorowi zgody na odstępstwo od przepisów określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990430430" title="Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie - Dz. U. z 1999 r. Nr 43, poz. 430 (§ 111;§ 111 ust. 2;§ 123;§ 123 ust. 2)">§ 111 ust. 2 i § 123 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 02.03.1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie</a>, najpóźniej po złożeniu przez inwestorów wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego, natomiast w dniu 13.03.2003 r. „wznowił” to postępowanie pomimo negatywnego rozstrzygnięcia ministra odnośnie zgody na powyższe odstępstwo, następnie opracował <span class="anon-block">decyzję nr (...)</span> stanowiącą pozwolenie na budowę obiektów budowlanych w postaci budynku handlowo - gastronomicznego, zbiornika gazu, zbiornika podziemnych wód deszczowych, separatora ropopochodnych, zbiornika na ścieki bytowe oraz dróg wewnętrznych, w której samowolnie zmienił zakres inwestycji ujęty we wspomnianym wniosku inwestorów, a następnie opracował <span class="anon-block">decyzję nr (...)</span> stanowiącą rozszerzenie <span class="anon-block">decyzji nr (...)</span> poprzez dodanie pozwolenia na budowę stacji paliw, czym naruszył <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890414" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 (art. 32;art. 32 ust. 1;art. 32 ust. 1 pkt. 2)">art. 32 ust. 1 punkt 2 prawa budowlanego</a> z uwagi na brak ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie uzyskanie przez inwestora wymaganych uzgodnień w Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span>, opracował ją, nie posiadając w dokumentacji projektowej rozwiązań drogowych w zakresie obsługi komunikacyjnej stacji paliw, ponadto w dniu 10.09.2003 roku nadał jej klauzulę wykonalności, czyniąc ją prawomocną, pomimo, iż nie miał dowodu doręczenia jednej z oznaczonych stron tj. Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span>, czym działał na szkodę interesu publicznego, a także interesu <span class="anon-block"> spółki z o.o. (...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>, tj. popełnienia czynu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 231;art. 231 § 1)">art. 231 § 1 k.k.</a> i za to na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 231;art. 231 § 1)">art. 231 § 1 k.k.</a> wymierzył mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, a w pozostałej części zaskarżony wyrok wobec <span class="anon-block">G. S.</span> utrzymał w mocy.</p> <p>Odnosząc się do kwestii skutków czynów ostatecznie przypisanych w/w oskarżonym, Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniósł, że oskarżeni <span class="anon-block">I. N.</span> i <span class="anon-block">G. S.</span> działali na szkodę interesu publicznego. Dodatkowym (ubocznym) przedmiotem ich zachowania było działanie na szkodę interesów gospodarczych <span class="anon-block"> spółki (...)</span>. Z założenia, jeśli nowa stacja paliw powstaje po tej samej stronie drogi w bliskiej odległości, to będzie odbierała znaczną część klientów stacji, która jest za nią (niezależnie od polityki ekonomicznej). Istnienie konkurencji to możliwa, dopuszczalna i wręcz pożądana sytuacja w obrocie gospodarczym. Czym innym jest jednak, gdy „konkurencja” powstaje na skutek nierespektowania prawnych ograniczeń. <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> wybudowała i prowadziła stację paliw w zaufaniu do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i informacji udzielanych jej wielokrotnie przez zarządcę drogi, przy której znajduje się stacja i organ na szczeblu ministerialnym – o niemożliwości powstania ewentualnej konkurencyjnej stacji w odległości paliw w odległości mniejszej niż 5 km – po tej samej stronie jezdni. W przedmiotowej sprawie naruszono gwarancje <span class="anon-block"> spółki (...)</span> do przewidywalnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym. Inkryminowane zachowania oskarżonych doprowadziły do zrealizowania wbrew istniejącym uwarunkowaniom nowej stacji paliw, czyli nieuniknionego odbierania jej klientów przez tak powstałą konkurencję i przy uwzględnieniu specyficznego (konfliktowego) usytuowania drugiej stacji. Istotą czynu oskarżonych jest narażanie spółki na realne niebezpieczeństwo powstania szkody poprzez możliwość zmniejszenia się jej dochodów.</p> <p>Uzasadniając natomiast nieuwzględnienie w opisie czynu ostatecznie przypisanego oskarżonemu <span class="anon-block">P. Z. (2)</span> działania na szkodę interesu prywatnego (<span class="anon-block"> spółki (...)</span>), Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim wskazał, że zarzut nie precyzował na czym to działanie miało polegać, natomiast w motywach zaskarżonego wyroku Sąd Rejonowy w tym zakresie ogólnikowo odwołał się do przyczyn, które zostały omówione przy ocenie zachowań współoskarżonych <span class="anon-block">I. N.</span> i <span class="anon-block">G. S.</span>, a nie były bezpośrednio związane ze specyfiką czynności sprawczych <span class="anon-block">P. Z. (2)</span>. W braku środka odwoławczego na niekorzyść oskarżonego jego sytuacja w postępowaniu odwoławczym nie może ulec pogorszeniu w jakimkolwiek punkcie. Nakłada to na sąd obowiązek powstrzymania się od dokonania posunięć – w tym również w sferze ustaleń faktycznych – powodujących, a nawet mogących powodować negatywne skutki w sytuacji prawnej oskarżonego.</p> <p>W oparciu o pisemną oraz pisemną i ustną uzupełniającą opinię biegłego sądowego w dziedzinie nauk ekonomicznych dr <span class="anon-block">J. K. (1)</span> Sąd Okręgowy ustalił, że porównanie potwierdzonych informacji finansowo-księgowych, dotyczących obiektu powódki w <span class="anon-block">S.</span> z obiektywnymi informacjami liczbowymi, pochodzącymi od profesjonalnych instytucji badawczych (od lat analizujących zachowania krajowego rynku paliw), wskazuje, że w latach 2005-2010 obiekt powódki był typowym podmiotem na detalicznym rynku sprzedaży paliw w Polsce. Tym samym, winien on w czasie wykazywać wyniki na sprzedaży, przynajmniej nie gorsze od benchmarku (wzorca) krajowego. Wyznaczenie różnic w tym zakresie pozwala wwieść wysoce uprawdopodobnione wnioski o wartościach utraconych korzyści (lucrum cessans) w przedsiębiorstwie powódki.</p> <p>W latach 2006 -2010 na krajowym rynku detalicznym sprzedaży paliw funkcjonowały trzy rodzaje obiektów (operatorów). Były to stacje paliw: premium (należące do takich koncernów, jak: BP, Grupa Lotos, PKN <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block">S.</span> czy <span class="anon-block">S.</span>), stacje pozostałe zrzeszone i stacje pozostałe niezrzeszone (niezależne). <span class="anon-block"> (...)</span> powódki zlokalizowana w miejscowości <span class="anon-block">S.</span> to stacja premium, która w latach 2005-2010 funkcjonowała w sieci sprzedaży PKN <span class="anon-block"> (...)</span> (w systemie franczyzowym). Z Raportów Rocznych <span class="anon-block"> (...) Organizacji (...)</span> (<span class="anon-block"> (...)</span>)1 za lata 2007-2010 wynika, że w latach 2006-2010, najwyższe ceny detaliczne paliw (ceny ex pompa) obowiązywały na stacjach typu premium, a najniższe na stacjach przymarketowych i bezobsługowych (np. działających pod <span class="anon-block"> firmą (...)</span>). W środku stawki znajdowały się zawsze stacje typu ekonomicznego, na przykład funkcjonujące pod logo <span class="anon-block">L.</span>, 1-2-3 (<span class="anon-block">S.</span>) czy <span class="anon-block">B.</span> (PKN <span class="anon-block"> (...)</span>). Dotyczy to zarówno cen benzyn silnikowych, jak i oleju napędowego. Jeżeli zaś chodzi o ceny autogazu (<span class="anon-block"> (...)</span>), to najtańszy autogaz można było kupić na stacjach operatorów niezależnych, ale w tych miejscach nie zawsze niska cena pokrywała się z wysoką jakością paliwa, którą co do zasady ma gwarantować (i zwykle gwarantuje) marka koncernu.</p> <p>Wysokość cen paliw ex pompa na krajowych stacjach benzynowych jest wypadkową bezpośredniego wpływu następujących czynników: kosztu nabycia surowca przez rafinerie (przypadający na jeden litr produktu); kosztu przerobu ropy naftowej (wraz z marżą rafineryjną); marży detaliczne; podatków tj.: opłata paliwowa, VAT, akcyza. Jednakże na wahania cen paliw najsilniej oddziałują notowania cen ropy naftowej. O ile w latach 2006-2010, ceny ropy naftowej były względnie stabilne (z niewielką tendencją wzrostową), to począwszy od roku 2011 rozpoczęła się –trwająca do dziś "karuzela cenowa". Okazuje się, że rosnące ceny tego surowca na rynkach światowych spowodowały, że wzrost cen benzyny <span class="anon-block"> (...)</span> przeciętnie z 4,01 PLN w 2005 roku, do 5,71 PLN w 2012 roku, wynikał niemal w całości ze wzrostu kosztu surowca w produkcji litra benzyny, odpowiednio z 1,02 PLN do 2,27 PLN.</p> <p>W dostępnych statystykach odnoszących się do detalicznych cen paliw na rynku krajowym, brak jest danych o kształtowaniu się cen jednostkowych paliw z grupy premium. Pod pojęciem paliwa premium należy rozumieć paliwa o podwyższonej liczbie oktanowej, zwykle wzbogacane o dodatki mające mieć "dobroczynny wpływ" na osiągi pojazdu i wielkość zużycia paliwa. Każdy z operatorów działających w sieci danego koncernu dystrybuuje sygnowane przez ten koncern paliwa "premium". Wyznaczenie średnich cen jednostkowych tych paliw jest praktycznie niemożliwe, gdyż podlegają one znacznym fluktuacjom, związanym ze zmieniającymi się warunkami promocji, rabatami w obiektach towarzyszących udzielanych przy zakupie paliwa, systemami "punktowania zakupów", czy wreszcie programami lojalnościowymi (np. program <span class="anon-block"> (...)</span>).</p> <p>Lokalizacja stacji paliw to podstawowy element sukcesu sprzedażowego na detalicznym rynku paliw. Jak ocenia <span class="anon-block"> (...) Izba (...)</span>, zrzeszająca głównie małych i średnich przedsiębiorców, w naszym kraju - w przeciwieństwie do innych krajów europejskich - nadal rosną rynkowe udziały największych koncernów paliwowych. Koncerny są skłonne do podejmowania współpracy z partnerami (stacjami paliwowymi) tylko w najlepszych lokalizacjach, generujących dużą sprzedaż paliw i usług poza paliwowych. Najlepsze lokalizacje, jak wynika z materiałów zawartych w Raportach Rocznych <span class="anon-block"> (...)</span> za lata 2007-2010, to centra miast i miejsca przy drogach szybkiego ruchu i autostradach. W Polsce pięć największych sieci (PKN <span class="anon-block"> (...)</span>, BP, <span class="anon-block">S.</span>, Grupa Lotos, <span class="anon-block">S.</span>) kontroluje przeszło 50% rynku. Jednakże znikoma część stacji benzynowych w Polsce funkcjonuje przy autostradach i drogach ekspresowych. Na koniec 2013 roku działały w Polsce tylko 62 stacje przy autostradach i drogach ekspresowych (niespełna 1% wszystkich stacji). Według ustaleń <span class="anon-block"> (...)</span>, sukcesywne oddawanie do użytku fragmentów autostrad i dróg ekspresowych sprawia, że coraz dynamiczniej zaczyna rozwija się w Polsce segment stacji paliw przy trasach szybkiego ruchu. Mimo słonych opłat dla zarządców tych dróg za dzierżawę Miejsc <span class="anon-block"> (...)</span> Podróżnych (<span class="anon-block">M.</span>), to łakomy kąsek dla koncernów paliwowych. Nie muszą się tam obawiać o konkurencję niezależnych operatorów, a stacja przy autostradzie potrafi zapewniać przychody kilkakrotnie wyższe od tradycyjnej placówki. W latach 2005-2010 rozpoczęło działalność gospodarczą prawie 150 stacji przy marketach największych sieci handlowych działających w Polsce (<span class="anon-block">A.</span>, <span class="anon-block">C.</span>, <span class="anon-block">I.</span>, <span class="anon-block">T.</span>, <span class="anon-block">L.</span>). Jednakże od roku 2011 swoje stacje nadal rozwija jedynie sieć <span class="anon-block">I.</span>, i żadna z wyżej wymienionych sieci w latach 2012-2014 nie uruchomiła żadnej nowej stacji benzynowej.</p> <p>Zgodnie z wynikami badań przeprowadzonymi w październiku 2012 r. przez <span class="anon-block"> (...)</span> Polska na zlecenie PKN <span class="anon-block"> (...)</span>, dla 72% kierowców świadomość, iż cena gwarantuje zysk właścicielowi lub ajentowi stacji paliw, jest najmniej istotnym czynnikiem przy wyborze miejsca tankowania. Najważniejsze jest zaś przekonanie do dobrej jakości paliwa na danej stacji. Z drugiej jednak strony, klienci przyzwyczajają się do dawno wybranej stacji i przede wszystkim oczekują tradycyjnej obsługi, a jej brak został odczytany, jako główna przyczyna porażki sprzedażowej tzw. "sieci marketowych". Powyższe przekonanie "faworyzuje" stacje sieciowe typu premium, należące do wspomnianych wcześniej koncernów (BP, Grupa Lotos, PKN <span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block">S.</span>, czy też <span class="anon-block">S.</span>).</p> <p>Z kolei, wybór paliw premium, to wynik stanu świadomości wypracowany przez działania koncernów, w zakresie marketingu i reklamy. W efekcie kierowca, który jest przekonany o świetnych właściwościach benzyny <span class="anon-block"> (...)</span> 98 (PKN <span class="anon-block"> (...)</span>), nie da się łatwo przekonać do zakupu benzyny BP <span class="anon-block">U. (...)</span> (BP), i vice versa (również w kontekście szeroko rozumianej polityki lojalnościowej koncernów).</p> <p>Jeżeli chodzi o sieciową konsumpcję <span class="anon-block"> (...)</span>, to jeszcze zbyt wielu kierowców przedkłada cenę nad wysoką jakość tego paliwa, nabywając gaz u dystrybutorów niezależnych (poza sieciowych). W sieciach, gaz kupują kierowcy dbający o własny pojazd, czyli doceniający jakość.</p> <p>W okresie od dnia 1 stycznia 2006 roku do dnia 31 grudnia 2010 roku Powódka w utraciła korzyści związku z działalnością stacji paliw należącej do <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, wybudowanej na podstawie decyzji Wójta Gminy <span class="anon-block">T.</span> Nr 140/00/03 z dnia 18 czerwca 2003 roku i zlokalizowanej w miejscowości <span class="anon-block">W.</span> w odległości mniejszej niż 5 km od istniejącej wcześniej innej stacji paliw, należącej do powódki. Wysokość utraconych korzyści (lucrum cessans) przez powódkę w powyższym okresie wyniosła 3.310.020,67 PLN netto.</p> <p>Lokalizacja stacji paliw należącej do <span class="anon-block"> spółki (...)</span> (dalej: stacja BP <span class="anon-block">W.</span>) to podstawowy element przewagi konkurencyjnej nad stacją paliw powódki (dalej: stacja <span class="anon-block"> (...)</span>). <span class="anon-block"> (...)</span> położona przy <span class="anon-block">drodze ekspresowej (...)</span> (w kierunku <span class="anon-block">W.</span>, <span class="anon-block">K.</span>, <span class="anon-block">K.</span>) posiadała bez wątpienia atrakcyjną lokalizację do końca listopada 2005 roku, ponieważ - począwszy od grudnia 2005 roku - przy tym samym pasie <span class="anon-block">drogi ekspresowej (...)</span>, rozpoczęła działalność gospodarczą, poprzedzająca ją (i to jedynie o 2 km) stacja BP <span class="anon-block">W.</span>. Wątpliwości nie może więc budzić fakt, że potencjalne dochody jakie mogłaby osiągać Powódka na stacji <span class="anon-block"> (...)</span>, były przejmowane przez <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">S. S.</span>, <span class="anon-block"> (...) Spółkę Jawną</span>.</p> <p>Działalność gospodarcza stacji paliw BP <span class="anon-block">W.</span>, w nielegalnej lokalizacji - bez wątpliwości konkurencyjnej do lokalizacji stacji <span class="anon-block"> (...)</span>, musiała negatywnie wpływać na wolumen sprzedaży stacji Powódki, w okresie od dnia 1 stycznia 2006 roku do dnia 31 grudnia 2010, co bezpośrednio przekładało się na potencjalne możliwości generowania przez nią dochodów, w badanym okresie. Potencjał lokalizacji stacji paliw BP <span class="anon-block">W.</span>, wybudowanej przez <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">S. S.</span>, <span class="anon-block"> (...) Spółka Jawna</span>, został uznany za dostateczny w ocenie franczyzodawcy (tutaj BP). Gdyby ów potencjał został uznany za niedostateczny, to wniosek o przyznanie licencji franczyzowej zostałby z całą pewnością odrzucony przez franczyzodawcę, już na etapie wstępnej oceny rentowności przyszłej współpracy. <span class="anon-block">F.</span> oczekuje bowiem od franczyzobiorcy, wpływu miesięcznych opłat, wynikających z zapisów umowy, w tym wynikających z osiąganych obrotów (również w obiektach towarzyszących, takich jak np.: myjnie samochodowe, baza gastronomiczna i hotelowa, i inne).</p> <p>Szacunek w zakresie lucrumm cessans został przeprowadzony w trzech etapach, pokrywających trzy składowe przedmiotu działalności gospodarczej Powódki, prowadzonej na stacji paliw <span class="anon-block"> (...)</span>: obrót paliwami (sprzedaż paliw), pozostała działalność handlowa (sprzedaż towarów w sklepie), działalność gastronomiczna (prowadzona w restauracji).</p> <p>Przychody stacji paliw <span class="anon-block"> (...)</span> wynikające z obrotu paliwami w latach 2005-2010 kształtowała sprzedaż paliw standardowych tzn. <span class="anon-block"> (...)</span> oraz ON, która stanowiła aż (13,48+71,15)[%] =84,63 [%] w sprzedaży ogółem oraz (14,72+71,84)[%] =86,56 [%] wartości sprzedaży ogółem.</p> <p>Jeżeli chodzi o trendy wolumenów sprzedaży dla poszczególnych rodzajów paliw, to okazują się one być wyraźne, w kontekście odnośnych wartości współczynnika determinacji (R<sup> <!-- -->2</sup>). Praktycznie poza sprzedażą ON <span class="anon-block">P.</span> (YP), sprzedaż takich paliw, jak: <span class="anon-block"> (...)</span> (X) <span class="anon-block"> (...)</span> (Z), BENZYNY PREM (XP), wykazuje tendencje spadkowe za okres 2005-2010. Nieco inna jest sytuacja w przypadku ON (Y), gdzie tendencja spadkowa obserwowana do roku 2008, została bardzo wyraźnie przełamana w roku 2009, po czym w roku 2010, obserwujemy ponowny spadek ilości sprzedaży w stosunku do roku 2009.</p> <p>Zestawienie cen paliw <span class="anon-block"> (...)</span> oraz ON na stacji Powódki i w kraju pozwala stwierdzić, że ze względu na obrót paliwami EUR 95 i ON, stacja <span class="anon-block"> (...)</span> w latach 2005-2010 należała do stacji typowych, ze względu na poziom dyktowanych cen ex pompa, zarówno w kontekście wszystkich stacji paliw w Polsce (dane BM <span class="anon-block">R.</span>), jak również stacji paliw <span class="anon-block">P.</span>, zrzeszonych w <span class="anon-block"> (...)</span>. Występuje stabilność cen <span class="anon-block"> (...)</span> i ON w latach 2006-2010 na stacji <span class="anon-block"> (...)</span> i prawie idealna zgodność tych cen z cenami krajowymi. Utracone przez Powódkę korzyści (dochody) na obrocie paliwami wynikać mogą li tylko i wyłącznie z oddziaływania parametru skali, czyli ograniczenia wolumenów sprzedaży paliw (głównie <span class="anon-block"> (...)