II GZ 247/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 9 września 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 2/08 w zakresie wniosku o zmianę zarządzenia z dnia 22 stycznia 2009 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 11 września 2008r. w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia o uznaniu zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 września 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił wniosek J. K. o zmianę zarządzenia z dnia 22 stycznia 2009 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie WSA w W. z dnia 11 września 2008 r. w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia o uznaniu zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji stwierdził, że zarządzeniem z dnia 22 stycznia 2009 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od zażalenia na postanowienie tegoż Sądu z dnia 11 września 2008 r. odrzucające zażalenie na postanowienie tegoż Sądu z dnia 11 kwietnia 2008 r., odrzucające zażalenie na postanowienie z dnia 6 marca 2008 r., którym odrzucono skargę kasacyjną skarżącego na postanowienie z dnia 5 lutego 2008 r. o odrzuceniu skargi - w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Zażalenie skarżącego na powyższe zarządzenie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 8 kwietnia 2009 r. (sygn. akt II GZ 72/09). Wezwanie do uiszczenia wpisu ponownie doręczono skarżącemu w dniu 2 czerwca 2009 r. W zakreślonym terminie skarżący nie uiścił żądanego wpisu od zażalenia, lecz w dniu 9 czerwca 2009 r. złożył wniosek o uchylenie w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., zarządzenia z dnia 22 stycznia 2009 r. wzywającego do uiszczenia wpisu od przedmiotowego zażalenia. Sąd I instancji przywołując treść art. 165 p.p.s.a. oraz art. 167 p.p.s.a. wywiódł, że w przedmiotowej sprawie nie ma podstaw aby uznać, iż nastąpiła zmiana okoliczności sprawy, uzasadniająca uchylenie lub zmianę w trybie art. 165 p.p.s.a. prawomocnego zarządzenia z dnia 22 stycznia 2009 r. wzywającego do uiszczenia wpisu. Skarżący w złożonym wniosku nie wskazał żadnych nowych okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie art. 165 p.p.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie J. K. wniósł o jego uchylenie. Skarżący zarzucił naruszenie art. 16 § 1 p.p.s.a., art. 18 § 1 pkt 1 p.p.s.a., co wyczerpuje treść art. 183 § 2 pkt 4 i 5 p.p.s.a. Podniósł też, że nie dopełniono obowiązku nałożonego przez art. 2, 7 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP z powodu wykazania zupełnego braku bezstronności sędziowskiej i gdyby te okoliczności nie zaistniały, to zaskarżone postanowienie byłoby zupełnie odmienne. W uzasadnieniu zażalenia skarżący zarzucił, że w związku z wezwaniem sądowym z dnia 23 czerwca 2009 r. powołującym się na enigmatyczne zarządzenie z 19 czerwca 2009 r. złożył skargę do Prezesa WSA w dniu 6 lipca 2009 r., na którą do dzisiaj nie udzielono odpowiedzi. Ponadto, nie ustosunkowano się do zarzutów postawionych we wniosku z dnia 9 czerwca 2009 r. Zakwestionował też trafność wydanych dotychczas w sprawie rozstrzygnięć. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Stosownie do art. 167 p.p.s.a. przepisy niniejszego rozdziału (a zatem art. 165 p.p.s.a.) stosuje się odpowiednio do zarządzeń przewodniczącego. Z regulacji tych wynika, że postanowienia (odpowiednio zarządzenia) niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane lub zmieniane jedynie w razie zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zmianę okoliczności faktycznych jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. W orzecznictwie sądowym wypowiedziano pogląd, że bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia, nawet gdyby doszedł do wniosku, że jego poprzednia ocena tych okoliczności była błędna (por. postanowienie SN z dnia 10.11.1970 r., sygn. akt II Cz 139/70 opubl. OSPiKA 1971, z. 10, poz. 178). Uwzględniając powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji trafnie ocenił, iż brak było podstaw do wydania orzeczenia na podstawie art. 165 p.p.s.a. w zw. z art. 167 p.p.s.a. w oparciu o treść wniosku skarżącego zawartego w piśmie procesowym z dnia 9 czerwca 2009 r. Skarżący, wbrew jego twierdzeniom we wniosku tym nie wskazał żadnych nowych okoliczności, które w świetle uregulowań art. 165 p.p.s.a. mogłyby stanowić podstawę do zmiany lub uchylenia ww. zarządzenia. W żadnym bowiem razie skierowanie skargi do Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w tzw. trybie nadzorczym czy też kwestionowanie prawomocnego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanego w tej sprawie nie mogły stanowić "nowych okoliczności" w rozumieniu art. 165 p.p.s.a. Podkreślić należy, że mają to być okoliczności relewantne dla rozpoznawanej kwestii. Okoliczność, że skarżący inaczej ocenia daną kwestię niż uczynił to Sąd nie stanowi przesłanki do zmiany prawomocnego rozstrzygnięcia wydanego w tym zakresie. Instytucja przewidziana w art. 165 p.p.s.a. nie służy bowiem do ponownego rozpatrzenia argumentów strony przedstawionych w trakcie rozpoznania wniosku lecz do umożliwienia zmiany wcześniej wydanego rozstrzygnięcia w tym przedmiocie w przypadku gdy okoliczności sprawy uległy zmianie powodując nieadekwatność poprzednio zapadłego rozstrzygnięcia do zmienionej sytuacji. W przypadku niewykazania przez stronę, że okoliczności sprawy uległy zmianie art. 165 p.p.s.a. nie znajduje zastosowania. Nie zasługują na uwzględnienie także pozostałe zarzuty zawarte w zażaleniu. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że skarżący po złożeniu wniosku z dnia 9 czerwca 2009 r. został wezwany do sprecyzowania stanowiska, czy składa wniosek o wyłączenie sędziego. Skarżący w odpowiedzi ani w zażaleniu, a także we wniosku z dnia 9 czerwca 2009 r. żądania w tym zakresie nie złożył, wprost oświadczając w piśmie z dnia 6 lipca 2009 r., iż "wniosek z 09.06.2009 r. nie jest wnioskiem o wyłączenie sędziów". Jednocześnie w żadnym z ww. pism procesowych nie wskazał jakichkolwiek okoliczności świadczących o tym, że w sprawie występują przesłanki do zastosowania art. 18 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Akta sprawy nie dają też podstaw do przyjęcia, że art. 18 § 1 pkt 1 p.p.s.a. został naruszony. Brak też podstaw do przyjęcia, że naruszono art. 16 § 1 p.p.s.a., skoro z uregulowań zawartych w art. 16 § 2 i 3 p.p.s.a. wynika, iż na posiedzeniu niejawnym sąd orzeka jednoosobowo, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest np. art. 22 § 2 p.p.s.a., który nie odnosi się do rozpoznawanej sprawy. Kwestie objęte zgłoszonym wnioskiem odnosiły się do tzw. czynności wstępnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, poprzedzających rozpoznanie sprawy co do meriti. O czynnościach tych skarżący był informowany w drodze kierowanych do niego wezwań w wykonaniu stosownych zarządzeń. We właściwym trybie skarżącemu zostały doręczone odpisy wydanych w sprawie postanowień ze stosownymi pouczeniami. Powyższe wskazuje zatem, że chybione są zarzuty o naruszeniu powołanych w zażaleniu przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz Konstytucji RP. Z przyczyn wyżej wskazanych Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.