IX U 1055/17

<p>Sygn. akt IX U 1055/17</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 20 grudnia 2017 r.</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Sąd Okręgowy___________________ </span> </strong> w Gliwicach Wydział IX</p> <p> <strong> <!-- --> Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych </strong>Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku </p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="153"/> <col width="408"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSO Mariola Łącka</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>Joanna Metera</p> </td> </tr> </table> <p>przy udziale ./.</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2017 r. w Rybniku</p> <p>sprawy z odwołania <span class="anon-block">C. S.</span> (<span class="anon-block">S.</span>)</p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">R.</span> </p> <p>o zwrot nienależnie pobranego świadczenia</p> <p>na skutek odwołania <span class="anon-block">C. S.</span> </p> <p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">R.</span> </p> <p>z dnia 26 maja 2017 r. Znak <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p>1.  <strong> <!-- -->zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdza, iż ubezpieczony nie jest zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń w kwocie 4.282,90 zł (cztery tysiące dwieście osiemdziesiąt dwa złote 90/100). </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- -->zasądza od organu rentowego na rzecz ubezpieczonego kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych 00/100) tytułem kosztów zastępstwa procesowego. </strong> </p> <p>Sędzia</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn.akt IX U 1055/17</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 26.05.2017r Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">R.</span> dokonał miesięcznego rozliczenia emerytury <span class="anon-block">C. S.</span> w związku z przychodu osiągniętym w poszczególnych miesiącach roku 2016, co uzasadniło zmniejszenie świadczenia o kwotę 4282,90 zł i zobowiązał ubezpieczonego do zwrotu tej kwoty jako nienależnie pobranego świadczenia.</p> <p>Ubezpieczony <span class="anon-block">C. S.</span> odwołał się od tej decyzji i wniósł o jej zmianę poprzez stwierdzenie brak obowiązku zwrotu żądanej kwoty i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>Odwołujący zarzucił, że organ rentowy błędnie przyjął do dokonanego rozliczenia kwotę przychodu z prowadzonej przez niego działalności mimo, że pismem z dnia 18.04.2017r zawiadomił organ rentowy, iż jako przychód z działalności gospodarczej deklaruje kwotę stanowiącą 30% minimalnego wynagrodzenia, tj. kwotę 555 zł.</p> <p>Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.</p> <p>Dodatkowo odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu wskazał, że ubezpieczony z tytułu prowadzonej działalności dokonał zgłoszenia do ubezpieczeń z kodem 0510, tj. kodem właściwym dla osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 60% kwoty miesięcznego przeciętnego wynagrodzenia i tą też kwotę podstawy wymiaru składek przyjęto do rozliczenia świadczenia.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny.</strong> </p> <p> <span class="anon-block">C. S.</span> <span class="anon-block">ur. (...)</span> od 30.09.1999r jest uprawniony do emerytury górniczej.</p> <p>W 2016r osiągnął przychód z tytułu umowy zlecenia wykonywanej na rzecz Polskiej Akademii Nauk <span class="anon-block"> Zakładu (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> w wysokości 13.900 zł brutto (akta rentowe).</p> <p>W okresie od 20.07.2015r do 31.10.2016r <span class="anon-block">C. S.</span> prowadził działalność w zakresie sprzątania budynków i obiektów przemysłowych. Działalność prowadził osobiście i nie zatrudniał żadnych pracowników. Nigdy wcześniej nie prowadził żadnej działalności gospodarczej. Z tytułu prowadzonej działalności w związku z pobieraniem emerytury zgłosił się tylko do ubezpieczenia zdrowotnego.</p> <p>Zgłaszając działalność w ZUSie, pracownik ZUSu podał mu kod, jaki podlega wpisaniu deklaracji zgłoszeniowej. Ubezpieczony nie miał świadomości o różnych kodach działalności gospodarczej (zeznania ubezpieczonego k.18a-19 akt spr.).</p> <p>Pismem z dnia 6.04.2017r organ rentowy wezwał ubezpieczonego o przesłanie w terminie 14 dni od otrzymania niniejszej korespondencji oświadczenia czy w okresie od 1.01.2016r do 31.12.2016r prowadził działalność gospodarczą, a jeśli tak, to należy zadeklarować w formie oświadczenia przychodu, który stanowi lub mógłby stanowić podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie, przy czym zadeklarowana kwota nie może być niższa n iż 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia lub 30% minimalnego wynagrodzenia (jeżeli spełniał warunek do opłacania składek od obniżonej podstawy wymiaru, k. 123 akt rent.).</p> <p>Ubezpieczony pismem z dnia 18.04.2017r zawiadomił organ rentowy, że w 2016r prowadził działalność gospodarczą i deklaruje przychód stanowiący podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne w wysokości 30% minimalnego wynagrodzenia (k.125 akt rent.).</p> <p>Gdyby jako przychód z prowadzonej przez ubezpieczonego działalności przyjąć 30% minimalnego wynagrodzenia, to ubezpieczony w 2016r osiągnął przychód nie przekraczający kwotę 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (informacja organu rentowego k.21 akt spr.).</p> <p> <strong> <!-- -->W oparciu o powyższe, Sąd zważył, co następuje.