</span> oraz ON), w następstwie podjęcia działalności przez stację paliw BP <span class="anon-block">W.</span>.</p> <p>„Nieistotna dla sprawy" sprzedaż pozostałych paliw (<span class="anon-block"> (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span>, ON PREM) jest generowana przez względnie małą, lecz stałą i "lojalną" grupę klientów (przywiązanych do marki), gdyż: nabywcy benzyn i olejów napędowych klasy premium są przekonani o "nadzwyczajnych własnościach substancji wzbogacających paliwa" stosowanych w konkretnej sieci i są gotowi zapłacić za to zdecydowanie wyższą cenę; z kolei nabywcy <span class="anon-block"> (...)</span> na stacji sieciowej to tacy, którzy kupują paliwo zdecydowanie droższe niż u pozostałych dystrybutorów (głównie niezrzeszonych), gdyż zależy im przede wszystkim na gwarancji jakości.</p> <p>Dynamika wartości sprzedaży stacji <span class="anon-block"> (...)</span> - w warunkach niczym nie skrępowanej działalności sprzedażowej - winna li tylko wynikać z dynamiki benchmarkowego (wzorcowego) wolumenu sprzedaży tych paliw przy ustalonych cenach rynkowych ex pompa (nie odbiegających istotnie in plus/in minus od poziomu cen zaakceptowanych przez krajowy rynek detaliczny). Do wyznaczenia benchmarków, niezbędnych do oszacowania prawdopodobnych zmian na wyniku obrotu paliwami na stacji <span class="anon-block"> (...)</span>, zostały wykorzystane informacje o krajowym wolumenie sprzedaży <span class="anon-block"> (...)</span> oraz ON. Owe benchmarki, to nic innego jak łańcuchowe (o podstawie zmiennej) indeksy dynamiki ilości sprzedaży, wyznaczone na podstawie informacji zawartych w Raportach Rocznych <span class="anon-block"> (...)</span> za lata 2007-2010.</p> <p>Przy rzeczywistych średnich cenach jednostkowych netto paliw <span class="anon-block"> (...)</span> oraz ON oraz hipotecznych wolumenach sprzedaży wynikających z założonych indeksów dynamiki, wyznaczono hipotetyczne wartości sprzedaży netto. Z kolei przy rzeczywistych średnich cenach jednostkowych netto zakupu paliw <span class="anon-block"> (...)</span> i ON oraz hipotecznych wolumenach sprzedaży wynikających z założonych indeksów dynamiki, wyznaczono hipotetyczne wartości sprzedaży netto w cenach zakupu. Na tej podstawie ustalono hipotetyczne wyniki na sprzedaży paliw <span class="anon-block"> (...)</span> oraz ON, za lata 2006 do 2010.</p> <p>Analogicznie przy rzeczywistych średnich cenach jednostkowych netto paliw <span class="anon-block"> (...)</span> oraz ON i rzeczywistych średnich cenach jednostkowych netto zakupu paliw <span class="anon-block"> (...)</span> i ON oraz rzeczywistych wolumenach sprzedaży, wyznaczono rzeczywiste wartości sprzedaży netto, rzeczywiste wartości sprzedaży netto w cenach zakupu oraz rzeczywisty wynik na sprzedaży paliw <span class="anon-block"> (...)</span> oraz ON, za lata 2006 do 2010.</p> <p>Ostatecznie porównując rzeczywiste i hipotetyczne wyniki na sprzedaży paliw <span class="anon-block"> (...)</span> i ON otrzymuje się wartości marży brutto na obrocie paliwami <span class="anon-block"> (...)</span> i ON, utracone przez Powódkę w latach 2006- 2010. Owe utracone marże, należy utożsamiać w wielkością utraconych rocznie marży na całym obrocie paliwami. Łączna kwota straconej marży brutto wynosi więc 1.857.137,79 PLN.</p> <p>Hipotetyczne wyniki na działalności gastronomicznej stacji <span class="anon-block"> (...)</span>, wyszacowano przy założeniu, iż powinny one wykazywać średnioroczną dynamikę przynajmniej nie gorszą, niż średnioroczna dynamika wolumenu sprzedaży wszystkich paliw na tejże stacji. Łączna kwota marży brutto utraconej na działalności baru na stacji <span class="anon-block"> (...)</span> za lata 2006 do 2010 wynosi 869.392,87 PLN.</p> <p>Podobnie, jak przy szacowaniu hipotetycznych wyników na działalności gastronomicznej (bar), przyjęto założenie, że przy braku przeszkód w prowadzeniu działalności gospodarczej stacji <span class="anon-block"> (...)</span>, wyniki na działalności handlowej winny wykazywać średnioroczną dynamikę przynajmniej nie gorszą, niż średnioroczna dynamika wolumenu sprzedaży wszystkich paliw na tejże stacji. Łączna marża brutto utraconą na działalności sklepu na stacji <span class="anon-block"> (...)</span> za lata 2006 do 2010 wynosi 1.512.350,18 PLN.</p> <p>Łącznie prawdopodobna wartość utraconej marży brutto wynosi 4 238 880,84 PLN. Jednakże, owa łączna kwota musi zostać skorygowana in minus, gdyż wynik na sprzedaży paliw i sprzedaży w sklepie jest obciążony, zmiennym kosztem opłaty licencyjnej. Łączna korekta marży brutto wynosi 152.435,56 PLN.</p> <p>Ponieważ przy wyznaczaniu utraconej marży brutto na działalności gospodarczej prowadzonej przez Powódkę na stacji paliw <span class="anon-block"> (...)</span>, koszty stałe działalności (nie związane z parametrem skali działalności) z definicji ulegają wyzerowaniu, lucrum cessans zostało ustalone jako suma utraconych marż netto (skorygowana marża brutto po podatku dochodowym od osób prawnych przy stopie 19%).</p> <p>Ostatecznie wartość lucrum cessans w niniejszej sprawie wynosi 3.310.020,67 PLN.</p> <p>Wysokość odszkodowania dla Powódki powinna wynieść brutto 4.086.445,28 PLN, gdyż oprócz Powódki, drugim beneficjentem jest tutaj Skarb Państwa (z tytułu CIT wg stopy 19%).</p> <p>Nie można wykluczyć, że gdyby benchmarkiem w opinii były wyniki rynku lokalnego (rynku mikro) to wynik estymacji szkody byłby dla powódki bardziej korzystny. Jednakże w tym celu należałoby przeprowadzić szczegółową analizę <em> <!-- -->ex post</em> rynku paliw województwa <span class="anon-block"> (...)</span>, za lata 2006-2010. Zadanie to jest praktycznie niewykonalne, chociażby tylko z dwóch powodów: braku dostępu do bazy danych, o ile takowa w ogóle istnieje, oraz problemów z segmentacją rynku, w kontekście zmiennej atrakcyjności lokalizacji stacji sprzedaży paliw płynnych i zmian zachodzących na franczyzowym i prywatnym rynku sprzedaży paliw. Poza tym, koszt takiego badania statystycznego byłby bardzo wysoki, a wiarygodność wyniku wątpliwa. Stacja paliw premium <span class="anon-block"> (...)</span> należąca do powódki, dyktowała ceny (dyktowała marże), nieistotnie odbiegające od średniej krajowej, czego potwierdzeniem jest zgodność wyników otrzymanych przez biegłego z wynikami Raportów Rocznych <span class="anon-block"> (...) Organizacji (...)</span> (<span class="anon-block"> (...)</span>) i BM <span class="anon-block">R.</span>. W konsekwencji, przyjęcie założenia, że dynamika wolumenu sprzedaży podstawowych paliw (<span class="anon-block"> (...)</span> i ON) na stacji <span class="anon-block"> (...)</span> powinna być przynajmniej zgodna ze średnią ogólnopolską (benchmarkiem), mogło oznaczać - ze szkodą dla Powódki - że nie jest ona beneficjentem premii za "bardzo dobrą lokalizację".</p> <p>Na koniec 2008 roku, PKN <span class="anon-block"> (...)</span> dysponował 1330 obiektami własnymi, 336 obiektami franczyzowymi (w tym stacja paliw <span class="anon-block"> (...)</span>) oraz 81 obiektami patronackimi. Już wówczas rynek stacji paliw znajdował się w fazie tzw. optymalizacji i konsolidacji, czemu towarzyszyło zamykanie podmiotów nierentownych. Przyczynami do zamknięcia mogą być spadek atrakcyjności danej lokalizacji (inny przebieg dróg), silna konkurencja w sąsiedztwie (hipermarket ze stacją paliw nieopodal) lub niska marża na paliwie, osiągana przez prywatnego właściciela obiektu. W 2009 roku PKN <span class="anon-block"> (...)</span> zanotował na wszystkich swoich stacjach wzrost wolumenu sprzedanego paliwa o około 10%, przy czym na stacjach własnych była to dynamika rzędu 8,2%, podczas gdy na stacjach franczyzowych (takich jak, należąca do powódki stacja paliw <span class="anon-block"> (...)</span>) osiągnęła ona ponad 26% . W tym czasie dynamika wolumenu sprzedaży (1) na stacji <span class="anon-block"> (...)</span> była nawet gorsza od dynamiki stacji patronackich, gdyż wyniosła zaledwie 7,45%. Wobec tego tylko spadek atrakcyjności danej lokalizacji stacji Powódki, mógł spowodować, tak duże odchylenie <em> <!-- -->in minus</em> od średniej rynkowej.</p> <p>Przynależność detalisty do sieci sprzedaży franczyzowej pozwala mu wykorzystywać efekt skali, uzyskać większą siłę nabywczą, a także lepszą rozpoznawalność marki. Pod pojęciem korzyści skali, należy tu rozumieć zrealizowanie większego wolumenu sprzedaży i większych oszczędności kosztowych, niż miałoby to miejsce w działaniu indywidualnym. Powódka nie odniosła tych korzyści ze względu na lokalizację, która jest głównym czynnikiem wpływającym na sukces bądź niepowodzenie danego obiektu handlowego, będąc głównym czynnikiem kształtującym tzw. przewagę konkurencyjną. W wyniku rozpoczęcia działalności usługowo-handlowej na konkurencyjnej stacji paliw, należącej do <span class="anon-block"> spółki (...)</span> zlokalizowanej w miejscowości <span class="anon-block">W.</span>, w odległości mniejszej niż 5 km od istniejącej wcześniej stacji paliw <span class="anon-block"> (...)</span>, Powódka od początku 2006 roku utraciła przewagę konkurencyjną, poprzez utratę trwałego atutu, jakim była korzystna lokalizacja stacji, pozwalająca jej wygrywać rywalizację z konkurentami na lokalnym rynku sprzedaży detalicznej paliw płynnych.</p> <p> <span class="anon-block"> (...)</span> straciła na wartości w sensie zmniejszenia swojej zdolności do generowania zysku. Wynika to bezpośrednio z faktu, że wśród podstawowych czynników kształtujących ową wartość wymienia się lokalizację, a ta bez wątpienia stała się mniej atrakcyjna z chwilą rozpoczęcia działalności przez konkurencyjną stację BP <span class="anon-block">W.</span>.</p> <p>Brak ewidencji analitycznej w zakresie cen zakupu paliw w podmiocie powódki nie miał wpływu na oszacowanie utraconych korzyści, albowiem ceny te zostały wyznaczone na podstawie danych źródłowych, zawartych w księgach rachunkowych powódki, natomiast prawidłowość prowadzenia tychże ksiąg została zweryfikowana uprzednio przez biegłego rewidenta.</p> <p>Stacja paliw BP <span class="anon-block">W.</span>, z chwilą rozpoczęcia działalności gospodarczej, stała się podmiotem konkurencyjnym dla Stacji paliw <span class="anon-block"> (...)</span>, gdyż oba podmioty należały do tego samego segmentu sprzedaży detalicznej premium na krajowym rynku sprzedaży paliw płynnych i oferty owych podmiotów działających w koncernowych systemach franczyzowych, były skierowane do tego samego segmentu odbiorców.</p> <p>Zarówno PKN <span class="anon-block"> (...)</span> jak i PB posiadają tzw. karty flotowe w swojej ofercie dla franczyzowych punktów sprzedaży detalicznej paliw płynnych, a każda ze stacji sieciowych ma prawo dystrybucji tegoż produktu. Podział klientów na flotowych i pozostałych nie miał znaczenia, ponieważ można być przywiązanym do stacji, wcale nie będąc jej "klientem flotowym". Karty Flota upoważniają Flotę do dokonywania Transakcji Bezgotówkowych u Operatorów, z którymi <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> zawarł stosowne umowy.</p> <p>Wpływ kart lojalnościowych na obroty jest mocno wątpliwy, co wynika z konstrukcji tego instrumentu marketingowego. Przykładowo, program lojalnościowy <span class="anon-block"> (...)</span> (PKN <span class="anon-block"> (...)</span>), w ramach, którego klient posługuje się kartą, nie wiąże się wprost w konkretnymi rabatami cenowymi na zakupy w sieci stacji <span class="anon-block"> (...)</span>. Pozwala jedynie na gromadzeniu punktów za kolejne zakupy i ich wykorzystanie zgodnie z ofertą wynikająca z katalogu. Może to być możliwość dokonania zakupu konkretnej pozycji katalogowej za określoną liczbę punktów (nie ma potrzeby płacenia gotówką) lub skorzystania z wprowadzanych okresowo rabatów na ceny paliwa.</p> <p>Zastosowana metoda szacowania utraconych korzyści w latach 2006 -2010 nie obejmowała danych z roku 2005 jako stałej podstawy <em> <!-- -->y* </em>zwanej bazą porównań. <em> <!-- -->Ważnym z praktycznego punktu widzenia jest tu zagadnienie wyboru bazy y*; nie powinna być nią wartość nietypowa ukształtowana pod wpływem zjawisk sporadycznych, takich jak chociażby klęski żywiołowe, konflikty zbrojne, załamania cykli koniunkturalnych i tym podobne.</em> W związku z tym w celu oszacowania utraconych korzyści stosowano indeksy łańcuchowe (o podstawie zmiennej).</p> <p>Z faktu zaniechania prowadzenia przez powódkę księgowej ewidencji analitycznej wartości sprzedaży w cenach zakupu, nie można wywodzić twierdzenia, że <em> <!-- -->nie sposób ustalić, które kupowane przez nią paliwa (w zróżnicowanych w różnych okresach cenach) były dostarczane do stacji paliw <span class="anon-block">S.</span>, </em>bowiem ewidencja analityczna Powódki obejmowała wartość sprzedaży paliw wg ich asortymentu.</p> <p>Dane sprzedaży stacji powódki za lata 2000-2004 oraz 2005-2010 są nieporównywalne, gdyż w obu okresach działalność handlowo-usługowo prowadzona przez powódkę na stacji <span class="anon-block"> (...)</span>, odbywała się na odmiennych, przez co nieporównywalnych, zasadach. Z tego powodu okres obejmujący lata 2000- 2004, jako nietypowy, nie może służyć, jako baza (punkt odniesienia) dla okresu obejmującego lata 2005-2010. Od roku 2000 do końca maja 2004 roku, należąca do Powódki stacja paliw <span class="anon-block"> (...)</span> działała, jako stacja patronacka Petrochemii <span class="anon-block">P.</span>, nie będąc dystrybutorem franczyzowym PKN <span class="anon-block"> (...)</span> (podówczas takowa sieć franczyzowa - w pełnym tego słowa znaczeniu - po prostu nie istniała). Tak naprawdę, to dopiero w marcu 2005 roku, PKN <span class="anon-block"> (...)</span> ogłosił strategię dla rynku detalicznego, która miałaby uratować koncern przed dalszymi spadkami udziałów w rynku. Efektem nowej strategii było powołanie do życia nowej sieci stacji sprzedaży paliw o nazwie <span class="anon-block"> (...)</span>, a tym samym do podziału sieci na dwa segmenty: premium i tzw. ekonomiczny (<span class="anon-block"> (...)</span>). W efekcie tych zmian, na dzień dzisiejszy: w segmencie premium pozostały najlepsze stacje (atrakcyjnie położone, o wygodnych miejscach parkingowych, oferujące między innymi (poza zwykłym ON i etyliną <span class="anon-block"> (...)</span>) markowe paliwa <span class="anon-block">V.</span>, wyposażone dodatkowo w sklep, restauracje, myjnie itp.) działające w sieci sprzedaży <span class="anon-block"> (...)</span>; w segmencie <span class="anon-block"> (...)</span> działają stacje oferujące tylko podstawowe paliwa (ON i <span class="anon-block"> (...)</span>), tańsze o kilka groszy od standardowej oferty koncernu, o słabej ofercie pozapaliwowej (wyposażone ewentualnie tylko w mały sklep, nic ponadto), powstałe na bazie stacji własnych koncernu i stacji <span class="anon-block"> (...)</span> (praktycznie już nieistniejących) oraz stacjach patronackich, działających w barwach Petrochemii <span class="anon-block">P.</span>, czyli poprzedniczki <span class="anon-block"> (...)</span>. W okresie od dnia 1 stycznia 2006 roku do dnia 31 grudnia 2010 roku, stacja paliw <span class="anon-block"> (...)</span>, działała w segmencie premium PKN <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p>Rzetelne dane ogólnopolskie dotyczące detalicznego rynku paliw płynnych, za lata 2000-2004, praktycznie nie istnieją. Przedmiotowe dane, nie były przez nikogo systematycznie i konsekwentnie gromadzone, nie były też rzetelnie raportowane, a tym bardziej profesjonalnie analizowane, gdyż rynek ten był we wczesnym stanie rozwoju. Porządkowanie tego stanu rzeczy nastąpiło dopiero w roku 2006, a miarodajne analizy rynkowe zaczęły się ukazywać dopiero od 2007 roku, za sprawą analiz BM <span class="anon-block">R.</span> oraz analitycznych Raportów Rocznych <span class="anon-block"> (...) Organizacji (...)</span> (<span class="anon-block"> (...)</span>).</p> <p>W latach 2005-2010 obiekt <span class="anon-block"> (...)</span> był typowym podmiotem na detalicznym rynku sprzedaży paliw w Polsce, z czego wywiódł wniosek, że tym samym, winien on w okresie badania wykazywać wyniki (wolumeny sprzedaży), przynajmniej nie gorsze od benchmarku (wzorca) krajowego.</p> <p>Oszacowanie utraconych korzyści uwzględnia:</p> <p>a.  zmiany cen paliwa w tablicach: nr 3 Ceny i struktura średniej rocznej ceny <em> <!-- -->ex pompa</em> (detalicznej) dla benzyny <span class="anon-block"> (...)</span> za lata 2005-2010 ([PLN/1]) na stacjach paliw w Polsce zrzeszonych w podmiotach członkowskich <span class="anon-block"> (...)</span>; nr 4 Ceny i struktura średniej rocznej ceny <em> <!-- -->ex pompa</em> (detalicznej) dla oleju napędowego ON za lata 2005-2010 ([PLN/1]) na stacjach paliw w Polsce zrzeszonych w podmiotach członkowskich <span class="anon-block"> (...)</span>; wykres nr 1 Ceny ropy naftowej <span class="anon-block">U.</span> vs. ceny benzyny <span class="anon-block"> (...)</span> na krajowych stacjach benzynowych za okres 03.01.2005-03.07.2013; nr 5 Zmienna X (ceny paliwa <span class="anon-block"> (...)</span> <em> <!-- -->ex pompa</em> [PLN/1]) za lata 2005-2010; nr 6 Zmienna Y (ceny paliwa ON <em> <!-- -->ex pompa</em> [PLN/1]) za lata 2005-2010; nr 7 Zmienna <strong> <!-- -->Z </strong>(ceny paliwa <span class="anon-block"> (...)</span> <em> <!-- -->expompa</em> [PLN/1]) za lata 2005-2010;</p> <p>b.  zmiany cen zakupu paliwa w tablicach: nr 21 Ceny hurtowe (PLN/1) benzyny <span class="anon-block"> (...)</span> oraz ON u dostawcy stacji paliw <span class="anon-block"> (...)</span> (Petrochemia <span class="anon-block">P.</span>/Grupa <span class="anon-block"> (...)</span>) za lata 2005-2010.</p> <p>Zmiany w zakresie ilości stacji paliw powstających w dalszym otoczeniu stacji nie były analizowane ze względu na wykluczenie możliwości zastosowania narzędzi analizy porównawczej. Twierdzenie o niskiej jakości usług oferowanych przez stację paliw powódki jest oparte na nieprawdziwej informację o zmianie franczyzodawcy, do której rzekomo miało dojść w 2010 roku (objętym powództwem). Zmiany cenowe związane ze zmianami marży na sprzedaży wewnątrz przedsiębiorstwa Powódki nie były analizowane, ze względu na marginalny udział sprzedaży wewnętrznej w sprzedaży ogółem.</p> <p>Podstawą ciągu indeksów dynamiki o podstawie łańcuchowej były dane z Raportów <span class="anon-block"> (...)</span>. Dane wyjściowe o konsumpcji z 2006 roku znajdują się w raporcie <span class="anon-block"> (...)</span> za 2007. W Raportach <span class="anon-block"> (...)</span> brak jest danych za rok 2005. Na stronie internetowej <span class="anon-block"> (...)</span> eusen.biogspot.com/<span class="anon-block"> (...)