XV Ca 231/14
Суди загальної юрисдикції2017-12-12
Номер справи
XV Ca 231/14
Дата рішення
2017-12-12
Тип
DECISION
Судді
Agata Szlingiert (PRESIDING_JUDGE)Joanna Andrzejak-KrukKrzysztof Godlewski
Правова підстава
Текст рішення
<div>
<h2>POSTANOWIENIE</h2>
<p>Dnia 12 grudnia 2017 r.</p>
<p>Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">(...)</span> Wydział XV Cywilny Odwoławczy</p>
<p>w składzie:</p>
<p>Przewodniczący: SSO Agata Szlingiert</p>
<p>Sędziowie: SSO Joanna Andrzejak-Kruk (spr.)</p>
<p>SSO Krzysztof Godlewski</p>
<p>Protokolant: p.o. stażysty Maciej Tomaszewski</p>
<p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2017 r. w <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">J. N.</span>
</p>
<p>przy udziale <span class="anon-block">K. S.</span>, <span class="anon-block">M. C.</span>, <span class="anon-block">K. N. (1)</span>, <span class="anon-block">C. B.</span> i <span class="anon-block">E. N.</span>
</p>
<p>o zniesienie współwłasności</p>
<p>na skutek apelacji wniesionej przez wnioskodawcę</p>
<p>od postanowienia Sądu Rejonowego <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>z dnia 23 sierpnia 2013 r.,</p>
<p>sygn. akt I.Ns. 1175/11</p>
<p>
<strong>
<!-- -->postanawia:</strong>
</p>
<p>1)
zmienić zaskarżone postanowienie w pkt I. w ten tylko sposób, że jako podstawę zniesienia współwłasności nieruchomości poprzez jej podział fizyczny wskazać projekt podziału z dnia 1 lutego 1994r. sporządzony przez biegłego geodetę <span class="anon-block">R. W.</span> w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> odzwierciedlony na mapie k. 45 akt tej sprawy, stanowiącej integralną cześć postanowienia;</p>
<p>2)
w pozostałej części oddalić apelację;</p>
<p>3)
nakazać ściągnięcie od wnioskodawcy na rzecz Skarbu Państwa ( Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">(...)</span> ) kwoty 101,70zł z tytułu nieuiszczonych kosztów sądowych;</p>
<p>4)
zasądzić od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki <span class="anon-block">K. S.</span> kwotę 559,47zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, natomiast pozostałymi kosztami tego postępowania obciążyć wnioskodawcę i uczestników w zakresie przez nich poniesionym.</p>
<p>/-/ Joanna Andrzejak-Kruk /-/ Agata Szlingiert /-/Krzysztof Godlewski</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Wnioskiem złożonym w dniu 20.11.1992r. <span class="anon-block">W. N.</span> wystąpił o zniesienie współwłasności nieruchomości o powierzchni 0.12,80 ha położonej w <span class="anon-block">P.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, obejmującej <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, zapisanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej KW nr (...)</span> Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">P.</span> Jako uczestników postępowania wnioskodawca wskazał tabularnych współwłaścicieli <span class="anon-block">M. N. (1)</span> oraz <span class="anon-block">W. S.</span>. Wnioskodawca wystąpił przy tym o ustanowienie kuratora dla nieznanej z miejsca pobytu <span class="anon-block">M. N. (1)</span>. Postanowieniem z dnia 17.05.1993r. sąd ustanowił kuratora dla <span class="anon-block">M. N. (1)</span>.</p>
<p>Wnioskiem złożonym w dniu 6.02.1996r. <span class="anon-block">W. N.</span> wystąpił o stwierdzenie, iż nabył z dniem 1.01.1987r. należący do <span class="anon-block">M. N. (1)</span> udział wynoszący 1/3 część we własności nieruchomości o obszarze 0.12,80 ha położonej w <span class="anon-block">P.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, zapisanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej KW nr (...)</span> Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">(...)</span>. Jako uczestników postępowania wskazał <span class="anon-block">W. S.</span> oraz <span class="anon-block">M. N. (1)</span>, co do której – z uwagi na nieznane mu miejsce jej pobytu – wniósł o ustanowienie kuratora. Postanowieniem z dnia 13.08.1996r. sąd ustanowił dla nieznanej z miejsca pobytu uczestniczki <span class="anon-block">M. N. (1)</span> kuratora do reprezentowania jej interesów w postępowaniu.</p>
<p>Postanowieniem z dnia 20.04.1999r., na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 618;art. 618 § 1;art. 618 § 2)">art. 618 § 1 i 2 k.p.c.</a>, połączono do wspólnego rozpoznania sprawę o stwierdzenie zasiedzenia ze sprawą o zniesienie współwłasności nieruchomości.</p>
<p>W dniu <span class="anon-block">(...)</span> zmarł uczestnik postępowania <span class="anon-block">W. S.</span>, po którym stwierdzenie nabycia spadku nastąpiło postanowieniem z dnia 11.01.2000r. sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span> Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">(...)</span>. Postępowanie o zniesienie współwłasności i zasiedzenie kontynuowano z udziałem jego spadkobierczyni testamentowej <span class="anon-block">K. S.</span>.</p>
<p>Postanowieniem z dnia 8.10.2003r., sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span> Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">(...)</span>:</p>
<p>I.
oddalił wniosek wnioskodawcy <span class="anon-block">W. N.</span> o zasiedzenie udziału w wysokości 1/3 należącego do <span class="anon-block">M. N. (1)</span> we własności nieruchomości położonej w <span class="anon-block">P.</span>, zapisanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span> prowadzonej przez Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">(...)</span>;</p>
<p>II.
oddalił wniosek uczestniczki <span class="anon-block">K. S.</span> o zasiedzenie udziału w wysokości 1/3 we własności <span class="anon-block">działki nr (...)</span> należącego do <span class="anon-block">W. N.</span> i do <span class="anon-block">M. N. (1)</span>;</p>
<p>III.
dokonał zniesienia współwłasności nieruchomości położonej w <span class="anon-block">P.</span>, zapisanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span> prowadzonej przez Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">(...)</span>, w ten sposób, iż:</p>
<p>1.
przyznał na wyłączną własność wnioskodawcy <span class="anon-block">W. N.</span> działkę o powierzchni 1033 m<sup>
<!-- -->2</sup> oznaczoną na projekcie podziału z dnia 16.02.1994r. sporządzonym przez biegłego <span class="anon-block">R. W.</span>, a stanowiącym integralna część postanowienia – numerem <span class="anon-block">(...)</span>,</p>
<p>2.
przyznał na wyłączną własność uczestniczce <span class="anon-block">K. S.</span>:</p>
<p>a)
działkę o powierzchni 222 m<sup>
<!-- -->2</sup> oznaczoną w projekcie podziału z dnia 16.02.1994r. sporządzonym przez biegłego <span class="anon-block">R. W.</span>, a stanowiącym integralna część postanowienia – numerem <span class="anon-block">(...)</span>
</p>
<p>b)
działkę o powierzchni 25 m<sup>
<!-- -->2</sup> oznaczoną w projekcie podziału z dnia 16.02.1994r. sporządzonym przez biegłego <span class="anon-block">R. W.</span>, a stanowiącym integralna część postanowienia –numerem <span class="anon-block">(...)</span>;</p>
<p>II.
zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki <span class="anon-block">K. S.</span> tytułem dopłaty kwotę 14.928,68zł płatną w terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia;</p>
<p>III.
zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki <span class="anon-block">M. N. (1)</span> tytułem spłaty kwotę 85.647,66zł płatną w terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia;</p>
<p>IV.
oddalił wniosek uczestniczki <span class="anon-block">K. S.</span> o zwrot pożytków;</p>
<p>V.
oddalił wniosek wnioskodawcy o zwrot nakładów;</p>
<p>VI.
wartość przedmiotu postępowania ustalił na kwotę 175.943,-zł a wpis na kwotę 2.079,50zł;</p>
<p>VII.
kosztami postępowania obciążył wnioskodawcę i uczestników postępowania zakresie przez nich dotychczas poniesionym;</p>
<p>VIII.
nakazał ściągnąć od wnioskodawcy na rzecz Skarbu Państwa kwotę 847,75zł tytułem nieuiszczonego wpisu;</p>
<p>IX.
