I FSK 28/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędzia WSA del. Hieronim Sęk (sprawozdawca), Protokolant Marek Kleszczyński, po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej N. Z. O. Z. N. Z. L. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Go 1037/11 odrzucające skargę N. Z. O. Z. N. Z. L. w B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 27 września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE 1. Przedmiot skargi kasacyjnej 1.1. Skargę kasacyjną wniesiono od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Go 1037/11, którym odrzucono skargę N. w B. (dalej: Skarżący) na postanowienie Ministra Finansów z dnia 27 września 2011 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. 2. Przedstawiony przez Sąd pierwszej instancji stan sprawy 2.1. Skarżący pismem z dnia 29 sierpnia 2011 r. wezwał Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa w interpretacji indywidualnej z dnia 21 lipca 2011 r. wydanej na wniosek K. Sp. z o.o. w N. Minister Finansów, działając na podstawie art. 165a § 1 w związku z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.; dalej: O.p.), postanowieniem z dnia 27 września 2011 r. odmówił wszczęcia postępowania z tego wniosku. Jako powód odmowy wskazał, że Skarżący nie jest stroną postępowania, w którym wydano interpretację, a tym samym nie miał on uprawnienia do złożenia owego wezwania. 2.2. Na postanowienie Ministra Finansów Skarżący w dniu 3 października 2011 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim oraz zażalenie do Ministra Finansów. Zażalenie zostało rozpatrzone postanowieniem z dnia 4 listopada 2011 r. 3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji 3.1. Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną, powołując się na art. 58 § 1 pkt 6 w związku z § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.). 3.2. Wyjaśnił, że w świetle brzmienia art. 52 § 1 i § 2 P.p.s.a. skarga może zostać wniesiona dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia w postępowaniu przed właściwym organem. Ich niewyczerpanie czyni bowiem skargę niedopuszczalną. W rozpoznanej zaś sprawie od postanowienia z dnia 27 września 2011 r. Skarżącemu przysługiwało zażalenie, zgodnie z art. 165a § 2 O.p. (w zaskarżonym wyroku mylnie podano "art. 165 § 2 O.p. – przyp. NSA). Tym samym zaskarżeniu do Sądu mogło podlegać dopiero postanowienie wydane w wyniku rozpatrzenia wniesionego uprzednio zażalenia, czyli postanowienie Ministra Finansów z dnia 4 listopada 2011 r. 4. Skarga kasacyjna, odpowiedź na tę skargę i inne pisma procesowe 4.1. Skarżący skargą kasacyjną z dnia 30 listopada 2011 r. zaskarżył postanowienie Sądu pierwszej instancji w całości i wniósł o "uchylenie zaskarżonego wyroku" oraz zasądzenie stosownych kosztów postępowania. Zarzucił Sądowi naruszenie art. 3 § 1, art. 134 § 1 i § 2, art. 135, art. 145 § 4, a także art. 141 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c i art. 170 P.p.s.a. z uwagi na "oddalenie skargi" w sytuacji, gdy należało stwierdzić naruszenie przez Ministra Finansów art. 14b O.p., art. 77 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 131 i art. 132 ust. 1 lit. B dyrektywy 2006/112/WE. 4.2. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżący stwierdził między innymi, że w postępowaniu interpretacyjnym nie przewiduje się wydawania postanowień tego rodzaju, jak postanowienie Ministra Finansów z dnia 27 września 2011 r. Z tej przyczyny Skarżący uznał je za odmowę zmiany interpretacji indywidualnej, która uprawniała do złożenia skargi na interpretację indywidualną. 4.3. Minister Finansów odpowiadając na skargę kasacyjną pismem z dnia 27 grudnia 2011 r. wniósł o oddalenie tej skargi i zasądzenie kosztów postępowania. 4.4. Skarżący w sprawie składał również kolejne pisma procesowe, tj. z dnia 7 stycznia 2012 r. zatytułowane "Odpowiedź na skargę kasacyjną" oraz z dnia 3 i 6 kwietnia 2012 r. zatytułowane "Modernizacja - uzupełnienie skargi kasacyjnej". W pismach tych przedstawił szereg zastrzeżeń co do prawidłowości interpretacji przez Ministra Finansów przepisów o podatku od towarów i usług. