VII U 1300/23
Суди загальної юрисдикції2024-07-05
Номер справи
VII U 1300/23
Дата рішення
2024-07-05
Тип
SENTENCE
Судді
Małgorzata Kosicka (PRESIDING_JUDGE)
Правова підстава
Текст рішення
<p> Sygn. akt VII U 1300/23</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>7 czerwca 2024 r.</p>
<p>Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p>
<p>w następującym składzie:</p>
<p>Przewodniczący: SSO Małgorzata Kosicka</p>
<p>po rozpoznaniu 7 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Warszawie</p>
<p>sprawy z odwołania <span class="anon-block">A. D.</span>
</p>
<p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span>
</p>
<p>z 21 lipca 2023 r., znak <span class="anon-block"> (...)</span>
</p>
<p>o rekompensatę</p>
<p>zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje <span class="anon-block">A. D.</span> prawo do rekompensaty od lipca 2023 r.</p>
<p>Sygn. akt VII U 1300/23</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<span class="anon-block">A. D.</span> wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> z 21 lipca 2023 r. znak: <span class="anon-block">(...)</span>. Przedmiotowej decyzji zarzucono:</p>
<p>1. naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 21)">art. 21 ustawy o emeryturach pomostowych z 19 grudnia 2008 r.</a> poprzez wydanie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span>Oddział w <span class="anon-block">W.</span> 21 lipca 2023 r. decyzji odmawiającej prawa do emerytury, w sytuacji, kiedy odwołujący się spełnił wszystkie niezbędne przesłanki uprawniające do rekompensaty pieniężnej z tytułu pracy w szczególnych warunkach, ponieważ:</p>
<p>a) odwołujący się w okresie od 30 października 1980 r. do 31 października 1982 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach będąc zatrudnionym w <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>
</p>
<p>b) odwołujący się w okresie od 5 kwietnia 1983 r. do 31 lipca 1985 r. oraz od 27 czerwca 1990 r. do 31 grudnia 1990 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach, będąc zatrudnionym w <span class="anon-block"> (...) sp. z o. o.</span> na stanowisku kierowca autobusu;</p>
<p>c) odwołujący się w okresie od 12 sierpnia 1985 r. do 22 czerwca 1990 r. oraz od 2 stycznia 1991 r. do 30 kwietnia 1992 r., od 2 maja 1992 r. do 30 września 1992 r. oraz od 2 października 1992 r. do 28 lutego 1999 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach, będąc zatrudnionym w <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwie (...)</span> na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego.</p>
<p>Mając powyższe na względzie wniesiono o zmianę zaskarżonej decyzji w całości poprzez przyznanie odwołującemu się prawa do rekompensaty, ewentualnie o uchylenie decyzji i o przekazanie do ponownego rozpatrzenia organowi rentowemu oraz zasądzenie kosztów postępowania.</p>
<p>W uzasadnieniu odwołania wskazano, że organ rentowy niezasadnie nie uznał załączonych do wniosku o emeryturę świadectw wykonywania pracy w szczególnych warunkach, kiedy w świadectwach pracy wystawionych przez <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, <span class="anon-block"> Miejskie Zakłady (...) sp. z o.o.</span> oddział ds. przewozów oraz <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwo (...)</span> zawarte są dokładne informacje dotyczące zatrudnienia ubezpieczonego - stanowisk jakie zajmował w spornych okresach czasu oraz wskazanie, że ubezpieczony wykonywał pracę stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Mając powyższe na względzie wskazano, że działanie organu rentowego pozbawiające prawa odwołującego się do rekompensaty pieniężnej było pozbawione podstaw (<em>
<!-- -->odwołanie z 10 sierpnia 2023 r. k.58 a.s.).</em>
</p>