</strong> </p> <p>Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 104;art. 104 ust. 1)">art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998r o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (Dz. U. z 2016r, poz. 887 ze zm.) prawo do emerytury lub renty ulega zawieszeniu lub świadczenia te ulegają zmniejszeniu na zasadach określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 105 ust. 3;art. 105 ust. 4;art. 105 ust. 5;art. 104 ust. 6;art. 104 ust. 7;art. 104 ust. 8)">ust. 3-8</a> oraz w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 105)">art. 105</a>, w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 105 ust. 2)">ust. 2</a> oraz z tytułu służby wymienionej w art. 6ust. 1 pkt 4 i pkt 6. Natomiast w myśl ust. 1a ustawy dla emerytów i rencistów prowadzących pozarolniczą działalność za przychód, o którym mowa w ust. 1 przyjmuje się przychód stanowiący podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych.</p> <p>Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 104;art. 104 ust. 1 a)">art. 104 ust. 1a</a> odsyła do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 18;art. 18 ust. 8)">art. 18 ust. 8 ustawy z dnia 13.10.1998r o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz. U. z 2016r, poz. 963 ze zm.), na mocy którego podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 5)">art. 6 ust. 1 pkt 5</a> stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek, ogłoszonego w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 19;art. 19 ust. 10)">art. 19 ust. 10</a> na dany rok kalendarzowy.</p> <p>Natomiast stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 18;art. 18 lit. a)">art. 18 lit.a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, w okresie pierwszych 24 miesięcy kalendarzowych od dnia rozpoczęcia działalności, przychodem jest zadeklarowana kwota nie niższa niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia.</p> <p>Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy są niesporne.</p> <p>Ubezpieczony nie prowadził działalności dłużej niż pierwszych 24 miesięcy kalendarzowych od jej rozpoczęcia.</p> <p>Gdyby miał obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe i chorobowe, zadeklarowany jego przychód z tej działalności nie byłby wyższy niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia, co wynika z jego oświadczenia z dnia 18.04.2017r.</p> <p>Ponieważ <span class="anon-block">C. S.</span> jako emeryt nie był zobowiązany do opłacania składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe, deklarował tylko przystąpienie do ubezpieczenia zdrowotnego, a zatem nie mógł dokonać korekty innej deklaracji niż tą, którą złożył.</p> <p>W ocenie Sądu mimo, że w art. 104 ust. 1a istnieje odesłanie do art. 18 ust. 8, to zauważyć należy, że art. 18 lit.a ustawy o s.u.s. dodany od 24.08.2005r dotyczy osób rozpoczynających prowadzenie działalności i stanowi lex legalis i winien być wykładany ściśle. Nie ma zatem podstaw by uznać, że dla emerytów i rencistów mimo rozpoczęcia przez nich działalności przychód należy obliczać inaczej niż 30% minimalnego wynagrodzenia.</p> <p>Inne rozumienie tego przepisu prowadziłoby do nieuzasadnionego zróżnicowania ubezpieczonych bez wyraźnej woli ustawodawcy.</p> <p>Dlatego w ocenie Sądu, w przypadku ubezpieczonego, jako przychód z prowadzonej działalności należało przyjąć 30% minimalnego wynagrodzenia.</p> <p>W takiej zaś sytuacji, zgodnie z wyliczeniem ZUSu, nie osiągnął ubezpieczony przychodu w 2016r przekraczającego kwotę 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.</p> <p>Niezależnie od powyższego, nie zaszły też przesłanki z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 138;art. 138 ust. 2;art. 138 ust. 2 pkt. 1)">art. 138 ust. 2 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wobec braku skutecznego pouczenia ubezpieczonego o okolicznościach powodujących zmniejszenie świadczenia.</p> <p>Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, pouczenie powinno być jasne, czytelne i zrozumiałe, doprecyzowujące treść przepisów tak, by można je było dostosować do konkretnego przypadku.</p> <p>Pouczenia w decyzji z dnia 18.08.1999r (pierwszej), przyznającej ubezpieczonemu emeryturę, zawarto jedynie ogólne pouczenie o treści art. 104 a więc nie był on w stanie odnieść go do własnej sytuacji.</p> <p>Natomiast w ostatniej decyzji przyznającej ubezpieczonemu emeryturę z dnia 13.10.2016r w pkt IX zawarto pouczenie, że w celu ustalenia czy zachodzą przesłanki do zawieszenia lub zmniejszenia emerytury ubezpieczony jest zobowiązany powiadomić organ rentowy o kwocie przychodu jeżeli prowadzi działalność pozarolniczą, w przypadku nieopłacenia składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, o kwocie, jaką zadeklarowałby gdyby opłacał składkę nie mniejsza niż kwoty najniższej podstawy wymiaru składek.</p> <p>To pouczenie nie wskazuje, że przy rocznym rozliczeniu świadczenia emerytalnego na podstawie art. 103 i 104 ustawy emerytalnej nie będzie miał zastosowania przy ustalaniu przychodu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 18;art. 18 lit. a)">art.18 lit. A ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>.</p> <p>Zdaniem Sadu zawarte w tym pouczeniu sformułowanie „kwota najniższej podstawy wymiaru składki” może sugerować, że chodzi o kwotę nie niższą niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia, o której mowa w art. 18 lit. a.</p> <p>Mając powyższe na względzie Sąd na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477^{<!-- -->14} § 2 kpc</a> zmienił zaskarżoną decyzję orzekając jak w pkt 1 wyroku.</p> <p>Na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 kpc</a> Sąd orzekł o kosztach postępowania zasadzając je w stawce minimalnej wynikającej z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3.10.2016r zmieniające rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2016r, poz. 1668).</p> <p>Sędzia:</p> </div>