I FZ 464/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Stanik, , , po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia O. Sp. z o.o. z/s w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 września 2012 r. sygn. akt I SA/Wr 268/12 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi O. Sp. z o.o. z/s w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 16 grudnia 2011 r. nr ... w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące sierpień-grudzień 2005 r. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Sygn. I FZ 464/12 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 03.09.2012r., sygn. akt I SA/Wr 268/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił O. sp. z o.o. w W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W motywach orzeczenia Sąd podał, że spółka w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia 500 zł tytułem wpisu sądowego od skargi, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. W jego uzasadnieniu podała, że Urząd Skarbowy w W. zablokował jej rachunek bankowy. Sąd podniósł również, że w oświadczeniu o majątku i dochodach wnioskodawca wskazał następujące kwoty: 52.000 zł jako wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych; 5.229 zł jako wartość jej środków trwałych oraz (-) 1.752.831,88 zł jako stan rachunku bankowego prowadzonego w Kredyt Banku SA. W rubryce odnoszącej się do wartości zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu wnioskodawca oświadczył, że na dzień złożenia wniosku bilans za ostatni rok obrotowy nie został sporządzony. Ponadto podał, że wskazany stan rachunku bankowego stanowi kwotę zablokowaną przez urząd skarbowy. Sąd podkreślił, że z dokumentów przesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że w 2011 r. wnioskodawca nie uzyskał żadnego przychodu (deklaracja CIT-8), natomiast w lutym, marcu i kwietniu 2012 r. dokonał dostawy towarów i świadczył usługi o wartości odpowiednio 226.710 zł, 111.937 zł i 173.391 zł oraz nabył towary i usługi o wartości odpowiednio 116.161 zł, 83.807 zł i 173.391 zł. Wnioskodawca przesłał również rachunek zysków i strat za lata 2007 i 2008, bilans za rok 2008 oraz wydruk z dnia 08.06.2012 r. stanowiący listę blokad na rachunku bankowym dokonanych w okresie od 08.03.2010 r. do 22.12.2011 r. z tytułu zajęć sądowych i administracyjnych. Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca nie przedłożył natomiast szczegółowych wyciągów z rachunków bankowych, kserokopii dokumentów potwierdzających prowadzenie egzekucji z majątku spółki, bilansu oraz rachunku zysków i strat za ostatni rok obrotowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał na treść art. 245 § 1, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 199 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - dalej "Ppsa" i podkreślił, że przytoczone we wniosku okoliczności jak i przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie oraz że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne, leży po jej stronie. Mając na uwadze powyższe i po ocenie przedstawionego przez skarżącą spółkę materiału dowodowego Sąd uznał, iż złożony przez nią wniosek o przyznanie prawa pomocy na uwzględnienie nie zasługuje. W ocenie Sądu, spółka nie wykazała, że nie jest zdolna wygospodarować dostatecznych środków na opłacenie należnych w sprawie kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 500 zł. Przedstawione przez skarżącą dokumenty i złożone oświadczenia nie pozwalają bowiem w ocenie Sądu na dokonanie analizy jej rzeczywistych możliwości płatniczych z tego względu, że nie wykonała ona w pełni wezwania referendarza sądowego wydanego w trybie art. 255 Ppsa. Sad podkreślił, że z akt sprawy wynikało, iż skarżąca nie przedłożyła bilansu i rachunków zysków i strat za ostatni rok obrotowy (2011), szczegółowych wyciągów z rachunku bankowego oraz dokumentów, z których wynika prowadzenie egzekucji w stosunku do majątku skarżącej spółki. W treści wniosku skarżąca spółka ograniczyła się natomiast jedynie do przedstawienia takich danych, które mogły świadczyć o jej złym stanie majątkowym i braku środków pozwalających na uiszczenie kosztów sądowych, w szczególności do zablokowania rachunku bankowego przez urząd skarbowy. Sąd zauważył, że z przedłożonych do akt sprawy deklaracji VAT-7 wynikało, iż skarżąca spółka prowadzi działalność gospodarczą, co niewątpliwie świadczy o poprawie jej sytuacji ekonomicznej w porównaniu z rokiem 2011, w którym nie uzyskała żadnego przychodu. Owe deklaracje VAT-7 za miesiące luty, marzec i kwiecień 2012 r. wskazywały bowiem, że skarżąca spółka osiągnęła przychody z tytułu dostawy towarów i usług w łącznej kwocie 512.038 zł. Z powyższego wynikało natomiast, że podkreślany przez skarżącą spółkę fakt dokonania na jej rachunku bankowym blokad nie utrudnia prowadzenia przez nią działalności gospodarczej w stopniu, który uniemożliwiałby jej wygospodarowanie środków koniecznych do uiszczenia kosztów sądowych. W złożonym na powyższe postanowienie zażaleniu spółka wniosła o jego zmianę poprzez przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu zarzucono, że Sąd pierwszej instancji oparł się na błędnym ustaleniu, iż wnioskodawczyni – wbrew żądaniu Sądu – nie przedłożyła wystarczających dowodów na poparcie swego wniosku. Zdaniem spółki dostarczone Sądowi dowody są oczywiście wystarczające do przyznania prawa pomocy. Bezzasadnym jest tym samym twierdzenie o niekompletności dokumentacji. Spółka podniosła, że przy tak arbitralnym sposobie ocenienia dowodów niemalże zawsze można wskazać, że czegoś w dokumentacji brakuje. Tymczasem prawo pomocy nie może być sprowadzone do absurdu, bowiem z gwarancji procesowej zmienia się w iluzję tej gwarancji. Zdaniem strony skarżącej WSA we Wrocławiu sprowadził swój wywód do tezy, że w interesie Państwa nie jest udzielanie prawa pomocy, a przedsiębiorca powinien sam zapewnić środki na funkcjonowanie działalności gospodarczej. Zgadzając się co do zasady z taką tezą Spółka wskazała, że nie jest w stanie opłacić kosztów związanych z postępowaniem, zaś pozbawienie jej prawa pomocy w zasadzie jest pozbawieniem jej prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom skarżącej przedstawionym w zażaleniu należy zaaprobować stanowisko Sądu I instancji, że spółka nie wykazała, iż jej sytuacja finansowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy, a przedstawione przez nią dokumenty są wybrane tendencyjnie. Orzekając w analogicznym stanie faktycznym i prawnym w postępowaniu wszczętym wskutek analogicznego wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 05.11.2012r., sygn. II FZ 914/12, publ. w bazie http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na fakt, iż jedyną i słuszną przyczyną oddalenia wniosku spółki był brak współpracy z jej strony w zakresie ustalenia jej rzeczywistych możliwości finansowych. Za nieporozumienie uznał natomiast posługiwanie się argumentami o iluzji gwarancji procesowych zapewnianych poprzez instytucję prawa pomocy. W powołanym orzeczeniu NSA stwierdził, że strona z własnej winy uniemożliwiła rzetelną ocenę jej sytuacji majątkowej, czym w konsekwencji przyczyniła się do odmowy przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Mając na uwadze fakt, że szczegółowa argumentacja tut. Sądu przedstawiona w sprawie II FZ 914/12 jest stronie doskonale znana, NSA w składzie niniejszym uznał jej ponowne przytaczanie za bezcelowe. Dodać należało jedynie, że argumentacja ta miała w rozpoznawanej sprawie pełne zastosowanie i zasługiwała na całkowitą akceptację. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji.