II SA/Wa 146/10

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata D. O. o przyznanie adwokatowi M. S. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. T. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym postanawia odmówić przyznania wynagrodzenia. UZASADNIENIE Prawomocnym postanowieniem z dnia 15 marca 2010 r. o sygn. akt II SA/Wa 146/10 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ustanowił dla A. T. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka w W. pełnomocnikiem skarżącej wyznaczyła adwokata M. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 lipca 2010 r. o sygn. akt II SA/Wa 146/10 oddalił skargę A. T. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Pismem z dnia [...] września 2010 r. adwokat D. O., działająca z substytucji adwokata M. S. (pełnomocnictwo substytucyjne w aktach sprawy), poinformowała Sąd o sporządzeniu i przesłaniu skarżącej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (załączyła dowód nadania opinii w placówce pocztowej). Jednocześnie, powołując się na pełnomocnictwo substytucyjne, wniosła o przyznanie pełnomocnikowi z urzędu kosztów pomocy prawnej udzielonej w sprawie, oświadczając, że koszty te nie zostały zapłacone nawet w części. Postanowieniem z dnia 20 września 2010 r. o sygn. akt II SA/Wa 146/10 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania adwokatowi D. O. wynagrodzenia. Postanowienie to zostało doręczone ww. pełnomocnikowi w dniu 24 września 2010 r. W dniu 1 października 2010 r. (data stempla pocztowego) adwokat D. O. wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 20 września 2010 r. Działając w oparciu o znajdujące się w aktach sprawy pełnomocnictwo substytucyjne zwróciła się o zasądzenie na rzecz pełnomocnika skarżącej – adwokata M. S., kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, polegającej na sporządzeniu i przesłaniu skarżącej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zaskarżone postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 250 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W myśl zaś § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Powołane przepisy jednoznacznie stanowią, że wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu otrzymuje wyznaczony adwokat. Przez wyznaczonego adwokata rozumieć należy adwokata wskazanego przez Okręgową Radę Adwokacką w W. W przedmiotowej sprawie ORA w W. pełnomocnikiem z urzędu skarżącej wyznaczyła adwokata M. S. Wynagrodzenie może być zatem przyznane wyłącznie temu pełnomocnikowi – na jego wniosek i po złożeniu przez niego oświadczenia, że koszty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Podkreślenia wymaga, iż przyznanie – wyznaczonemu pełnomocnikowi – kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nastąpić może wyłącznie na wniosek tego pełnomocnika. Znajdujące się w aktach postępowania sądowoadministracyjnego pełnomocnictwo substytucyjne nie stanowi bowiem podstawy do uznania, że substytut staje się pełnomocnikiem pełnomocnika strony, który udzielił substytucji. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa nie powoduje zwolnienia wyznaczonego przez ORA w W. adwokata od udzielenia pomocy prawnej z urzędu, nie oznacza też, że substytut może wystąpić o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w imieniu wyznaczonego pełnomocnika. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa powoduje powstanie określonego stosunku jedynie pomiędzy substytutem i stroną (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2006 r. o sygn. akt III CZP 27/06, publ. Lex nr 182874, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2006 r. o sygn. akt I CZ 78/06, publ. Lex nr 276382). W wyniku powyższego nie następuje natomiast zmiana osoby pełnomocnika ustanowionego z urzędu, wyznaczonego przez właściwą korporację. Również wymagane oświadczenie, dotyczące opłacenia kosztów udzielonej pomocy prawnej z urzędu, powinno być złożone przez wyznaczonego pełnomocnika z urzędu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2010 r. o sygn. akt I OZ 184/10, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). Należy podkreślić, iż oświadczenie takie jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została wynagrodzona. Brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia. Złożone w niniejszej sprawie oświadczenie pełnomocnika substytucyjnego (adwokata D. O.) o tym, iż koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zostały zapłacone nawet w części, nie może zastąpić wymaganego w tym względzie oświadczenia pełnomocnika, na rzecz którego wynagrodzenie to ma być przyznane. Pełnomocnictwo substytucyjne nie stanowi bowiem podstawy do złożenia przez dalszego pełnomocnika oświadczenia, dotyczącego opłacenia kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Udzielenie substytucji nie powoduje powstania tego rodzaju stosunku pomiędzy wyznaczonym pełnomocnikiem a substytutem, który uprawniałby tego ostatniego do złożenia w imieniu wyznaczonego z urzędu pełnomocnika oświadczenia, o którym mowa w § 20 cyt. rozporządzenia. Wobec powyższego, na podstawie art. 260 w zw. z art. 250 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.