</span>/rvnek-paliw-pvnnvch.html podano informacje wielkości konsumpcji badanych paliw za lata 2005: benzyn bezołowiowych na poziomie <span class="anon-block"> (...)</span>.t oraz oleju napędowego na poziomie <span class="anon-block"> (...)</span>.t, co przy gęstościach referencyjnych dla rynku krajowego (odpowiednio: 0,752 [Mg/m<sup> <!-- -->3</sup>] oraz 0,836 [Mg/m<sup> <!-- -->3</sup>]} daje wyliczone konsumpcje w m<sup> <!-- -->3</sup>.</p> <p>Założenie, że wyniki działalności handlowej powinny wykazywać średnioroczną dynamikę sprzedaży nie gorszą od dynamiki sprzedaży paliw jest założeniem upraszczającym, spowodowanym brakiem baz danych, pozwalających określić wiarygodnie dynamikę sprzedaży działalności handlowej w obiektach przy stacjach paliw płynnych, za lata 2006-2010. Jednakże owo "uproszczenie" prowadzi do zaniżenia szacunku <em> <!-- -->lucrum cessans</em>, gdyż według sygnałów płynących z rynku, w okresie badania obejmującym lata 2006-2010, wobec stopniowo spadających marż na paliwie, rozwój działalności sklepów i punktów gastronomicznych, stał się jedyną możliwością przetrwania wielu punktów sprzedaży detalicznej paliw. W tym segmencie działalności stacji nastąpił więc swoisty <em> <!-- -->boom,</em> czego beneficjentem nie stała się stacja <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p>Przed powstaniem obiektu w <span class="anon-block">W.</span> obiekt powódki miał doskonałą lokalizację, ponieważ był usytuowany przy drodze ekspresowej, a w jego sąsiedztwie nie było sieciowych obiektów konkurencyjnych. Zależność między wielkościami obrotów, a odległością między stacjami byłaby trudna do wyszacowania. Odległość między dwiema stacjami leżącymi przy drodze ekspresowej wynosząca 2 km ma wpływ na wyniki ekonomiczne, albowiem kierowca pojazdu pokonując taką odległość nie ma możliwości dokonania wyboru stacji i podjęcia decyzji. Klient jadąc drogą ekspresową w pierwszej kolejności napotyka stację BP <span class="anon-block">W.</span> i nie ma wiedzy, że za minutę będzie stacja <span class="anon-block"> (...)</span>. Jeżeli zwiększa się liczba klientów odwiedzających stację, zwiększają się również zakupy w barze oraz w sklepie. W latach 2006 -2010 na stacji benzynowej powódki obowiązywały ceny przeciętne krajowe, mimo że stacje położone przy drogach ekspresowych generowały duży dochód na marży ze sprzedaży paliw. Na stacji powódki nie mogły być stosowane wyższe marże ze względu na konkurencję innego obiektu.</p> <p>Pismem doręczonym w dniu 19 listopada 2013 r. powódka wezwała pozwaną Gminę <span class="anon-block">T.</span> do zapłaty odszkodowania w kwocie 4.588.403 zł w terminie 14 –stu dni. W dniu 17 grudnia 2013 r. powódka złożyła w Sądzie Rejonowym w Tomaszowie wniosek o zawezwanie pozwanych do próby ugodowej. Postępowanie zakończyło się w dniu 8 kwietnia 2014 r..</p> <p>Sąd Okręgowy oddalił wniosek pozwanych o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego w celu ustalenia wysokości szkody z uwzględnieniem założenia, że inna stacja zostałaby zlokalizowana w odległości zgodnej z przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990430430" title="Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie - Dz. U. z 1999 r. Nr 43, poz. 430 ()">rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie</a>. Jak bowiem przyjęto w orzecznictwie potrzeba powołania innego biegłego powinna zatem wynikać z okoliczności sprawy, a nie z samego niezadowolenia strony z dotychczasowej złożonej opinii (por. wyrok SN z dnia 5 listopada 1974 r., I CR 562/74, LEX nr 7607; uzasadnienie wyroku SN z dnia 4 sierpnia 1999 r., I PKN 20/99, OSNAPiUS 2000, nr 22, poz. 807; uzasadnienie wyroku SN z dnia 10 stycznia 2001 r., II CKN 639/99, LEX nr 53135). Przy czym potrzebą taką nie może być przeświadczenie strony, że dalsze opinie pozwolą na udowodnienie korzystnej dla strony tezy (por. wyrok SN z dnia 27 czerwca 2001 r., II UKN 446/00, OSNAPiUS 2003, nr 7, poz. 182).</p> <p>Według Sądu pierwszej instancji biegły z zakresu nauk ekonomicznych dr <span class="anon-block">J. K. (1)</span> sporządził opinię pisemną oraz dwie opinie uzupełniające, w tym opinię złożoną na rozprawie. Opinia jest wyczerpująca i odnosi się do wszystkich kwestii zawartych w tezie dowodowej postanowienia sądu oraz pismach stron zawierających zastrzeżenia do opinii. Wnioski opinii są kategoryczne oraz należycie uzasadnione, w sposób pozwalający na sprawdzenie logicznego toku rozumowania biegłego. Dr <span class="anon-block">J. K. (1)</span> jest wpisany na listę biegłych sądowych Sądu Okręgowego w Katowicach jako specjalista w dziedzinie księgowości, finansów i marketingu, a w szczególności: szacowania szkód majątkowych na mieniu, na podstawie ewidencji zdarzeń gospodarczych z wykorzystaniem metod ekonometryczno-statystycznych i analiz ekonomicznych. Niewątpliwie zatem posiada wiedzę niezbędną do sporządzenia opinii w niniejszej sprawie. Sporządzona opinia ma charakter wszechstronnej analizy ekonometrycznej przeprowadzonej na podstawie rzeczywistych danych liczbowych. W ocenie Sądu Okręgowego pozwani, wnosząc o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego nie przedstawili przekonujących argumentów wskazujących na brak zgodności opinii z zasadami logiki, doświadczenia życiowego i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, podstaw teoretycznych opinii, a także sposobu motywowania oraz stopnia skuteczności wyrażonych w niej wniosków. Założenia metodologiczne opinii nie budzą zastrzeżeń. Opinia opiera się na analizie porównawczej opartej na obiektywnych i sprawdzalnych danych tj. wyników finansowo – księgowych obiektu powódki oraz obiektywnych informacji liczbowych dotyczących krajowego rynku paliw. Pozwani nie zaproponowali żadnej innej równie przejrzystej metody oszacowania szkody, opartej na porównaniu wyników ekonomicznych obiektu powódki z wiarygodnymi danymi ekonomicznymi pochodzącymi z innego rynku. W ocenie Sądu pierwszej instancji jedyną alternatywną metodą byłoby porównanie wyników ekonomicznych obu obiektów powódki położonych po przeciwległych stronach <span class="anon-block">drogi krajowej nr (...)</span>. Żaden z pozwanych nie wnosił jednak o dokonanie oszacowania za pomocą takiej metody. Jak natomiast wynika z twierdzeń powódki opartych na prywatnej opinii załączonej do pozwu, szkoda ustalona z wykorzystaniem tej metody wynosi 4 588 403 zł, a zatem jest wyższa od kwoty wskazanej w opinii dr <span class="anon-block">J. K. (1)</span>. Biegły <span class="anon-block">J. K. (1)</span> przekonująco i logicznie uzasadnił nieprzydatność wyników sprzedaży stacji powódki z lat 2000 - 2004 jako punktu odniesienia dla analizy porównawczej.</p> <p>Eksponowana przez pozwaną Gminę <span class="anon-block">T.</span> kwestia kart flotowych i lojalnościowych jest pozbawiona znaczenia. Bezsprzecznie część sprzedaży obu stacji jest efektem stosowania tego mechanizmu rynkowego. Nie ustrzegło to jednak stacji prowadzonej przez powódkę przez utratą korzyści możliwych do osiągnięcia w przypadku nieistnienia stacji zlokalizowanej 2 km wcześniej. Zarówno analiza ekonomiczna przeprowadzona przez biegłego <span class="anon-block">J. K. (1)</span>, ale również doświadczenie życiowe potwierdza, że wyniki sprzedaży stacji paliw generują pozostali klienci, to jest kierowcy poruszający się drogą krajową, którzy na tym etapie podróży decydują się na tankowanie pojazdu i ewentualnie towarzyszące mu zakupy w sklepie bądź barze. Z uwagi na funkcjonowanie konkurencyjnego obiektu powódka nie mogła stosować wyższych marż handlowych, a ponadto utraciła klientów którzy zdecydowali się na tankowanie w obiekcie położonym 2 km wcześniej.</p> <p>Odnosząc się do zagadnienia hipotetycznej lokalizacji konkurencyjnej stacji w odległości zgodnej z przepisami tj. 5 km od stacji paliw powódki i wpływu tego czynnika na wyniki finansowe tej ostatniej, podnieść należy, że powódka przeczyła, aby taka lokalizacja była możliwa (por. pismo procesowe z 6.07.2015 r., k. 205 odwrót, protokół rozprawy z 24.11.2016 r. adnotacje: 01:40:05 – 01:44:45). W związku z tym ciężar dowiedzenia tej okoliczności spoczywał na pozwanych, albowiem chcieli wywieść z niej korzystne dla siebie skutki prawne (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>). Pozwani nie przedstawili dowodów potwierdzających dopuszczalność takiej lokalizacji. Ponadto brak jest danych wskazujących, że inwestorzy <span class="anon-block">L. K.</span> i <span class="anon-block">S. S.</span> rozważali jakąkolwiek inną lokalizację swojej stacji, w tym lokalizację zgodną z przepisami prawa i mogliby zrealizować swoją inwestycję w innym miejscu. Istotny jest również argument powódki, że lokalizacja stacji konkurencyjnej, uwzględniająca konieczność zachowania odległości wynoszącej 5 km od stacji powódki, znajdowałby się przed <span class="anon-block">T.</span>, który wraz z miejscowościami ościennymi liczy około 100 000 mieszkańców, a ponadto stanowi miejsce krzyżowania się <span class="anon-block">drogi krajowej nr (...)</span> z <span class="anon-block">drogami wojewódzkimi (...)</span>, o natężeniu ruchu wynoszącym 5 000 pojazdów na dobę (por. pismo procesowe z 6.07.2015 r. k. 205 odwrót), w związku z czym obiekt konkurencyjny pozbawiony byłby możliwości obsługi istotnej grupy klientów, których obsługiwałaby stacja powódki, a tym samym konkurencyjne przedsięwzięcie mogłoby stać się nieopłacalne. Podnieść także należy, że stacja paliw powódki nie funkcjonowała w warunkach konkurencji ze strony obiektu zlokalizowanego w odległości 5 km, a zatem nie można byłoby ocenić wpływu tego czynnika na podstawie porównania rzeczywistych wyników finansowych obiektu powódki i innych danych liczbowych, tak jak w przypadku metodologii stanowiącej podstawę opinii biegłego <span class="anon-block">J. K. (1)</span>. Pozwani nie wskazali natomiast innych obiektywnych danych liczbowych ustalonych na podstawie wyników podmiotów funkcjonujących na rynku, które pozwoliłoby przeprowadzić rzetelną analizę ekonomiczną w tym zakresie.</p> <p>W oparciu o tak poczynione ustalenia faktyczne Sąd Okręgowy uznał powództwo za częściowo zasadne w stosunku do pozwanej Gminy <span class="anon-block">T.</span>.</p> <p>Wskazał, że w granicach ustalonego stanu faktycznego podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanej Gminy stanowią czyny niedozwolone popełnione przez <span class="anon-block">I. N.</span> piastującego funkcję wójta, czyli organu Gminy oraz <span class="anon-block">G. S.</span> będącego pracownikiem Urzędu Gminy. Czyny niedozwolone polegały na popełnieniu przestępstw stypizowanych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 231;art. 231 § 1)">art. 231 § 1 k.k.</a> poprzez przekroczenie uprawnień oraz niedopełnienie obowiązków przy wydaniu decyzji administracyjnych z wniosku <span class="anon-block">L. K.</span> i <span class="anon-block">S. S.</span> z dnia 19.12.2000r. o pozwoleniu na budowę stacji paliw płynnych <span class="anon-block">M. (...)</span> wraz z infrastrukturą towarzyszącą w miejscowości <span class="anon-block">W.</span>. Popełnienie przestępstw zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem skazującym wydanym w postępowaniu karnym, którego ustalenia na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 11)">art. 11 k.p.c.</a> są wiążące w niniejszym postępowaniu.</p> <p>Wbrew zatem zapatrywaniu pozwanej Gminy jej odpowiedzialność odszkodowawcza nie była wywodzona z samego faktu wydania ostatecznej decyzji administracyjnej, ale bezprawnych, a przy tym zawinionych, działań i zaniechań, których dopuścili się konkretni funkcjonariusze publiczni przy jej wydaniu.</p> <p>W związku z tym podstawą prawną odpowiedzialności pozwanej Gminy jest <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417;art. 417 § 1)">art. 417 § 1 k.c.</a>, który stanowi generalną podstawę odpowiedzialności za wszystkie niezgodne z prawem działania i zaniechania przy wykonywaniu władzy publicznej. Odmienna wykładania mogłaby prowadzić do ograniczenia odpowiedzialności odszkodowawczej za przestępstwo popełnione przy wykonywaniu władzy publicznej, co byłoby sprzeczne z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 77;art. 77 ust. 1)">art. 77 ust. 1 Konstytucji RP</a>. Jak bowiem wynika z treści odpowiedzi na pozew wniesionej przez pozwany Skarb Państwa, właściwe organy administracyjne odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy <span class="anon-block">T.</span> o pozwoleniu na budowę stacji paliw położonej w miejscowości <span class="anon-block">W.</span> zarówno na wniosek powódki, jak również na wniosek Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w <span class="anon-block">L.</span> przyjmując, że wnioskodawcom nie przysługiwała legitymacja procesowa strony, albowiem nie są właścicielem, użytkownikiem wieczystym, ani zarządcą nieruchomości znajdującej się w sferze oddziaływaniu obiektu. Wprawdzie z dniem 24 marca 2015 r. prawomocnie wznowiono postępowanie zakończone ostateczną decyzją Wójta Gminy <span class="anon-block">T.</span> z 21 sierpnia 2003 r. Nr 94/03 i poprzedzającą ją decyzją z 18 czerwca 2003 r. Nr 140/00/03 na wniosek <span class="anon-block">A. L.</span>, niemniej jednak w postępowaniu w tym <span class="anon-block">A. L.</span> występuje jako właściciel <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, na którą inwestycja miałaby oddziaływać niekorzystnie.</p> <p>Następstwem bezprawnych i zawinionych zachowań funkcjonariuszy publicznych, za których pozwana Gmina ponosi odpowiedzialność, było wydanie decyzji Wójta Gminy <span class="anon-block">T.</span> z 21 sierpnia 2003 r. Nr 94/03 i poprzedzającej jej decyzji tego organu z 18 czerwca 2003 r. Nr 140/00/03 o pozwoleniu na budowę stacji paliw płynnych <span class="anon-block">M. (...)</span> wraz z infrastrukturą towarzyszącą w miejscowości <span class="anon-block">W.</span>, a w konsekwencji powstanie tego obiektu i jego funkcjonowanie od grudnia 2005 r. w odległości 2 km przed obiektem powódki. W związku z funkcjonowaniem obiektu wzniesionego na podstawie tych decyzji powódka utraciła w latach 2006 -2010 r. korzyści w łącznej wysokości 3.310.020,67 PLN netto. Nowa stacja paliw wraz z infrastrukturą towarzyszącą poprzedza obiekty obsługi podróżnych należące do powódki, jest zlokalizowana w bliskiej odległości, po tej samej stronie drogi jednokierunkowej i adresuje swoją ofertę do tej samej grupy konsumentów. Tym samym prowadzi działalność konkurencyjną w stosunku do działalności powódki. Z założenia następstwem konkurowania dwóch pomiotów gospodarczych jest konieczność obniżenia ceny za usługi bądź też utrata części klientów. Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego wynik finansowe obiektów obsługi podróżnych powódki w <span class="anon-block">S.</span> w latach 2006 -2010 odbiegały znacząco od benchmarku (wzorca) krajowego rynku paliw. Pozwani nie wykazali żadnych innych uzasadnionych przyczyn takiego stanu rzeczy. Z przyczyn wskazanych na etapie oceny dowodów, nie jest możliwie uwzględnienie następstw lokalizacji konkurencyjnego obiektu w odległości zgodnej przepisami, albowiem nie zostało wykazane, że taka lokalizacja była dopuszczalna. W konsekwencji ustalona różnica między wynikami obiektu powódki oraz wzorcem rynku krajowego odzwierciedla w całości skalę korzyści utraconych przez powódkę na skutek funkcjonowania konkurencyjnego obiektu w miejscowości <span class="anon-block">W.</span>.</p> <p>Pomiędzy bezprawnymi i zawinionymi zachowaniami <span class="anon-block">I. N.</span> i <span class="anon-block">G. S.</span>, a szkodą poniesioną przez powódkę istnieje adekwatny związek przyczynowy. Gdyby <span class="anon-block">I. N.</span> oraz <span class="anon-block">G. S.</span> nie popełnili przestępstwa, czyli działali w granicach swoich uprawnień oraz obowiązków, <span class="anon-block">G. S.</span> opracowałby postanowienie o umorzeniu postępowania z wniosku <span class="anon-block">L. K.</span> i <span class="anon-block">S. S.</span> o wydanie pozwolenia na budowę, a <span class="anon-block">I. N.</span> wydałby takie postanowienie, w związku z otrzymaniem postanowienia Wojewody <span class="anon-block"> (...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 28 czerwca 2001 r. odmawiającej inwestorowi zgody na odstępstwo od przepisów określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990430430" title="Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie - Dz. U. z 1999 r. Nr 43, poz. 430 (§ 111;§ 111 ust. 2;§ 123;§ 123 ust. 2)">§ 111 ust 2 i § 123 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 02.03.1999r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie</a>, a ponadto mimo wznowienia postępowania, nie doszłoby do opracowania oraz wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, ze względu na brak ważnej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, nieuzyskanie przez inwestora wymaganych uzgodnień w Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span> oraz brak w dokumentacji projektowej rozwiązań drogowych w zakresie obsługi komunikacyjnej stacji paliw. Dodatkowo <span class="anon-block">G. S.</span> nie nadałaby decyzji klauzuli wykonalności, nie mając dowodu jej doręczenia jednej z oznaczonych stron tj. Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span>. W konsekwencji nie powstałby obiekt obsługi podróżnych ze stacją paliw w miejscowości <span class="anon-block">W.</span>, którego funkcjonowanie stało się przyczyną utraty korzyści przez powódkę w latach 2006 -2010 w wysokości 3.310.020,67 PLN netto.</p> <p>Całkowicie nieuprawnione jest stanowisko pozwanej Gminy dotyczące istoty i skutków ograniczeń wynikających z przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990430430" title="Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie - Dz. U. z 1999 r. Nr 43, poz. 430 (§ 111;§ 111 ust. 2;§ 123;§ 123 ust. 2)">§ 111 ust 2 i § 123 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 02.03.1999r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie</a> (Dz.U. Nr 43, poz. 430 ze zm.) odległość między sąsiednimi <span class="anon-block">M.</span> na drodze klasy S powinna być nie mniejsza niż 10 km, a odległość <span class="anon-block">M.</span> od przejścia granicznego – nie mniejsza niż 1,5 km. Przy przebudowie albo remoncie drogi klasy S, w wypadku istniejących obiektów i urządzeń obsługi uczestników ruchu, dopuszcza się zmniejszenie do 50% tych odległości. Jak natomiast stanowi § 123 ust. 2 rozporządzenia na drodze klasy GP odległość między zjazdami sąsiadujących stacji paliw nie powinna być mniejsza niż 5 km – poza terenem zabudowy (pkt 1), 2 km – na terenie zabudowy (pkt 2). Przytoczone regulacje istotnie dotyczą odległości między obiektami i zjazdami, ale ich zachowanie jest konieczne do uzyskania pozwolenia na budowę obiektu. Brak ważnego pozwolenia na budowę uniemożliwia wzniesienie obiektu oraz jego funkcjonowanie. Ponadto trudno sobie wyobrazić funkcjonowanie obiektu obsługi podróżnych nie posiadającego zjazdu i wjazdu na drogę publiczną, przy której jest usytuowany.