III FNP 3/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski (sprawozdawca), Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia WSA (del.) Alicja Polańska, po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi H. S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2022 r., sygn. akt III FZ 94/22, w przedmiocie oddalenia zażalenia H. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 571/20, w przedmiocie odrzucenia skargi, w sprawie ze skargi H. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 31 grudnia 2019 r., nr 1401-IEW2.4120.25.2019.6.JR, w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia: 1) odrzucić skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia, 2) sprostować z urzędu oczywistą omyłkę pisarską zawartą w rubrum sentencji postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 kwietnia 2022 r., sygn. akt III FZ 94/22, w ten sposób, że w miejsce słów "1401-IEW2.4140.25.2019.6.JR" wpisać prawidłowo "1401-IEW2.4120.25.2019.6.JR". UZASADNIENIE Postanowieniem z 13 kwietnia 2022 r., sygn. akt III FZ 94/22, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie H. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 571/20, w przedmiocie odrzucenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 31 grudnia 2019 r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Pismem z 27 lipca 2022 r. skarżący wniósł osobiście sporządzoną skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wskazanego powyżej orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia podlegała odrzuceniu wobec niespełnienia wymogów formalnych. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w myśl art. 285l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ‒ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w przypadkach nieuregulowanych przepisami działu dotyczącego skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia do postępowania wywołanego jej wniesieniem stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Jednym z przepisów, który znajduje odpowiednie zastosowanie do wskazanego środka zaskarżenia, jest art. 175 § 1 p.p.s.a wprowadzający przymus adwokacko-radcowski. Powyższe oznacza, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia musi być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika. Niespełnienie tego wymogu prowadzi do jej odrzucenia zgodnie z sankcją zawartą w art. 285f § 3 p.p.s.a., bez możliwości prowadzenia postępowania sanacyjnego wobec materialnoprawnego charakteru tego wymogu. W rozpoznawanej sprawie skarga została sporządzona i osobiście podpisana przez skarżącego, który nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 175 p.p.s.a., co stanowiło wystarczającą podstawę do jej odrzucenia. W dalszej kolejności raczy się zauważyć, że stosownie do art. 285e § 1 p.p.s.a. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia winna zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem zakresu zaskarżenia (pkt 1), przytoczenie jej podstaw oraz ich uzasadnienie (pkt 2), wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne (pkt 3), uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy (pkt 4), wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, a ponadto - gdy skargę wniesiono przy zastosowaniu art. 285a § 2 p.p.s.a. - że występuje wyjątkowy przypadek uzasadniający jej wniesienie (pkt 5), oraz wniosek o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem (pkt 6). Wobec sformalizowanego charakteru omawianego środka zaskarżenia wszystkie wyszczególnione wymagania są samoistne, niezależne i nie mogą być nawzajem zastępowane ani pomijane (postanowienie SN z 25 sierpnia 2010 r., II BU 2/10; postanowienie NSA z 11 lipca 2012 r., II FNP 7/12; postanowienia NSA z 15 grudnia 2021 r., III FNP 3/21 i III FNP 4/21), zaś jakiekolwiek braki w omawianym zakresie, podobnie jak w przypadku niespełnienie wymogu przymusu adwokacko-radcowskiego, nie podlegają uzupełnieniu w wyniku wezwania przewodniczącego, z wyjątkiem uchybień co do wymogów właściwych dla każdego pisma w postępowaniu (art. 285h § 1 p.p.s.a.). Poddana badaniu w niniejszym postępowaniu skarga większości wskazanych wymogów konstrukcyjnych nie spełnia. W jej treści nie określono zakresu zaskarżenia, co pozostaje wymogiem aktualnym również w przypadku skarg odnoszących się do orzeczeń oddalających skargę czy zażalenie inicjujące postępowanie sądowoadministracyjne w określonym zakresie. Chodzi o wyraźne wskazanie, w jakiej części strona upatruje niezgodności z prawem danego wyroku czy postanowienia, w sposób skorelowany następnie z wywodami uzasadnienia tej skargi. Nie został również spełniony warunek uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody spowodowanej wydaniem orzeczenia, którego dotyczy. Uprawdopodobnienie nie jest poddane ścisłym regułom dowodzenia, niemniej musi zachować walor wiarygodności w świetle reguł logiki i doświadczenia życiowego. Konieczne jest wskazanie czasu wyrządzenia szkody, jej postaci oraz związku przyczynowego między wystąpieniem uszczerbku a wydaniem orzeczenia, czego w rozpoznawanej sprawie zabrakło. Należy również zauważyć, że środek zaskarżenia analizowany w sprawie dotyczy orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, od którego taka skarga co do zasady nie przysługuje. Przesłanką warunkującą dopuszczalność jej wniesienia w przypadku tego typu orzeczeń jest rażące naruszenie prawa Unii Europejskiej, a brak powołania się na uchybienia przepisom unijnym czyni taką skargę niedopuszczalną. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku strony o zmianę charakteru posiedzenia. Jak wynika z wywodów zaprezentowanych powyższej, skarga inicjująca postępowanie w przedmiocie stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia tutejszego Sądu z przyczyn formalnych, w szczególności wobec braku zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego, podlegała odrzuceniu bez jej merytorycznego rozpoznania, toteż okoliczności podnoszone przez skarżącego w piśmie z 4 listopada 2022 r. nie uzasadniały zmiany formy posiedzenia z niejawnego na jawne. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 285f § 3 i art. 285h § 1 p.p.s.a. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego podlegała odrzuceniu. W rubrum sentencji postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 kwietnia 2022 r., sygn. akt III FZ 94/22, wskazano błędny numer decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie będącej substratem zaskarżenia w sprawie. W związku z powyższym słowa "1401-IEW2.4140.25.2019.6.JR" należało zastąpić słowami "1401-IEW2.4120.25.2019.6.JR". Na podstawie art. 156 § 1 i 2 w zw. z art. 166 w zw. z art. 193 p.p.s.a. wskazaną niedokładność Naczelny Sąd Administracyjny potraktował jako omyłkę o oczywistym charakterze wymagającą sprostowania, toteż postanowił, jak w sentencji rozstrzygnięcia.