nakazał ściągnąć od uczestniczki <span class="anon-block">K. S.</span> na rzecz Skarbu Państwa kwotę 1.039,75zł tytułem nieuiszczonego wpisu.</p>
<p>Na skutek apelacji wnioskodawcy <span class="anon-block">W. N.</span> od powyższego postanowienia Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">(...)</span> postanowieniem z dnia 20.04.2004r., sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>: 1) zmienił zaskarżone postanowienie w pkt. IV w ten sposób, że oddalił wniosek <span class="anon-block">K. S.</span> o zasądzenie dopłaty; 2) oddalił apelację w pozostałej części; 3) oddalił wniosek wnioskodawcy o zwrot kosztów postępowania w drugiej instancji.</p>
<p>
<span class="anon-block">M. N. (1)</span> zmarła w dniu 6.11.1989r. w <span class="anon-block">E.</span> w Kanadzie. Postanowieniem z dnia 11.12.2008r., sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span> Sąd Rejonowy <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">(...)</span> stwierdził, iż spadek po niej nabyli na podstawie testamentu jej córka <span class="anon-block">M. C.</span> oraz synowie <span class="anon-block">W. N.</span> oraz <span class="anon-block">K. N. (1)</span> – każdy po 1/3 części.</p>
<p>
<span class="anon-block">W. N.</span> zmarł w dniu 5.10.2007r., a jego spadkobiercą testamentowym jest syn <span class="anon-block">J. N.</span>. <span class="anon-block">Działkę nr (...)</span>, która została wydzielona i przyznana <span class="anon-block">W. N.</span> na wyłączną własność postanowieniem z dnia 8.10.2003r., <span class="anon-block">W. N.</span> przekazał <span class="anon-block">J. N.</span> na podstawie umowy darowizny.</p>
<p>Na skutek skargi <span class="anon-block">M. C.</span>, <span class="anon-block">W. N.</span> i <span class="anon-block">K. N. (1)</span> o wznowienie postępowania Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">(...)</span> w sprawie prowadzonej z udziałem <span class="anon-block">J. N.</span> i <span class="anon-block">K. S.</span> postanowieniem z dnia 7.04.2009r., sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span> uchylił postanowienia: Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 20.04.2004r. i Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 8.10.2003r., zniósł postępowanie w całości i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu <span class="anon-block">(...)</span> w poznaniu do ponownego rozpoznania, pozostawiając mu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> oraz postępowania skargowego.</p>
<p>Przy ponownym rozpoznaniu sprawy o zniesienie współwłasności nieruchomości:</p>
<p>Następca prawny wnioskodawcy <span class="anon-block">W. N.</span>, <span class="anon-block">J. N.</span> domagał się zniesienia współwłasności tak jak w postanowieniu z dnia 8.10.2003r., a więc w ten sposób, że <span class="anon-block">J. N.</span> przyznana zostanie na wyłączną własność <span class="anon-block">działka nr (...)</span>, a <span class="anon-block">K. S.</span> <span class="anon-block">działki nr (...)</span> z odpowiednią spłatą ze strony wnioskodawcy na rzecz pozostałych uczestników ( pismo z 11.08.2009r. ). <span class="anon-block">J. N.</span> nie podtrzymał natomiast wniosku o stwierdzenie zasiedzenia udziału w nieruchomości oraz roszczeń o zwrot nakładów na nieruchomość ( rozprawa z 10.09.2009r. ). W dalszym toku postępowania <span class="anon-block">J. N.</span> domagał się rozłożenia spłaty na raty płatne w ciągu 10 lat względnie zniesienia współwłasności nieruchomości przez jej sprzedaż ( rozprawa z 12.06.2013r., pismo z 3.07.2013r. ).</p>
<p>Uczestniczka <span class="anon-block">K. S.</span> domagała się zniesienia współwłasności przedmiotowej nieruchomości poprzez jej podział fizyczny i przyznanie na własność uczestniczki <span class="anon-block">działek nr (...)</span> wraz z zasądzeniem odpowiedniej dopłaty stosownie do wartości udziałów w nieruchomości. Uczestniczka nie podtrzymała natomiast wniosku o stwierdzenie zasiedzenia udziału w projektowanych <span class="anon-block">działkach nr (...)</span> oraz roszczenia o rozliczenie pożytków pobieranych przez wnioskodawcę z <span class="anon-block">działki nr (...)</span> ( pismo z dnia 17.08.2009r. ).</p>
<p>Uczestnicy <span class="anon-block">M. C.</span>, <span class="anon-block">W. N.</span> i <span class="anon-block">K. N. (1)</span> wnieśli o zniesienie współwłasności poprzez jej podział fizyczny i przyznanie wydzielonych działek na własność wnioskodawcy <span class="anon-block">J. N.</span> i uczestniczki <span class="anon-block">K. S.</span> ze spłatą stosownie do aktualnej wartości rynkowej nieruchomości ( pismo z 21.09.2009r. ). Uczestnik <span class="anon-block">W. N.</span> zmarł w dniu 6.04.2010r. we <span class="anon-block">W.</span>. Postanowieniem z dnia 12.08.2016r., sygn. akt<span class="anon-block">(...)</span>Sąd Rejonowy <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">(...)</span> stwierdził, że spadek po nim na w zakresie majątku spadkowego położnego na terenie Polski nabyli zona <span class="anon-block">C. B.</span> i syn <span class="anon-block">E. N.</span> – po 1/2 części każde z nich. Postanowieniem z dnia 6.09.2011r. wezwano do udziału w niniejszej sprawie w charakterze uczestników <span class="anon-block">C. B.</span> i <span class="anon-block">E. N.</span>. Podtrzymali oni stanowisko zajmowane wcześniej przez <span class="anon-block">W. N.</span> ( pismo z 27.02.2013r. ).</p>
<p>
<span class="underline">
<!-- -->
Postanowieniem</span> z dnia 23.08.2013r., sygn. akt I.Ns.1175/11 Sąd Rejonowy Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu:</p>
<p>I.
dokonał zniesienia współwłasności nieruchomości położonej w <span class="anon-block">P.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, obręb <span class="anon-block">G.</span>, ark mapy <span class="anon-block">(...)</span>zapisanej dawniej w <span class="anon-block">księdze wieczystej nr (...)</span>, zgodnie z projektem podziału biegłego geodety <span class="anon-block">S. S.</span> z dnia 20.06.2012r. ( k.298-300 akta sprawy ), składającej się z <span class="anon-block">działek nr (...)</span> w ten sposób, że:</p>
<p>1. przyznał na wyłączną własność <span class="anon-block">J. N.</span> <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> o pow. 1.033 m<sup>
<!-- -->2</sup>, dla której Sąd Rejonowy <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">P.</span> prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span>;</p>
<p>2. przyznać na wyłączna własność <span class="anon-block">K. S.</span>:</p>
<p>a) <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> o pow. 222 m<sup>
<!-- -->2</sup>, dla której Sąd Rejonowy <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span>;</p>
<p>b) <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> o pow. 25 m<sup>
<!-- -->2</sup>, dla której Sąd Rejonowy <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span>;</p>
<p>II. tytułem dopłaty zasądził od <span class="anon-block">J. N.</span> na rzecz <span class="anon-block">K. S.</span> kwotę 40.800,- zł płatną w 36 ratach, przy czym pierwsza z rat w kwocie 10.000,-zł płatna w terminie dwóch miesięcy od uprawomocnienia postanowienia, a każda z następnych po 880,-zł płatnych do 15-tego dnia każdego następnego miesiąca;</p>
<p>III. tytułem spłaty:</p>
<p>a) zasądził od <span class="anon-block">J. N.</span> na rzecz <span class="anon-block">M. C.</span> kwotę 53.067,-zł płatną w 36 ratach, przy czym pierwsza z rat w kwocie 11.067,-zł płatna w terminie dwóch miesięcy od uprawomocnienia postanowienia, a każda z następnych po 1.200,-zł płatnych do 15-tego dnia każdego następnego miesiąca;</p>
<p>b) zasądził od <span class="anon-block">J. N.</span> na rzecz <span class="anon-block">K. N. (1)</span> kwotę 53.067,-zł płatną w 36 ratach, przy czym pierwsza z rat w kwocie 11.067,-zł płatna w terminie dwóch miesięcy od uprawomocnienia postanowienia, a każda z następnych po 1.200,-zł płatnych do 15-tego dnia każdego następnego miesiąca;</p>
<p>c) zasądził od <span class="anon-block">J. N.</span> na rzecz <span class="anon-block">E. N.</span> kwotę 26.533,-zł płatną w 36 ratach, przy czym pierwsza z rat w kwocie 5.533,-zł płatna w terminie dwóch miesięcy od uprawomocnienia postanowienia, a każda z następnych po 600,-zł płatnych do 15-tego dnia każdego następnego miesiąca;</p>
<p>d) zasądzić od uczestnika <span class="anon-block">J. N.</span> na rzecz <span class="anon-block">C. B.</span> kwotę 26.533,-zł płatną w 36 ratach, przy czym pierwsza z rat w kwocie 5.533,-zł płatna w terminie dwóch miesięcy od uprawomocnienia postanowienia, a każda z następnych po 600,-zł płatnych do 15-tego dnia każdego następnego miesiąca;</p>
