II SA/Ke 435/17

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2017r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego A. C. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych- tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. UZASADNIENIE II SA/Ke 435/17 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach po rozpatrzeniu odwołania M. S., na podstawie art. 138 § 1 kpa utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Starosty Kieleckiego z 27 marca 2017 r. orzekającą o zatrzymaniu ww. prawa jazdy kat. B, nr [...] od dnia, w którym decyzja ta stanie się ostateczna, do dnia przesłania przez organ właściwy dłużnika wniosku o uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. W uzasadnieniu SKO wskazało, że podstawę wydania decyzji organu I instancji stanowił art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W dniu 8 marca 2017 r. Starosta Kielecki otrzymał wniosek Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. o zatrzymanie prawa jazdy, do którego załączono decyzję z 15 lutego 2017 r. o uznaniu skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W złożonym odwołaniu M. S. podniósł, że 24 marca 2017 r. w Sądzie Rejonowym w K. złożył pozew o zaprzeczenie ojcostwa, a alimenty, które jest zobowiązany płacić, dotyczą nie jego dziecka. Dodał, że z powodu zaburzeń neurologicznych nie był w stanie wcześniej dochodzić swoich praw w sądzie. Zatem niesłuszne jest odbieranie prawa jazdy za alimenty, których nie powinien płacić. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym SKO ustaliło, że wnioskiem z 2 marca 2017 r. Wójt Gminy Ł. zwrócił się do Starosty Kieleckiego o zatrzymanie skarżącemu prawa jazdy, powołując jako podstawę wniosku art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że 15 listopada 2016 r. wezwał skarżącego z zamiarem przeprowadzenia wywiadu oraz odebrania oświadczenia majątkowego, którego dłużnik nie podjął. Kolejne wezwanie odebrał w dniu 20 grudnia 2016 r., jednakże nie stawił się w wyznaczonym terminie. Skierowano również przeciwko skarżącemu wniosek o ściganie za przestępstwo z art. 209 § 1 kk. Do wniosku Wójt Gminy Ł. załączył dokumenty uzasadniające wniosek o zatrzymanie prawa jazdy, w tym ostateczną decyzję z 15 lutego 2017 r. o uznaniu M. S. za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Z treści tej decyzji wynika, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte z uwagi na to, że skarżący nie stawił się i nie złożył oświadczenia majątkowego pomimo dwukrotnego wezwania. W uzasadnieniu wskazano także, że bezpośrednio przed wydaniem decyzji w okresie ostatnich 6 miesięcy strona nie dokonała wpłat w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów tytułem spłaty zadłużenia. Skarżący nie wniósł odwołania od tej decyzji. SKO podniosło, że skarżący miał możliwość, już na etapie prowadzonej sprawy o uznanie za dłużnika uchylającego się od alimentów, do brania czynnego udziału w postępowaniu prowadzonym w tej sprawie, w tym do złożenia wyjaśnień i dokumentów. Miał też prawo do złożenia odwołania od decyzji uznającej go za uchylającego się od alimentów, jednak z tego prawa nie skorzystał. Kolegium zwróciło uwagę, że w zawiadomieniu z 10 marca 2017 r. organ I instancji poinformował stronę o wszczęciu postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy, oraz o przysługującym prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Zawiadomienie zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 16 marca 2017 r. Tymczasem również na etapie prowadzonego postępowania o zatrzymanie prawa jazdy skarżący nie wykazał jakiejkolwiek aktywności, a więc nie poczynił starań, by zapobiec zatrzymaniu prawa jazdy. SKO wskazało, że z art. 5 ust. 3b i 5 ustawy wynika, że starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy tylko wówczas, gdy spełnione zostaną dwie przesłanki tj. wydanie ostatecznej decyzji o uznaniu za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oraz wystąpienie przez organ właściwy dłużnika z wnioskiem do starosty o zatrzymanie prawa jazdy. Decyzja wydana na podstawie art. 5 ust. 5 jest decyzją o charakterze związanym co oznacza, że organ wydając ją nie ma żadnej możliwości innego rozstrzygnięcia sprawy, jak tylko wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Organ odwoławczy zauważył, że art. 5 ust. 3b i 5 ustawy w sposób nie budzący wątpliwości stanowi, że jedyną przesłanką podlegającą badaniu w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy jest wydanie ostatecznej decyzji o uznaniu danej osoby za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Organ nie może ponownie weryfikować sytuacji materialnej i osobistej dłużnika, skoro tego rodzaju okoliczności powinny być uprzednio ustalone w odrębnym postępowaniu. Kolegium wyjaśniło, że żaden przepis nie pozwala organom orzekającym w badanej sprawie na ocenę, na ile ostateczna decyzja uznająca stronę za dłużnika alimentacyjnego jest prawidłowa. Brak jest podstaw do oceny, czy skarżący płacił alimenty albo z jakich powodów w całości tych alimentów nie uiszczał. Zatem okoliczności, na jakie skarżący powołał się w odwołaniu, nie mogły mieć wpływu na sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy dotyczącej zatrzymania prawa jazdy. Skargę na decyzję z 13 czerwca 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł M. S. (z uwagi na błędne oznaczenie zaskarżonej decyzji przedmiot skargi sprecyzował pismem z 1 sierpnia 2017 r. - k. 20 akt sądowych). Podniósł, że nie uniemożliwiał przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, a pracownicy nachodzą go z policją, bez nakazu, bez legitymacji. Jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy w Ł. Nie odmówił podpisania oświadczenia majątkowego, nie proponowano mu też żadnych prac interwencyjnych ani społeczno-użytecznych, robót publicznych ani prac na zasadach robót publicznych, udziału w szkoleniach, ani stażu lub przygotowania zawodowego. Skarżący wskazał, że nie uchyla się od płacenia alimentów ponieważ utrzymuje się sam, posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, ciągle się leczy. Przeszedł ciężki wypadek w 2000 r. Pracował w 2015 r. i 2016 r., obecnie nie pracuje, utrzymuje się z zasiłku stałego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach w dniu 29 listopada 2017 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał jego stanowisko wyrażone w piśmie z 1 sierpnia 2017 r., że wniesiona skarga skierowana została przeciwko decyzji z 13 czerwca 2017 r. w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, ale zawiera również odwołanie od decyzji organu I instancji – Wójta Gminy Ł. z dnia 15 lutego 2017 r. o uznaniu skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W związku z tym złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od tej decyzji. