II FZ 564/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia del. WSA Sławomir Presnarowicz po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 1682/08 w zakresie prawa pomocy dotyczącego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. K. na interpretację Ministra Finansów (organ upoważniony: Dyrektor Izby Skarbowej w W.) z dnia 26 lutego 2008 r. nr ... w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 9 października 2008 r., sygn. akt lII SA/Wa 1682/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zwany dalej WSA, odmówił P. K. przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na interpretację Ministra Finansów z dnia 26 lutego 2008 r., nr ... w przedmiocie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. Podstawą prawną powyższego orzeczenia WSA był art. 243, art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. ), określanej dalej, jako p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynikało, że pismem datowanym na dzień 19 maja 2008 r. P.K., dalej jako skarżący w niniejszej sprawie, wniósł skargę na interpretację Ministra Finansów z dnia 26 lutego 2008 r. W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 26 czerwca 2008 r. do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z oświadczeń złożonych przez wnioskodawcę wynika, iż prowadzi on samodzielnie gospodarstwo. Skarżący do swojego majątku zaliczył - dom w budowie, - udziału w mieszkaniu o pow. 58 m 2, ok. 110 ha nieruchomości rolnej (w tym 9,5 ha - szklarnie), ok. 5 ha - lasy i łąki. Ponadto wnioskodawca oświadczył, iż posiada ok. 3.000.000 zł oszczędności, są to środki przeznaczone na prowadzoną działalność (opał, nawozy itp. - do końca roku środki te zostaną wydatkowane). Wskazał również, że posiada samochód osobowy BMW, mercedesa sprintera, samochód ciężarowy, wyposażenie szklarni, wózki widłowe, kotły, dozownie. Skarżący poinformował, że posiada zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów wysokości ok. 5.000.000 zł. Z kolei jego dochód miesięczny brutto z tytułu prowadzonej działalności wynosi 24.578,70 zł. W dniu 14 lipca 2008 r. do Sądu wpłynęły dodatkowe dokumenty tj. zeznanie PIT-36 za 2007 r. oraz kopie umów kredytowych. Skarżący nie nadesłał natomiast wyciągów z rachunków bankowych, ani nie przedstawił zestawienia miesięcznych dochodów i wydatków. Mając na uwadze powyżej przedstawiony stan faktyczny, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2008 r., odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. We wniesionym w terminie sprzeciwie skarżący zarzucił, że referendarz sądowy eksponuje zgromadzone przez niego oszczędności, pomijając całkowicie, iż są to oszczędności przeznaczone na prowadzoną działalność i obsługę zaciągniętych kredytów. Pominął natomiast fakt, iż niekorzystna dla niego interpretacja Ministra Finansów doprowadzi do znacznego obciążenia go pod względem finansowym, a w związku z tym wymusza konieczność zabezpieczenia środków na zapłatę nienależnego, jego zdaniem, podatku. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia WSA między innymi zauważał, że z oświadczeń złożonych przez wnioskodawcę wynika, iż prowadzi działalność gospodarczą, z tytułu której uzyskuje bardzo duże dochody. Z zeznania PIT-36 należy wnosić, iż w 2007 r. wnioskodawca osiągnął dochód z tytułu prowadzonej działalności w wysokości 294.944,44 zł. Zgodnie natomiast z oświadczeniem skarżącego, jego miesięczny dochód brutto wynosi 24.578,70 zł. Ponadto wnioskodawca posiada bardzo duży majątek ruchomy i nieruchomy w tym m.in. - dom w budowie, - udziału w mieszkaniu o pow. 58 m 2, ok. 110 ha nieruchomości rolnej (w tym 9,5 ha - szklarnie), samochód osobowy BMW, mercedesa sprintera, samochód ciężarowy, wyposażenie szklarni, wózki widłowe, kotły, dozownie. W przedmiotowej sprawie podnoszono, że jedynym kosztem na obecnym etapie postępowania jest koszt wpisu od skargi w kwocie 200 zł. Po przeanalizowaniu wniosku skarżącego oraz złożonych informacji dotyczących sytuacji finansowej WSA stwierdził, że przesłanki będące warunkiem niezbędnym do zwolnienia od kosztów sądowych nie mają zastosowania w odniesieniu do skarżącego. Na powyższe postanowienie, P.K. złożył zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego zmianę i przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu między innymi wskazywał, że istota sporu sprowadza się nie tylko do ustalenia, czy skarżący jest w stanie zaoszczędzić 200 zł i wydatkować ją na koszty niniejszego postępowania, ale przede wszystkim do ustalenia zasadności takiego obciążenia go takimi kosztami. Podkreślał ponadto skarżący, że niekorzystna dla niego interpretacja finansowa, wyrządzi mu znaczną szkodę majątkową. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do regulacji z art. 245 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 tejże ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykładnia wyżej przytoczonych przepisów prawa wskazuje, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. To strona winna wykazać, iż znajduje się w takim położeniu, iż nie jest w stanie wyłożyć niezbędnych kosztów postępowania, i że w tej mierze uzasadniona jest pomoc Państwa. Przepisy dotyczące prawa pomocy nie zawierają wyczerpującego katalogu danych, które wnioskodawca powinien przedstawić składając wniosek o przyznanie tego prawa. Zgodnie jednak z art. 252 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Zatem wniosek ten powinien obejmować dane, umożliwiające rzetelną ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, iż WSA właściwie ocenił wniosek skarżącego. Słusznie Sąd administracyjny I instancji podkreślał, że to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący wzywany, nie załączył wyciągu bankowego z konta bieżącego, na które otrzymuje wynagrodzenie ze stosunku pracy. W tej sytuacji zasadnie podkreślał WSA, że skoro skarżący nie dostrzega potrzeby wszechstronnego naświetlenia swojej rzeczywistej sytuacji materialnej, nie wykazuje się w tym zakresie stosowną inicjatywą, udostępnia niektóre tylko istotne dla kompleksowej oceny sprawy dokumenty, to WSA nie miał obowiązku żądania dalszego uzupełniania wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia i dokumenty. Do WSA, nie należy bowiem prowadzenie dochodzenia, co do faktycznego stanu majątkowego skarżącego. W najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego akcentuje się, iż to na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy ( zob. postanowienia NSA: z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05; z dnia 18 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1510/04; z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04; z dnia 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 146/04 - nie publikowane ). Odpowiadając na zarzut skarżącego należy zauważyć, że sama interpretacja finansowa, nawet niekorzystna dla niego, nie wyrządzi mu jakiejkolwiek szkody majątkowej. Dopiero ewentualne niezastosowanie się do przedmiotowej interpretacji ( bo wnioskodawca nie ma obowiązku zastosowania się do niej ), może mieć określone konsekwencje prawno-finansowe. Mając na uwadze powyższe wywody Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia unormowań będących podstawą prawną do wydania zaskarżonego orzeczenia WSA. Z przytoczonych powyżej powodów, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, mając na uwadze art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. ).