<p>IV. kosztami postępowania obciążył uczestników w zakresie przez nich poniesionym, z tym wyjątkiem, że nakazał ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa tytułem kosztów wynagrodzenia biegłych: od <span class="anon-block">J. N.</span> kwotę 2.244,60zł, od <span class="anon-block">K. S.</span> kwotę 2.244,60zł, od <span class="anon-block">M. C.</span> kwotę 748,2zł, od <span class="anon-block">K. N. (1)</span> kwotę 748,20zł, od uczestniczki <span class="anon-block">C. B.</span> kwotę 374,10zł i od <span class="anon-block">E. N.</span> kwotę 374,10zł;</p>
<p>VI. kosztami postępowania skargowego obciążyć uczestników w zakresie przez nich poniesionym;</p>
<p>VII. kosztami postępowania apelacyjnego obciążyć uczestników w zakresie przez nich poniesionym.</p>
<p>
<span class="underline">
<!-- -->Jako podstawę powyższego rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy powołał następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne: </span>
</p>
<p>Nieruchomość położona w <span class="anon-block">P.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, o pow. 1.280 m<sup>
<!-- -->2</sup>, składająca się z <span class="anon-block">działek o nr (...)</span>, dla której Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">(...)</span> prowadził <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span> stanowiła własność <span class="anon-block">S.</span> i <span class="anon-block">M.</span> małżeństwa <span class="anon-block">N.</span>. Małżeństwo <span class="anon-block">N.</span> było ponadto właścicielami nieruchomości sąsiedniej obejmującej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> o pow. 1.541 m<sup>
<!-- -->2</sup>, zapisanej w <span class="anon-block">księdze wieczystej KW nr (...)</span>. Obie nieruchomości stanowiły całość pod względem użytkowym. Po śmierci <span class="anon-block">S. N.</span> własność przedmiotowej nieruchomości przypadła jego żonie <span class="anon-block">M. N. (2)</span> oraz dzieciom <span class="anon-block">W. N.</span>, <span class="anon-block">F. N.</span> i <span class="anon-block">K. N. (2)</span>. <span class="anon-block">K. N. (2)</span> zmarła w 1952r., a spadek po niej nabył syn <span class="anon-block">W. S.</span>. <span class="anon-block">M. N. (2)</span> zmarła w 1953r., a spadek po niej nabyli jej synowie <span class="anon-block">W. N.</span> i <span class="anon-block">F. N.</span> oraz wnuk <span class="anon-block">W. S.</span>, każdy w 1/3 części. W dniu 25.03.1960r. <span class="anon-block">F. N.</span> na podstawie umowy darowizny przeniósł przypadający mu udział w prawie własności nieruchomości wynoszący 1/3 na rzecz swojej szwagierki, żony <span class="anon-block">W. M.</span> <span class="anon-block">N.</span>.</p>
<p>Wobec powyższego w latach 60-tych ubiegłego wieku współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości byli: <span class="anon-block">W. N.</span> w 1/3 części, <span class="anon-block">W. S.</span> w 1/3 części oraz <span class="anon-block">M. N. (1)</span> w 1/3 części.</p>
<p>W 1975r. małżeństwo <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">M. N. (1)</span> zostało rozwiązane przez rozwód. <span class="anon-block">M. N. (1)</span> zmarła w dniu <span class="anon-block">(...)</span>a spadek po niej nabyły jej dzieci <span class="anon-block">M. C.</span>, <span class="anon-block">W. N.</span> oraz <span class="anon-block">K. N. (1)</span>, każde z nich w 1/3 części. <span class="anon-block">W. S.</span> zmarł w dniu <span class="anon-block">(...)</span>., a spadek po nim nabyła w całości jego córka <span class="anon-block">K. S.</span>. <span class="anon-block">W. N.</span> zmarł w dniu<span class="anon-block">(...)</span>., a spadek po nim nabył jego syn <span class="anon-block">J. N.</span>. <span class="anon-block">W. N.</span>, syn <span class="anon-block">M. N. (1)</span>, zmarł w dniu <span class="anon-block">(...)</span>a spadek po nim nabyli jego żona <span class="anon-block">C. B.</span> i syn <span class="anon-block">E. N.</span>.</p>
<p>Obecnie współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości są: <span class="anon-block">J. N.</span> w 1/3 części, <span class="anon-block">K. S.</span> w 1/3 części, <span class="anon-block">M. C.</span> w 2/18 części, <span class="anon-block">K. N. (1)</span> w 2/18 części, <span class="anon-block">K. B.</span> w 1/18 części, <span class="anon-block">E. N.</span> w 1/18 części.</p>
<p>Nieruchomość obejmująca <span class="anon-block">działkę (...)</span> stanowiła po śmierci <span class="anon-block">S.</span> i <span class="anon-block">M. N. (2)</span> współwłasność <span class="anon-block">W. N.</span> w 1/3 części, <span class="anon-block">F. N.</span> w 1/3 części i <span class="anon-block">W. S.</span> w 1/3 części. <span class="anon-block">F. N.</span> przeniósł dwój udział w tej nieruchomości na rzecz brata <span class="anon-block">W. N.</span>. <span class="anon-block">W. S.</span> darował połowę swojego udziału w w/w nieruchomości swojej córce <span class="anon-block">K. S.</span>. W dniu 17.07.1992r. <span class="anon-block">W. N.</span>, <span class="anon-block">W. S.</span> i <span class="anon-block">K. S.</span> dokonali zniesienia współwłasności nieruchomości obejmującej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> poprzez podział fizyczny w taki sposób, iż została ona podzielona na dwie <span class="anon-block">działki: nr (...)</span> o pow. 803 m<sup>
<!-- -->2</sup> oraz <span class="anon-block">(...)</span> o pow. 738 m<sup>
<!-- -->2</sup>. <span class="anon-block">Działka nr (...)</span> została przyznana na wyłączną własność <span class="anon-block">W. N.</span>, a <span class="anon-block">działka nr (...)</span> do współwłasności <span class="anon-block">W. S.</span> i <span class="anon-block">K. S.</span>. Po śmierci <span class="anon-block">W. S.</span> współwłaścicielami działki stali się <span class="anon-block">W. N.</span> oraz <span class="anon-block">K. S.</span>.</p>
<p>W 1994r. na potrzeby postępowania przed Sądem Rejonowym w <span class="anon-block">(...)</span> został opracowany przez biegłego <span class="anon-block">R. W.</span> projekt podziału <span class="anon-block">działki nr (...)</span> o pow. 1.058 m<sup>
<!-- -->2</sup> ujawnionej w <span class="anon-block">księdze wieczystej KW nr (...)</span> ( księga ta obejmowała również <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> ). W wyniku podziału ujawniona została <span class="anon-block">działka nr (...)</span> o pow. 1.033 m<sup>
<!-- -->2</sup> i <span class="anon-block">działka (...)</span> o pow. 25 m<sup>
<!-- -->2</sup>. Powyższy podział jest zgodny ze stanowiskiem uczestników oraz obowiązującymi przepisami. Obecnie <span class="anon-block">działka nr (...)</span> o pow. 222 oraz <span class="anon-block">działka nr (...)</span> zapisane są w <span class="anon-block">księdze wieczystej KW nr (...)</span>, natomiast <span class="anon-block">działka nr (...)</span> w <span class="anon-block">księdze wieczystej KW nr (...)</span>. <span class="anon-block">Działki (...)</span> przylegają do siebie i pod względem geometrycznym tworzą całość w kształcie wydłużonego wielokąta. <span class="anon-block">Działka nr (...)</span> o szerokości ok. 5 m jest utwardzona płytami betonowymi. <span class="anon-block">Działki (...)</span> tworzą działkę budowlaną, której wielkość, cechy geometryczne, wyposażenie w infrastrukturę techniczną, umożliwia racjonalne i prawidłowe korzystanie z budynku i urządzeń towarzyszących. <span class="anon-block">Działki (...)</span> mają na celu regulację granic i powiększenie <span class="anon-block">działki (...)</span>. <span class="anon-block">Działka (...)</span> nie posiada dostępu do drogi publicznej - <span class="anon-block">ulicy (...)</span>. Na działce zlokalizowana jest altana (szopa drewniana) oraz wolnostojący, parterowy budynek w złym stanie technicznym, przeznaczony do rozbiórki. Budynek gospodarczy posadowiony na sąsiedniej <span class="anon-block">działce nr (...)</span>, stanowiącej własność <span class="anon-block">J. N.</span>, częściowo zajmuje również teren <span class="anon-block">działki nr (...)</span>.</p>
<p>Wartość całej nieruchomości o pow. 1.280 m<sup>
<!-- -->2</sup> złożonej z <span class="anon-block">działek nr (...)</span> wynosi 477.600,-zł. Wartość <span class="anon-block">działki nr (...)</span> o pow. 1.033 m<sup>
