II Kop 19/24

<p>Sygn. akt II Kop 19/24</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p> Dnia 26 lipca 2024 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu, II Wydział Karny</strong> w składzie:</p> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący: sędzia Maciej Olechowski</strong> </p> <p>Protokolant: Edyta Bełczowska</p> <p>rozpoznał sprawę o przeprowadzenie czynności dochodzeniowych na podstawie END</p> <p>z urzędu</p> <p>w przedmiocie wystąpienia do Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Sądem Okręgowym w Tarnobrzegu, a Sądem Rejonowym w Nisku</p> <p>na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 38;art. 38 § 1)">art. 38 § 1 kpk</a> </p> <p> <strong> <!-- -->p o s t a n o w i ł</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w s z c z ą ć</strong> spór kompetencyjny z Sądem Rejonowym w Nisku i akta sprawy przedstawić Sądowi Apelacyjnemu w Rzeszowie celem rozstrzygnięcia sporu.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>W dniu 27 maja 2024 r. do Sądu Okręgowego w Warszawie, Prokurator Okręgowy w Warszawie, przekazał nakaz dochodzeniowy Prokuratury przy Sądzie w Wenecji w sprawie handlu ludźmi, a dotyczący zarządzenia kontroli i utrwalania treści rozmów telefonicznych oraz innych przekazów dotyczących telefonu <span class="anon-block">D. B.</span> zamieszkałego w <span class="anon-block">N.</span>.</p> <p>Sąd Okręgowy w Warszawie postanowieniem z dnia 29 maja 2024 r. w sprawie VIII Kop 138/24 na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 589)">art. 589</a>ze <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (§ 5)">§ 5 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 35;art. 35 § 1)">art. 35 § 1 kpk</a> stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał wniosek do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Nisku. Sąd ten stanął na ugruntowanym stanowisku, że organami wykonującymi Europejskie Nakazy Dochodzeniowe w sprawach dotyczących zarządzenia kontroli i utrwalania treści rozmów telefonicznych oraz treści innych rozmów lub przekazów informacji, w tym korespondencji przesyłanej drogą elektroniczną, są w Polsce sądy rejonowe.</p> <p>Sąd Rejonowy w Nisku po otrzymaniu wniosku do rozpoznania postanowieniem z dnia 26 czerwca 2024 r. w sprawie II Kop 9/24 na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 35;art. 35 § 1)">art. 35 § 1 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 25;art. 25 § 1;art. 25 § 1 pkt. 2)">art. 25 § 1 pkt 2 kpk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 329;art. 329 § 2)">art. 329 § 2 kpk</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 589)">art. 589</a>ze <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (§ 5)">§ 5 kpk</a> stwierdził swoją niewłaściwość rzeczową oraz funkcjonalną i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Tarnobrzegu. Swoje stanowisko Sąd Rejonowy w Nisku oparł na wykładni <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 329;art. 329 § 1)">art. 329 § 1 kpk</a>, zgodnie z którym przewidziane w ustawie czynności w postępowaniu przygotowawczym dokonuje na posiedzeniu sąd powołany do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji i w powiązaniu tego z faktem, iż czynność dochodzeniowe END dotyczy sprawy zorganizowanej grupy przestępczej zajmującej się handlem ludźmi uznał, iż na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 25;art. 25 § 1;art. 25 § 1 pkt. 2)">art. 25 § 1 pkt 2 kpk</a> jest to sprawa zastrzeżona do właściwości sądu okręgowego i przyjmując, że w przyszłości to do Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu może wpłynąć taka sprawa z aktem oskarżenia, to ten Sąd jest właściwy do rozpoznania wniosku przekazanego przez Prokuratora przy Sądzie w Wenecji.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Stanowisko Sądu Rejonowego w Nisku, który na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 329;art. 329 § 1)">art. 329 § 1 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 25;art. 25 § 1;art. 25 § 1 pkt. 2)">art. 25 § 1 pkt 2 kpk</a> przekazał sprawę do rozpoznania do Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu jest nieprawidłowe i nie sposób go zaakceptować.