<p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. ZUS uzasadnił stanowisko wskazując, że odwołujący się nie udowodnił wymaganego, piętnastoletniego okresu pracy w szczególnych warunkach. Przy czym organ rentowy nie uwzględnił do tego stażu okresu od 30 października 1980 r. do 31 października 1982 r. - zatrudnienia w <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span>, dokumentowanych świadectwem wykonywania pracy w szczególnych warunkach (k.9 akt emerytalnych), ponieważ pracodawca nie wskazał charakteru pracy ściśle według wykazu, działu i pozycji rozporządzenia (w rozporządzeniu wskazano kontrola międzyoperacyjna, kontrola jakości produkcji i usług oraz dozór techniczny na oddziałach i wydziałach w których jako podstawowe wykonywane są prace w wykazie). Organ rentowy nie wziął również pod uwagę okresu zatrudnienia od 5 kwietnia 1983 r. do 31 lipca1985 r. oraz od 27 czerwca 1990 r. do 31 grudnia 1990 r. - zatrudnienia w <span class="anon-block"> Miejskich Zakładach (...) sp. z o.o.</span>, dokumentowanych świadectwem wykonywania prac w szczególnych warunkach z 18 czerwca 2003r., ponieważ pracodawca nie wskazał charakteru pracy według wykazu, działu i pozycji Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawne wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Organ rentowy podkreślił, że pracodawca nie powołał się w ogóle na ten akt prawny. Ponadto ZUS wskazał, że nie brał pod uwagę okresu od 12 sierpnia 1985 r. do 22 czerwca 1990 r., od 2 stycznia 1991 r. do 30 kwietnia 1992 r., od 2 maja 1992 r. do 30 września 1992 r. i od 2 października 1992 r. do 28 lutego 1999 r. - zatrudnienia w <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwie (...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>, ponieważ pracodawca nie powołał się na zarządzenia resortowe. Mając powyższe na względzie organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania <em>
<!-- -->(odpowiedź na odwołanie z 29 sierpnia 2023 r. k.10-11 a.s.).</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">A. D.</span> <span class="anon-block">urodzony (...)</span> w okresie od 15 sierpnia 1978 r. do 24 października 1980 r. zatrudniony był w <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> - obecnie Generalna Dyrekcja Dróg Publicznych Oddział Centralny <span class="anon-block">W.</span> Rejon Dróg Krajowych w <span class="anon-block">S.</span> w wymiarze pełnego etatu na stanowisku stażysty - laboranta <em>
<!-- -->(świadectwo pracy z 25 lutego 1999 r. k.1 a.o.). </em>W okresie od 30 października 1978 r. do 2 października 1980 r. odbywał służbę wojskową. Od 30 października 1980 r. do 31 października 1982e. zatrudniony był w <span class="anon-block"> (...) S.A</span> w <span class="anon-block">W.</span> na stanowisku kontrolera jakości <em>
<!-- -->(świadectwo pracy z 21 października 1982 r. k. 9 a.o.).</em>
</p>
<p>Ubezpieczony od 2 listopada 1982 r. do 31 lipca 1985 r. oraz od 27 czerwca 1990 r. do 31 grudnia 1990 r. zatrudniony był w <span class="anon-block"> Miejskich Zakładach (...) sp. z o.o.</span> Oddział ds. Przewozów, gdzie pracował jako kierowca autobusu <em>
<!-- -->(świadectwo pracy z 31 lipca 1985 r. k.7 a.s., umowa o pracę k. 35 a.o.). </em>
</p>
<p>W okresie od 12 sierpnia 1985 r. do 22 czerwca 1990 r., 1 stycznia 1991 r. do 30 kwietnia 1992 r., od 1 maja 1992 r. do 30 września 1992 r. oraz od 1 października 1992 r. do 28 lutego 1999 r. zatrudniony był w <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwie (...) sp. z o.o.</span> na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego i w tym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywa prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony <em>
<!-- -->(świadectwo pracy z 21 czerwca 1990 r. k.5 a.o., świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach k.4-7a.r.). </em>
</p>
