I SA/Sz 546/17

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA – Bolesław Stachura po rozpoznaniu w dniu [...] r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] z siedzibą w S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2014 r. p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. UZASADNIENIE [...] w S., pismem z dnia [...] r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2014 r. Jednocześnie w skardze, skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca wskazała, że wniosek ten motywuje koniecznością uchronienia spółki od wszczęcia egzekucji co spowodowałoby nieodwracalne skutki prawne i faktyczne. Zdaniem skarżącej, biorąc pod uwagę majątek spółki oraz wielkość naliczonego zobowiązania oczywistym jest, iż spółka zostałaby zmuszona do zakończenia działalności gospodarczej. W ocenie skarżącej, niewstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skutkowałoby narażeniem jej na nieodwracalną szkodę. Egzekucja skierowana do majątku spółki, skutkowałaby koniecznością złożenia wniosku o upadłość, czyli de facto wyeliminowaniem spółki z rynku. Odzyskanie nie tylko wartości pieniężnych, jak też renomy i zaufania klientów, w tym podmiotów zagranicznych byłoby niemożliwe. Skarżąca wskazała, iż nie tylko w kontekście finansowym, ale i niematerialnym dobro skarżącej przez niewstrzymanie wykonania decyzji jest zagrożone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zw. dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, zgodnie z przepisem art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Stosownie do art. 61 § 5 p.p.s.a., postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. Wskazać należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd może nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego, co oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno więc odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Zwroty: "znaczna szkoda" i "trudne do odwrócenia skutki", jako zwroty niedookreślone, wymagają konkretyzacji w danych sytuacjach. Zgodnie z utrwalonym w literaturze i orzecznictwie poglądem, przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wyrównana przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast, trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., mogą być zarówno skutkami prawnymi, jak i faktycznymi, a także równolegle, prawnymi i faktycznymi. Skutki te, raz zaistniałe, spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (Jagielska, Wiktorowska, Wajda [w:] red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, s. 378 i nast.). Warunkiem rozpatrzenia przez sąd merytorycznie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest jego właściwe uzasadnienie, tj. wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających ziszczenie się przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by sąd mógł stwierdzić, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Uzasadnienie wniosku powinno więc odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności), świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania decyzji występowały w sprawie, sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciążają stronę (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09). Odnosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy uznać należy, że rozpoznawany wniosek powyższych wymogów nie spełnia. Skarżąca wskazała, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji motywowany jest koniecznością uchronienia spółki od wszczęcia egzekucji, co spowodowałoby nieodwracalne skutki prawne i faktyczne. Powoływane okoliczności a więc groźba egzekucji, nie wyczerpują jednak wskazanych wyżej przesłanek wstrzymania wykonania decyzji z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. ostanowienie NSA z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt II FZ 595/10, opubl. www.cbois.nsa.gov.pl,). Podkreślenia bowiem wymaga, że egzekucja należności pieniężnych nie prowadzi co do zasady do nieodwracalnych skutków. Ewentualne uchylenie decyzji wymiarowej w toku postępowania sądowadministracyjnego prowadzi bowiem do zwrotu uiszczonego świadczenia wraz z odsetkami, które mają za zadanie zrekompensowanie szkoty wynikającej z uiszczenia nienależnego (bądź uiszczonego w nadmiernej wysokości) podatku. Ponadto instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego, by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r., sygn. akt I FSK 450/09 opubl. www.cbois.nsa.gov.pl). Skarżąca we wniosku podniosła, iż biorąc pod uwagę majątek spółki oraz wielkość naliczonego zobowiązania oczywistym jest, iż spółka zostałaby zmuszona do zakończenia działalności gospodarczej. Powyższe twierdzenia strony nie zostały jednak w żaden sposób uwiarygodnione. Sąd zaś analizując wniosek skarżącej, jego uzasadnienie oraz akta sprawy nie był w stanie ustalić jaki aktualnie majątek skarżąca posiada i jaki jest rozmiar prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej. Wskazać należy, że skarżąca nie wykazała się w przedmiotowym zakresie rzetelnością i pełnym wyjaśnieniem swojej sytuacji materialno-finansowej, również w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, które zakończyło się prawomocną odmową jej przyznania. Starszy referendarz sądowy a następnie Sąd uznał bowiem, że skarżąca nie wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania ani nie wykazała, że nie jest w stanie ich zdobyć. Powyższe okoliczności uniemożliwiają ustalenie jaki uszczerbek w wyniku uiszczenia, bądź wyegzekwowania określonej przez organ kwoty zobowiązania skarżąca faktycznie poniesie. Należy przy tym podkreślić, że "uszczerbek finansowy" ponoszony przez stronę w związku z regulowaniem zobowiązań publicznoprawnych – nawet w znacznej wysokości - nie jest pojęciem tożsamym z groźbą wyrządzenia znacznej szkody w konsekwencji wykonania zaskarżonej decyzji, czy też tym bardziej spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11). Sąd mając na względzie powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji postanowienia.