</p> <p>W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że uszło uwadze Sądu Rejonowego w Nisku, że kwestia właściwości o wykonanie END jest wyraźnie uregulowana odrębnymi przepisami niż kwestia właściwości Sądu w postepowaniu przygotowawczym. Okoliczność ta, wynika bowiem stąd, że istotą wykonania END jest pomoc międzynarodowa świadczona przez polski wymiar sprawiedliwości dla odrębnego państwa, w którym to państwie toczy się postępowanie karne i postępowanie to nigdy nie będzie skutkowało skierowaniem aktu oskarżenia do jakiegokolwiek sądu powszechnego w Polsce, czy to sądu rejonowego, czy to sądu okręgowego. Tym samym ustawodawca nie nakazuje w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (rozdział 38 art. 589)">art. 589</a>ze <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 ()">kpk</a> stosować odpowiednio przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (rozdział 38)">Rozdziału 38 kpk</a>, a wręcz przeciwnie w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 237 § 1;rozdział 38 art. 589)">§ 1 art. 589</a>ze wyraźnie wskazano, że w razie wystąpienia państwa członkowskiego Unii Europejskiej, zwanego w niniejszym rozdziale "państwem wydania orzeczenia", o wykonanie europejskiego nakazu dochodzeniowego, zwanego w niniejszym rozdziale "END", postanowienie w przedmiocie jego wykonania wydaje prokurator albo sąd rejonowy, w którego okręgu znajduje się lub może zostać przeprowadzony dowód. Przekazanie kompetencji do orzekania w kwestii wykonania END dotyczącego konkretnych czynności dowodowych sądom rejonowym wynika bowiem ze specyfiki polskiego porządku prawnego i do takiej wykładni tego przepisu skłania również wymowa dwóch kolejnych paragrafów, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (rozdział 38 art. 589)">art. 589</a>ze <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 ()">kpk</a> tj. § 3 i § 4, które przekazują do kompetencji sądu okręgowego dwa rodzaje konkretnych czynności, co sprawia, że wszystkie pozostałe czynności (poza tymi wymienionymi w § 3 i 4 tego przepisu) ma wykonywać sąd rejonowy, niezależnie od tego, do właściwości jakiego sądu przekazał polski ustawodawca dokonanie danej czynności. Co więcej o ile w § 10 art. 589ze <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 ()">kpk</a> wskazano jakie przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (rozdział 26)">Rozdziału 26 kpk</a> stosuje się odpowiednio, to nie wskazano wśród nich przepisu dotyczącego właściwości sądu do wydania decyzji w zakresie kontroli i utrwalania rozmów tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 237;art. 237 § 1)">art. 237 § 1 kpk</a>, na który w swym uzasadnieniu co do właściwości tut. Sądu powołał się Sąd Rejonowy w Nisku.</p> <p>Tym samym w kwestii wykonania END do właściwości sądu okręgowego ustawodawca <em> <!-- -->explicite</em> przekazał wydanie postanowienia w dwóch przypadkach tj. w sytuacji, gdy sąd okręgowy jest właściwy do wydania postanowienia w przedmiocie wykonania END dotyczącego czasowego wydania osoby pozbawionej wolności do państwa wydania orzeczenia w celu przeprowadzenia w tym państwie czynności dochodzeniowej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 589)">art. 589</a>ze <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (§ 3)">§ 3 KPK</a>); oraz w sytuacji, gdy sąd okręgowy jest właściwy do wydania postanowienia w przedmiocie wykonania END dotyczącego czasowego wydania osoby pozbawionej wolności do Rzeczypospolitej Polskiej w celu przeprowadzenia czynności dochodzeniowej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 589)">art. 589</a>ze <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (§ 4)">§ 4 KPK</a>).</p> <p>Innymi słowy organami wykonującymi europejskie nakazy dochodzeniowe są w Polsce: 1) sądy rejonowe na etapie postępowania sądowego, 2) prokuratury okręgowe na etapie postępowania przygotowawczego, oraz niezależnie od etapu postępowania 3) sądy okręgowe w sprawach dotyczących czasowego wydania osoby pozbawionej wolności do państwa wydania orzeczenia bądź do Polski w celu przeprowadzenia czynności dochodzeniowej, 4) <strong> <!-- -->sądy rejonowe w sprawach dotyczących zarządzenia kontroli i utrwalania treści rozmów telefonicznych oraz treści innych rozmów lub przekazów informacji, w tym korespondencji przesyłanej pocztą elektroniczną</strong> (zob. <em> <!-- -->S. Buczma</em>, <em> <!-- -->R. Kierzynka</em>, Europejski nakaz, s. 209), a także 5) sądy okręgowe, gdy ustawa pozostawia do ich wyłącznej kompetencji dokonanie określonej czynność procesowej.</p> <p>Końcowo należy przy tym zasygnalizować, że identyczne stanowisko w powyższym zakresie prezentowane jest w powszechnej praktyce sądów powszechnych, czego przykładem jest orzeczenie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 29 maja 2024 r. w sprawie VIII Kop 138/24.</p> <p>W oparciu o powyższe rozważania Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu uznając się niewłaściwym do orzekania w przedmiotowej sprawie i celem rozstrzygnięcia tego sporu orzekł jak w treści niniejszego postanowienia.</p> </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> <p>odpis postanowienia doręczyć Prokuraturze Okręgowej w Tarnobrzegu.</p> <p> <strong> <!-- -->Sędzia: </strong> </p> </div>