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz zarzucił, że w sprawie były składane pisma świadczące o tym, że skarżący wnosił o zawieszenie postępowania z uwagi na trwający proces o zaprzeczenie ojcostwa i nie rozpoznanie tego wniosku mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pełnomocnik wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania tego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja utrzymująca w mocy decyzję orzekającą o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy, wydaną na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2017 r., poz. 489 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Stosownie do art. 5 ust. 3b pkt 2 ustawy, jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych (podjęta w oparciu o art. 5 ust. 3a) stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika po uzyskaniu z centralnej ewidencji kierowców informacji, że dłużnik alimentacyjny posiada uprawnienie do kierowania pojazdami, kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego wraz z odpisem tej decyzji. Wreszcie zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy, stanowiącym podstawę zaskarżonej decyzji, na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Z powołanego art. 5 ust. 3b i 5 ustawy wynika, że starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy tylko wówczas, gdy spełnione zostaną dwie przesłanki. Pierwszą z nich jest wydanie ostatecznej decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Drugą przesłanką jest wystąpienie przez organ właściwy dłużnika z wnioskiem do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu. Decyzja wydana na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy jest decyzją o charakterze związanym, co oznacza, że organ nie ma żadnej możliwości innego rozstrzygnięcia sprawy jak tylko wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Tym samym w sprawie, w której skarżący wniósł skargę, żaden z organów nie mógł badać okoliczności uznania go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, ponieważ były one związane z ostateczną decyzją Wójta Gminy Ł. z dnia 15 lutego 2017 r. o uznaniu skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oraz z wnioskiem o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu (por. wyrok NSA z dnia 14 października 2016 r. sygn. akt I OSK 287/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Tym samym, skoro z akt sprawy wynika, że decyzja z 15 lutego 2017 r. stała się ostateczna i zarazem wnioskiem z dnia 2 marca 2017 r., działając na podstawie art. 5 ust. 3b ustawy, Wójt Gminy Ł. wniósł o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu M. S., to Starosta Kielecki zobowiązany był zastosować art. 5 ust. 5 ustawy, a Kolegium zasadnie decyzję organu I instancji utrzymało w mocy. Ze wskazanych wyżej przyczyn brak było podstaw do badania przez Sąd podniesionych w skardze okoliczności dotyczących zasadności uznania skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, albowiem były one przedmiotem badania w postępowaniu zakończonym decyzją z 15 lutego 2017 r. Oddalając na rozprawie w dniu 29 listopada 2017 r. wniosek o zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z 15 lutego 2017 r., Sąd miał na uwadze, że samo złożenie takiego wniosku (przesłanego zresztą do rozpatrzenia przez właściwy organ administracji) nie zmienia faktu, że decyzja o uznaniu skarżącego za osobę uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych jest ostateczna. Poza sporem pozostaje, że przymiot taki cechował ją zarówno w dniu wydania zaskarżonej decyzji, tj. 13 czerwca 2017 r. jak i w dacie orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie. Tym samym nie sposób uznać, że okoliczność złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji z 15 lutego 2017 r., stanowi w toczącym się postępowaniu sądowym przesłankę z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z tych samych przyczyn Sąd uznał za nieuzasadniony zarzut podniesiony przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie w dniu 29 listopada 2017 r., że w postępowaniu administracyjnym składane były pisma świadczące o tym, że M. S. wnosił o zawieszenie postępowania z uwagi na trwający proces o zaprzeczenie ojcostwa i nierozpoznanie tego wniosku mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nawet jeśliby potraktować odwołanie od decyzji I instancji oraz pismo z 21 marca 2017 r. (k. 24 akt administracyjnych) za wnioski o zawieszenie postępowania administracyjnego, to trudno uznać, że postępowanie o zaprzeczenie ojcostwa tamowało możliwość rozpoznania niniejszej sprawy, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Wydanie decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, z uwagi na jej związany charakter i omówioną już wyżej treść art. 5 ust. 5 ustawy, nie zależało bowiem w żadnym razie od rozstrzygnięcia sprawy z powództwa M. S. o zaprzeczenie ojcostwa i sprawa ta nie stanowiła zagadnienia wstępnego, czego wymaga art. 97 § 1 pkt 4 kpa, aby organ mógł zawiesić postępowanie administracyjne. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Orzeczenie w pkt II oparto na art. 250 p.p.s.a. oraz § 4 ust. 1 w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2016, poz. 1715). Przyznając te koszty Sąd miał na uwadze oświadczenie radcy A. C. z 28 września 2017 r., z którego wynika, że nie jest ona płatnikiem podatku VAT (§ 4 pkt 3 rozporządzenia).