II SAB/Go 278/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Ł.H. na bezczynność Komendanta Oddziału Straży Granicznej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o mianowanie postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE Pismem z dnia [...] września 2020 r. Ł.H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność Komendanta Oddziału Straży Granicznej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z [...] sierpnia 2020 r. o mianowanie skarżącego na pierwszy stopień, tj. młodszego chorążego w korpusie chorążych Straży Granicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.), obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 (są to sprawy obejmujące decyzje i postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, a także inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podjęte poza szeroko rozumianym postępowaniem administracyjnym) lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (tj. sprawy obejmujące indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego oraz opinie zabezpieczające). Ponadto sąd administracyjny, na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., rozpoznaje również skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 2 i 3 p.p.s.a. sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach wynikających z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi oraz odmowy mianowania na stanowiska lub powołania do pełnienia funkcji w organach administracji publicznej, chyba że obowiązek mianowania lub powołania wynika z przepisów prawa. Odnosząc treść przywołanych powyżej przepisów do przedmiotu niniejszej skargi – bezczynności Komendanta Oddziału Straży Granicznej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku Ł.H. o mianowanie na pierwszy stopień w korpusie chorążych Straży Granicznej, tj. młodszego chorążego – należy stwierdzić, że nie mieści się on w żadnej z wymienionych wyżej kategorii bezczynności podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych. Na podstawie art. 52 ust. 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 305; dalej jako u.s.g.) na stopnie szeregowych, podoficerów oraz chorążych Straży Granicznej mianują właściwi przełożeni, o których mowa w art. 36 ust. 1 u.s.g. (Komendant Główny Straży Granicznej, Komendant BSWSG, komendanci oddziałów Straży Granicznej, komendanci ośrodków szkolenia Straży Granicznej oraz komendanci ośrodków Straży Granicznej). Natomiast zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 stycznia 2019 r. w sprawie szczegółowego trybu mianowania funkcjonariuszy na stopnie Straży Granicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 195; dalej jako Rozporządzenie) wniosek o mianowanie na stopień w korpusie chorążych składają do: 1) Komendanta Głównego Straży Granicznej: a) komendant oddziału Straży Granicznej, b) komendant ośrodka Straży Granicznej, c) komendant ośrodka szkolenia Straży Granicznej, d) kierownik komórki organizacyjnej Komendy Głównej Straży Granicznej; 2) Komendanta Biura Spraw Wewnętrznych Straży Granicznej - kierownik komórki organizacyjnej Biura Spraw Wewnętrznych Straży Granicznej. Art. 54 ust. 1 u.s.g. uzależnia mianowanie na stopień chorążego Straży Granicznej od pozytywnej opinii służbowej i zajmowanego stanowiska służbowego, a także od ukończenia szkoły chorążych. W szczególnie uzasadnionych przypadkach można mianować na stopień chorążego Straży Granicznej funkcjonariusza, mimo nieukończenia szkoły chorążych (art. 54 ust. 2 u.s.g.). Przepisy regulujące funkcjonowanie oraz tryb mianowania funkcjonariuszy Straży Granicznej nie przewidują zatem możliwości mianowania na wyższy stopień służbowy, w oparciu o wniosek zainteresowanego oraz nie przewidują możliwości sporządzenia wniosku o mianowanie przez właściwego przełożonego na prośbę funkcjonariusza. W tym zakresie wyjaśnić należy, że dla stosunków służbowych, stanowiących podstawę pełnienia służby w tzw. służbach mundurowych, cechą szczególną i charakterystyczną jest podległość służbowa, której znaczny zakres sprawia, że w stosunkach tych nie występuje równorzędność tworzących je podmiotów. Przełożony funkcjonariusza zyskuje bowiem znaczną dyskrecjonalną władzę kształtowania sytuacji prawnej podwładnego. Przejawem podległości służbowej funkcjonariusza jest pozostawienie jego przełożonemu decyzji o mianowaniu na określony stopień służbowy. Skoro funkcjonariuszowi nie przysługuje roszczenie o awans na wyższy stopień służbowy, to w konsekwencji nie przysługuje także ochrona sądowa w tym zakresie. Tego typu sprawy, wynikające z relacji między przełożonymi i podwładnymi, uznawane są za należące do spraw z zakresu wewnętrznej sfery działania tego rodzaju służby, w których prawo do sądu jest ograniczone, co jest konsekwencją szczególnych cech dyspozycyjności, a także nadrzędności i podrzędności w stosunkach służbowych. Sprawy awansu funkcjonariusza na wyższe stanowisko służbowe należą do spraw wynikających z podległości służbowej i tym samym na mocy art. 5 pkt 2 p.p.s.a. są wyłączone spod kognicji sądów administracyjnych. Skoro wyłączona jest możliwość kontroli przez sądy administracyjne aktów wydanych w przedmiocie mianowania na stopień, brak jest również podstawy do badania bezczynność w tym przedmiocie (por. postanowienie NSA z dnia 27 kwietnia 2011 r., I OSK 665/11). Wobec powyższego skarga Ł.H. na bezczynność Komendanta Oddziału Straży Granicznej, w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o mianowanie z dnia [...] sierpnia 2020 r. jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.