<p>W przedsiębiorstwie <span class="anon-block"> (...)</span> ubezpieczony pracował jako kierowca samochodu ciężarowego osinobusu - był to samochód ciężarowy <span class="anon-block">marki S.</span> 28. Ubezpieczony miał uprawnieninia na przewóz zarówno osób jak i towarów. <span class="anon-block">A. D.</span> przywoził ludzi do pracy spod <span class="anon-block">W.</span>, zajmował się transportem wojska, skazanych z zakładu karnego, woził pracowników na roboty w <span class="anon-block">W.</span> i poza <span class="anon-block">W.</span> - do <span class="anon-block">O.</span>, <span class="anon-block">K.</span>, <span class="anon-block">W.</span> czy <span class="anon-block">P.</span>. Odwołujący podczas zatrudnienia u powyższego pracodawcy woził butle do spawania i gazy technicznego spawarki, gazy, rury cement taczki. Pojazd, którym poruszał się odwołujący był przeznaczony dla 30 osób, jednak wielokrotnie podróżowało nim więcej osób czy sprzętu. Sporadycznie ubezpieczony prowadził również wywrotkę- w razie awarii pojazdu odwołujący musiał sam sobie poradzić z naprawami. <span class="anon-block"> W (...)</span> odwołujący pracował dwukrotnie. <span class="anon-block">A. D.</span> pracował również jako kontroler jakości w <span class="anon-block"> Fabryce (...)</span> - na terenie fabryki, gdzie była miedź i guma. Ubezpieczony podczas pracy sprawdzał szczelność kabli - był na hali produkcyjnej przez osiem godzin. Ubezpieczony podczas pracy sprawdzał szczelność po napompowaniu, wpisywał ciśnienie<em>
<!-- --> (zeznania świadka <span class="anon-block">A. S.</span> k.30 a.s., zeznania ubezpieczonego k.31 a.s.).</em>
</p>
<p>3 lipca 2023 r. odwołujący wniósł o przyznanie mu emerytury wraz z rekompensatą. Do wniosku załączył świadectwa wykonywania pacy w szczególnych warunkach. Decyzją z 21 lipca 2023 r. ZUS przyznał <span class="anon-block">A. D.</span> emeryturę od 1 lipca 2023 r., tj. od miesiąca, w którym złożono wniosek. Decyzją z tego samego dnia organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze wskazując, że ubezpieczony na 1 stycznia 2009 r. nie udowodnił 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku <em>
<!-- -->(wniosek z 3 lipca 2023 r. k.1 a.r., decyzja w przedmiocie przyznania emerytury z 21 lipca 2023 r., decyzja w przedmiocie odmowy prawa do rekompensaty z 21 lipca 2023 r. – nienumerowane karty a.r.).</em>
</p>
<p>Ubezpieczony nie zgodził się z decyzją odmawiająca mu prawa do rekompensaty i wniósł odwołanie od tej decyzji inicjując przedmiotowe postępowanie <em>
<!-- -->(odwołanie z 10 sierpnia 2023 r. k. 5 a.s.).</em>
</p>
<p>W toku niniejszego postępowania sąd postanowieniem z 7 grudnia 2023 r. dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy celem ustalenia, czy praca wykonywana przez odwołującego w <span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block">E.</span> - Kable była pracą w warunkach szczególnych (<em>
<!-- -->postanowienie z 7 grudnia 2023 r. k.31-32 a.s.).</em>
</p>
<p>Biegły sądowy z zakresu <span class="anon-block"> (...)</span> w opinii z 8 stycznia 2024 r. wskazał, że na podstawie zapisów znajdujących się w aktach sprawy (w tym w aktach osobowych) w spornym okresie czasu pracy wykonywał swoje obowiązki na stanowiskach:</p>
<p>- kontroler jakości (w wymiarze 2 lat i 2 dni). Biegły podkreślił, że z informacji znajdujących się w aktach sprawy - zeznania odwołującego (przy braku akt osobowych z tego okresu pracy odwołującego) wynika, że świadcząc pracę na powyższym stanowisku wykonywał przede wszystkim czynności kontrole przy sprawdzaniu szczelności kabli. Praca odwołującego na powyższym stanowisku w ocenie biegłego nie może być uznana jako wykonywana w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania Rozporządzenia Rady Ministrów (R.R.M). Biegły zaznaczył, że z akt sprawy nie wynika, że odwołujący stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał czynności kontroli międzyoperacyjnej/kontroli jakości produkcji na oddziałach /wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie. Prace przy wytwarzaniu kabli elektrycznych (miedzianych) nie są pracami wykonywanymi w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania R.R.M. Nie są to prace - wbrew twierdzeniu odwołującego - przy produkcji i przetwórstwie hutniczym miedzi (Wykaz A, Dział III, poz. 27, R.R.M.).</p>