</p> <p>Nietrafny okazał się również zarzut przedawnienia roszczenia. Ponieważ szkoda wynika z popełnienia przestępstwa termin przedawnienia roszczenia o jej naprawienie wynosi 20 lat (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 442(1);art. 442(1) § 2)">art. 442<sup> <!-- -->1</sup> § 2 k.c.</a>) i został przerwany na skutek złożenia wniosku o zawezwanie do próby ugodowej w dniu 17 grudnia 2013 r. oraz ponownie na skutek wniesienia pozwu w niniejszej sprawie.</p> <p>Ustalona wysokość utraconych korzyści stanowi sumę utraconych marż netto (pomniejszonych o podatek dochodowy od osób prawnych przy stopie 19 %). Zgodnie z przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19941210591" title="Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości - Dz. U. z 1994 r. Nr 121, poz. 591 ()">ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości</a> (Dz.U. 1994 r., Nr 121, poz. 591) uzyskane odszkodowanie ewidencjonuje się w rachunku zysków i strat w pozycji „pozostałe przychody operacyjne”. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19920210086" title="Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania - Dz. U. z 1992 r. Nr 21, poz. 86 (art. 12;art. 12 ust. 1;art. 12 ust. 1 pkt. 1)">art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych</a> (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 1888) przychodami podlegającymi opodatkowaniu, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe. Wyłączenia przedmiotowe zawarte w ust. 4 przepisu nie obejmują odszkodowań. Powódka będzie miała zatem obowiązek uiszczenia podatku dochodowego w wysokości 19 % od kwoty przyznanego odszkodowania. Jeżeli odszkodowanie odpowiadałoby utraconym marżom netto, to po pomniejszeniu o uiszczony podatek, nie rekompensowałoby w całości poniesionej szkody. W związku z tym pełne odszkodowanie powinno być ustalone na podstawie utraconego wyniku finansowego przed opodatkowaniem (marż brutto) czyli w kwocie 4.068.445,28 zł.</p> <p>O odsetkach za opóźnienie Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1;art. 481 § 2)">art. 481 § 1 i 2 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 k.c.</a> Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 k.c.</a> jeżeli termin świadczenia nie jest oznaczony, ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. Niezwłoczne spełnienie świadczenia oznacza jego spełnienie bez nieuzasadnionej zwłoki (w normalnym toku rzeczy). O tym, czy świadczenie zostało spełnione niezwłocznie, a zatem należycie, rozstrzygają okoliczności konkretnego przypadku, oceniane zgodnie z ogólną zasadą <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 354)">art. 354 k.c.</a>.</p> <p>W niniejszej sprawie termin wynoszący 14 dni pozwalał stronie pozwanej w normalnym toku czynności na zajęcie stanowiska w przedmiocie wezwania do zapłaty odszkodowania. Termin ten upłynął z dniem 3 grudnia 2013 r. Od dnia następnego powódce przysługują odsetki za opóźnienie w zapłacie zasądzonej kwoty. Ponieważ powódka zażądała zasadzenia odsetek poczynając od 10 grudnia 2013 r. Sąd zasadził odsetki za opóźnienie zgodnie z żądaniem pozwu.</p> <p>Z dniem 1 stycznia 2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, ustawy –Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1830), na mocy której zmieniono przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a> o odsetkach ustawowych. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 359;art. 359 § 2)">art. 359 § 2 k.c.</a> w nowym brzmieniu jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 3,5 punktów procentowych. Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 2)">art. 481 § 2 k.c.</a> w brzemieniu nadanym ustawą stanowi, że jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże, gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy. W myśl art. 56 ustawy nowelizującej do odsetek należnych za okres kończący się przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.</p> <p>Wobec przytoczonej regulacji, która wprowadza dwie różne stopy odsetek ustawowych, w celu uniknięcia wątpliwości interpretacyjnych na etapie realizacji wyroku, Sąd Okręgowy sprecyzował, że za okres od 1 stycznia 2016 r. powódce przysługują odsetki w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie.</p> <p>Powództwo wniesione przeciwko Gminie <span class="anon-block">T.</span> było w pozostałej części niezasadne i podlegało oddaleniu.</p> <p>Powództwo wniesione przeciwko Skarbowi Państwa było niezasadne w całości. Z woli powódki podstawa faktyczna zgłoszonego roszczenia została ograniczona do treści wyroku skazującego wydanego w postępowaniu karnym. Wyrokiem tym funkcjonariusz publiczny, za którego odpowiedzialność ponosi Skarb Państwa, został skazany za to, że nadzorując i biorąc udział w postępowaniach: z wniosku <span class="anon-block">L. K.</span> i <span class="anon-block">S. S.</span> z dnia 26.09.2002 r. zakończonego <span class="anon-block">Decyzją nr (...)</span> z dnia 04.11.2002r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz wydania pozwolenia na budowę oraz z wniosku Generalnej dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span> z dnia 18.10.2004r. zakończonego <span class="anon-block">decyzją nr (...)</span> z dnia 27.12.2004r., odmawiającej stwierdzenia nieważności <span class="anon-block">decyzji nr (...)</span> Wójta Gminy <span class="anon-block">T.</span> <span class="anon-block">M.</span>. wbrew <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 24;art. 24 § 3)">art. 24 § 3 kpa</a> i obowiązkowi obiektywizmu wynikającemu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 7)">art. 7 kpa</a> nie poinformował przełożonego, iż uczestniczył w tworzeniu dokumentacji projektu budowlanego stacji paliw w miejscowości <span class="anon-block">W.</span>, niezbędnej do uzyskania stosownych pozwoleń budowlanych, będących jednocześnie przedmiotem postępowań administracyjnych, co wskazywało na istotne wątpliwości co do jego bezstronności w sprawach zawisłych przed organem publicznym, z uwagi na konflikt interesów, czym działał na szkodę interesu publicznego.</p> <p>W granicach powyższej podstawy faktycznej kluczowe znaczenia ma kwestia istnienie związku przyczynowego między bezprawnym i zawinionym zaniechaniem <span class="anon-block">P. Z. (2)</span>, a szkodą poniesioną przez powódkę. Wbrew przekonaniu powódki z treści wyroku skazującego wydanego w postępowaniu karnym nie wynika, że przestępstwo popełnione przez <span class="anon-block">P. Z. (2)</span> wyrządziło szkodę powódce. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim dokonując zmiany zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w zakresie czynu przypisanego <span class="anon-block">P. Z. (2)</span> nie uwzględnił w jego opisie działania na szkodę powódki. W części motywacyjnej uzasadnienia wskazał, że zarówno zarzut jak i argumentacja Sądu Rejonowego nie precyzowały na czym polegało działanie na szkodę powódki. Jednocześnie z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim (s. 63) wynika, że decyzja Wojewody <span class="anon-block"> (...)</span> Nr <span class="anon-block"> (...)</span> z 4 listopada 2002 r. dotyczyła pozwolenia na budowę zjazdu i wyjazdu publicznego z prawej jezdni <span class="anon-block">drogi krajowej nr (...)</span> <span class="anon-block">W.</span> –<span class="anon-block">W.</span> do obiektu obsługi uczestników ruchu bez stacji benzynowej. Nadto jak przyjął sąd orzekający w postępowaniu karnym, decyzja ta nie mogła stanowić uzgodnienia, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890414" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 (art. 32;art. 32 ust. 1;art. 32 ust. 1 pkt. 2)">art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane</a> w postępowaniu dotyczącym wniosku inwestora z dnia 25 lipca 2003 r., który obejmował stację benzynową. Tym samym decyzja ta nie stanowiła podstawy wzniesienia samych obiektów obsługi uczestników ruchu, których funkcjonowanie było źródłem szkody. Ponadto powódka nie wykazała, że decyzje Wojewody <span class="anon-block"> (...)</span> Nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 4 listopada 2002 r. oraz Nr 87/04 z dnia 18 października 2004 r. zostały wydane z naruszeniem prawa, a tym samym, że brak wyłączenia się <span class="anon-block">P. Z. (2)</span> z obu postępowań, miał wpływ na treść tych decyzji. Pozwany Skarb Państwa w odpowiedzi na pozew przytoczył okoliczności dotyczące przebiegu postępowań administracyjnych toczących się z udziałem <span class="anon-block">P. Z. (2)</span>, którym powódka nie zaprzeczyła. Z okoliczności tych wynika, że decyzja Wojewody <span class="anon-block"> (...)</span> Nr 87/04 z 27 grudnia 2004 r. była przedmiotem kontroli instancyjnej, w wyniku której postępowanie w sprawie zostało umorzone, z uwagi na to, że wnioskodawca nie miał przymiotu strony. Tym samym brak wyłączenia z postępowania <span class="anon-block">P. Z. (2)</span> nie miał wpływu na wynik postępowania.</p> <p>O kosztach procesu w zakresie roszczenia wniesionego przeciwko Gminie <span class="anon-block">T.</span> Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100;art. 100 zd. 1)">art. 100 zdanie I k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 2)">art. 98 § 2 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a>, dokonując ich stosunkowego rozdzielenia, albowiem żądania powódki zostały uwzględnione w części wynoszącej 89 %, a obrona pozwanej w części wynoszącej 11 %.</p> <p>Niezbędne koszty procesu poniesione przez powódkę oraz pozwaną Gminę <span class="anon-block">T.</span> obejmują wynagrodzenie i wydatki jednego pełnomocnika. Z uwagi na charakter sprawy oraz nakład pracy pełnomocników stron, a także ich wkład w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, Sąd Okręgowy uznał za uzasadnione ustalenie wynagrodzenia pełnomocników stron w wysokości odpowiadającej trzykrotnej stawce minimalnej określonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631348" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 (§ 6;§ 6 pkt. 7)">§ 6 pkt 7) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu</a> (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.) tj. w kwocie 21 600 zł oraz wydatki na koszty uiszczenia jednej opłaty skarbowej w wysokości 17 zł. Dodatkowo powódka poniosła koszty sądowe w wysokości 113 377,32 zł, a pozwana Gmina <span class="anon-block">T.</span> koszty sądowe w wysokości 3 581,14 zł.</p> <p>Uzasadnione wynikiem procesu koszty powódki, stanowią kwotę 120 144,94 zł (134 994,32 zł x 89 % = 120 144,94 zł), a uzasadnione koszty procesu pozwanej Gminy <span class="anon-block">T.</span> wyniosły 2 771,79 zł (25 198,14 zł x 11 % = 2 771,79 zł). Różnica między uzasadnionymi kosztami procesu poniesionymi przez każdą stronę, wynosząca 117 373,15 zł została zasądzona od pozwanej Gminy na rzecz powódki tytułem zwrotu kosztów procesu.</p> <p>O kosztach procesu w zakresie roszczenia wniesionego przeciwko Skarbowi Państwa Sąd orzekł stosując zasadę odpowiedzialności za wynik postępowania zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> Zasądzona kwota obejmuje koszty reprezentacji Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa odpowiadające stawce minimalnej wynagrodzenia adwokackiego zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 3)">art. 98 § 3 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631348" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 (§ 2;§ 2 ust. 1;§ 2 ust. 2;§ 6;§ 6 pkt. 7)">§ 2 ust. 1 – 2 i § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu</a> (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.) oraz wydatki Skarbu Państwa reprezentowanego przez Wojewodę <span class="anon-block"> (...)</span> na koszty opinii biegłego sądowego dr <span class="anon-block">J. K. (1)</span> w łącznej wysokości 2 685,45 zł.</p> <p>Apelację od wyroku Sądu Okręgowego złożyła pozwana Gmina <span class="anon-block">T.</span>, zaskarżając go w części, to jest w zakresie pkt 1 i 3 przedmiotowego wyroku, zarzucając:</p> <p>1. naruszenie prawa procesowego, to jest:</p> <p>a. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 11)">art. 11 k.p.c.</a> poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie przez Sąd pierwszej instancji, iż jest on związany ustaleniami Sądu karnego nie tylko co do okoliczności popełnienia przestępstwa zawartymi w sentencji prawomocnego wyroku skazującego (tj. wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 16 grudnia 2011 r., sygn. akt IV Ka 381/11) ale także ustaleniami dotyczącymi okoliczności ubocznych, wykraczającymi poza elementy stanu faktycznego przestępstwa, które zostały zawarte w uzasadnieniu prawomocnego wyroku skazującego, chociaż te nie stanowią o bycie przestępstwa (wskazanego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 231;art. 231 § 1)">art. 231 § 1 k.k.</a>), za które zostali skazani przedstawiciele pozwanej Gminy, a które to przestępstwo ma charakter formalny i dla jego bytu nie było konieczne wystąpienie szkody (po stronie powódki) ale wystarczyło realne niebezpieczeństwo jej powstania;</p> <p>b. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278;art. 278 § 1)">art. 278 § 1 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 286)">art. 286 k.p.c.</a>, poprzez oddalenie wniosku pozwanej Gminy o przeprowadzenie dowodu z opinii innego (niż powołany w sprawie <span class="anon-block">J. K.</span>) biegłego z zakresu księgowości, finansów i marketingu na okoliczność ustalenia, czy w okresie od 1 stycznia 2006 r. do 31 grudnia 2010 r, powodowa spółka utraciła korzyści w związku z działalnością stacji paliw należącej do <span class="anon-block"> spółki (...)</span>, wybudowanej na podstawie decyzji Wójta Gminy <span class="anon-block">T.</span> i zlokalizowanej w miejscowości <span class="anon-block">W.</span> w odległości mniejszej niż 5 km od istniejącej wcześniej stacji paliw, należącej do powódki i jaka jest wysokość utraconych korzyści (poniesionych strat) przez powódkę w tym zakresie w sytuacji, gdy sporządzona na zlecenie Sądu I instancji przez biegłego <span class="anon-block">J. K.</span> opinia - wbrew ocenie tego Sądu - nie odpowiada na szereg pytań istotnych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i prawidłowej jego oceny, a wynikających z zakreślonej przez Sąd I instancji ww. tezy dowodowej, a nadto pomija szereg okoliczności, m.in. co do tego:</p> <p>• czy wybudowanie stacji paliw, gdy odległości pomiędzy zjazdami do nich i wyjazdami z nich na <span class="anon-block">drogę nr (...)</span> w odległości ok. 2,5 km zamiast 5 km przed zjazdem na drugą z nich ma (a jeśli tak to jakie) znaczenie dla ustalenia utraty przychodów/dochodów przez tą drugą stację paliw (tj. powódki)?</p> <p>• czy wybudowanie zjazdu z <span class="anon-block">drogi nr (...)</span> i wyjazdu na <span class="anon-block">drogę nr (...)</span> z innej stacji paliw przed zjazdem do stacji paliw powódki w odległości co najmniej 5 km również spowodowałoby (a jeśli tak to jaką) utratę przychodów/dochodów przez tą drugą stację paliw (tj. powódki) a jeżeli tak to w jakim zakresie?</p> <p>• czy lokalizacja jest jedynym czynnikiem przesądzającym o sukcesie sprzedażowym paliw (i innych towarów) przez stację paliw?</p> <p>• czy i w jakim zakresie zakupy paliw przez klientów dwóch konkurencyjnych, funkcjonujących w ramach dwóch różnych koncernów (tj, jedna - <span class="anon-block"> (...)</span> oraz druga - <span class="anon-block"> (...)</span>) stacji paliw, a przez to ich przychody są uzależnione od innych niż lokalizacja danej stacji czynników (np. w postaci „przywiązania” klientów do danego koncernu poprzez karty flotowe, karty lojalnościowe)?</p> <p>• czy w dalszym otoczeniu stacji paliw powodowej spółki położonej w miejscowości <span class="anon-block">S.</span> w badanym okresie powstały (funkcjonowały) też inne stacje paliw, których funkcjonowanie mogło też mieć wpływ na wielkość sprzedaży paliw na stacji powódki?</p> <p>- co miało oczywisty wpływ na treść orzeczenia, w którym Sąd I instancji uznał, że mniejsza o połowę (od dozwolonej przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990430430" title="Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie - Dz. U. z 1999 r. Nr 43, poz. 430 ()">rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie</a>) odległość pomiędzy zjazdami pomiędzy stacjami paliw <span class="anon-block"> spółki (...)</span> oraz powodowej spółki powoduje, że ta druga (tj. powódki) nie uzyskała przychodów, które odpowiadają dynamice wzrostu sprzedaży na innych wzorcowych stacjach w okresie lat 2006-2010;</p> <p>c. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278;art. 278 § 1)">art. 278 § 1 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 217;art. 217 § 1)">art. 217 § 1 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> poprzez nierozstrzygnięcie przez Sąd I instancji wniosku dowodowego pozwanej Gminy i nie przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa (ze specjalnością budowy dróg i transportu drogowego - lub osoby posiadającej co najmniej doświadczenie w powyższym zakresie) na okoliczność ustalenia możliwości budowy innej stacji paliw przy odcinku <span class="anon-block">drogi (...)</span> (w kierunku z <span class="anon-block">W.</span> do <span class="anon-block">K.</span>), poprzedzającym stację paliw powódki położoną w miejscowości <span class="anon-block">S.</span>, a w szczególności ustalenia minimalnej odległości pomiędzy taką stacją a stacją powódki w miejscowości <span class="anon-block">S.</span>, przy uwzględnieniu obowiązujących przepisów (w tym także planu miejscowego zagospodarowania terenu lub studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego) i ograniczeń naturalnych terenu - mimo zgłoszenia (w piśmie procesowym pozwanej Gminy z dnia 11 sierpnia 2015 r. - w pkt 4 petitum tego pisma) wniosku o przeprowadzenie takiego dowodu na ww. okoliczności, w sytuacji gdy jest to okoliczność istotna dla rozstrzygnięcia sprawy i nawet Sąd pierwszej instancji - w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - zauważa konieczność przeprowadzenia dowodu na dopuszczalność takiej lokalizacji;</p> <p>d. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez bezpodstawne przyjęcie, że rozszerzenie decyzji Wójta pozwanej Gminy nr 140/00/03 z dnia 18 czerwca 2003 r. na wykonanie przez <span class="anon-block"> spółkę (...)</span> inwestycji w postaci m.in. budynku handlowo-gastronomicznego, dróg wewnętrznych skomunikowanych z <span class="anon-block">drogą krajową NR (...)</span>, parkingów itp. poprzez <span class="anon-block">decyzję nr (...)