III AUa 509/17

<p>Sygn. akt III AUa 509/17</p> <div> <h2>WYROK</h2> <p> <strong> <!-- -->W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</strong> </p> <p>Dnia 19 grudnia 2017 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych </strong> </p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="236"/> <col width="413"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący - Sędzia</p> </td> <td> <p>SA Elżbieta Gawda</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SA Elżbieta Czaja</p> <p>SA Małgorzata Rokicka-Radoniewicz (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p>Protokolant: protokolant sądowy Kinga Panasiuk-Garbacz</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2017 r. w Lublinie</p> <p>sprawy <span class="anon-block">J. P.</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>o zwrot nienależnie pobranej emerytury</p> <p>na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach</p> <p>z dnia 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt IV U 823/16</p> <p> <strong> <!-- -->oddala apelację.</strong> </p> <p>Małgorzata Rokicka-Radoniewicz Elżbieta Gawda Elżbieta Czaja</p> <p>III AUa 509/17</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Organ rentowy - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">S.</span> decyzją z dnia 2 września 2016 r. zobowiązał <span class="anon-block">J. P.</span> do zwrotu nienależnie pobranej emerytury za okres od 1 do 31 lipca 2016 r. w kwocie 1131,40 zł. W uzasadnieniu decyzji ZUS podniósł, że świadczenie zostało wypłacone bezpodstawnie, ponieważ wnioskodawczyni pobrała emeryturę po zgonie uprawnionej do świadczenia <span class="anon-block">N. K.</span>.</p> <p>Od tej decyzji odwołanie do Sadu Okręgowego w Siedlcach złożyła <span class="anon-block">J. P.</span> wnosząc o jej zmianę i uchylenie obowiązku zwrotu wypłaconego świadczenia. Uzasadniając swoje stanowisko skarżąca podniosła, że świadczenie wypłacone za miesiąc lipiec posłużyło pokryciu kosztów związanych z pobytem <span class="anon-block">N. K.</span> w szpitalu i kosztów jej pogrzebu.</p> <p>Sąd Okręgowy w Siedlcach wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2017 roku zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, że <span class="anon-block">J. P.</span> nie ma obowiązku zwrotu świadczenia pobranego za okres od 1 lipca 2016 r. do 31 lipca 2016 r.</p> <p>Sąd Okręgowy ustalił, że wnioskodawczyni opiekowała się swoją niepełnosprawna siostrą <span class="anon-block">N. K.</span>. Renta należna <span class="anon-block">N. K.</span> była wypłacana do 25 dnia miesiąca. <span class="anon-block">N. K.</span> zmarła w dniu <span class="anon-block">(...)</span>. Za miesiąc lipiec 2016 r. organ rentowy przekazał świadczenie przekazem pieniężnym za pośrednictwem Poczty Polskiej. Odwołująca pobrała to świadczenie w dniu 14 lipca 2016 r.</p> <p>Sąd Okręgowy orzekł, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 136;art. 136 ust. 2)">art. 136 ust.2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r.o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (Dz.U. Nr 162, poz.1118 ze zm.)w razie śmierci emeryta lub rencisty wstrzymanie wypłaty świadczenia następuje od miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zmarł emeryt lub rencista. Oznacza to, że świadczenie wypłacone <span class="anon-block">N. K.</span> (do rąk wnioskodawczyni) w miesiącu lipcu, za miesiąc lipiec nie było świadczeniem nienależnym. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 11 grudnia 2014 r. sygn. akt III AUa 92/14 zgodnie z którym z zestawienia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 101;art. 101 pkt. 2;art. 136 a;art. 136 a ust. 2;art. 138 a)">art. 101 pkt 2, art. 136a ust. 2 i art. 138a ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> wynika, że emerytura lub renta za miesiąc, w którym nastąpił zgon świadczeniobiorcy jest świadczeniem należnym, a jego przelew na rachunek w banku, bądź wypłata osobie uprawnionej do jego odbioru za życia emeryta lub rencisty (nawet po dniu śmierci emeryta lub rencisty) była prawidłowa. Identyczne stanowisko zajął Sąd Apelacyjny w Poznaniu stwierdzając w wyroku z dnia 14 maja 2015r. sygn. Akt III AUa 1390/14, że uprawnionemu renciście bądź osobie sprawującej nad nim opiekę, wypłaca się świadczenie za miesiąc, w którym nastąpił jego zgon. Sąd Okręgowy tę linię orzecznictwa poparł w całej rozciągłości.</p> <p>Od tego wyroku apelację wniósł organ rentowy – Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">S.</span> zaskarżając wyrok w całości. Wyrokowi zarzucał:</p> <p>1.  naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i wyprowadzenie ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wniosków z niego niepłynących przez ustalenie, że <span class="anon-block">N. K.</span> była uprawniona do emerytury za lipiec 2016 roku mimo że zmarła w dniu <span class="anon-block">(...)</span>oraz że emerytura należna <span class="anon-block">N. K.</span> była wypłacana do 25 dnia każdego miesiąca, podczas gdy organ rentowy wypłacał emeryturę do 15 każdego miesiąca,,</p> <p>2.  naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 138 ust. 1, 2 i 3 w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 101;art. 101 pkt. 2;art. 136 a;art. 136 a ust. 2)">art. 101 pkt 2, art. 136a ust. 2 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 887) poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że emerytura wpłacona w pełnej wysokości za miesiąc, w którym nastąpił zgon świadczeniobiorcy jest świadczeniem należnym nawet, jeżeli wyplata nastąpiła po śmierci świadczeniobiorcy.</p> <p>Wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania ewentualnie o zmianę wyroku w części i ustalenie, że <span class="anon-block">J. P.</span> nie ma obowiązku zwrotu świadczenia pobranego za okres od 1 do 13 lipca 2016 roku.</p> <p>Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</p> <p>Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Wyrok Sądu pierwszej instancji oparty jest na prawidłowych ustaleniach faktycznych, które Sąd drugiej instancji przyjmuje za własne, oraz prawidłowo zastosowanych przepisach prawa materialnego.</p> <p>Sąd Okręgowy nie dopuścił się w szczególności naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Trzeba przede wszystkim stwierdzić, że aby skutecznie zarzucić przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, czyli naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 § k.p.c.</a> apelujący powinien wskazać, jaki konkretnie dowód mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy sąd uznał za wiarygodny i mający moc dowodową albo za niewiarygodny i niemający mocy dowodowej i w czym przy tej ocenie przejawia się naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów. Tymczasem apelacja tak skonstruowanych zarzutów nie przedstawiła.</p> <p>Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy w świetle regulacji zawartej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 138)">art. 138 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1383) <span class="anon-block">J. P.</span> jest zobowiązana do zwrotu wypłaconej w dniu 14 lipca 2016 roku emerytury należnej jej siostrze za lipiec 2016 roku.</p> <p>Sąd Apelacyjny w pełni podziela argumentację prawną Sądu Okręgowego zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i wyrażony przez ten Sąd pogląd. Wyrok Sądu Okręgowego odpowiada prawu, a apelacja organu rentowego nie podważyła zasadności rozstrzygnięcia.</p> <p>Z tych względów i na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art.385 KPC</a> Sąd Apelacyjny orzekł, jak w sentencji.</p> </div>