II Ca 758/17

<p>Sygn. akt II Ca 758/17</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 14 grudnia 2017 roku</p> <p>Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="158"/> <col width="449"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący</p> </td> <td> <p>SSO Jarosław Gołębiowski (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie</p> </td> <td> <p>SSA w SO Stanisław Łęgosz</p> <p>SSO Dariusz Mizera</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant</p> </td> <td> <p>st. sekr. sąd. Anna Owczarska</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2017 roku w Piotrkowie Trybunalskim</p> <p>na rozprawie sprawy z powództwa <span class="anon-block">M. P.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">W. P.</span> </p> <p>o dopuszczenie do współposiadania</p> <p>na skutek apelacji pozwanej</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Bełchatowie z dnia 6 lipca 2017 roku, sygn. akt I C 84/16</p> <p>uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bełchatowie, który prowadzi sprawę z udziałem stron – o zniesienie współwłasności, sygn.akt I Ns 1088/16, pozostawiając temu sądowi rozstrzygniecie o kosztach postępowania za instancję odwoławczą.</p> <p> <em> <!-- -->SSO Jarosław Gołębiowski</em> </p> <p> <em> <!-- -->SSA w SO Stanisław Łęgosz SSO Dariusz Mizera</em> </p> <p>Sygn. akt II Ca 758/17</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym orzeczeniem z dnia 6 lipca 2017 r., w sprawie I C 84/16, Sąd Rejonowy w Bełchatowie po rozpoznaniu sprawy z powództwa <span class="anon-block">M. P.</span> przeciwko <span class="anon-block">W. P.</span> o dopuszczenie do współposiadania:</p> <p>1. nakazał pozwanej <span class="anon-block">W. P.</span>, aby dopuściła powoda <span class="anon-block">M. P.</span> do współposiadania lokalu mieszkalnego położonego w <span class="anon-block">B.</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> <span class="anon-block">mieszkania numer (...)</span> oraz wydanie kluczy do przedmiotowego lokalu i zakazuje jej naruszania posiadania przedmiotowego lokalu i znajdujących się w nim rzeczy;</p> <p>2. zasądził od pozwanej <span class="anon-block">W. P.</span> na rzecz powoda <span class="anon-block">M. P.</span> kwotę 75 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.</p> <p>Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia i rozważania Sądu Rejonowego.</p> <p>Powodowi i pozwanej przysługuje w równych częściach po ½ spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego znajdującego się w <span class="anon-block">B.</span> na <span class="anon-block">osiedlu (...)</span>. Mieszkanie składa się z 3 pokoi i kuchni.</p> <p>Powód wyprowadził się z mieszkania w lutym 2015 r. Pozwana w listopadzie 2015 r. wymieniła zamek w drzwiach mieszkania w <span class="anon-block">B.</span> na <span class="anon-block">osiedlu (...)</span> i powód nie ma do niego dostępu. W mieszkaniu znajduję się rzeczy osobiste powoda. Strony są skonfliktowane.</p> <p>Powód kilkukrotnie wzywał powódkę do wydania kluczy do mieszkania, jednak ta odmawiała.</p> <p>Sąd Rejonowy zważył, iż powództwo o dopuszczenie do współposiadania zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Podstawą powództwa jest <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 206)">art. 206 k.c.</a>, zgodnie z którym każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Przedmiotem pozwu jest współposiadanie spółdzielczego własnościowego prawo do lokalu mieszkalnego. Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 251)">art. 251 k.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 244;art. 244 § 1)">art. 244 § 1 k.c.</a>, do ochrony spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie własności.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 478)">art. 478 k.p.c.</a>, w sprawach o naruszenie posiadania sąd bada jedynie ostatni stan posiadania i fakt jego naruszenia, nie rozpoznając samego prawa ani dobrej wiary pozwanego.</p> <p>Uprawnienie współwłaściciela do współposiadania rzeczy wspólnej polega na tym, że jak każdy inny współwłaściciel może on posiadać całą rzecz i korzystać z niej. Jest to więc wspólne uprawnienie, bo żadnemu współwłaścicielowi nie przysługuje z tytułu udziału we własności prawo do wyłącznego korzystania (posiadania) z jakiejś określonej części rzeczy.</p> <p>Stan faktyczny w zakresie koniecznym dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie był w istocie niesporny. Powód został pobawiony przez pozwaną współposiadania lokalu, do którego przysługuje mu prawo wraz z pozwaną. Lokal jest na tyle obszerny, że istnieje możliwość równoczesnego korzystania przez obie strony. Z istoty może jednocześnie służyć kilku osobom. W tym znaczeniu posiadanie i korzystanie z lokalu przez powoda daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozwaną. Między stronami istnieje konflikt, jednakże w niniejszej sprawie nie może to być w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 206)">art. 206 k.c.