</span> z dnia 21 sierpnia 2003 r. zezwalającą na budowę w ramach ww. zamierzenia inwestycyjnego także stacji paliw (co stanowiło podstawę prawomocnego skazania byłego wójta pozwanej gminy za przestępstwo określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 231;art. 231 § 1)">art. 231 § 1 k.c.</a>) spowodowało, że w okresie od 1 stycznia 2006 r. do 31 grudnia 2010 r. powódka utraciła korzyści w związku z działalnością stacji paliw <span class="anon-block"> spółki (...)</span> w odległości mniejszej niż 5 km od istniejącej wcześniej stacji paliw powódki, w sytuacji gdy przy zgodnej z zasadami doświadczenia życiowego i logiki ocenie:</p> <p>• wybudowanie stacji paliw przez <span class="anon-block"> spółkę (...)</span> w odległości ok. 2,5 km (a więc mniejszej niż wymagana - bez uzyskania stosownego odstępstwa - odległość 5 km pomiędzy zjazdami do i wyjazdami z poszczególnych stacji paliw) nie stanowi (wyłącznej) przyczyny potencjalnego zmniejszenia się przychodów powódki;</p> <p>• powyższe nie może stanowić o utraconych korzyściach powódki na sprzedaży towarów w sklepie przy stacji paliw oraz prowadzonej w niej działalności gastronomicznej, w sytuacji, gdy bez wydania przez pozwaną gminę <span class="anon-block">decyzji nr (...)</span> (rozszerzającej pozwolenie budowlane o stację paliw) <span class="anon-block"> spółka (...)</span> mogła wykonać w podważanej przez powódkę (co do stacji paliw) lokalizacji inwestycję w zakresie budowy budynku handlowo-gastronomicznego i prowadzić tam działalność handlową i gastronomiczną (na podstawie decyzji Wojewody <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 16 września 2002 r.), a zatem brak uzyskania przez powódkę określonych korzyści na sprzedaży towarów handlowych oraz usługach gastronomicznych nie jest związany z wydaniem przez pozwaną gminę <span class="anon-block">decyzji nr (...)</span> (zezwalającej na budowę stacji paliw);</p> <p>e. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez całkowicie dowolną, sprzeczną z zasadami doświadczenia życiowego ocenę, że lokalizacja stacji paliw <span class="anon-block"> spółki (...)</span> stanowi wyłączną przyczynę nieosiągnięcia określonych (odnoszonych do ustalonego przez biegłego wzorca, to jest tzw. benchmarku stacji paliw) przychodów przez powódkę na działalności stacji paliw w sytuacji, gdy prowadzone w latach 2006-2010 przez powódkę (pod marką <span class="anon-block"> (...)</span>) i <span class="anon-block"> spółkę (...)</span> (pod marką <span class="anon-block"> (...)</span>) stacje paliw były stacjami związanymi z różnymi koncernami paliwowymi (występowały z ich logo), a przez to - w związku ze stosowaniem przez każdy z koncernów paliwowych zasadami rozliczeń i zachęt sprzedażowych - stosowały różne karty lojalnościowe i karty paliwowe, co powodowało, że klienci jednego z koncernów (np. <span class="anon-block"> (...)</span>) nie korzystali ze stacji paliw innego koncernu (np. <span class="anon-block"> (...)</span>) bo nie mieli na nich możliwości realizowania zakupów paliwa przy użycia kart płatniczych wydanych przez ten pierwszy i na odwrót, a także korzystania z wydanych im kart lojalnościowych (przyznających określone zniżki, czy też umożliwiających tańsze zakupy lub uzyskanie określonych nagród po zgromadzeniu pewnej ilości punktów związanych z zakupami m.in. paliw);</p> <p>f. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez całkowicie dowolne ustalenie - nie wynikające z dowodów zgromadzonych w sprawie - że potencjalny klient który jedzie <span class="anon-block">drogą ekspresową nr (...)</span> w pierwszej kolejności napotykając na stację <span class="anon-block"> spółki (...)</span> (BP <span class="anon-block">W.</span>) nie ma wiedzy, że za minutę będzie stacja paliw powódki (<span class="anon-block"> (...)</span>) w sytuacji, gdy wiedzą powszechną jest, że przy drogach ekspresowych są ustawiane znaki informujące o odległościach do stacji paliw z większym wyprzedzeniem, w tym także wskazujące na odległość do kolejnej stacji paliw;</p> <p>g. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez całkowicie dowolne ustalenie, że wyniki sprzedaży stacji paliw generują głównie klienci inni niż posiadający karty flotowe lub lojalnościowe w sytuacji, gdy z danych zawartych w opinii biegłego <span class="anon-block">J. K.</span> (a dotyczących sprzedaży paliw na stacji paliw powódki, tj. raportów sprzedaży za poszczególne półrocza) wynika jednoznacznie, że bardzo wysoka (tj. ponad połowa) część sprzedaży paliw w okresie lat 2006-2010 dokonywana za pośrednictwem kart płatniczych, która z kolei stanowi ok. połowy ogólnej wartości sprzedaży paliw w tym okresie na stacji powódki jest wynikiem sprzedaży paliw klientom posiadającym karty flotowe (tj. PKN FLOTA), co powoduje, że Sąd I instancji całkowicie zbagatelizował kwestie związane ze strukturą sprzedaży paliw na takich stacjach i zupełnie bezpodstawnie przypisał istotne znaczenie jedynie odległości pomiędzy zjazdami do 2 stacji paliw (tj. powódki i <span class="anon-block"> spółki (...)</span>);</p> <p>2. naruszenie prawa materialnego, to jest:</p> <p>a. naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417;art. 417 § 1)">art. 417 § 1 k.c.</a> poprzez jego bezpodstawne zastosowanie, w sytuacji gdy podstawy odpowiedzialności pozwanej Gminy z tytułu określonych zachowań jej przedstawicieli popełnionych w 2003 r. (polegających na przekroczeniu uprawnień oraz niedopełnienie obowiązków przy wydaniu decyzji Wójta pozwanej Gminy) - zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">ustawy Kodeks cywilny</a> oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692) - w przypadku jednostki samorządu terytorialnego mogły stanowić jedynie przepisy art. 419,420 bądź <span class="anon-block"> (...)</span> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a>;</p> <p>b. naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417;art. 417 § 1)">art. 417 § 1 k.c.</a> (ewentualnie, w świetle zarzutu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 420 pkt. 2 a)">pkt 2 a</a>. powyżej - naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 419;art. 420)">art. 419, 420</a> bądź <span class="anon-block"> (...)</span> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a>) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przez uznanie, że decyzja Wójta pozwanej Gminy była bezprawna wobec powódki i wobec tego wskazany przepis stanowi podstawę odpowiedzialności pozwanej wobec powódki, podczas gdy w świetle przyjętej w orzecznictwie koncepcji tzw. bezprawności względnej decyzja ta nie była bezprawna wobec powódki, wobec czego wskazany przepis nie może być podstawą dochodzenia roszczeń powódki względem pozwanej;</p> <p>c. naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 1;art. 361 § 2)">art. 361 § 1 i 2 k.c.</a> poprzez bezpodstawne przyjęcie, że pomiędzy wydaniem przez pozwaną Gminę <span class="anon-block">decyzji nr (...)</span> z dnia 21 sierpnia 2003 r., którą zezwolono <span class="anon-block"> spółce (...)</span> na budowę w ramach zamierzenia inwestycyjnego także stacji paliw bez uzyskania w tym zakresie zgody na stosowne odstępstwo a szkodą wskazywaną przez powódkę (w postaci utraconych korzyści na sprzedaży paliw, działalności handlowej i gastronomicznej) zachodzi adekwatny związek przyczynowy, mimo iż w normalnym toku rzeczy:</p> <p>• różnica w odległości pomiędzy zgodnym z prawem (tj. bez uzyskania stosownego odstępstwa) posadowieniem stacji paliw <span class="anon-block"> spółki (...)</span> a stacją paliw powódki, która wynosi 2,5 km zamiast dopuszczalnych 5 km nie powoduje utraty korzyści na sprzedaży paliw przez powódkę na jej stacji paliw,</p> <p>• utrata ewentualnych korzyści przez powódkę na działalności handlowej i gastronomicznej nie jest wynikiem nieuprawnionego rozszerzenia decyzji Wójta pozwanej Gminy (stanowiącej pozwolenie budowlane), dzięki której <span class="anon-block"> spółka (...)</span> oprócz budynku handlowo-gastronomicznego mogła wykonać inwestycję wraz ze stacją paliw, do której zjazd powstał w odległości 2,5 km zamiast 5 km przed stacją paliw powódki, gdyż szkoda taka wystąpiłaby także, gdyby w wyniku zgodnej z prawem decyzji pozwanej Gminy stacja paliw <span class="anon-block"> spółki (...)</span> została posadowiona w dopuszczalnej odległości 5 km od stacji powódki.</p> <p>Wobec podniesionych powyżej zarzutów apelująca wniosła o zmianę zaskarżonego w części wyroku i oddalenie powództwa wobec pozwanej Gminy <span class="anon-block">T.</span> w całości przy uwzględnieniu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego za obie instancje według norm przepisanych (przy przyjęciu trzykrotności stawki tych kosztów) ewentualnie uchylenie zaskarżonego w części wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Piotrkowie Trybunalskim do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego za obie instancje według norm przepisanych (przy przyjęciu trzykrotności stawki tych kosztów).</p> <p>Ponadto wobec nierozpoznania przez Sąd pierwszej instancji wniosku strony pozwanej złożonego w piśmie z dnia 11 sierpnia 2015 r. apelująca podtrzymała wniosek o przeprowadzenie przez Sąd drugiej instancji dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa (ze specjalnością budowy dróg i transportu drogowego - lub osoby posiadającej co najmniej doświadczenie w powyższym zakresie) na okoliczność ustalenia możliwości budowy innej stacji paliw przy odcinku <span class="anon-block">drogi (...)</span> (w kierunku z <span class="anon-block">W.</span> do <span class="anon-block">K.</span>), poprzedzającym stację paliw powódki położoną w miejscowości <span class="anon-block">S.</span>, a w szczególności ustalenia minimalnej odległości pomiędzy taką stacją a stacją powódki w miejscowości <span class="anon-block">S.</span>, przy uwzględnieniu obowiązujących przepisów (w tym także planu miejscowego zagospodarowania terenu lub studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego) i ograniczeń naturalnych terenu.</p> <p>W odpowiedzi na apelację strona powodowa wniosła o oddalenie apelacji w całości, oddalenie wniosku pozwanego o przeprowadzenie przez Sąd drugiej instancji dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczności wskazane apelacji jako dowodu nieprzydatnego do rozstrzygnięcia sprawy i o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów procesu według norm prawem przepisanych, w tym zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego / radcowskiego w wysokości potrójnej stawki minimalnej.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu.</strong> </p> <p>Odnosząc się w pierwszej kolejności zbiorczo do zarzutów naruszenia prawa procesowego, tak w zakresie błędnych, w ocenie apelującej, rozstrzygnięć w przedmiocie wniosków dowodowych zgłoszonych przez stronę pozwaną jak i oceny materiału dowodowego zaprezentowanego przez strony postępowania oraz błędów w ustaleniach faktycznych, należało te zarzuty ocenić jako bezzasadne.</p> <p>Nie zasługiwał on na uwzględnienie zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278;art. 278 § 1)">art. 278 § 1 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 286)">art. 286 k.p.c.</a> poprzez oddalenie wniosku pozwanej gminy <span class="anon-block">T.</span> o przeprowadzenie dowodu z opinii innego biegłego z zakresu księgowości, finansów i marketingu, na okoliczności wskazane w postanowieniu dowodowym z dnia 24 września 2015 roku, uzupełnionym następnie w dniu 23 października 2015 roku.</p> <p>Zauważyć należy, że dowód z opinii biegłego, tak jak każdy inny, podlega ocenie według <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, jednakże sfera merytoryczna opinii kontrolowana jest przez sąd, który nie posiada wiadomości specjalnych. W konsekwencji odwołanie się przez sąd dokonujący oceny dowodu z opinii biegłego, do takich kryteriów jak: zgodności opinii z zasadami logicznego myślenia, doświadczenia życiowego i wiedzy powszechnej, podstaw teoretycznych opinii, sposobu motywowania sformułowanego w niej stanowiska oraz stopnia stanowczości wyrażonych w niej ocen, a także poziomu wiedzy biegłego, stanowi wystarczające i należyte odniesienie się do wiarygodności dowodu z opinii biegłego sądowego (vide: teza z uzasadnienia wyroku SN z 7 kwietnia 2005 r. II CK 572/04, <em> <!-- -->Lex</em> 151656; teza z uzasadnienia wyroku SN z 15 listopada 2002 r. V CKN 1354/00, <em> <!-- -->Lex</em> 77046; teza z uzasadnienia wyroku SN z 15 listopada 2000 r. IV CKN 1383/00, <em> <!-- -->Lex</em> 52544; teza z uzasadnienia wyroku SN z 7 listopada 2000 r. I CKN 1170/98, OSNC 2001, z. 4, poz. 64). Skoro więc w niniejszej sprawie okoliczności przemawiały <em> <!-- -->in plus </em>na rzecz wydanej przez biegłego sądowego opinii, już to wystarczało do uznania ją za wiarygodną.</p> <p>Ponadto należy pamiętać, że celem dowodu z opinii biegłego nie jest ustalenie faktów mających znaczenie w sprawie, lecz udzielenie sądowi wyjaśnień w kwestiach wymagających wiadomości specjalnych; innymi słowy ustalanie stanu faktycznego sprawy nie należy do biegłych sądowych, a opinia biegłych jest jedynie dowodem umożliwiającym sądowi, rozstrzygającemu sprawę merytorycznie, dokonanie oceny okoliczności faktycznych pod kątem posiadanych przez biegłego sądowego wiadomości specjalnych (vide tylko przykładowo: teza z uzasadnienia wyroku SN z 20 stycznia 1970 r. II PR 18/69, <em> <!-- -->Lex</em> 6652; teza z uzasadnienia wyroku SN z 3 grudnia 1999 r. II UKN 239/99, <em> <!-- -->Lex</em> 528252; teza z uzasadnienia wyroku SN z 19 grudnia 2006 r. V CSK 360/06, <em> <!-- -->Lex</em> 238973).</p> <p>Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, jeśli chodzi o ocenę dowodu z opinii biegłego <span class="anon-block">J. K. (1)</span>, jako opinii wyczerpującej, odnoszącej się do wszystkich kwestii zawartych w tezie dowodowej postanowienia Sądu oraz pismach stron, zawierających zastrzeżenia do opinii. Zgodzić należało się także z oceną, że wnioski opinii są kategoryczne oraz należycie uzasadnione, to jest w sposób pozwalający na sprawdzenie logicznego toku rozumowania biegłego. Istotnym dla oceny wydanej opinii jest również to, iż biegły <span class="anon-block">J. K. (1)</span> jest specjalistą w dziedzinie księgowości, finansów i marketingu, a w szczególności: szacowania szkód majątkowych na mieniu, na podstawie ewidencji zdarzeń gospodarczych z wykorzystaniem metod ekonometryczno-statystycznych i analiz ekonomicznych. Niewątpliwie zatem posiada wiedzę specjalistyczną niezbędną do sporządzenia opinii w niniejszej sprawie. Wydana opinia ma charakter wszechstronnej analizy ekonometrycznej przeprowadzonej na podstawie rzeczywistych danych liczbowych. Założenia metodologiczne nie budzą zastrzeżeń. Opinia opiera się na analizie porównawczej bazującej na obiektywnych oraz sprawdzalnych danych. Zgodnie z tezą dowodową określoną w postanowieniach Sądu, biegły sądowy przygotował opinię, której przedmiotem było ustalenie czy w okresie od 1 stycznia 2006 roku do 31 grudnia 2010 roku powód utracił korzyści (poniósł straty) w związku z działalnością stacji paliw należącej do <span class="anon-block"> spółki (...)</span> wybudowanej i położonej w miejscowości <span class="anon-block">W.</span> w odległości mniejszej niż 5 km od istniejącej wcześniej innej stacji paliw, należącej do powoda i jaka jest wysokość utraconych korzyści (poniesionych strat) przez powoda w powyższym okresie. W kontekście analizowanego zarzutu apelacji zauważyć należy, iż przedmiotem opinii nie miało być ustalenie wysokości szkody z uwzględnieniem założenia, że inna stacja paliw zostałaby zlokalizowana w odległości zgodnej z przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990430430" title="Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie - Dz. U. z 1999 r. Nr 43, poz. 430 ()">rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie</a>.</p> <p>Dla podkreślenia obiektywizmu opinii dodatkowo podnieść trzeba, że biegły sądowy <span class="anon-block">J. K. (1)</span>, uwzględniając sugestię strony pozwanej o niekorzystaniu przy wydaniu opinii z prywatnej ekspertyzy załączonej przez powódkę do pozwu autorstwa <span class="anon-block">R. T.</span>, przyjął w wydanej opinii własną metodę wyliczenia wysokości szkody. Zauważyć przy tym należy, że pozwana zaakceptowała przyjętą przez biegłego metodę. Zgłaszając zarzuty do wydanej opinii biegłego sądowego <span class="anon-block">J. K. (1)</span> oraz wnosząc o przeprowadzenie dowodu z opinii innego biegłego, pozwana nie zaproponował innej równie przejrzystej metody oszacowania szkody, opartej na porównaniu wyników ekonomicznych obiektu powódki z wiarygodnymi danymi ekonomicznymi pochodzącymi z innego rynku. Zatem zarzuty pozwanej Gminy stanowiły niczym nieuzasadnioną polemikę z wnioskami opinii i są wyrazem niezadowolenia z jej treści. Samo natomiast niezadowolenie strony z opinii biegłego nie uzasadnia dopuszczenia dowodu z opinii kolejnego innego biegłego. Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Sądu Najwyższy wyrażone w wyroku z 12 lutego 2003, sygn. akt V CKN 1622/00 (Legalis Numer 299514), że sąd nie ma obowiązku powołania kolejnego biegłego, jeżeli dotychczas złożone opinie są wprawdzie dla strony niekorzystne, ale wystarczająco wyjaśniają zagadnienia wymagające wiadomości specjalnych. Zatem w sytuacji, gdy sporządzona w sprawie opinia biegłego jest kategoryczna i przekonywująca nie istnieje konieczność dopuszczenia dowodu z dalszej opinii biegłych.</p> <p>Oddalenie - jako nieuzasadnionego w okolicznościach sprawy - wniosku pozwanej Gminy o przeprowadzenie dowodu z opinii innego biegłego z zakresu księgowości, finansów i marketingu, należało uznać za słuszną decyzję także z tego powodu, że zgłoszenie tego wniosku dowodowego de facto dotyczyło okoliczności ustalenia wpływu na przychody/dochody powódki przy założeniu hipotetycznej sytuacji polegającej na funkcjonowaniu konkurencyjnej stacji wraz z infrastrukturą towarzyszącą w odległości 5 km od stacji powoda. Biegły sądowy, którego rolą jest jedynie wsparcie sądu wiedzą specjalną, nie jest uprawniony do czynienia hipotetycznych ustaleń, nie mających oparcia w zebranym materiale dowodowym (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 18 stycznia 2017 r. V ACa 344/16, <span class="anon-block">L.</span> Numer <span class="anon-block"> (...)</span>). Sąd pierwszej instancji odniósł się do zagadnienia hipotetycznej lokalizacji konkurencyjnej stacji w odległości zgodnej z przepisami, tj. w odległości 5 km od stacji paliw <span class="anon-block"> spółki (...)