<!-- -->2</sup> wynosi 359.200,-zł. Wartość <span class="anon-block">działki nr (...)</span> o pow. 25 m<sup>
<!-- -->2</sup> wynosi 12.000,-zł. Wartość <span class="anon-block">działki nr (...)</span> o pow. 222 m<sup>
<!-- -->2</sup> wynosi 106.400,-zł.</p>
<p>
<span class="anon-block">J. N.</span> posiada mieszkanie - kawalerkę o pow. 37 m<sup>
<!-- -->2</sup> położoną w <span class="anon-block">P.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, gdzie prowadzi działalność gospodarczą. Ponadto uczestnik oraz jego żona posiadają inną nieruchomość położoną w <span class="anon-block">P.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, na zakup której w 2005r. zaciągnęli kredyt hipoteczny na okres 30 lat. <span class="anon-block">Działka nr (...)</span> przylega do należącej do <span class="anon-block">J. N.</span> <span class="anon-block">działki nr (...)</span>. Pomiędzy działkami nie istnieje żaden płot i obie działki były użytkowane zarówno przez uczestnika jak i jego ojca <span class="anon-block">W. N.</span>. Małżeństwo <span class="anon-block">N.</span> posiada dwójkę małoletnich dzieci. Żona wnioskodawcy nie pracuje i opiekuje się dziećmi. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą obejmującą handel, instalację oraz wynajem automatów sprzedających do żywności. W 2012r. dochód rodziny <span class="anon-block">N.</span> wyniósł 85.785,25zł, natomiast koszty spłaty kredytu, opłat za gaz, energię elektryczną, wodę oraz podatek 56.056,-zł.</p>
<p>Wnioskodawca posiada oszczędności w wysokości 50.000,-zł.</p>
<p>
<span class="anon-block">K. S.</span> od 1993r. zamieszkuje w budynku o pow. 110 m<sup>
<!-- -->(
2)</sup> położonym w <span class="anon-block">P.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> (<span class="anon-block">działka nr (...)</span>), stanowiącym jej wyłączną własność. Uczestniczka korzysta z garażu zbudowanego przez jej ojca <span class="anon-block">W. S.</span>, a usytuowanego na <span class="anon-block">działce nr (...)</span>, do którego prowadzi drogą na <span class="anon-block">działce nr (...)</span>. Uczestniczka nie posiada innych mieszkań. Uczestniczka była zatrudniona na podstawie umowy zlecenia w <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> na stanowisku telemarketera i z tego tytułu w roku 2012r. osiągnęła dochód w wysokości 14.400,-zł, a w miesiącach od stycznia do mają 2013r. uczestniczka osiągnęła dochód w wysokości około 5.484,-zł netto. Obecnie uczestniczka nie pracuje, pobiera rentę w wysokości 660,-zł i znajduje się na utrzymani swojej matki.</p>
<p>Uczestnicy <span class="anon-block">M. C.</span>, <span class="anon-block">K. N. (1)</span>, <span class="anon-block">C. B.</span> i <span class="anon-block">E. N.</span> mieszkają na stałe poza granicami kraju i nigdy nie zamieszkiwali na przedmiotowej nieruchomości.</p>
<p>Powyższy stan faktyczny Sąd Rejonowy ustalił na podstawie dokumentów, zeznań zainteresowanych oraz opinii biegłych sądowych.</p>
<p>Dowody z dokumentów Sąd uznał za wiarygodne. Wobec tego, iż żadna ze stron nie kwestionowała ich prawdziwości i autentyczności, a Sąd nie znalazł podstaw, by czynić to z urzędu, należało je znać jako pełnowartościowy materiał dowodowy.</p>
<p>Sąd uznał za wiarygodne zeznania <span class="anon-block">K. S.</span> i <span class="anon-block">J. N.</span>, albowiem były one logiczne, spójne, wzajemnie ze sobą korelowały i znajdowały odzwierciedlenie w pozostałym materiale.</p>
<p>Opinie biegłych zostały zdaniem Sądu sporządzone w sposób zwięzły, komunikatywny, a zawarte w nich twierdzenia były wypowiedziane w sposób zrozumiały. Biegli wyczerpująco ustosunkowali się do tezy dowodowej zawartej w postanowieniu o ich powołaniu. Nie ulega także wątpliwości, że posiadali specjalistyczną wiedzę z dziedzin, które były niezbędne do udzielenia odpowiedzi na postawione pytania.</p>
<p>W opinii z dnia 20.06.2012r. biegły geodeta <span class="anon-block">S. S.</span>, na podstawie dokonanych oględzin i analizy projektu podziału sporządzonego przez biegłego <span class="anon-block">R. W.</span>, stwierdził jednoznacznie, iż sporządzony projekt jest nie tylko zgodny z oczekiwaniami zainteresowanych, ale także racjonalny i zgodny z aktualnie obowiązującymi przepisami określającymi zasady podziału nieruchomości. Biegły określił dodatkowo, iż możliwy jest dalszy podział <span class="anon-block">działki nr (...)</span> po spełnieniu warunku, że projektowane działki będą miały dostęp do drogi publicznej. Powyższa opinia nie była kwestionowana przez zainteresowanych.</p>
<p>Wartość całej nieruchomości i poszczególnych działek ustalono na podstawie opinii biegłego <span class="anon-block">A. N.</span>. Pierwsza z opinii została sporządzona w dniu 17.07.2010r. i z uwagi art. 156 ust. 3 ustawy o spodarce nieruchomościami wymagał aktualizacji. Ostatecznie w opinii z dnia 13.12.2012r. biegły określił, iż wartość całej nieruchomości wynosi 511.600,-zł, wartość <span class="anon-block">działki nr (...)</span> 359.200,-zł, wartość <span class="anon-block">działki nr (...)</span> 12.000,-zł, a wartość <span class="anon-block">działki nr (...)</span> 106.400,-zł. Sąd, kierując się zasadami racjonalności i uwzględniając, iż faktyczny podział przedmiotowej nieruchomości został już faktycznie przeprowadzony, a ponadto ujawniony w ewidencji gruntów, przyjął jednak, iż wartość całej nieruchomości winna stanowić sumę wartości poszczególnych działek. Stąd też Sąd ustalił, iż wartość nieruchomości wynosi 477.600,-zł. <span class="anon-block">J. N.</span> zakwestionował powyższą opinię i zarzucił jej brak wyjaśnienia przyczyn przyjęcia poszczególnych działek do porównania (dlaczego są to działki z różnych dzielnic i w tak różnych cenach), brak wyjaśnienia przyczyn przyjęcia tak niewielkiej liczby działek do porównania, brak wyjaśnienia dlaczego poszczególne działki mają korzystne, a inne średnio korzystną lokalizację i dostępność komunikacyjną, błędy metodologiczne przy wycenie wpływu umiejscowienia budynku przeznaczonego do rozbiórki na wartość jednej z działek, nieuwzględnienie przy określaniu wartości działki konieczności rozbiórki altany. Biegły odniósł się do powyższych zarzutów w piśmie z dnia 22.02.2013r. oraz w trakcie zeznań na rozprawie w dniu 12.06.2013r. Biegły wskazał, iż dokonał wyceny nieruchomości przy zastosowaniu podejścia porównawczego. <span class="anon-block"> (...)</span> przyjęte do wyceny spełniają kryteria określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 ()">ustawie o gospodarce nieruchomościami</a> ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 4;art. 4 ust. 16;art. 153)">art. 4 ust. 16, art. 153</a> ) i są nieruchomościami podobnymi. Zdaniem biegłego są to nieruchomości podobne, gdyż są zlokalizowane w strefie pośredniej <span class="anon-block">P.</span>, w odległości od 4,9 do 7,6 km od centrum, tymczasem odległość nieruchomości wycenianej to 6,1 km. W tej strefie ceny są porównywalne. Ponadto pod względem prawnym wszystkie nieruchomości na moment transakcji stanowiły przedmiot własności. Dodatkowo wszystkie te nieruchomości były niezabudowane i przeznaczone pod zabudowę inną niż zagrodowa, w ewidencji gruntów oznaczone symbolem Bp, który oznacza zurbanizowane tereny nie zabudowane. Biegły wziął pod uwagę przed ponadto nieruchomości z okresu maksymalnie 24 miesięcy przed datą sporządzenia opinii czyli przed 13.12.2012r., zgodnie z ustawowym wymogiem. W dalszej kolejności biegły podniósł, iż w treści przedmiotowej opinii nie ma potwierdzenia zarzutu jakoby uznał, iż poszczególne działki mają korzystne, a inne średnio korzystną lokalizację i dostępność komunikacyjną. Biegły podkreślił przy tym, iż przy sporządzaniu opinii tego typu nie porównuje się nieruchomości z nieruchomością, tylko nieruchomość ze średnią wyprowadzoną z nieruchomości przyjętych do porównania. Zarzutowi błędów metodologicznych przy wycenie wpływu umiejscowienia budynku przeznaczonego do rozbiórki na wartość jednej z działek biegły zarzucił daleko idącą ogólnikowość, która nie pozwala na wypowiedzenie się w tej kwestii. Ostatecznie biegły wskazał, iż przedmiotowa opinia nie zawiera stwierdzenia o konieczności rozbiórki altany. Biegły ocenił jedynie, że stan techniczny altany jest zły i nie przedstawia ona dającej się oszacować wartości rynkowej. Biegły podał informacyjnie, iż koszt rozbiórki niewielkiej, drewnianej altany z materiałów nie nadających się do odzysku jest niski i nieistotny w odniesieniu do wartości całej nieruchomości. Zdaniem Sądu powyższe argumenty i wyjaśnienia biegłego okazały się w pełni logiczne, racjonalne i wyczerpujące, a więc Sąd uznał opinię za w pełni przydatną i postanowieniem z dnia 12.06.2013r. oddalił wniosek wnioskodawcy o uzupełnienie opinii i o wydanie opinii przez innego biegłego.</p>