<p>- kierowca <span class="anon-block"> (...)</span> + czynności za i wyładunkowe - stały udział - (w wymiarze 6 lat, 9 miesięcy i 11 dni). Biegły podkreślił, że praca odwołującego przy czynnościach kierowania samochodem ciężarowym marki <span class="anon-block">R.</span> w jego opinii może być uznana jako wykonywana w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania ujęte w Wykazie A, Dziale VIII, poz. 2 (pracę kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 ton, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów, na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego), R.R.M. Prace odwołującego przy czynnościach za i wyładunkowych - stały udział - (butle spawalnicze, gazy techniczne, spawarki, rury, cement, taczki, materiały budowlane, posiłki regeneracyjne, elektrownie prądowe) nie są – w ocenie biegłego – pracami wykonywanymi w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania R.R.M. Biegły wskazał, że praca odwołującego na stanowisku kierowcy <span class="anon-block"> (...)</span> + czynności za i wyładunkowe - stały udział, nie spełnia wymagań uznania jej jako wykonywanej w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania R.R.M. (tj. nie został spełniony warunek ujęty w § 2.1, rozporządzenia, tj. wykonywanie prac w warunkach szczególnych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy).</p>
<p>- kierowca samochodu ciężarowego (w wymiarze 6 lat i 5 miesięcy). W ocenie biegłego praca na powyższym stanowisku może być uznana jako wykonywana w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania ujęte w Wykazie A, Dziale VIII, poz. 2 (prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 ton, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów, na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego), R.R.M.</p>
<p>Biegły wskazał, że całość dokumentacji załączonej do akt sprawy w jego ocenie pozwala na stwierdzenie, że odwołujący się w spornym okresie czasu pracy wykonywał pracę warunkach szczególnych/o szczególnym charakterze, w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danych stanowiskach pracy w oparciu o wymagania ustawy o emeryturach z FUS/R.R.M/emeryturach pomostowych, w wymiarze 6 lat i 5 miesięcy. Ponadto biegły wskazał, że odwołujący świadczył pracę w okresie od 2 listopada 1982 r. do 31 lipca 1985 r. oraz od 7 czerwca do 31 grudnia 1990 r. na stanowisku kierowcy autobusowego w <span class="anon-block"> Miejskich Zakładach (...)</span> - <span class="anon-block"> Zakład (...)</span> „Pożarowa, Praca na powyższym stanowisku (w wymiarze 3 lat, 3 miesięcy i 4 dni) jest – w ocenie biegłego – pracą wykonywaną w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania R.R.M. (Wykaz A, Dział VIII, poz. 2 [prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 ton, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów, na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego). <em>
<!-- -->(opinia biegłego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy z 8 stycznia 2024 r. k.35-46 a.s.).</em>
</p>
<p>Organ rentowy pismem z 6 lutego 2024 r. wniósł zastrzeżenia do opinii biegłego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy wskazując, że przedłożone świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach nie spełniają wymogów formalnych i tym samym nie dają podstaw do zaliczenia wskazanych nich okresów jako pracy w szczególnych warunkach. Organ rentowy podtrzymał swój wniosek o oddalenie odwołania<em>
<!-- --> (pismo z 6 lutego 2024 r. k.57 a.s.).</em>
</p>
<p>Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie materiału dowodowego, obejmującego dowody z dokumentów zgromadzonych w aktach rentowych i osobowych <span class="anon-block">A. D.</span>, jak również w oparciu o zeznania ubezpieczonego i świadka <span class="anon-block">A. S.</span>. W ocenie sądu zebrany w sprawie materiał był spójny, wzajemnie korespondujący i nie budził wątpliwości. Jako wiarygodne sąd ocenił zeznania ubezpieczonego i przesłuchanego w sprawie świadka. Ich relacje dotyczące przebiegu zatrudnienia, charakteru pracy <span class="anon-block">A. D.</span> i czynności, jakie wykonywał, korespondują z informacjami wynikającymi z akt rentowych i osobowych, są również wzajemnie spójne.</p>
