II FPP 15/13

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący SNSA Tomasz Kolanowski, SNSA Antoni Hanusz, SNSA Sławomir Presnarowicz (spr.), po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi B. K. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt II FSK 397/13 w sprawie ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 11 maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji w sprawie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania. UZASADNIENIE Pismem z dnia 17 października 2013 r. B. K. (dalej: "skarżąca") wniosła skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. (dalej: "SKO") w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji w sprawie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Z akt sprawy wynika, że skarżąca pismem z dnia 29 czerwca 2012 r. wniosła skargę na decyzję SKO z dnia 11 maja 2012 r. nr. [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji w sprawie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Odpowiadając na skargę, pismem z dnia 13 lipca 2012 r., organ wniósł o jej oddalenie. Wyrokiem z dnia 10 października 2012 r. sygn. akt: I SA/Łd 855/12 WSA uchylił zaskarżoną decyzję SKO. W związku z powyższym w dniu 23 listopada 2013 r. organ złożył do WSA skargę kasacyjną od wyżej wymienionego wyroku tegoż sądu. Po otrzymaniu od skarżącej (w dniu 31 grudnia 2013 r.) odpowiedzi na skargę kasacyjną, WSA w dniu 6 lutego 2013 r. przedstawił akta sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Skarżąca zażądała stwierdzenia przewlekłości postępowania i odszkodowania za opieszałość sądu w kwocie 20.000 zł. Podniosła, że w niniejszej sprawie SKO złożyło skargę kasacyjną (od wyroku WSA z 10 października 2013 r., sygn. akt: I SA/Łd 855/12) w dniu 22 listopada 2012 r. Odpowiedź skarżącej na wyżej wymienioną skargę kasacją organu datuje się na 31 grudnia 2012 r. Jak zważyła skarżąca: "Na dzień 17 października 2013 r. – brak wydania wyroku przez sędziów NSA, którzy zastanawiają się nad wydanym już wyrokiem WSA (...)". W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że: "wydany wyrok przez sędziów NSA ma istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy – bezwzględnemu prawu mojej własności, a z tym związane jest płacenie podatku." Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki; Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm., zwanej dalej ustawą). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także charakter sprawy, zachowanie stron, a w szczególności strony, która zarzucała przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2013 r., sygn. akt I FPP 2/13, dostępne w systemie CBOSA na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd, w celu wydania w sprawie rozstrzygnięcia co do istoty uwzględniając charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. W świetle powyższego kryterium trudno uznać, że w niniejszej sprawie doszło do przewlekłości postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Podnieść bowiem należy, że jeśli ustawa nie zawiera żadnych wskazówek co do długości określonych czynności czy stadiów postępowania, należy się odwołać do wiedzy wynikającej z praktyki, orzecznictwa sądów lub przeciętnej długości postępowania w podobnych sprawach (P. Górecki, S. Stachowiak, P. Wiliński. Skarga na przewlekłość postępowania przygotowawczego i sądowego, Komentarz. Lex 2010). Ustalenie zaistnienia przewlekłości postępowania nie jest zależne jedynie od upływu czasu i subiektywnych odczuć skarżącego, a jest wypadkową czynników obiektywnych oraz czasu niezbędnego do podejmowania działań zgodnych z obowiązującymi przepisami przewidującymi prowadzenie określonych procedur. Stosownie do § 39 ust. 1 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2004 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M. P. Nr 11, poz. 176) sprawy wniesione do sądu rozpoznaje się według kolejności wpływu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zasada rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej. Istnieją jednak podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające bądź to wprost z przepisów ustawy, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd, bądź to z przepisów regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy. W świetle § 39 ust. 2 powołanej uchwały w uzasadnionych przypadkach Prezes Izby może zarządzić rozpoznanie sprawy lub określonych spraw poza kolejnością, o której mowa w ust. 1. Wydanie zarządzenia o rozpoznaniu sprawy poza kolejnością jest zatem możliwe, jeżeli strona o to wnioskująca przedstawi powody uzasadniające rozpoznanie sprawy poza kolejnością. W sprawie II FSK 397/13 skarżąca nie złożyła takiego wniosku do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do uczynienia wyjątku od zasady rozpoznawania spraw według kolejności wpływu. Jak już wyżej wskazano, przewlekłość postępowania nie może być oceniana jedynie przez pryzmat upływu czasu. Badanie przewlekłości postępowania obejmuje ocenę terminowości i ocenę prawidłowości działań sądu przy uwzględnieniu obiektywnych przesłanek. Nie wystarczy więc samo wskazanie sztywnego okresu dla dokonania danej czynności, akurat w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie jest on uregulowany, czy też wskazanie zasady szybkości postępowania. Tymczasem skarżąca powołała się wyłącznie na upływ czasu, nie wskazując na jakiekolwiek nieprawidłowości w podejmowanych czynnościach procesowych, co oznacza, że de facto zarzuciła jedynie brak działania w określonym czasie. Skarżąca podniosła, że do dnia 17 października 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny nie wydał wyroku w sprawie skargi kasacyjnej SKO od wyroku WSA z 10 października 2013 r., sygn. akt: I SA/Łd 855/12. Z akt sprawy wynika natomiast, że skarga kasacyjna o jakiej mowa powyżej wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 6 lutego 2012 r. Z danych Sekretariatu Wydziału II Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego - notatka służbowej z dnia 28 listopada 2013 r. sporządzona przez starszego inspektora sądowego – wynika, że obecnie średni okres oczekiwania na rozpoznanie skargi kasacyjnej wynosi 24 miesiące (k. 68). W tej sytuacji stwierdzić należy, że czynności zmierzających do wydania rozstrzygnięcia w sprawie II FSK 397/13 nie cechowała opieszałość i przewlekłość, a okresu oczekiwania na wyznaczenie rozprawy nie można uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Przyjąć zatem należy, że w przypadku skargi kasacyjnej SKO od wyroku WSA z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt: I SA/Łd 855/12 nie doszło do rozpatrywania skargi ponad przeciętną długość postępowania w podobnych sprawach, a co za tym idzie nie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Mając powyższe względy na uwadze na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stwierdzając, że w tym postępowaniu nie można mówić o przewlekłości w rozumieniu przepisów ustawy.