<p>W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy skazał, że podstawowym sposobem zniesienia współwłasności, wyraźnie preferowanym przez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeks cywilny</a>, jest podział fizyczny. Wynika z tego, że jeśli zniesienie współwłasności następuje na mocy orzeczenia sądu, powinien on brać pod uwagę przede wszystkim ten sposób wyjścia ze współwłasności, chyba że współwłaściciele zgodnie żądają przyznania rzeczy wspólnej jednemu z nich w zamian za spłaty albo sprzedaży. O wyborze sposobu zniesienia współwłasności rozstrzyga sąd, chociaż jest zobowiązany zasięgać stanowiska uczestników postępowania, a w razie zgodnego wniosku jest związany stanowiskiem współwłaścicieli (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 622;art. 622 § 2)">art. 622 § 2 k.p.c.</a>).</p>
<p>W niniejszym postępowaniu zasadniczo pomiędzy zainteresowanymi nie istniał spór co do sposobu podziału przedmiotowej nieruchomości. Jedynie wnioskodawca złożył ewentualny wniosek o sprzedaż nieruchomości i podział uzyskanych w ten sposób środków, jednak wniosek ten nie został poparty przez pozostałych współwłaścicieli. Opinia biegłego geodety potwierdziła, iż sposób zniesienia współwłasności nieruchomości poprzez podział fizyczny proponowany przez uczestników jest możliwy, racjonalny, a ponadto zgodny z obowiązującymi przepisami. <span class="anon-block">J. N.</span> wniósł o przyznanie mu na wyłączną własność <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, a pozostałych dwóch działek na rzecz uczestniczki <span class="anon-block">K. S.</span>. Wskazywał, iż <span class="anon-block">działka nr (...)</span> przylega do należącej do niego <span class="anon-block">działki nr (...)</span>. Pomiędzy działkami nie istnieje żaden płot i obie działki były użytkowane już przez jego ojca. Wniosek ten został poparty przez uczestniczkę <span class="anon-block">K. S.</span>, która podniosła, iż od 1993r. zamieszkuje na <span class="anon-block">działce nr (...)</span>. Uczestniczka korzysta ponadto z garażu zbudowanego przez jej ojca <span class="anon-block">W. S.</span>, a usytuowanego na <span class="anon-block">działce nr (...)</span>, do którego prowadzi droga na <span class="anon-block">działce nr (...)</span>. W toku postępowania nie ujawniono, aby obecny stan używania poszczególnych działek rodził jakiekolwiek konflikty pomiędzy uczestnikami. Pozostali uczestnicy postępowania nie domagali się przyznania na ich rzecz którejkolwiek z działek, a jedynie spłat należnych im udziałów. Biorąc powyższe pod uwagę, kierując się przeznaczeniem nieruchomości, potrzebami współwłaścicieli, interesem społeczno-gospodarczym, a także pomocniczo utrwalonym sposobem korzystania z nieruchomości przez część współwłaścicieli, Sąd uznał za zasadne dokonać zniesienia współwłasności nieruchomości składającej się z <span class="anon-block">działek nr (...)</span> zgodnie z projektem podziału biegłego <span class="anon-block">S. S.</span> z dnia 20.06.2012r. w ten sposób, że przyznać na wyłączną własność <span class="anon-block">J. N.</span> <span class="anon-block">działkę nr (...)</span>, a na wyłączna własność <span class="anon-block">K. S.</span> <span class="anon-block">działki nr (...)</span>.</p>
<p>Zniesienie współwłasności poprzez przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli wiąże się z obciążeniem nabywcy obowiązkiem odpowiednich spłat i dopłat ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 212;art. 212 § 1;art. 212 § 2)">art. 212 § 1 i 2 k.c.</a> ). Spłata stanowi wyrażoną w formie pieniężnej wartość zbywanego, w trybie zniesienia współwłasności, udziału we współwłasności. Dopłata to forma uzupełnienia wartości udziału występuje w razie podziału fizycznego rzeczy wspólnej Dotyczy to przypadków podziału nie odpowiadającego w części wartości poszczególnych udziałów. Wartość przedmiotowej nieruchomości wynosi 477.600,-zł. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd wskazał, że wartość udziału w wysokości 1/3 przypadającego <span class="anon-block">J. N.</span> wynosi 159.200,-zł, wartość udziału w wysokości 1/3 przypadającego <span class="anon-block">K. S.</span> wynosi 159.200,-zł, wartość udziału w wysokości 2/18 przypadającego <span class="anon-block">M. C.</span> wynosi 53.067,-zł, wartość udziału w wysokości 2/18 przypadającego <span class="anon-block">K. N. (1)</span> wynosi 53.067,-zł, wartość udziału w wysokości 1/18 przypadającego uczestniczce postępowania <span class="anon-block">C. B.</span> wynosi 26.533,-zł, wartość udziału w wysokości 1/18 przypadającego <span class="anon-block">E. N.</span> wynosi 26.533,-zł. W konsekwencji Sąd zasądził od <span class="anon-block">J. N.</span> na rzecz <span class="anon-block">K. S.</span> kwotę 40.800,-zł, na rzecz <span class="anon-block">M. C.</span> i <span class="anon-block">K. N. (1)</span> kwoty 53.067,-zł, na rzecz <span class="anon-block">C. B.</span> i <span class="anon-block">E. N.</span> kwoty 26.533,-zł.</p>
<p>Sąd ustalił termin płatności spłaty kierując się normą <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 212;art. 212 § 3)">art. 212 § 3 k.c.</a> Termin i sposób rozłożenia na raty zależy od sytuacji materialnej zarówno uczestnika obciążonego spłatami, jak i uczestników uprawnionych do spłat, które to okoliczności sąd zawsze powinien zbadać i rozważyć z urzędu. W ocenie Sądu nie ma przeszkód, by <span class="anon-block">J. N.</span> uiścił spłaty w 36 ratach, począwszy od terminu dwóch miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia. W toku postępowania ustalono, iż wnioskodawca dysponuje oszczędnościami w kwocie 50.000,-zł, które mógłby przeznaczyć na spłatę dotychczasowych współwłaścicieli. Stąd też brak jest przeszkód do ustalenia pierwszych rat w wyższych wysokościach. Wnioskodawca jest w stanie uiścić tego rodzaju raty, a tym samym znaczna część roszczeń uczestników zostanie zaspokojona w krótkim terminie. Sąd nie przychylił się do wniosku wnioskodawcy o rozłożenie spłaty na 10 lat, albowiem brak jest ku temu podstaw. Wnioskodawca poza oszczędnościami jest dodatkowo właścicielem domu, a także mieszkania. O ile dom stanowi miejsce zamieszkania wnioskodawcy oraz jego rodziny, o tyle w lokalu mieszkalnym prowadzi on działalność gospodarczą. Niewątpliwie nieruchomość ta może stanowić źródło dodatkowych dochodów. Tak wyznaczony termin spłaty rat umożliwi wnioskodawcy zgromadzenie środków finansowych, w tym także zaciągnięcie kredytu bankowego, gdyby istniała taka konieczność i w konsekwencji terminową realizację zobowiązania, a przy tym nie będzie krzywdzące dla pozostałych zainteresowanych. Zdaniem Sądu rozłożenie spłaty na okres 10 lat prowadziłoby do pokrzywdzenia pozostałych współwłaścicieli i wydłużyło ich okres zaspokojenia ponad niezbędną miarę.</p>
<p>O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a> Sąd nakazał ściągnąć od zainteresowanych koszty poniesione tymczasowo przez Skarb Państwa na wynagrodzenia biegłych, wynoszące łącznie 6.733,81zł, stosownie do wysokości udziałów.</p>
<p>
<span class="underline">
<!-- -->Apelację</span> od powyższego postanowienia złożył wnioskodawca, zaskarżając je w całości oraz zarzucając:</p>
<p>1)
nieważność postępowania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 379;art. 379 pkt. 5)">art. 379 pkt 5 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 271;art. 271 § 1)">art. 271 § 1 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 289)">art. 289 k.p.c.</a> poprzez pozbawienie wnioskodawcy możności obrony jego praw na skutek uniemożliwienia zadawania pytań biegłemu, gdy dowód z przesłuchania biegłego miał istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż zmierzał do ustalenia metodologii zastosowanej przez biegłego przy ustalaniu wartości nieruchomości;</p>
<p>2)
naruszenie przepisów postępowania, tj.:</p>
<p>a)
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z dodatkowej opinii biegłego z dziedziny szacowania nieruchomości zawnioskowanej na rozprawie w dniu 12.06.2013r. ( w sytuacji, gdy dowód miał istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż zmierzał do ustalenia rzeczywistej wartości nieruchomości w sytuacji, gdy biegły powołany przez sąd nie był w stanie wyjaśnić metodologii zastosowanej przy ustalania wartości nieruchomości ) oraz dodatkowego przesłuchania biegłego zawnioskowanego na rozprawie w dniu 9.08.2013r. ( w sytuacji, gdy dowód z przesłuchania biegłego miał istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż zmierzał do ustalenia metodologii zastosowanej przez biegłego przy ustalaniu wartości nieruchomości );</p>