<p>Sąd oparł się również na opinii biegłego sądowego z zakresu <span class="anon-block"> (...)</span>. Opinia sporządzona przez biegłego sądowego została oceniona jako rzetelna, gdyż została wyczerpująco i przekonująco uzasadniona. Treści opinii w sposób logiczny i jasny potwierdza wywiedzione przez biegłego wnioski. W ocenie sądu zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do wydania orzeczenia.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Odwołanie <span class="anon-block">A. D.</span> zasługiwało na uwzględnienie.</p>
<p>Regulacja dotycząca rekompensaty z tytułu zatrudnienia w warunkach szczególnych, o którą ubiegał się <span class="anon-block">A. D.</span>, została wprowadzona do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych</a> <em>
<!-- -->(tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 164). </em>Art. 2 pkt 5 tej ustawy zawiera definicję rekompensaty rozumianej jako odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej. Z kolei warunki jej przyznawania oraz sposób jej obliczenia określają art. 21 – 23 zamieszczone w Rozdziale III <span class="anon-block"> (...)</span>. Art. 23 stanowi, że ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę oraz że przyznawana jest ona w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w przepisach art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W art. 21 ust. 1 ustawy wskazano natomiast, że rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat. Z art. 21 ust. 2 ustawy wynika zaś, że rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.</p>
<p>Wskazywane <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 2;art. 2 pkt. 5;art. 21;art. 21 ust. 1)">art. 2 pkt 5 i art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych</a> formułują dwie zasadnicze przesłanki nabycia prawa do rekompensaty: 1) nienabycie prawa do emerytury pomostowej, 2) osiągnięcie okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z FUS wynoszącego co najmniej 15 lat. Z kolei w art. 21 ust. 2 tej ustawy została zawarta przesłanka negatywna, którą stanowi nabycie prawa do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Może ona budzić wątpliwości, gdyż literalna wykładnia tego wyrwanego z kontekstu normatywnego przepisu może prowadzić do wniosku, że prawo do rekompensaty przysługuje wyłącznie tym osobom, które nie nabyły prawa do jakiejkolwiek emerytury z FUS. Skoro jednak, zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 23)">art. 23 ustawy o emeryturach pomostowych</a>, rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, a zgodnie z art. 173 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS kapitał początkowy ustala się dla ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 r., za których były opłacane składki na ubezpieczenie społeczne przed 1 stycznia 1999 r., to warunek sformułowany w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 21;art. 21 ust. 1)">art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych</a> należy rozumieć w taki sposób, że rekompensata jest adresowana wyłącznie do ubezpieczonych objętych systemem emerytalnym zdefiniowanej składki, którzy przed osiągnięciem podstawowego wieku emerytalnego nie nabyli prawa do emerytury z FUS w obniżonym wieku emerytalnym z uwagi na pracę w warunkach szczególnych, obliczanej według formuły zdefiniowanego świadczenia<em>
<!-- -->. </em>Nabycie prawa do takiego tylko świadczenia stanowi przesłankę negatywną przyznania prawa do rekompensaty. Natomiast nabycie prawa do emerytury na zasadach ogólnych nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia do rekompensaty <em>
<!-- -->(por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 5.05.2017 r., III AUa 2047/16, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 14.12.2015 r., III AUa 1070/15, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 22.09.2017 r., III AUa 529/16). </em>