</span> i wpływu tego czynnika na wyniki finansowe tej ostatniej. Wskazał, że pozwany nie sprostał ciążącemu na nim ciężaru dowodowego, bowiem nie przedstawili żadnych dowodów potwierdzających dopuszczalność takiej lokalizacji. Trzeba przy tym zauważyć, że z takim stanowiskiem nie koliduje podnoszony przez apelującą fakt nierozpoznania przez Sąd pierwszej instancji wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa, co będzie przedmiotem odniesienia w dalszej części uzasadnienia. Należy zauważyć bowiem, że przede wszystkim brak jest w materiale procesowym jakichkolwiek dowodów dostępnych i możliwych do przedstawienia przez pozwaną w toku postępowania (np. plan miejscowego zagospodarowania przestrzennego, wskazanie lokalizacji nieruchomości spełniającej warunki do przeprowadzenia takiej inwestycji), które potwierdzałby faktyczną możliwość wybudowania stacji paliw z zachowaniem wymaganej odległości 5 km od stacji paliw powoda, a w szczególności potwierdzających okoliczność, że inwestorzy - <span class="anon-block"> (...) spółki (...)</span> rozważali przed przystąpieniem do inwestycji jakąkolwiek inną lokalizację swojej stacji paliw.</p> <p>Reasumując, powyższe rozważania uzasadniają, w ocenie Sądu Apelacyjnego, stwierdzenie bezzasadności zarzutu apelacji co do naruszenia prawa procesowego poprzez oddalenie wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego z zakresu księgowości, finansów i marketingu, tym bardziej, że pozwana Gmina, wnosząc o dopuszczenie tego dowodu, nie przedstawił przekonujących argumentów wskazujących na brak zgodności wydanej opinii z zasadami logiki, doświadczenia życiowego i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, podstaw teoretycznych, a także sposobu motywowania oraz stopnia skuteczności wyrażonych wniosków.</p> <p>Apelująca zarzuciła także naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278;art. 278 § 1)">art. 278 § 1 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 217;art. 217 § 1)">art. 217 § 1 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> poprzez nierozstrzygnięcie przez Sąd pierwszej instancji wniosku dowodowego pozwanej Gminy i nie przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa ze specjalnością budowy dróg i transportu drogowego. W istocie wniosek taki został zgłoszony przez pozwaną w piśmie procesowym z dnia 11 sierpnia 2015 r. - w pkt 4 petitum tego pisma i nie został przez Sąd Okręgowy rozpoznany. Ponieważ wniosek ten był przez apelującą popierany w postępowaniu apelacyjnym, podlegał rozpoznaniu przez Sąd Apelacyjny stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 382)">art.382 k.p.c.</a>.</p> <p>Pozwana wnioskowała o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa ze specjalnością budowy dróg i transportu drogowego na okoliczność ustalenia możliwości budowy innej stacji paliw przy odcinku <span class="anon-block">drogi (...)</span> (w kierunku z <span class="anon-block">W.</span> do <span class="anon-block">K.</span>), poprzedzającym stację paliw powódki położoną w miejscowości <span class="anon-block">S.</span>, a w szczególności ustalenia minimalnej odległości pomiędzy taką stacją a stacją powódki w miejscowości <span class="anon-block">S.</span>, przy uwzględnieniu obowiązujących przepisów (w tym także planu miejscowego zagospodarowania terenu lub studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego) i ograniczeń naturalnych terenu. Apelująca uzasadniała, że jest to okoliczność istotna dla rozstrzygnięcia sprawy i nawet Sąd I instancji - w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - zauważa konieczność przeprowadzenia dowodu na dopuszczalność takiej lokalizacji.</p> <p>Sąd Apelacyjny postanowił nie uwzględnić wniosku strony pozwanej o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczności określone w tezie dowodowej.</p> <p>Przede wszystkim, traktując ściśle treść zakreślonej przez pozwaną tezy dowodowej, należy stwierdzić, (podzielając w tym stanowisko powódki wyrażone w odpowiedzi na apelację), że w niniejszej sprawie roszczenie powódki w stosunku do pozwanej Gminy jako roszczenie odszkodowawcze pozostaje bez związku z zasadami sztuki budowlanej i kwestie budowlane nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto jak słusznie podniosła powódka, strona apelująca nie sprecyzowała przy tym, czy biegły z zakresu budownictwa ze specjalnością budowy dróg i transportu drogowego powinien mieć samodzielne uprawnienia budowlane w specjalności projektowanie (architekt stacji benzynowych) czy też w specjalności konstrukcyjnej (ze względu na ukształtowanie terenu). Argument ten ma o tyle znaczenie, że strona powodowa w piśmie procesowym z dnia 6 lipca 2015 r. (k.205 v.) odniosła się do kwestii innej potencjalnie lokalizacji stacji paliw z zachowaniem wymaganej odległości od stacji paliw powódki, podnosząc, że uwarunkowanie terenowe (rzeka <span class="anon-block">W.</span>, rzeka <span class="anon-block">C.</span>, tereny bagniste i leśne), na którym potencjalnie miałaby być posadowiona legalna stacja benzynowa, stanowi nie do przezwyciężenia trudność do wybudowania takiego obiektu. Pozwana Gmina nie odniosła się do tak przedstawionego faktu.</p> <p>Natomiast łącząc wniosek dowody odnośnie hipotetycznej lokalizacji konkurencyjnej stacji paliw w odległości zgodnej z przepisami od stacji powódki jako podstawa do oceny wpływu tego czynnika na wyniki finansowe powódki, to zależy zauważyć, że roszczenie odszkodowawcze strony powodowej <span class="anon-block"> spółki (...)</span> wywiedzione zostało w związku z konkretną lokalizacji konkurencyjnej stacji paliw, która to lokalizacja na skutek działań funkcjonariuszy Gminy <span class="anon-block">T.</span> stała się zdarzeniem wyrządzającym szkodę. W tej sytuacji czynienie hipotetycznych założeń odnośnie możliwości lokalizacji stacji paliw w odległości zgodnej z przepisami od stacji paliw powódki pozostaje, w ocenie Sądu Apelacyjnego, bez znaczenia dla oceny zasadności dochodzonego roszczenia. Gdyby lokalizacja konkurencyjnej stacji paliw nastąpiła bez naruszenia prawa co do zachowania wymaganej odległości, strona powodowa nie miałaby podstaw do formułowania roszczenia z odwołaniem się do takiej okoliczności. Ponadto istotnym z punktu widzenia oceny zasadności tego wniosku dowodowego jest brak danych wskazujących, że inwestorzy <span class="anon-block">L. K.</span> i <span class="anon-block">S. S.</span>, rozważali jakąkolwiek inną lokalizację swojej stacji, w tym lokalizację zgodną z przepisami prawa i mogliby zrealizować swoją inwestycję w innym miejscu.</p> <p>Wskazując, w ocenie Sądu Apelacyjnego, na nieprzydatność zgłoszonego przez apelującą stronę pozwaną, wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego ds. budownictwa trzeba wskazać, iż słusznie także argumentował Sąd Okręgowy, odnosząc się do zagadnienia hipotetycznej lokalizacji stacji w odległości zgodnej z przepisami tj. 5 km od stacji paliw powódki jako czynnika mającego wpływ na wyniki finansowe powódki, że stacja paliw powódki w rzeczywistości nie funkcjonowała w warunkach konkurencji ze strony obiektu zlokalizowanego w odległości 5 km, a zatem nie można byłoby ocenić wpływu tego czynnika na podstawie porównania rzeczywistych wyników finansowych obiektu powódki i innych danych liczbowych, tak jak w przypadku metodologii stanowiącej podstawę opinii biegłego <span class="anon-block">J. K. (1)</span>. Jak na to już wskazano powyżej, pozwana Gmina poza odwołaniem się do zagadnienia lokalizacji stacji w kategoriach hipotezy, nie wskazała żadnych obiektywnych danych liczbowych ustalonych na podstawie wyników podmiotów funkcjonujących na rynku, które pozwoliłoby przeprowadzić rzetelną analizę ekonomiczną w tym zakresie. Podkreślić należy, że niniejsza sprawa, w której powód dochodzi roszczeń odszkodowawczych, związana jest z wybudowaniem konkurencyjnego obiektu na podstawie bezprawnych działań i zaniechań oraz na podstawie wydanych bezprawnie decyzji administracyjnych przez funkcjonariuszy publicznych. Sąd pierwszej instancji wydając wyrok w sposób prawidłowy oparł się na poczynionych ustaleniach faktycznych, a nie ustaleniach hipotetycznych.</p> <p>Z tych względów wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego ds. budownictwa jako nieprzydatny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy podlegał oddaleniu.</p> <p>W ocenie Sądu Apelacyjnego bezzasadny okazał się zarzut pozwanego naruszenia przez Sąd pierwszej instancji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 11)">art. 11 k.p.c.</a> poprzez uznanie, iż jest związany ustaleniami Sądu karnego nie tylko co do okoliczności popełnienia przestępstwa zawartymi w sentencji wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt IV Ka 381/11, ale także ustaleniami dotyczącymi okoliczności ubocznych.</p> <p>W doktrynie i orzecznictwie podnosi się, że podstawę mocy wiążącej ustaleń co do okoliczności popełnienia przestępstwa zawartych w prawomocnym wyroku skazującym wydanym w postępowaniu karnym stanowi specjalna norma prawna, mająca na względzie przeniesienie konkretnych ustaleń (faktów) z jednego rodzaju postępowania (tj. karnego) do innego (tj. cywilnego). Zatem, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 11)">art. 11 k.p.c.</a>, w skład podstawy faktycznej rozstrzygnięcia sądu cywilnego będzie wchodził czyn ustalony w wyroku karnym, jednakże to prawo cywilne będzie właściwe do oceny prawnej tego zdarzenia (<em> <!-- -->K. Piasecki</em>, Wpływ postępowania i wyroku karnego na postępowanie i wyrok cywilny, Warszawa 1970, s. 75 i 76).</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 11)">art. 11 k.p.c.</a> zakres związania prawomocnych wyroków skazujących dotyczy ustaleń co do okoliczności popełnienia przestępstwa zawartych w sentencji wyroku (wyr. SN z 2.2.<span class="anon-block"> (...)</span>., II CSK 330/11, <span class="anon-block">L.</span>). Nie są wiążące inne ustalenia faktyczne sądu karnego, dotyczące okoliczności ubocznych, wykraczające poza elementy stanu faktycznego przestępstwa (nawet, jeśli zawarte są w sentencji wyroku karnego) i zawarte w uzasadnieniu wyroku (wyr. SN 17.6.2005 r., III CK 642/04, <span class="anon-block">L.</span>). Zakres związania wynikający z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 11)">art. 11 k.p.c.</a> określony jest ogólnie – jako okoliczności co do popełnienia przestępstwa. Przepis ten nie precyzuje konkretnych ustaleń wiążących oraz tych, co do których związanie nie zachodzi. Związanie sądu cywilnego ustaleniami sądu karnego w zakresie wysokości szkody wyrządzonej pokrzywdzonemu będzie zachodziło w zależności od rodzaju popełnionego przez sprawcę przestępstwa. Przyjmuje się, że jeżeli ustalenie wysokości szkody przez sąd karny wynika bezpośrednio z ustalenia przedmiotu przestępstwa, które stanowi jeden z elementów stanu faktycznego czynu przestępnego, przypisanego sprawcy, to ustalenie takie jest wiążące dla sądu cywilnego (wyr. SN z 7.4.1970 r., I PR 209/69, <span class="anon-block">L.</span>; z 10.6.1963 r., II CR 114/62, OSNPG 1963, Nr 9, poz. 53). Jeżeli natomiast określenie wysokości szkody zawarte w wyroku sądu karnego ma charakter ocenny i stanowi ustalenie posiłkowe, to nie wiąże ono sądu cywilnego (K. Piasecki, Wpływ postępowania i wyroku karnego na postępowanie i wyrok cywilny, Warszawa 1970, s. 124 i n.; orz. SN z 25.7.1973 r., III PZP 12/73, OSNCP 1974, Nr 3, poz. 44). Co do zasady, następstwa popełnienia przestępstwa, w tym szkoda i jej wysokość nie należą do istoty przestępstwa (wyr. SN z 2.12.1971 r., II CR 529/71, <span class="anon-block">L.</span>). Przykładowo w razie skazania za przestępstwo niedopełnienia obowiązku nadzoru nad mieniem, które doprowadziło do powstania szkody, sąd cywilny nie jest związany wyrokiem karnym co do zakresu naprawienia szkody wyrządzonej niedoborem (wyroki SN: z 15.4.1999 r., I PKN 10/99, OSNP 2000, Nr 12, poz. 465 oraz z 12.1.1955 r., I C 1123/53, OSNCiK 1957, Nr III, poz. 67). (komentarz do art. 11 k.p.c., red. Marszałkowska-Krześ 2018, wyd. 21/E. Marszałkowska-Krześ / M. Mazur, Legalis).</em> </strong> </p> <p>Odnosząc się do zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 11)">art.11 k.p.c.</a> należy zatem stwierdzić, że:</p> <p>Po pierwsze - powyższe uwagi co do kwestii zakresu związania sądu cywilnego prawomocnym wyrokiem skazującym prowadzą do wniosku, że jeśli Sąd karny ustaliłby w wyroku, że <span class="anon-block"> spółce (...)</span> została wyrządzona szkoda i znalazłoby to swój wyraz w sentencji wyroku, wówczas sąd cywilny zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 11)">art. 11 k.p.c.</a> byłby związany powyższym ustaleniem, jednakże mógłby dokonać własnych ustaleń w zakresie wysokości wyrządzonej szkody.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Po drugie - jeśli chodzi o podnoszoną przez apelującego kwestię charakteru przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 231;art. 231 § 1;art. 231 § 2)">art. 231 § 1 i 2 k.k.</a> w kontekście związania sądu cywilnego ustaleniami sądu karnego w wyroku skazującym za przestępstwo mające charakter formalny skutku w postaci szkody, to należy zwrócić uwagę, że w doktrynie zarysował się spór co do materialnego charakteru przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 231;art. 231 § 1;art. 231 § 2)">art. 231 § 1 i 2 k.k.</a>. Część autorów uznaje, że jest to przestępstwo powodujące realne zagrożenie szkodą (np. Marek, Kodeks karny, 2010, s. 513). Inni uznają je za przestępstwo formalne, dla którego powstania nie wymaga się konkretnego zagrożenia (zob. Zoll (red.), Kodeks karny, t. II, 1999, s. 777–780). Należy też zwrócić uwagę, że za ostatnim poglądem opowiadało się orzecznictwo SN (post. z 25.2.2003 r., WK 3/03, OSNKW 2003, Nr 5–6, poz. 53; wyr. z 2.12.2002 r., IV KKN 273/01, <span class="anon-block">L.</span>; wyr. z 19.11.2004 r., III KK 81/04, OSNwSK 2004, Nr 1, poz. 2127). W szeregu orzeczeniach stwierdzono, że przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 231;art. 231 § 1)">art. 231 § 1 k.k.</a> ma charakter formalny, należy bowiem do przestępstw abstrakcyjnego narażenia na niebezpieczeństwo, zaś działanie na szkodę interesu publicznego nie jest charakterystyką skutku, ale zachowania sprawcy. Natomiast w uchwale z 24.1.2013 r. (<span class="anon-block"> I (...)</span> 24/12, niepubl.) Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek <span class="anon-block"> (...)</span> z 30.10.2012 r. o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego, czy przestępstwo określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 231;art. 231 § 1)">art. 231 § 1 k.k.</a> ma charakter formalny czy też materialny, zajął stanowisko, iż występek ten należy do kategorii przestępstw "z konkretnego narażenia na niebezpieczeństwo, a więc materialnych, znamiennych skutkiem, którym jest wystąpienie niebezpieczeństwa powstania szkody w interesie publicznym lub prywatnym".(Komentarz do art. 231 KK red. Grześkowiak 2018, wyd. 5/Hałas, Legalis). Powyższe uwagi wskazują zatem o niejednolitości stanowisk co do charakteru przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 231;art. 231 § 1)">art. 231 § 1 k.k.</a>.</em> </strong> </p> <p> <em> <!-- -->Należy zauważyć, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy, opis czynu zakwalifikowanego jako przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 231;art. 231 § 1)">art. 231 §1 k.k.</a>, za które zostali prawomocnie skazani funkcjonariusze publiczni (wójt i pracownik Urzędu Gminy <span class="anon-block">T.</span>), za których odpowiedzialność na gruncie prawa cywilnego ponosi pozwana Gmina, zawierał wskazanie na działanie funkcjonariuszy „na szkodę interesu publicznego, a także interesu <span class="anon-block"> Spółki z o.o. (...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>”. </em> </p> <p> <em> <!-- -->Już w świetle powyższych uwag, zarzut apelującego, wedle którego brak było możliwości uznania przez Sąd pierwszej instancji na podstawie związania z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 11)">art. 11 k.p.c.</a> wyrokiem karnym, że po stronie powodowej wystąpiła jakakolwiek szkoda w związku z przekroczeniem uprawnień i niedopełnieniem obowiązków przy wydaniu decyzji administracyjnych dotyczących budowy stacji w <span class="anon-block">miejscowości W.</span> przy <span class="anon-block">drodze (...)</span>, pozostaje o tyle nieuprawnionym, że Sąd Okręgowy w oparciu o wyrok wydany w sprawie karnej ustalił jedynie, że działanie funkcjonariuszy publicznych objętych zarzutem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 231;art. 231 § 1)">art. 231§1 k.k.</a> było działaniem „na szkodę interesu publicznego, a także interesu <span class="anon-block"> Spółki z o.o. (...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>”. Nawet przy uznaniu, że przestępstwo określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 231;art. 231 § 1)">art. 231 § 1 k.k.</a> ma charakter formalny i działanie na szkodę interesu publicznego czy prywatnego nie jest charakterystyką skutku, ale zachowania sprawcy, przytoczenie opisu czynu karalnego z takim stwierdzeniem nie oznaczało ustaleń Sądu pierwszej instancji o cesze kategoryczności co do związania wyrokiem Sądu karnego o wystąpieniu szkody po stronie powodowej. Zatem w ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd pierwszej instancji wbrew zarzutowi pozwanego, nie stwierdził, że jest związany ustaleniami Sądu karnego w zakresie „okoliczności ubocznych" tj. faktu wyrządzenia przez pozwaną gminę <span class="anon-block">T.</span> szkody spółce powodowej. Sąd Okręgowy, w ramach postępowania cywilnego, przeprowadził postępowanie dowodowe, badając fakt: po pierwsze - poniesienia szkody przez powódkę i po wtóre - rozmiar wyrządzonej szkody, a to poprzez przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego w dziedzinie księgowości, finansów i marketingu <span class="anon-block">J. K. (1)</span>. Sąd pierwszej instancji na podstawie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego dokonał własnych ustaleń co do faktu wyrządzenia szkody przez pozwaną Gminę <span class="anon-block">T.</span> oraz wysokości poniesionej szkody, a nie jak twierdzi strona pozwana, stwierdzenie faktu wyrządzenia szkody powódce wywiódł z ustaleń wyroku Sądu karnego. Teza dowodowa zakreślona biegłemu stanowiła o obowiązku wypowiedzenia się co do ustalenia wystąpienia szkody – utraty korzyści jak i ich wysokości. Ponadto treść opinii przeczy stanowisku apelującego, że biegły <span class="anon-block">J. K. (1)</span> z góry założył tezę wystąpienia szkody po stronie powódki. Biegły w istocie odwołuje się decyzji wydanej przez <span class="anon-block">W.</span> Gminy <span class="anon-block">T.</span> nr 94/03 z dnia 21 sierpnia 2003r. stanowiącej pozwolenie na budowę stacji paliw jako źródła szkody strony powodowej, ale należy stwierdzić w tym miejscu, że właśnie prawomocnym wyrokiem karnym skazującym za popełnienie przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 231;art. 231 § 1)">art.231§1 k.k.</a> potwierdzona została bezprawność m.in. powyższej decyzji.