</a> powodem pozbawienia którejkolwiek ze stron wykonywania uprawnień wynikających z przysługującego im ograniczonego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawa rzeczowego</a>.</p> <p>O kosztach postępowania orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Kosztami tymi po stronie powoda była opłata od pozwu.</p> <p>Apelację od powyższego rozstrzygnięcia wniosła pozwana. Podniosła, iż powód dobrowolnie wyprowadził się zajmowanego lokalu. W czasie wspólnego zamieszkiwania, traktował ją w sposób naganny, między innymi dopuszczając się naruszenia nietykalności cielesnej. Nadto podała, że syn <span class="anon-block">M.</span> jest chory na cukrzycę i wymaga oprócz leczenia stabilności emocjonalnej, co mogłoby być naruszone w przypadku ponownego wspólnego zamieszkiwania. Zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie zasad współżycia społecznego wyrażonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">artykule 5 k.c.</a> </p> <p>Mając na uwagę powyższe wnosiła o zmianę powyższego wyroku przez oddalenie powództwa.</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</span> </p> <p>Wniesiona przez pozwanego apelacja skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.</p> <p>Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 618;art. 618 § 1)">art. 618 § 1 k.p.c.</a> w postępowaniu o zniesienie współwłasności Sąd rozstrzyga między innymi spory o prawo własności i wzajemne roszczenia współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy.</p> <p>Paragraf drugi tegoż przepisu stanowi natomiast, że z chwilą wszczęcia postępowania o zniesienie współwłasności odrębne postępowanie w sprawach wymienionych w paragrafie poprzedzającym jest niedopuszczalne. Sprawy będące w toku przekazuje się do dalszego rozpoznania sądowi prowadzącemu postępowanie o zniesienie współwłasności.</p> <p>Z powołanych przepisów wypływa reguła niedopuszczalności prowadzenia równoległych postępowań. Wynika to z wprowadzonej przez ustawodawcę gwarancji szerokiej kognicji Sądu w sprawie o zniesienie współwłasności.</p> <p>W judykaturze ugruntowany jest pogląd, że Sąd II instancji, który stwierdził, że Sąd I instancji nie przekazał sprawy należącej do kategorii spraw określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 618;art. 618 § 1)">art. 618 § 1 k.p.c.</a> sądowi prowadzącemu postępowanie o zniesienie współwłasności, ma obowiązek uchylić z urzędu zaskarżone orzeczenie i przekazać sprawę sądowi prowadzącemu postępowanie o zniesienie współwłasności, chyba, że postępowanie o zniesienie współwłasności zostało wszczęte po wydaniu wyroku i nie zachodzi podstawa do jego uchylenia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (por. np. uchwałę SN z dnia 21.07.1970r., III CZP 39/70, OSNCP 1971, Nr 2, poz. 25, oraz wyrok SA w Katowicach z dnia 27.01.1998r., I ACa 631/97, OSA 1999, Nr 6, poz. 32, str. 58, Wokanda 1999, Nr 2, str. 44, Biul. Inf. Pr.2000, Nr 1, str. 6 Legalis). Należy podkreślić, iż zapatrywanie to znalazło aprobatę w nauce prawa (por. np. Komentarz do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 618)">art. 618 k.p.c.</a> pod red. Góra-Błaszczykowska 2015, wyd. 2 (Cioch t. 5 i 7, opublik. w systemie info: Legalis).</p> <p>Z akt sprawy wynika, że sprawa niniejsza wszczęta została dnia 9 lutego 2016 roku (por. pozew k. 2 i n.). Wyrok kończący to postępowanie został wydany dnia 6 lipca 2017 roku (por. k. 77).</p> <p>Wszczęcie postępowania o zniesienie współwłasności zainicjowanego wnioskiem <span class="anon-block">W. P.</span> nastąpiło już dnia 28 października 2016 roku, a zatem zanim postępowanie pierwszoinstancyjne zostało zakończone.</p> <p>W zaistniałej sytuacji Sąd Rejonowy winien był będącą w toku sprawę I C 84/16 przekazać do rozpoznania Sądowi, który prowadzi sprawę o zniesienie współwłasności pod numerem I Ns 1088/16.</p> <p>W realiach niniejszej sprawy praktyczne znaczenie ma zagadnienie czy żądanie doprowadzenia do współposiadania zmierza w istocie do podziału rzeczy do korzystania (guoad usum), t.z.n. wydzielenie każdemu ze współwłaścicieli fizycznej części rzeczy, z której będzie wyłącznie korzystał. W orzecznictwie przyjęto (por. np. uchwała SN z 29.11.2007r., III CZP 94/07, opublik. w systemie info: Legalis), że sąd dokonuje podziału rzeczy wspólnej guoad usum w postępowaniu nieprocesowym. Podstawą tego podziału stanowią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 199;art. 199 zd. 2;art. 201;art. 201 zd. 2)">art. 199 zd. 2 i art. 201 zd. 2 k.c.</a>)</p> <p>Problematyka ta w ogóle nie była przedmiotem oceny Sądu Rejonowego, samo zaś żądanie wyrażone w pozwie sprowadza się w istocie jedynie do dopuszczenia do współposiadania przez wydanie kluczy do przedmiotowego lokalu.</p> <p>Mając zatem na względzie przedstawione ustalenia, rozważania i powoływane w nich przepisy należało orzec jak w sentencji – na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> </p> <p> <em> <!-- -->JG/AOw</em> </p> <p> <em> <!-- -->SSO Jarosław Gołębiowski</em> </p> <p> <em> <!-- -->SSA w SO Stanisław Łęgosz SSO Dariusz Mizera</em> </p> </div>