</p>
<p>Jeśli chodzi o wskazane wyżej przesłanki pozytywne nabycia prawa do rekompensaty, to analiza cytowanych przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych</a> prowadzi do wniosku, że prawo do rekompensaty mają osoby urodzone po 1948 r., które przed 1 stycznia 2009 r. wykonywały przez co najmniej 15 lat prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 32 i 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Podobnie jak przy ustalaniu tego okresu na potrzeby przyznania emerytury w niższym wieku emerytalnym, tak przy ustalaniu prawa do rekompensaty będą uwzględnione tylko okresy, w których praca była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Jednocześnie rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury w niższym wieku emerytalnym, nawet jeśli tego prawa nie zrealizowała. <em>
<!-- -->
<span class="anon-block">P.</span> analogiam</em> prawa do rekompensaty nie ma osoba, która nie przeszła na emeryturę wcześniejszą mimo spełnienia warunków.</p>
<p>Okresy pracy określone w ust. 1 § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do rozporządzenia lub w świadectwie pracy (§ 2 ust. 2). Wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze powinno być stwierdzone przez pracodawcę w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze lub w świadectwie pracy. Wymaga jednak podkreślenia, a zgodnie z poglądem ugruntowanym w orzecznictwie, nieprzedstawienie takiego dokumentu nie oznacza braku możliwości wykazania faktu wykonywania pracy w warunkach szczególnych przy użyciu innych środków dowodowych. Wskazuje się bowiem, że okoliczność wykonywania pracy w szczególnych warunkach może być dowodzona wszelkimi środkami dowodowymi, przy czym sąd nie jest związany środkami dowodowymi określonymi dla dowodzenia przed organem rentowym. W postępowaniu przed sądem odwoławczym, w przypadku nieposiadania przez wnioskodawcę świadectwa, o którym mowa w § 2 ust. 2 rozporządzenia RM z 7 lutego 1983 r. bądź niemożności jego uzyskania (np. z uwagi na likwidację zakładu pracy), dopuszczalne jest dopuszczenie innych dowodów na okoliczność zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - w szczególności dokumentacji z akt osobowych, zeznań świadków oraz innych dowodów mogących pozwolić na wykazanie tej okoliczności (<em>
<!-- -->zob. uchwały Sądu Najwyższego z 10 marca 1984 r., III UZP 6/84; z 21 września 1984 r., III UZP 48/84; a także wyroki: Sądu Najwyższego z 8 kwietnia 1999 r., II UKN 619; Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 14 grudnia 2004 r., III AUa 2474/03; Sądu Okręgowego w Tarnowie z 4 października 2013 r., IV U 1284/13</em>).</p>
<p>Dla oceny czy pracownik pracował w szczególnych warunkach nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Decydującą rolę w analizie charakteru pracy ubezpieczonego z punktu widzenia uprawnień emerytalnych ma zatem możliwość jej zakwalifikowania pod którąś z pozycji wymienionych w wykazach A lub B stanowiących załączniki do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W rozpatrywanej sprawie organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wskazał, że do stażu pracy w warunkach szczególnych nie zaliczono ubezpieczonemu okresu zatrudnienia w <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> od 30 października 1980 r. do 31 października 1982 r., w <span class="anon-block"> Miejskich Zakładach (...)</span> od 5 kwietnia 1983 r., do 31 lipca 1985 r. oraz od 27 czerwca 1990 r. do 31 grudnia 1990r. oraz w <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwie (...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> od 12 sierpnia 1985 r. do 22 czerwca 1990 r. od 2 stycznia 1991 r. do 30 kwietnia 1992 r. od 2 maja 1992 r. do 30 września 1992 r. i od 2 października 1992 r. do 28 lutego 1999 r., z uwagi na wskazane przez ZUS braki w świadectwach wystawionych przez zakłady pracy.</p>