<p>b)
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> przez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, bez wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego, w szczególności dokumentów odnoszących się do sytuacji materialnej wnioskodawcy, a także dokonanie oceny materiału dowodowego niezgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, w szczególności w zakresie opinii biegłego dotyczącej wartości nieruchomości i uznanie jej za wiarygodny dowód w sprawie w sytuacji, gdy metodologia zastosowana przez biegłego była błędna;</p>
<p>3)
naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:</p>
<p>a)
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 212;art. 212 § 1;art. 212 § 2)">art. 212 § 1 i 2 k.c.</a> przez zniesienie współwłasności przez przyznanie własności nieruchomości na wyłączną własność dwóch uczestników zamiast a drodze sprzedaży publicznej w sytuacji, gdy jeden z uczestników nie jest w stanie wywiązać się z zasądzonych spłat i dopłat i sprzeciwiał się przyznaniu mu własności nieruchomości na warunkach przyjętych przez Sąd;</p>
<p>b)
<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 212;art. 212 § 3)">art. 212 § 3 k.c.</a> poprzez ustalenie terminu płatności rat z tytułu spłat i dopłat bez uwzględnienia sytuacji materialnej wnioskodawcy i bezpodstawne przyjęcie że brak jest przeszkód, aby uiścił on należne płatności w 36 ratach.</p>
<p>W oparciu o te zarzuty wnioskodawca domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia, zniesienia postępowania i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a ewentualnie zmiany zaskrzonego postanowienia w pkt II i III przez rozłożenie dopłaty i spłat na 120 miesięcznych rat, a na wypadek nieuwzględnienia tego wniosku – zmiany zaskarżonego postanowienia przez zniesienia przez zniesienie współwłasności przez sprzedaż publiczną nieruchomości stanowiącej <span class="anon-block">działkę nr (...)</span> i podział uzyskanych środków pomiędzy współwłaścicieli. Wnioskodawca wniósł także o zasądzenie na jego rzecz od uczestników kosztów postępowania według norm przepisanych.</p>
<p>W toku postępowania apelacyjnego wnioskodawca zmodyfikował wnioski apelacji w ten sposób, że domagał się jedynie zmiany zaskarżonego postanowienia w pkt II. i III. przez rozłożenie dopłaty i spłat na 120 miesięcznych rat ( rozprawa z 18.07.2014r. ).</p>
<p>Uczestnicy <span class="anon-block">M. C.</span>, <span class="anon-block">K. N. (1)</span>, <span class="anon-block">C. B.</span> i <span class="anon-block">E. N.</span> w <span class="underline">
<!-- -->odpowiedzi na apelację</span> domagali się jej oddalenia oraz zasądzenia na swoją rzecz od wnioskodawcy kosztów postępowania odwoławczego według norm przepisanych.</p>
<p>Uczestniczka <span class="anon-block">K. S.</span> wniosła o oddalenie apelacji oraz o zasądzenie na jej rzecz od wnioskodawcy kosztów postępowania.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Apelacja wnioskodawcy okazała się potrzebna tylko z uwagi na błąd Sądu I instancji polegający na wskazaniu nieprawidłowej podstawy dokonania zniesienia współwłasności przedmiotowej nieruchomości przez jej podział fizyczny. Sąd odwołał się w tym zakresie do projektu podziału z dnia 20.06.2012r. sporządzonego przez biegłego geodetę <span class="anon-block">S. S.</span>, natomiast w rzeczywistości opinia tego biegłego nie zawiera projektu podziału nieruchomości.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 621)">art. 621 k.p.c.</a>, projektowany sposób podziału nieruchomości na części powinien być zaznaczony na planie sporządzonym według zasad obowiązujących przy oznaczaniu nieruchomości w księgach wieczystych. Zasady te określone są w przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011021122" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów - Dz. U. z 2001 r. Nr 102, poz. 1122 ()">rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17.09.2001r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów</a> ( Dz.U. Nr 102, poz. 1122 ze zm. ), będącego aktem wykonawczym do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 ()">ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a>. Dane dotyczące nieruchomości gruntowych i budynkowych wpisuje się w księdze wieczystej na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej oraz wypisu z rejestru gruntów lub innego dokumentu sporządzonego na podstawie przepisów o ewidencji gruntów i budynków, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej ( § 28 ust. 1 rozporządzenia ). Dokumenty powinny być przy tym zaopatrzone w klauzulę właściwego organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków stwierdzającą, że przeznaczone są do dokonywania wpisów w księgach wieczystych ( § 28 ust. 3 rozporządzenia ). Z kolei część nieruchomości może być odłączona do osobnej księgi wieczystej tylko wtedy, gdy zostaną przedstawione dokumenty stanowiące podstawę oznaczenia nieruchomości zarówno co do części odłączonej, jak i co do części pozostałej ( § 36 ust. 1 rozporządzenia ). Na tle powyższych uregulowań przyjmuje się, że projekt podziału sporządzony według zasad obowiązujących przy oznaczeniu nieruchomości w księgach wieczystych powinien stanowić integralną część sentencji postanowienia o zniesieniu współwłasności nieruchomości, którym sąd przyznaje dotychczasowym współwłaścicielom wydzielone jej części na własność ( por. np. postanowienie SN z 21.5.1971r., III CR 119/71 ). Wynika to również faktu, że postanowienie, w którym sąd orzeka o zniesieniu współwłasności ma charakter konstytutywny ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 624;art. 624 zd. 1)">art. 624 zd. 1 k.p.c.</a> ), gdyż uchyla dotychczasowe uprawnienia przysługujące współwłaścicielom na podstawie stosunku współwłasności, a jednocześnie tworzy dla nich nowe prawa. Do wyodrębnienia zarówno geodezyjnego, jak i prawnego nowo wydzielanych działek dochodzi dopiero na podstawie prawomocnego postanowienia sądu przyznającego dotychczasowym współwłaścicielom części nieruchomości. Orzeczenie to stanowi podstawę wprowadzenia do zasobu państwowego i geodezyjnego podziału dotychczasowej nieruchomości oraz wyodrębnienia wchodzących w jej skład działek. Oznacza to, że sądowe zniesienie współwłasności nieruchomości z pominięciem projektu podziału geodety sprawia, iż wykonanie takiego orzeczenia nie jest możliwe, gdyż nie wywołuje ono także żadnych skutków przewidzianych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 624)">art. 624 k.p.c.</a> ( por. postanowienie SN z 17.3.2011r., IV CSK 366/10 ).</p>
<p>Jak już zaznaczono, opinia biegłego geodety <span class="anon-block">S. S.</span> z dnia 20.06.2012r. nie zawiera projektu podziału przedmiotowej nieruchomości. Zadaniem biegłego, zgodnie z postanowieniem dowodowym z dnia 4.11.2011r., było ustalenie możliwości podziału nieruchomości, przy czym biegły uwzględnić miał – o ile jest to zgodne z aktualnymi przepisami – sposób podziału określony w projekcie z dnia 16.02.1994r. sporządzonym przez geodetę <span class="anon-block">R. W.</span>, a ewentualnie sporządzić dodatkowy projekt podziału ( k.243 ). Biegły <span class="anon-block">S. S.</span> w wydanej opinii pisemnej stwierdził, że projekt podziału wykonany przez geodetę <span class="anon-block">R. W.</span> jest racjonalny oraz zgodny z oczekiwaniami stron i aktualnie obowiązującymi przepisami określającymi zasady podziału nieruchomości ( k.300 ), a stanowisko to podzielił Sąd I instancji i nie było ono podważane w postępowaniu apelacyjnym. W rezultacie podstawę podziału nieruchomości powinien stanowić projekt z dnia 16.02.1994r., gdyż opinia z dnia 20.06.2012r., dokonująca jedynie oceny jego prawidłowości i aktualności, nie może być traktowana jako osobny projekt.</p>
<p>W tym stanie rzeczy i na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie w pkt I. w ten tylko sposób, że właściwie, stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 691)">art. 691 k.p.c.</a>, oznaczył podstawę zniesienia współwłasności przedmiotowej nieruchomości.</p>
<p>W pozostałej części apelacja wnioskodawcy nie zasługiwała natomiast na uwzględnienie. Dodać trzeba, że finalnie opierała się ona wyłącznie na zarzutach kwestionujących rozstrzygnięcia w pkt II. i III. zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej rozłożenia na raty zasądzonych tam należności z tytułu dopłaty ( na rzecz uczestniczki <span class="anon-block">K. S.</span> ) oraz spłat ( na rzecz pozostałych uczestników ).</p>