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę kasacyjną należało oddalić. 5.1. Zgodnie z art. 183 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W ramach działania z urzędu Sąd nie stwierdził wad skutkujących nieważnością postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. 5.2. Z kolei rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej, z uwagi na wysoce wadliwą jej konstrukcję, nie mogło doprowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji (w skardze kasacyjnej mylnie podano, że wnosi się o "uchylenie zaskarżonego wyroku" - przyp. NSA). 5.3. Po pierwsze, z tej przyczyny, że w skardze kasacyjnej nie przedstawiono żadnego zarzutu ani też jakiejkolwiek argumentacji, którymi Skarżący próbowałby podważyć ustalenia faktyczne i podstawę prawną przyjęte przez Sąd pierwszej instancji do wydania zaskarżonego orzeczenia. W szczególności nie zakwestionował stwierdzonej przez ten Sąd przesłanki niedopuszczalności skargi w postaci niewyczerpania środka zaskarżenia, którą wywiedziono z treści art. 52 § 1 i § 2 P.p.s.a. w związku z art. 165a § 2 O.p. Skarżący nie postawił też zastrzeżeń wobec zastosowania przez Sąd art. 58 § 1 pkt 6 w związku z § 3 P.p.s.a., jako podstawy prawnej odrzucenia skargi. Już tylko z tych powodów skarga kasacyjna, która nie kwestionowała prawidłowości zastosowania wskazanych przepisów, nie mogła okazać się skuteczna. 5.4. Po drugie, dlatego, że sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty były oczywiście bezzasadne. W żaden znaczący sposób nie nawiązywały one bowiem do istoty zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji. W tym kontekście przypomnienia wymagało, że skargę kasacyjną wniesiono od postanowienia, którym Sąd odrzucił (a nie oddalił - jak twierdził Skarżący) skargę na postanowienie Ministra Finansów z dnia 27 września 2011 r. Wbrew zapatrywaniom Skarżącego to ostatnie postanowienie nie było "odmową zmiany interpretacji indywidualnej", lecz aktem czysto procesowym, którym Minister Finansów odmówił wszczęcia postępowania związanego z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, zawartym w piśmie z dnia 29 sierpnia 2011 r. Powyższe zarzuty i ich uzasadnienie zupełnie więc nie przystawały do przyjętej przez Sąd pierwszej instancji kluczowej okoliczności z punktu widzenia wydanego przez niego rozstrzygnięcia odrzucającego skargę, a mianowicie polegającej na zaskarżeniu do Sądu postanowienia Ministra Finansów na które przysługiwało zażalenie, czyli postanowienia nieostatecznego. Uznania tak wniesionej skargi jako przedwczesnej, a tym samym niedopuszczalnej, Skarżący skutecznie nie podważył. Sposób postawienia zarzutów staje się jeszcze bardziej niezrozumiały, gdy uwzględni się fakt, że Skarżący złożył również zażalenie na postanowienie Ministra Finansów, stwarzając sobie możliwość wniesienia skargi na ostateczne postanowienie tego organu. 5.5. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw, o czym stanowi art. 184 ab initio P.p.s.a. Na podstawie tego przepisu w związku z art. 160 P.p.s.a. orzeczono zatem jak w sentencji postanowienia. Zgodnie bowiem z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt II FPS 1/07 (ONSAiWSA 2008, nr 1, poz. 2) Sąd ten, po rozpoznaniu na rozprawie skargi kasacyjnej od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego odrzucającego skargę, wydaje orzeczenie w formie postanowienia. 5.6. W zakresie żądania przez Ministra Finansów zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego należało zauważyć, że myśl uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 (ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 23) przepisy art. 203 i art. 204 P.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela to stanowisko. Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna została wniesiono od postanowienia odrzucającego skargę, a więc kończącego postępowanie w sprawie, tym samym nie było podstaw prawnych do orzekania w przedmiocie kosztów.