<p>W pierwszej kolejności należy zauważyć, że praca ubezpieczonego na stanowisku kontrolera jakości w <span class="anon-block"> spółce (...) S.A.</span> faktycznie nie mogła zostać zakwalifikowana jako praca w warunkach szczególnych. Jak wskazał w swojej opinii biegły sądowy z akt sprawy nie wynika, żeby odwołujący stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał czynności międzyoperacyjnej/kontroli jakości produkcji na oddziałach/wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie. Prace przy wytwarzaniu kabli elektrycznych nie są pracami wykonywanymi w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania rozporządzenia, ponieważ nie są to prace przy produkcji i przetwórstwie hutniczym miedzi.</p>
<p>W rozpatrywanej sprawie z przeprowadzonych przez sąd dowodów jednoznacznie wynika natomiast, że w <span class="anon-block">A. D.</span> w spornym okresie czasu podczas zatrudnienia w <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwie (...)</span> od 2 października 1992 r. do 28 lutego 1999 r. pracował jako kierowca samochodów ciężarowych, a jego podstawowym obowiązkiem był transport osób jak i sprzętów. Przy tym przez cały okres zatrudnienia do wykonywania takich obowiązków ubezpieczony wykorzystywał pojazdy o masie przekraczającej 3,5 tony - <span class="anon-block">marki S.</span> 28. Ponadto praca była przez niego wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Powyższe potwierdził świadek <span class="anon-block">A. S.</span>, który niewątpliwie dysponował wiedzą na temat pracy <span class="anon-block">A. D.</span> i z jego relacji wynika taki zakres obowiązków, jaki sąd ustalił. Praca, o której mowa, może zostać zakwalifikowana jako odpowiadająca pozycji 2 Działu VIII (w transporcie i łączności) Wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. Wymieniono tam m.in. pracę kierowców samochodów o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, a taką pracę ubezpieczony w spornym okresie zatrudnienia niewątpliwie wykonywał. Jak wskazano, taki rodzaj i charakter pracy ubezpieczonego znajduje potwierdzenie przede wszystkim w zeznaniach ubezpieczonego oraz świadka, który współpracował z odwołującym w spornym okresie czasu.</p>
<p>W ocenie sądu również praca wykonywana prze odwołującego w okresie od 5 kwietnia 1983 r. do 31 lipca 1985 r. oraz od 27 czerwca 1990 r. do 31 grudnia 1990 r. na stanowisku kierowcy autobusu miejskiego w <span class="anon-block"> Miejskich Zakładach (...)</span> była pracą wykonywaną w warunkach szczególnych w oparciu o wymagania Rozporządzenia Rady Ministrów wskazaną w Wykazie A dziale VIII poz. 2. Zatem ten okres zatrudnienia również mógł zostać zaliczony do okresu uprawniającego do uzyskania rekompensaty przez ubezpieczonego.</p>
<p>Wobec powyższego okresy pracy odwołującego w <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwie (...)</span> na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego oraz w <span class="anon-block"> Miejskich Zakładach (...)</span> na stanowisku kierowcy autobusu miejskiego są wystarczające, by przyjąć, że <span class="anon-block">A. D.</span> spełnił przesłankę, od której <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawa o emeryturach pomostowych</a> uzależnia przyznanie prawa do rekompensaty, a więc posiada 15-letni okres pracy w warunkach szczególnych. Poza tą przesłanką, w przypadku ubezpieczonego spełnione są także inne warunki, o których była mowa, tj. <span class="anon-block">A. D.</span> nie nabył prawa do emerytury wcześniejszej. To z kolei oznacza, że nie wystąpiła przesłanka negatywna, o której wcześniej była mowa, zatem zachodzą podstawy do przyznania ubezpieczonemu prawa do rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 21)">art. 21 ustawy o emeryturach pomostowych</a>.</p>
<p>W związku z powyższym sąd uwzględnił odwołanie dokonując zmiany zaskarżonej decyzji na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477<sup>
<!-- -->14</sup> § 2 k.p.c.</a> i przyznał <span class="anon-block">A. D.</span> prawo do rekompensaty od lipca 2023 r. o czym orzekł w wyroku.</p>
</div>