</em> </p> <p>Powyższy zarzut apelacji co do błędnego uznania przez Sąd Okręgowy, że pozostaje związany nie tylko co do okoliczności popełnienia przestępstwa zawartymi w sentencji wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt IV Ka 381/11, ale także ustaleniami dotyczącymi okoliczności ubocznych, nie znajduje potwierdzenia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sąd Okręgowy w ustaleniach faktycznych przytacza treść prawomocnego wyroku oraz uwagi zawarte w uzasadnieniu tego wyroku co do kwestii opisu czynów przypisanych <span class="anon-block">I. N.</span> i <span class="anon-block">G. S.</span> odnośnie tego, że przedmiotem ich zachowania było działanie także na szkodę interesu <span class="anon-block"> Spółki z o.o. (...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>. Jednakże w swoich rozważaniach Sąd wskazał jedynie, że podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanej Gminy stanowią czyny niedozwolone polegające na popełnieniu przestępstw stypizowanych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 231;art. 231 § 1)">art. 231 § 1 k.k.</a> poprzez przekroczenie uprawnień oraz niedopełnienie obowiązków przy wydaniu decyzji administracyjnych, przez Wójta i pracownika urzędu pozwanej Gminy, z wniosku <span class="anon-block">L. K.</span> i <span class="anon-block">S. S.</span> z dnia 19 grudnia 2000r. o pozwoleniu na budowę stacji paliw płynnych <span class="anon-block">M. (...)</span> wraz z infrastrukturą towarzyszącą w <span class="anon-block">miejscowości W.</span>, a popełnienie przestępstw zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem skazującym wydanym w postępowaniu karnym, którego ustalenia na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 11)">art. 11 k.p.c.</a> są wiążące w niniejszym postępowaniu.</p> <p>Tłem niniejszej sprawy cywilnej pozostaje postępowanie karne dotyczące popełnienia przestępstwa urzędniczego, które to postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem skazującym potwierdziło bezprawie działań funkcjonariusza publicznego - Wójta gminy <span class="anon-block">T.</span> i innych funkcjonariuszy publicznych, a wskutek których to działań powstała szkoda w majątku <span class="anon-block"> spółki (...)</span>.</p> <p>Reasumując, zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 11)">art.11 k.p.c.</a> okazał się bezzasadny, gdyż Sąd pierwszej instancji w postępowaniu cywilnym , na podstawie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego dokonał własnych ustaleń co do faktu wyrządzenia powódce szkody przez pozwaną Gminę <span class="anon-block">T.</span> oraz wysokości poniesionej szkody, a nie jak twierdzi strona pozwana, fakt wyrządzenia szkody uznał w oparciu o ustalenia wyroku Sądu karnego.</p> <p>Kolejna grupa zarzutów dotyczy naruszenia prawa procesowego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art.233 § 1 k.p.c.</a>. Jak podkreśla się w orzecznictwie i doktrynie procesu cywilnego, normy swobodnej oceny dowodów wyznaczane są wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego oraz regułami logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność, odnosi je do pozostałego materiału dowodowego (<em> <!-- -->por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1999 r., II UKN 685/99). </em>Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sąd <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu <em> <!-- -->(tak Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 6 listopada 1998 r., II CKN 4/98, niepubl.).</em> </p> <p>W niniejszej sprawie nie było podstaw do uznania, że Sąd pierwszej instancji wykroczył poza swobodę, którą przyznaje mu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a>.</p> <p>Wbrew twierdzeniom apelującego, Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, gromadząc uprzednio zgodnie z regułami prawa procesowego materiał dowodowy, dokonując następnie jego oceny zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Sąd pierwszej instancji w sposób racjonalny i wszechstronny rozważył materiał dowodowy jako całość, w sposób wyczerpujący odniósł się do wszystkich przeprowadzonych dowodów, wskazując, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia, oraz którym sąd odmówił wiarogodności i mocy dowodowej. Taki sposób oceny materiału dowodowego mieści się zaś w regułach procesowych.</p> <p>Apelujący zarzucił naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, twierdząc, że Sąd pierwszej instancji bezpodstawnie przyjął, że rozszerzenie decyzji Wójta pozwanej Gminy nr 140/00/03 z dnia 18 czerwca 2003 r. na wykonanie przez <span class="anon-block"> spółkę (...)</span> inwestycji w postaci m.in. budynku handlowo-gastronomicznego, dróg wewnętrznych skomunikowanych z <span class="anon-block">drogą krajową NR (...)</span>, parkingów itp. poprzez <span class="anon-block">decyzję nr (...)</span> z dnia 21 sierpnia 2003 r. zezwalającą na budowę w ramach ww. zamierzenia inwestycyjnego także stacji paliw spowodowało, że w okresie od 1 stycznia 2006 r. do 31 grudnia 2010 r. powódka utraciła korzyści w związku z działalnością stacji paliw <span class="anon-block"> spółki (...)</span> w odległości mniejszej niż 5 km od istniejącej wcześniej stacji paliw powódki, w sytuacji gdy rozmiar szkody powódki nie powinien obejmować utraconych korzyści na sprzedaży towarów i świadczeniu usług gastronomicznych na stacji benzynowej skoro <span class="anon-block"> spółka (...)</span> mogła wykonać w podważanej lokalizacji inwestycję w zakresie budowy budynku handlowo-gastronomicznego na podstawie decyzji Wojewody <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 16 września 2002 r..</p> <p>Według Sądu Apelacyjnego, wbrew temu zarzutowi należy stwierdzić, że Sąd Okręgowy prawidłowo uznał, że utracone korzyści powódki obejmują także korzyści ze sprzedaży towarów w sklepie i świadczeniu usług gastronomicznych na stacji benzynowej. Stan faktyczny sprawy wskazuje, że realizacja inwestycji w zakresie budowy obiektów m.in. w postaci budynku handlowo-gastronomicznych nastąpiła na podstawie <span class="anon-block">decyzji nr (...)</span> z dnia 18 czerwca 2003 roku, zaś realizacja inwestycji w zakresie budowy stacji paliw nastąpiła na podstawie <span class="anon-block">decyzji nr (...)</span> z dnia 21 sierpnia 2003 roku, zmieniającej zakres <span class="anon-block">decyzji nr (...)</span>. Obie decyzje zostały przygotowane i wydane przez funkcjonariuszy publicznych - przedstawicieli pozwanej Gminy - <span class="anon-block">G. S.</span> i Wójta <span class="anon-block">I. N.</span> w sposób bezprawny, co zostało potwierdzone w prawomocnym wyroku karnym wydanym w dniu 16 grudnia 2011 roku przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, sygn. akt IV Ka 381/11.</p> <p>Decyzja, na którą powołuje się apelująca pozwana tj. decyzja Wojewody <span class="anon-block"> (...)</span> Nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 4 listopada 2002 roku nie stanowiła podstawy wzniesienia samych obiektów obsługi podróżnych. Wojewoda <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">decyzją Nr (...)</span> z 4 listopada 2002 r. udzielił <span class="anon-block">L. K.</span> i <span class="anon-block">S. S.</span> pozwolenia na budowę zjazdu publicznego z prawej jezdni <span class="anon-block">drogi krajowej nr (...)</span> <span class="anon-block">W.</span> –<span class="anon-block">W.</span>, w km 101+690,25 poprzedzonego pasem wyłączenia do projektowanego obiektu obsługi uczestników ruchu w miejscowości <span class="anon-block">W.</span> oraz na budowę wyjazdu publicznego z w/w obiektu na prawą stronę <span class="anon-block">drogi Nr (...)</span>+863,50 z pasem wyłączenia wraz z budową projektowanych urządzeń odwadniających. Decyzja stała się ostateczna z dniem 26 listopada 2002 r..</p> <p>Należy wskazać, że już postanowieniem z dnia 28 czerwca 2001 roku Wojewoda <span class="anon-block"> (...)</span> odmówił inwestorowi zgody na odstępstwo od przepisów określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990430430" title="Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie - Dz. U. z 1999 r. Nr 43, poz. 430 (§ 111;§ 111 ust. 2;§ 123;§ 123 ust. 2)">§ 111 ust 2 i § 123 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie</a>.</p> <p>Ponadto w kontekście tego zarzutu należy stwierdzić, że doświadczenie życiowe wskazuje, że obiektem, który przyciągania klientów podróżujących jest zawsze stacja paliw z kompleksową usługą sklepowo - barową (tankowanie, zakupy, usługi jako swoista całość). Zatem istnienie miejsca obsługi podróżnych z samą usługą sklepową lub gastronomiczną nie stanowiłaby zagrożenia w zakresie utraty korzyści przez powódkę w związku z prowadzeniem stacji benzynowej w <span class="anon-block">S.</span>.</p> <p>Sąd pierwszej instancji zatem prawidłowo uznał, że wyrządzona szkoda (oprócz utraconych korzyści związanych ze sprzedażą paliw) obejmuje również szkodę z tytułu utraconych korzyści związanych z prowadzoną działalnością gastronomiczną i szkodę z tytułu utraconych korzyści związanych z działalnością handlową (działalność sklepu).</p> <p>Według apelującej doszło do naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> także poprzez całkowicie dowolną, sprzeczną z zasadami doświadczenia życiowego ocenę, że lokalizacja stacji paliw <span class="anon-block"> spółki (...)</span> stanowi wyłączną przyczynę nieosiągnięcia określonych (odnoszonych do ustalonego przez biegłego wzorca, to jest tzw. benchmarku stacji paliw) przychodów przez powódkę na działalności stacji paliw w sytuacji, gdy prowadzone w latach 2006-2010 przez powódkę (pod marką <span class="anon-block"> (...)</span>) i <span class="anon-block"> spółkę (...)</span> (pod marką <span class="anon-block"> (...)</span>) stacje paliw były stacjami związanymi z różnymi koncernami paliwowymi (występowały z ich logo), a przez to - w związku ze stosowaniem przez każdy z koncernów paliwowych zasadami rozliczeń i zachęt sprzedażowych - stosowały różne karty lojalnościowe i karty paliwowe. W zarzucie tym apelująca sugeruje, że nie tylko lokalizacja stacji konkurencyjnej, ale także karty lojalnościowe i flotowe, które stosowały powódka i <span class="anon-block"> spółka (...)</span> miały wpływ na wysokość przychodów.</p> <p>Odnosząc się do tak postawionego zarzutu należy podnieść, że Sąd Okręgowy ustosunkował się także do powyższej kwestii, argumentując, że bezsprzecznie część sprzedaży obu stacji jest efektem stosowania mechanizmu rynkowego w postaci kart lojalnościowych i flotowych. W ocenie Sądu Apelacyjnego należy podzielić przy tym konstatację Sądu Okręgowego, że powyższy fakt nie skutkował jednak uchronieniem się przez stację prowadzoną przez powódkę przed utratą korzyści możliwych do osiągnięcia w przypadku nieistnienia stacji zlokalizowanej 2 km wcześniej. Biegły dr <span class="anon-block">J. K. (1)</span> w swojej opinii odniósł się do powyższego zagadnienia. Badał tzw. benchmarki (punkty odniesienia) z punktu widzenia marki danej stacji benzynowej (tzw. brandu, np. <span class="anon-block"> (...)</span> czy BP). Argumentacja Sądu Okręgowego o braku istotności co do wpływu posiadania przez kierowcę kart lojalnościowych i flotowych na wysokość przychodów oparta została więc o analizę ekonomiczną przeprowadzoną przez biegłego <span class="anon-block">J. K. (1)</span>. Zgodzić się ponadto należy ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że doświadczenie życiowe potwierdza, że wyniki sprzedaży stacji paliw generują pozostali klienci, którzy na danym etapie podróży decydują się na tankowanie pojazdu i ewentualnie towarzyszące mu zakupy w sklepie bądź barze. Posiadanie czy też brak kart lojalnościowych nie powoduje zmiany obiektywnej potrzeby kierowcy pojazdu, w którym kończy się paliwo. Bezspornie z uwagi na funkcjonowanie konkurencyjnego obiektu powódka nie mogła stosować wyższych marż handlowych, a ponadto utraciła klientów, którzy zdecydowali się na tankowanie na stacji usytuowanej tuż przed nią.</p> <p>Za chybiony należy również uznać zarzut pozwanej, że Sąd pierwszej instancji dokonał całkowicie dowolnego ustalenia, polegającego na tym, że potencjalny klient który jedzie <span class="anon-block">drogą ekspresową nr (...)</span> w pierwszej kolejności napotykając na stację <span class="anon-block"> spółki (...)</span> (BP <span class="anon-block">W.</span>) nie ma wiedzy, że w bliskiej odległości będzie stacja paliw powódki (<span class="anon-block"> (...)</span>). Według apelującego wiedzą powszechną jest, że przy drogach ekspresowych są ustawiane znaki informujące o odległościach do stacji paliw z większym wyprzedzeniem, w tym także wskazujące na odległość do kolejnej stacji paliw.</p> <p>W istocie okolicznością bezsporną jest, że przy drogach ekspresowych są ustawiane znaki informujące o odległościach do stacji paliw. Kierowca jest informowany o najbliższej stacji za pomocą znaku drogowego D-23 przedstawiającego dwa dystrybutory (koloru zielonego i czarnego), który wskazuje także odległość do najbliższej stacji. Ten znak drogowy nie informuje jednak o marce, pod którą działa stacja, a także nie informuje o odległości do kolejnej stacji. Ma zatem rację powód, że potencjalny klient dowiaduje się o kolejnej stacji benzynowej (<span class="anon-block"> (...)</span>) dopiero na podstawie kolejnego znaku informacyjnego, który jest ustawiany za poprzedzającą stacją (BP <span class="anon-block">W.</span>) i nie może on dokonać swobodnego wyboru stacji, na której dokona zakupu paliwa bądź innych towarów. O istnieniu drugiej stacji dowiaduje się dopiero w momencie minięcia stacji poprzedzającej.</p> <p>Przechodząc do zarzutów apelacji naruszenia przepisów prawa materialnego w pierwszej kolejności należy odnieść się do poruszonej w ramach tej grupy zarzutów kwestii podstawy prawnej zasądzonego odszkodowania.</p> <p>Apelująca zarzuciła mianowicie naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417;art. 417 § 1)">art. 417 § 1 k.c.</a> poprzez jego bezpodstawne zastosowanie. Według apelującej podstawą odpowiedzialności pozwanej Gminy z tytułu określonych zachowań jej przedstawicieli popełnionych w 2003 r. (polegających na przekroczeniu uprawnień oraz niedopełnienie obowiązków przy wydaniu decyzji Wójta pozwanej Gminy) - zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">ustawy Kodeks cywilny</a> oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692) - w przypadku jednostki samorządu terytorialnego - są jedynie przepisy art. 419,420 bądź <span class="anon-block"> (...)</span> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a>.</p> <p>W ocenie Sądu Apelacyjnego co do zasady zarzut ten należało uznać za trafny. W istocie, ze względu na datę zaistnienia zdarzeń wywołujących szkodę, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a> w obowiązującym brzmieniu nie miał zastosowania. Jako podstawę prawną dochodzonego przez stronę powodową roszczenia należało uznać przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 420(1);art. 420(1) § 1)">art. 420<sup> <!-- -->1</sup> §1 k.c.</a> w brzmieniu obowiązującym od dnia 27 października 2002 roku. Zgodnie z jego treścią odpowiedzialność za szkodę, która została wyrządzona przez funkcjonariusza jednostki samorządu terytorialnego przy wykonywaniu powierzonej mu czynności ponosi ta jednostka samorządu terytorialnego, w której imieniu czynność była wykonywana. Według <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 420(1);art. 420(1) § 2)">art. 420<sup> <!-- -->1</sup> §2 k.c.</a> funkcjonariuszami samorządu terytorialnego w rozumieniu niniejszego artykułu są pracownicy samorządowi, radni, wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast), członkowie zarządów powiatów i województw, a także inne osoby, do których stosuje się przepisy o pracownikach samorządowych. Za funkcjonariuszy jednostek samorządu terytorialnego uważa się także osoby działające na zlecenie organów jednostek samorządu terytorialnego oraz ich związków.</p> <p>Powyższa kwestia o tyle pozostaje jednak bez wpływu na ostateczną ocenę zasadności apelacji, że obie te podstawy prawne ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art.417 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 420(1))">art.420 <sup> <!-- -->1 </sup>k.c.</a> ) statuują tożsame przesłanki odpowiedzialności. Wskazać należy dodatkowo, że odpowiedzialność za wyrządzoną szkodę przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 420(1))">art. 420<sup> <!-- -->1</sup> k.c.</a> jak i przez Skarb Państwa na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a>, w okresie od dnia 17 października 1997 roku do 1 września 2004 roku (wejście w życie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r., Dz.U. Nr 162, poz. 1692, zmieniające brzmienie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417)">art. 417 k.c.</a> i uchylającej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 419;art. 420)">art. 419 – 420<sup> <!-- -->2 </sup>k.c.</a>), nie jest uwarunkowana stwierdzeniem winy funkcjonariusza, a powód w niniejszej sprawie dochodzi naprawienia szkody powstałej na skutek bezprawnego zachowania przedstawicieli gminy.</p> <p>Kolejny zarzut apelującej dotyczy naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 417;art. 417 § 1)">art. 417 § 1 k.c.</a> (ewentualnie, w świetle zarzutu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 420 pkt. 2 a)">pkt 2 a</a>. apelacji - naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 419;art. 420)">art. 419, 420</a> bądź <span class="anon-block"> (...)</span> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a>) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przez uznanie, że decyzja Wójta pozwanej Gminy była bezprawna wobec powódki i wobec tego wskazany przepis stanowi podstawę odpowiedzialności pozwanej wobec powódki. Powyższy zarzut apelacji bazuje na przyjętej w orzecznictwie koncepcji tzw. bezprawności względnej. Według apelującej w świetle tej koncepcji decyzja Wójta pozwanej Gminy była wprawdzie bezprawna z uwagi na naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990430430" title="Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie - Dz. U. z 1999 r. Nr 43, poz. 430 ()">Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie</a>, które dotyczy jedynie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne (a konkretnie § 111 i § 123 tego rozporządzenia), jednak nie była bezprawna wobec powódki, wobec czego wskazany przepis nie może być podstawą dochodzenia roszczeń powódki względem pozwanej. Apelująca wskazała, że koncepcja bezprawności względnej zakłada, że norma prawna chroni określone interesy. Odwołując się do przyjmowania powyższej koncepcji w orzecznictwie, m.in. wskazując na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt II CSK 177/08, podniosła, że (…) z tego względu narusza normę prawną, a więc jest bezprawne, tylko takie zachowanie, które godzi w chronione przez nią interesy. Zachowanie, które nie godzi w interesy podmiotów chronionych przez określoną normę prawną nie może być zatem uznane za sprzeczne z nią i tym samym nie może uzasadniać uwarunkowanej bezprawnością odpowiedzialności odszkodowawczej wobec innych podmiotów niż chronione przez tę normę.