<p>Początkowo wnioskodawca w ramach zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> podważał przede wszystkim ustalenia Sądu I instancji dotyczące wartości wydzielonych działek, oparte na opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego <span class="anon-block">A. N.</span>, a ponadto wskazując na naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 212;art. 212 § 1;art. 212 § 2)">art. 212 § 1 i 2 k.c.</a> wywodził, że przy przyjęciu takiej wartości nieruchomości oraz określeniu rat nie jest w stanie wywiązać się z obowiązku dopłaty i spłat, a w konsekwencji przyznana mu na własność <span class="anon-block">działka nr (...)</span> powinna podlegać sprzedaży, zaś uzyskana cena podziałowi pomiędzy współwłaścicieli.</p>
<p>Rozpoznając sprawę w tym zakresie Sąd Okręgowy uznał, że doszło do zarzucanego w apelacji naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 289)">art. 289 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 271;art. 271 § 1)">art. 271 § 1 k.p.c.</a>, a także <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a> polegającego na tym, że Sąd I instancji podczas odbierania od biegłego <span class="anon-block">N.</span> na rozprawie w dniu 12.06.2013r. wyjaśnień do opinii pisemnej wydał postanowienie, w którym „oddalił dalsze pytania wnioskodawcy i zakończył przesłuchanie biegłego” ( k.410 ), zaś na rozprawie w dniu 9.08.2013r. oddalił wniosek o dalsze przesłuchanie biegłego ( k.490a ). Wadliwości te nie skutkowały natomiast nieważnością postępowania, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 379;art. 379 pkt. 5)">art. 379 pkt 5 k.p.c.</a>, a więc z uwagi na pozbawienie wnioskodawcy możności obrony jego praw. Nieważność postępowania z tego powodu należy oceniać w okolicznościach konkretnej sprawy. Generalnie chodzi o sytuacje, gdy na skutek uchybień procesowych popełnionych przez sąd strona wbrew swojej woli została faktycznie pozbawiona możliwości działania w postępowaniu lub jego istotnej części, jeżeli skutków tego uchybienia nie można było usunąć przed wydaniem orzeczenia w danej instancji ( tak również Sąd Najwyższy m.in. w: postanowieniu z 17.10.1969r., I CR 316/69, publ. OSP 1971/1/5; wyroku z 10.05.1974r., II CR 155/74, publ. OSP 1975/3/66 czy wyroku z 12.02.2004r., IV CK 61/03, LEX nr 151638; wyroku z 3.06.2011r., III CSK 285/2010, LEX nr 950724 ). W ocenie Sądu Okręgowego nie mieszczą się jednak w tej kategorii uchybienia procesowe sądu związane z prowadzeniem postępowania dowodowego, w tym oddalenie wniosku dowodowego strony ( por. uzasadnienie wyroku SN z 21.01.2009r., II CSK 446/08, publ. OSN-Zb.dod. 2010/A/7 ). Z tego względu nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek apelacji – ostatecznie zresztą cofnięty – o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zniesienia postępowania, zaś zarzuty procesowe wnioskodawcy należało rozpatrywać jedynie pod kątem możliwości wpływu naruszeń na treść wydanego rozstrzygnięcia.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 286)">art. 286 k.p.c.</a>, sąd może zażądać ustanego wyjaśnienia opinii złożonej na piśmie. W niniejszej sprawie Sąd I instancji skorzystał z tej możliwości, gdyż po wydaniu przez biegłego <span class="anon-block">N.</span> opinii pisemnej z 13.12.2012r. wnioskodawca zgłosił do niej uwagi i zastrzeżenia, wnosząc o przesłuchanie biegłego na rozprawie. Do przesłuchania biegłego stosuje się odpowiednio przepisy o świadkach ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 289)">art. 289 k.p.c.</a> ), co oznacza, że strony mają prawo zadawać biegłemu pytań w przedmiocie opinii ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 271;art. 271 § 1)">art. 271 § 1 k.p.c.</a> ). W orzecznictwie niekiedy uznaje się, że z uwagi na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 289)">art. 289 k.p.c.</a> oraz zasadę bezpośredniości ustanowioną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235;art. 235 § 1)">art. 235 § 1 k.p.c.</a> przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego nie może ograniczać się do złożenia pisemnej opinii do akt sprawy, a biegły powinien zostać wezwany na rozprawę, aby strony mogły mu zadawać pytania ( por. wyrok SN z 2.12.2011r., III CSK 60/11 czy wyrok SN z 14.10.1977r., III PR 142/77 ), natomiast nawet nie podzielając tego kierunku wykładni należy niewątpliwie uznać, że wezwanie biegłego niezbędne wtedy, gdy strona zgłosiła zastrzeżenia do opinii pisemnej ( por. np. wyrok SN z 16.09.1998r., II UKN 220/98, publ. OSNAPiUS 1999/18/597 ). Zadawanie pytań biegłemu umożliwia wówczas ustalenie, czy zastrzeżenia były uzasadnione, a opinia nie jest wadliwa i może stanowić podstawę dokonania istotnych dla sprawy ustaleń faktycznych. Zgodnie przy tym z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 155;art. 155 § 2)">art. 155 § 2 k.p.c.</a>, przewodniczący może uchylić pytanie tyko wtedy, gdy uzna je za niewłaściwe lub zbyteczne. Już z samej istoty tej regulacji wynika, że uchyleniu mogą podlegać tylko pytania zadane, gdyż tylko wtedy można ocenić, czy zachodzi przypadek z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 155;art. 155 § 2)">art. 155 § 2 k.p.c.</a> Nie znajduje zaś żadnej podstawy prawnej decyzja Sądu I instancji o „oddaleniu” dalszych ( nie zadanych jeszcze ) pytań. Skoro zaś w wyniku tej decyzji wnioskodawca został pozbawiony możliwości uzyskania pełnych wyjaśnień do pisemnej opinii biegłego, nie sposób było odeprzeć zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> w zakresie dokonanej przez Sąd I instancji oceny tego dowodu.</p>
<p>Z tego względu Sąd Okręgowy zdecydował o uzupełniającym przesłuchaniu biegłego rzeczoznawcy majątkowego <span class="anon-block">A. N.</span> ( k.588 ), które odbyło się na rozprawie apelacyjnej w dniu 18.07.2014r. ( k.606-607 ) i w trakcie którego wnioskodawca miał możliwość zadania biegłemu pytań związanych z opinią dotyczącą wartości nieruchomości. Wyjaśnienia udzielne przez biegłego pozwoliły Sądowi Okręgowemu na stwierdzenie, że operat szacunkowy nie jest dotknięty wadami, o których mowa była w apelacji. W szczególności nie można uznać, aby biegły zastosował nieprawidłową metodologię wyceny. Oszacowanie dotyczyło wartości rynkowej i zostało dokonane podejściem porównawczym, metodą korygowania ceny średniej, którą przewiduje <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 152;art. 152 ust. 2;art. 153;art. 153 ust. 1)">art. 152 ust. 2 i art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami</a> ( t.j. Dz.U. 2016/2147 ) oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042072109" title="Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego - Dz. U. z 2004 r. Nr 207, poz. 2109 (§ 4)">§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21.09.2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego</a> ( Dz.U. Nr 207, poz. 2109 ze zm. ). Zgodnie z § 4 ust. 4 rozporządzenia, przy metodzie korygowania ceny średniej do porównań przyjmuje się co najmniej kilkanaście nieruchomości podobnych, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dla których znane są ceny transakcyjne, warunki zawarcia transakcji oraz cechy tych nieruchomości, zaś wartość nieruchomości będącej przedmiotem wyceny określa się w drodze korekty średniej ceny nieruchomości podobnych współczynnikami korygującymi, uwzględniającymi różnice w poszczególnych cechach tych nieruchomości. Biegły uwzględnił te zasady, co wynika treści operatu szacunkowego. Wyjaśnił ponadto w opinii i na rozprawie, że musiał poszerzyć bazę nieruchomości porównawczych poza obręb <span class="anon-block">G.</span> ( gdzie położona jest przedmiotowa nieruchomość ) z uwagi na niedostateczną – w stosunku do wymaganej przepisami – liczbę transakcji w tym obrębie, co biegły ustalił w oparciu o wykaz transakcji za ostanie 24 miesiące udostępniony mu przez <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span>. <span class="anon-block"> (...)</span> porównawcze, pomimo częściowo zlokalizowania w innych dzielnicach, odpowiadały natomiast ustawowej definicji nieruchomości podobnych, a więc były porównywalne z nieruchomością stanowiącą przedmiot wyceny ze względu na położenie, stan prawny, przeznaczenie, sposób korzystania oraz inne cechy wpływające na jej wartość ( art. 4 pkt 16 ustawy ). Biegły ze zbioru dostępnych mu transakcji dokonał wyboru nieruchomości w jego ocenie najlepszych. Dokonane przez biegłego oszacowanie odpowiadało zatem wymogom ustanowionym w obowiązujących przepisach i nie zostało skutecznie zakwestionowane w postępowaniu apelacyjnym. Nie znajdował w konsekwencji uzasadnienia wniosek wnioskodawcy zgłoszony na rozprawie apelacyjnej w dniu 18.07.2014r. o sporządzenie opinii uzupełniającej, w której do porównań zostaną przyjęte wyłącznie nieruchomości z dzielnicy <span class="anon-block">G.</span>. Brak było podstaw do przyjęcia, że na rynku pojawiła się wystarczająca ilość transakcji z tej dzielnicy, i to obejmujących nieruchomości podobne do przedmiotowej. Przede wszystkim zaś nie można uznać, aby oszacowanie przy uwzględnieniu nieruchomości o różnej lokalizacji było wadliwe. Co istotne, biegły wydał w dniu 30.06.2017r. opinię uzupełaniającą, w której – po przeprowadzeniu analizy cen transakcyjnych nieruchomości na rynku wtórnym obejmującym teren <span class="anon-block">P.</span> – na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 156;art. 156 ust. 4)">art. 156 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami</a> potwierdził aktualność operatu szacunkowego z dnia 13.12.2012r. ( k.670-671 ), natomiast ani wnioskodawca, ani też uczestnicy nie zgłaszali zastrzeżeń do opinii uzupełniającej, zaś wnioskodawca nie podtrzymał wniosku dowodowego zgłoszonego na rozprawie w dniu 18.07.2014r. ( k.724 ). Pozwala to na podzielenie ustaleń Sądu I instancji dotyczących wartości rynkowej wydzielonych działek.</p>