</p> <p>Przed odniesieniem się bezpośrednio do zasadności powyższego zarzutu apelującej należy przedstawić kilka istotnych uwag odnośnie koncepcji bezprawności względnej.</p> <p>„Ustalenie bezprawności nie ogranicza się do stwierdzenia, że zachowanie sprawcze naruszyło porządek prawny. W wypowiedziach doktryny i orzecznictwa wymaga się dodatkowo, aby naruszenie miało za przedmiot normę postępowania skierowaną na ochronę grupy jednostek, do której należy poszkodowany. Reguła ta jest uważana za podstawę odpowiedzialności na zasadzie bezprawności (oraz winy), chociaż nie została wypowiedziana wprost w ogólnych uregulowaniach prawa pozytywnego. Irrelewantne z punktu widzenia odpowiedzialności odszkodowawczej pozostają według niej te zachowania, w przypadku których można stwierdzić wyłącznie naruszenie normy o celu ogólnospołecznym bądź chroniącej inne dobra niż dotknięte naruszeniem. Koncepcja ta, określana mianem bezprawności względnej ma swe źródło w teorii celu normy sformułowanej przez austriackiego uczonego A. <span class="anon-block">E.</span>. Według jej założeń zakres następstw szkodowych zachowania sprawczego objętych obowiązkiem naprawienia szkody jest limitowany przez kryterium celu naruszonej normy. Szkoda podlega wynagrodzeniu w takim zakresie, w jakim jej wystąpienie zrealizowało niebezpieczeństwo, przed którym miała chronić naruszona norma (tzw. aspekt materialny bezprawności względnej). Ustalenie bezprawności dokonywa się tu z uwzględnieniem związku między celem naruszonej normy i zarazem interesem, który uległ naruszeniu wskutek zachowania sprawczego. Obowiązek odszkodowawczy istnieje wobec tego jedynie względem takich poszkodowanych, do których ochrony zmierzała naruszona norma (tzw. aspekt personalny bezprawności względnej). Bezprawność polega zatem na takiej sprzeczności z porządkiem prawnym, która zarazem jest wymierzona w prawa lub interesy innej osoby. Ich ochrona musi być celem naruszonej normy. (...) W przypadku odpowiedzialności z tytułu czynów niedozwolonych konieczne staje się zbadanie treści przepisu, który został naruszony zachowaniem sprawczym. W piśmiennictwie wskazuje się, iż relatywizacja obowiązku staranności wynika z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 355)">art. 355 k.c.</a>, w którym jest mowa o staranności wymaganej „w stosunkach danego rodzaju”, uznając ten argument za miarodajny także na tle odpowiedzialności z tytułu czynu niedozwolonego.(…)</p> <p>Zastosowanie koncepcji bezprawności względnej ogranicza zakres objętych obowiązkiem odszkodowawczym następstw zdarzenia szkodzącego przez kryterium normalnego związku przyczynowego. Innymi słowy, nie zastępuje ona, lecz uzupełnia teorię adekwatną. W piśmiennictwie i judykaturze przytacza się wiele przykładów, unaoczniających znaczenie celu naruszonej normy dla powstania i zasięgu obowiązku naprawienia szkody, (…) w których to przypadkach, mimo istnienia adekwatnego związku przyczynowego między zachowaniem sprawczym i naruszeniem interesów poszkodowanych, powództwa odszkodowawcze winny ulec oddaleniu. Naruszone normy (o ochronie lasów, więzieniu przestępców, bezpieczeństwie powodziowym, zapewnieniu porządku publicznego, ochronie przed rozprzestrzenianiem chorób zwierzęcych) nie miały bowiem na względzie ochrony interesu indywidualnego powodów; ich celem były penalizacja bądź zabezpieczenie interesu publicznego.</p> <p>Przydatność kryterium celu naruszonej normy bywa kwestionowana w piśmiennictwie ze względu na trudności łączące się z jego ustaleniem w przypadkach, gdy naruszona norma nie dość jasno ten cel precyzuje. Argument ten w wielu sytuacjach da się jednak osłabić przez poszukiwanie celu normy w treści naruszonego prawa podmiotowego lub prawnie chronionego interesu. Należy zauważyć, że cel normy nie musi mieć jednolitego charakteru. Może on w konkretnym przypadku służyć tak interesowi publicznemu, jak i interesom poszczególnych jednostek. W takich przypadkach powstanie odpowiedzialności nie jest wyłączone. (...)</p> <p>Prócz tego koncepcja bezprawności względnej - w zakresie odpowiedzialności z tytułu czynów niedozwolonych - została poddana krytyce z punktu widzenia niemożności uzgodnienia z powszechnym charakterem zakazu lub nakazu, którego naruszenie uzasadnia uruchomienie odpowiedzialności. Jednakże powszechny charakter zakazu bądź nakazu dotyczy podmiotów innych niż poszkodowany - potencjalnych jego naruszycieli. Norma, z które wynika taki zakaz bądź nakaz jest skierowana względem każdego. Natomiast istota bezprawności względnej polega na ocenie, w jakim stopniu tak skonstruowany zakaz lub nakaz ma na celu ochronę interesów poszkodowanego, zatem wymaga analizy naruszonej normy od strony poszkodowanego, a nie potencjalnego dłużnika. Stwierdzenie zatem, że naruszona norma ma charakter powszechnie obowiązujący nie koliduje z ustaleniem, iż jej celem była ochrona interesu poszkodowanego. (…) ( Maciej Kaliński „Szkoda na mieniu i jej naprawienie” C.H. Beck, Instytucje Prawa Prywatnego, Warszawa 2011; str. 110 - 121).</p> <p>Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że nie można podzielić stanowiska apelującej Gminy, w kontekście podnoszonego zagadnienia bezprawności względnej, o wyłączeniu odpowiedzialności pozwanej wobec powoda z tej przyczyny, że decyzja Wójta pozwanej Gminy nie była bezprawna wobec powódki. Apelująca twierdzi, że przedmiotem ochrony <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990430430" title="Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie - Dz. U. z 1999 r. Nr 43, poz. 430 ()">rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie</a>, jest tylko i wyłącznie kwestia ochrony interesu publicznego w postaci bezpieczeństwa ruchu drogowego (wprowadza minimalną odległość pomiędzy zjazdów z drogi szybkiego ruchu). Tym samym, według apelującej, celem przepisów § 111 ust. 2 i § 123 ust. 2 tego rozporządzenia, do naruszenia których doszło poprzez wydanie bezprawnej decyzji Wójta pozwanej Gminy, nie jest ochrona interesu prywatnego w postaci ochrony przedsiębiorców przed konkurencją ze strony innych przedsiębiorców.</p> <p>Otóż, jak to zostało wskazane powyżej, przy stosowaniu koncepcji bezprawności względnej, kryterium celu naruszonej normy doznaje osłabienia w sytuacji, gdy cel normy nie ma jednolitego charakteru, gdyż może on w konkretnym przypadku służyć tak interesowi publicznemu, jak i interesom poszczególnych jednostek. W ocenie Sądu Apelacyjnego, przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990430430" title="Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie - Dz. U. z 1999 r. Nr 43, poz. 430 ()">rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie</a>, nie mają jednolitego charakteru i służą ochronie nie tylko interesu publicznego, jakim jest bezpieczeństwo ruchu drogowego, ale także ochronie interesów poszczególnych jednostek, w tym przypadku podmiotów funkcjonujących w ramach miejsc obsługi pasażera, w tym prowadzących stacje paliw. Wbrew twierdzeniom strony pozwanej, rozporządzenie nie reguluje tylko i włącznie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać „zjazdy" i „wyjazdy" drogi publicznej, ale reguluje również odległości między sąsiednimi <span class="anon-block">M.</span>. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z § 111 ust. 2 odległość między sąsiednimi <span class="anon-block">M.</span> (miejsce obsługi podróżnych) na drodze klasy S powinna być nie mniejsza niż 10 km, a odległość <span class="anon-block">M.</span> od przejścia granicznego - nie mniejsza niż 1,5 km. Przy przebudowie albo remoncie drogi klasy S, w wypadku istniejących obiektów i urządzeń obsługi uczestników ruchu, dopuszcza się zmniejszenie do 50% tych odległości. Ponadto w § 114 ww. rozporządzenia dokonuje się podziału <span class="anon-block">M.</span> ze względu na cechy użytkowe na: <span class="anon-block">M. (...)</span>, <span class="anon-block">M. (...)</span> i <span class="anon-block">M. (...)</span>. Wyposażenie <span class="anon-block">M.</span> może obejmować stanowiska postojowe (parking), jezdnie manewrowe, urządzenia wypoczynkowe, sanitarne i oświetlenie; dopuszcza się wyposażenie w obiekty małej gastronomii, stację paliw, stanowiska obsługi pojazdów, obiekty gastronomiczno-handlowe, informacji turystycznej; obiekty noclegowe oraz w zależności od potrzeb w agendy poczty, banku, biur turystycznych, biur ubezpieczeniowych. Z powyższych zapisów wynika zatem, że rozporządzenie reguluje nie tylko odległości pomiędzy samymi zjazdami i wyjazdami z drogi ekspresowej, ale również reguluje odległości pomiędzy położeniem miejsc obsługi podróżnych, a więc usytuowaniem obiektów w postaci stacji paliw czy obiektów handlowo-gastronomicznych, położonych przy drodze ekspresowej. Zauważyć zatem należy, że choć § 111 ust. 2 i § 123 ust. 2 rozporządzenia regulują kwestię odległości między sąsiednimi miejscami obsługi podróżujących oraz wjazdem i zjazdem sąsiadujących stacji paliw, to regulacja ta istotnie wpływa na zakres praw i obowiązków podmiotów ubiegających się o możliwość przeprowadzenia inwestycji w ramach infrastruktury miejsca obsługi podróżujących, skoro zachowanie odległości wynikających z rozporządzenia jest warunkiem koniecznym do uzyskania pozwolenia na budowę obiektu, a w konsekwencji warunkuje wzniesienie <span class="anon-block">M.</span> oraz jego funkcjonowanie.</p> <p>W ocenie Sądu Apelacyjnego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990430430" title="Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie - Dz. U. z 1999 r. Nr 43, poz. 430 ()">rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r.</a> jako źródło prawa powszechnie obowiązującego w Polsce nakłada zatem także na podmioty prywatne określone prawa i obowiązki (cel normy służy ochronie także interesu prywatnego). Na gruncie niniejszej sprawy takimi podmiotami są powodowa <span class="anon-block"> spółka (...)</span> jako poszkodowana oraz <span class="anon-block"> spółka (...)</span> jako właścicielka konkurencyjnej stacji benzynowej. Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko powódki, że <span class="anon-block"> spółka (...)</span> może wyprowadzić z przepisów powołanego wyżej rozporządzenia własne pozytywne prawo polegające na prowadzeniu wolnej od zakłóceń działalności wzniesionej jako chronologicznie pierwsza, stacji benzynowej (dojazd, wjazd, zjazd, brak po drodze stacji nielegalnie wzniesionych). Naruszenie zaś rozporządzenia przez funkcjonariuszy publicznych pozwanej Gminy poprzez wydanie bezprawnej decyzji wyrządziło powódce szkodą majątkową. Prawo powódki do wolnej od ingerencji działalności stacji benzynowej zostało naruszone, co potwierdził sąd karny, wskazując, że naruszono nie tylko interes publiczny, ale i również interes prywatny. Co więcej, potwierdzona bezprawność funkcjonariuszy pozwanej Gminy dotyczy przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków (tzw. przestępczość urzędnicza), których skutkiem było powstanie konkurencyjnego obiektu dla powódki.</p> <p>Niezależnie od powyższych rozważań, jeśli chodzi o wykazanie w niniejszej sprawie zaistnienia przesłanki bezprawności postępowania po stronie funkcjonariuszy publicznych pozwanej Gminy, skutkującej przyjęciem odpowiedzialności pozwanej także wobec powódki, należy odwołać się do stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w wyroku z dnia 2 grudnia 2003 r. III CK 430/03 (OSP 2005, nr 2, poz. 21), że zakresem bezprawności, objęte są nie tylko naruszenia konkretnych zakazów lub nakazów adresowanych do wszystkich lub niektórych podmiotów, ale ponadto naruszenia norm ogólnych nadrzędnych, nakazujących podjęcie niezbędnych w danych okolicznościach czynności zapobiegających możliwości powstania szkody. Do powyższego stanowiska nawiązał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 lipca 2005 r., sygn. akt II CK 794/04 (Legalis Numer 94799), przyjmując odpowiedzialność gminy za niepodjęcie działań przeciw zagrożeniu w postaci odpalania sztucznych ogni (petard) w tłumie, wskazują, że „pozwana Gmina, jako organizator spotkania miała obowiązek zadbać o to, aby petardy nie były odpalane. Ten obowiązek nie musiał być ściśle skonkretyzowany w ustawie ani zagrożony sankcją karną. Obowiązek podjęcia działań uniemożliwiających powstanie szkody wynika z zasady niewyrządzania nikomu szkody, która to zasada ma charakter ogólny i wynika nie tylko z przyjętych norm moralnych ale przyświeca także systemowi norm prawnych.</p> <p>Nietrafnym w ocenie Sądu Apelacyjnego okazał się także zarzut apelującej naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 361;art. 361 § 1;art. 361 § 2)">art. 361 § 1 i 2 k.c.</a>. Jak słusznie uznał Sąd Okręgowy pomiędzy bezprawnym i zawinionym zachowaniem konkretnych funkcjonariuszy publicznych (co zostało stwierdzone w prawomocnym wyroku karnym), za których ponosi odpowiedzialność pozwana Gmina, a szkodą poniesioną przez powoda istnieje adekwatny związek przyczynowy. Gdyby bowiem Wójt pozwanej Gminy <span class="anon-block">I. N.</span> i pracownik Urzędu Gminy <span class="anon-block">G. S.</span> działali w granicach swoich uprawnień oraz obowiązków, nie doszłoby do wydania dla <span class="anon-block"> inwestora spółki (...)</span> <span class="anon-block">decyzji nr (...)</span> z dnia 18 czerwca 2003 roku, stanowiącej pozwolenie na budowę obiektów budowlanych w postaci budynku handlowo - gastronomicznego, zbiornika gazu, zbiornika podziemnych wód deszczowych separatora ropopochodnych, zbiornika na ścieki bytowe oraz dróg wewnętrznych oraz <span class="anon-block">decyzji zmieniającej nr (...)</span> z dnia 21 sierpnia 2003 roku, na mocy której rozszerzony został zakres pozwolenia na budowę o realizację inwestycji w postaci budowy stacji paliw, a to wszystko bez uwzględnienia postanowienia Wojewody <span class="anon-block"> (...)</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 28 czerwca 2001 r. odmawiającego inwestorowi zgody na odstępstwo od przepisów określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990430430" title="Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie - Dz. U. z 1999 r. Nr 43, poz. 430 (§ 111;§ 111 ust. 2;§ 123;§ 123 ust. 2)">§ 111 ust 2 i § 123 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie</a>. Gdyby <span class="anon-block">G. S.</span> i wójt Gminy <span class="anon-block">I. N.</span> działali zgodnie z przepisami prawa, <span class="anon-block">G. S.</span> opracowałby w tej sytuacji postanowienie o umorzeniu postępowania z wniosku <span class="anon-block">L. K.</span> i <span class="anon-block">S. S.</span> o wydanie pozwolenia na budowę, a wójt <span class="anon-block">I. N.</span> wydałby takie postanowienie. Nie doszłoby do opracowania oraz wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu. Tymczasem w konsekwencji bezprawnych i zawinionych zachowań funkcjonariuszy publicznych powstał w miejscowości <span class="anon-block">W.</span> obiekt obsługi podróżnych, w skład którego wchodzi stacja paliw oraz obiekty gastronomiczno - handlowe, a którego funkcjonowanie od stycznia 2006 do 31 grudnia 2010 roku stało się przyczyną szkody powódki w postaci utraty korzyści.</p> <p>Powyższe uwagi stanowią zatem podstawę do stwierdzenia, że wbrew zarzutowi apelującej, okoliczności faktyczne niniejszej sprawy wskazują na istnienie adekwatnego związku przyczynowego między bezprawnymi i zawinionymi zachowaniami funkcjonariuszami publicznymi, naruszającymi przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 ()">Kodeksu postępowania administracyjnego</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990430430" title="Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie - Dz. U. z 1999 r. Nr 43, poz. 430 ()">rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r.</a>, a szkodą majątkową powstałą w mieniu powodowej <span class="anon-block"> spółki (...)</span> w ramach odpowiedzialności deliktowej.</p> <p>Należy podkreślić, w związku z odniesieniem do powyższego zarzutu, o czym już mowa w powyżej przedstawionych rozważaniach, że postępowanie dowodowe (w szczególności opinia biegłego <span class="anon-block">J. K.</span>) wykazało, iż różnica w odległości pomiędzy posadowieniem stacji paliw <span class="anon-block"> spółki (...)</span> a stacją paliw powódki, która wynosi 2,5 km zamiast dopuszczalnych 5 km, spowodowała utratę korzyści na sprzedaży paliw przez powódkę na jej stacji paliw oraz utratę korzyści na działalności handlowej i gastronomicznej, a szkoda ta jest wynikiem nieuprawnionego rozszerzenia decyzji Wójta pozwanej Gminy (stanowiącej pozwolenie budowlane), dzięki której <span class="anon-block"> spółka (...)</span> oprócz budynku handlowo-gastronomicznego mogła wykonać inwestycję wraz ze stacją paliw, do której zjazd powstał w odległości 2,5 km zamiast 5 km przed stacją paliw powódki.</p> <p>Podsumowując rozważania dotyczące zarzutów apelacji wywiedzionej przez stronę pozwaną, należy stwierdzić, że Sąd pierwsze instancji poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne i prawidłowo wywiódł, że zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące odpowiedzialność odszkodowawczą pozwanej Gminy. Stwierdzona została bezprawność zachowania funkcjonariuszy publicznych, wykazane istnienie i wysokość szkody oraz istnienie adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy bezprawnym zachowaniem o wyrządzoną szkodą.</p> <p>Mając powyższe rozważania na uwadze Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art.385 k.p.c.</a> oddalił apelację pozwanej Gminy <span class="anon-block">T.</span> jako bezzasadną.</p> <p>O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> Wysokość należnych stronie powodowej kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym ustalono w oparciu o § 2 pkt 8) w zw. § 10 ust.1 pkt 2) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.) w wysokości jednokrotności stawki minimalnej. W ocenie Sądu Apelacyjnego brak było podstaw do przyznania zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w wysokości potrójnej stawki, o co wnosił pełnomocnik powódki. Zauważyć należy, że czynności pełnomocnika powoda w postępowaniu apelacyjnym dotyczyły już tylko przygotowania odpowiedzi na apelację oraz uczestnictwo w rozprawie apelacyjnej, a zatem nakład pracy jako zdecydowanie mniejszy niż przed Sądem pierwszej instancji uzasadniał przyznanie wynagrodzenia w wysokości jednokrotności stawki minimalnej (§ 15 ust.3 ww. rozporządzenia).</p> </div>