<p>Wnioskodawca w toku postępowania apelacyjnego wycofał się z żądania zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez zniesienie współwłasności nieruchomości przez sprzedaż przyznanej mu na własność <span class="anon-block">działki nr (...)</span>, a w rezultacie również z zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 212;art. 212 § 1;art. 212 § 2)">art. 212 § 1 i 2 k.c.</a> Ostatecznie więc kwestionował jedynie sposób zastosowania przez Sąd I instancji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 212;art. 212 § 3)">art. 212 § 3 k.c.</a>
</p>
<p>Zgodnie z tym przepisem, jeżeli ustalone zostały dopłaty lub spłaty, sąd oznaczy m.in. termin i sposób ich uiszczenia, przy czym w razie rozłożenia na raty terminy ich uiszczenia nie mogą łącznie przekraczać lat dziesięciu. W orzecznictwie przyjmuje się, że oznaczając na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 212;art. 212 § 3)">art. 212 § 3 k.c.</a> sposób i termin uiszczenia spłat bądź dopłat sąd winien zbadać i rozważyć całokształt okoliczności danej sprawy związanych z sytuacją materialną i życiową zarówno uczestnika obciążonego spłatami bądź dopłatami, jak i uprawnionego do nich ( por. m.in. postanowienia SN: z 12.04.2001r., II CKN 658/00, publ. OSN 2001/12/179; z 11.03.1974r., III CRN 2/74 czy z 28.02.1967r., II CR 408/66 ). Zasady te miał na uwadze Sąd I instancji w rozpoznawanym przypadku, co wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia.</p>
<p>Nie sposób zgodzić się z poniesionym w apelacji zarzutem naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, mającego polegać na dokonaniu błędnych ustaleń faktycznych, bez wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego, w szczególności dokumentów odnoszących się do sytuacji materialnej wnioskodawcy. Sąd I instancji ustalił tę sytuację w oparciu dokumenty oraz przesłuchanie wnioskodawcy, które to dowody uznał za wiarygodne, zaś ocena ta nie została zakwestionowana w apelacji. Wnioskodawca nie podważał też żadnych konkretnych ustaleń przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, w tym dotyczących wysokości jego dochodów oraz obciążeń i wydatków, ograniczając się do stwierdzenia, że po pokryciu stałych wydatków pozostały dochód z ledwością wystarcza na utrzymanie 4-osobowej rodzinnym, a zatem nie jest możliwe uiszczenie dopłaty i spłat w ciągu 3 lat.</p>
<p>Nie był także zasadny zarzut błędnego zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 212;art. 212 § 3)">art. 212 § 3 k.c.</a> Sytuacja materialna wnioskodawcy przedstawia się stosunkowo dobrze. Liczy on obecnie 41 lat, z zawodu jest ekonomistą i od 2002r. prowadzi działalność gospodarczą ( handel, instalacja i wynajmem automatów do sprzedaży żywności ), która aktualnie – jak podał na rozprawie apelacyjnej w dniu 1.12.2012r. – przynosi mu dochód na poziomie 10.000,-zł miesięcznie. Wnioskodawca jest właścicielem kawalerki w <span class="anon-block">P.</span> ( w której mieści się biuro jego firmy ), domu jednorodzinnego w <span class="anon-block">P.</span> ( kupionego na kredyt zaciągnięty w 2005r. na 24 lata ) oraz nieruchomości sąsiadującej z przyznaną mu na własność <span class="anon-block">działką nr (...)</span>. Już na dzień wydania zaskarżonego postanowienia wnioskodawca miał zgromadzone oszczędności w wysokości 50.000,-zł, które pozwolą mu pokryć pierwsze, drugie oraz część z trzecich zasądzonych rat dopłaty i spłat ( pierwsze raty w łącznej kwocie 43.200,-zł, pozostałe raty w łącznych kwotach 4.480,-zł ). Co istotne, postępowanie apelacyjne było przez dłuższy czas zawieszone, a zatem od wydania zaskarżonego postanowienia upłynęły ponad 4 lata, w którym to okresie wnioskodawca mógł przedsięwziąć kroki pozwalające mu – choćby poprzez zaciągniecie kredytu czy pożyczki – na uzyskanie środków w kwocie 150.000,-zł ( dysponuje oszczędnościami 50.000,-zł, a całość dopłaty i spłat to 200.000,-zł ) na uiszczenie należnych uczestnikom świadczeń. O tym zaś, że będzie zachodziła konieczność takich rozliczeń, wnioskodawca miał świadomość od 2009r., kiedy to uchylone zostało pierwsze postanowienie w przedmiocie zniesienia współwłasności. W tym stanie rzeczy, skoro wnioskodawca dysponuje realnymi możliwościami zgromadzenia środków finansowych na uregulowanie dopłaty i spłat w terminie ustalonym przez Sąd I instancji, wynoszącym 3 lata, nie znajduje uzasadnienia wniosek o rozłożenie tych należności na maksymalny, dopuszczony ustawą termin 10 lat. Byłoby to krzywdzące dla uczestników.</p>
<p>Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> w pozostałej części oddalił apelację wnioskodawcy.</p>
<p>O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a>, zgodnie z którym każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W myśl tej zasady kosztem związanym z udziałem w sprawie były dla: wnioskodawcy – poniesione przez niego opłata od apelacji oraz koszty zastępstwa prawnego, a także wydatki, w których pokryciu nie uczestniczył, tj. wynagrodzenie biegłego <span class="anon-block">A. N.</span> w wysokości 220,65zł w związku z jego stawiennictwem na rozprawie apelacyjnej ( wnioskodawca domagał się uzupełniającego przesłuchania biegłego ) i połowa wynagrodzenia biegłego <span class="anon-block">A. N.</span> w wysokości 881,05zł za sporządzenie pisemnej opinii uzupełniającej z dnia 30.06.2017r. ( wniosek o aktualizację opinii złożyli wnioskodawca oraz uczestniczka <span class="anon-block">K. S.</span> ); uczestniczki <span class="anon-block">K. S.</span> – poniesione przez nią koszty zastępstwa prawnego i połowa wynagrodzenia biegłego <span class="anon-block">A. N.</span> w wysokości 881,05zł za sporządzenie pisemnej opinii uzupełniającej z dnia 30.06.2017r. ( wniosek o aktualizację opinii złożyli wnioskodawca oraz uczestniczka <span class="anon-block">K. S.</span> ), na poczet której uczestniczka uiściła zaliczkę w kwocie 1.000,-zł ( k.653 ); pozostałych uczestników – poniesione przez nich koszty zastępstwa prawnego. Wynagrodzenie biegłego w łącznej wysokości 1.101,70zł zostało pokryte: co do kwoty 1.000,-zł z zaliczki uiszczonej przez uczestniczkę <span class="anon-block">K. S.</span>, co do kwoty 101,70zł ze środków Skarbu Państwa. Na wnioskodawcę przypadała z tego kwota 661,17zł ( 220,65zł + 440,52zł ). Oznacza to, że na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a> wnioskodawca powinien zwrócić uczestniczce <span class="anon-block">K. S.</span> kwotę 559,47zł ( 1.000,-zł – 440,53zł ), zaś na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 83;art. 83 ust. 2;art. 113;art. 113 ust. 1)">art. 83 ust. 2 i art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28.07.2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> ( t.j. Dz.U. 2016/623 ) należało do niego ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa kwotę 101,70zł. W pozostałym zakresie Sąd Okręgowy obciążył wnioskodawcę i uczestników kosztami postępowania w zakresie przez nich poniesionym. Brak było podstaw do uwzględnienia wniosków uczestników o zasądzenia na ich rzecz od wnioskodawcy całości wyłożonych przez nich kosztów postępowania, gdyż nie zostały spełnione przesłanki zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 2;art. 520 § 3)">art. 520 § 2 i 3 k.p.c.</a>
</p>
<p>/-/ Joanna Andrzejak-Kruk /-/ Agata Szlingiert /-/ Krzysztof Godlewski</p>
</div>