II FZ 627/17

SENTENCJA Dnia 1 grudnia 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Jerzy Płusa po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 lipca 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 1408/15 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 19 marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 lipca 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 1408/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił S. sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej jako "Spółka") przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Przedstawiając w uzasadnieniu postanowienia stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że w odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III z dnia 20 kwietnia 2017 r. wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 13 października 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł na postanowienie tut. Sądu z dnia 19 września 2016 r., pismem z dnia 4 maja 2017 r. Spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W nadesłanym w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego formularzu PPPr wyjaśniła, że w wyniku działań Urzędu Skarbowego w Z. oraz Urzędu Kontroli Skarbowej w K., zablokowano jej wszystkie konta bankowe, uniemożliwiając tym samym pozyskanie i dysponowanie środkami pieniężnymi. Zaznaczyła, że powyższe uniemożliwia jej wniesienie wpisu sądowego od skargi. Podniosła, że komornicy zajęli również jej wszystkie środki ruchome. Ze złożonego przez Spółkę oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że jej kapitał zakładowy wynosi 6 000 000 zł, a wartość środków trwałych 448 672,96 zł. W ostatnim roku obrotowym Spółka poniosła stratę w wysokości 56 585,17 zł. Ponadto Spółka stwierdziła, że żądane dokumenty obrazujące jej sytuację majątkową nie będą stanowiły informacji o możliwości zapłaty żądanej kwoty. Wystosowane do niej wezwanie uznała za fikcję, która ma uzasadnić odmowę przyznania jej prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2017 r. referendarz sądowy odmówił Spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pismem z dnia 13 czerwca 2017 r. Spółka złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia, wnosząc o jego uchylenie i zwolnienie jej od kosztów sądowych. We wskazanym na wstępie postanowieniu Sąd uznał, że Spółka nie wykazała istnienia przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", gdyż nie podjęła rzeczywistej próby przekazania pełnej dokumentacji finansowej i wykazania własnej kondycji majątkowej. Spółka nie nadesłała żadnych dokumentów ani tych dotyczących aktualnej sytuacji finansowej, ani dotyczących lat ubiegłych. Brak podstawowych informacji o przychodach, majątku i działalności Spółki za lata 2015-2016 uniemożliwił Sądowi ocenę jej sytuacji finansowej, z uwzględnieniem rozmiarów prowadzonej działalności gospodarczej i ewentualnej możliwości zabezpieczenia środków na poczet kosztów związanych z prowadzeniem sporów sądowych. W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka wniosła o jego uchylenie i zwolnienie od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie pozbawione jest usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., wnioskodawca powinien wykazać, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż nie jest w stanie pokryć kosztów procesu we własnym zakresie. Wskazany przepis stanowi odstępstwo od zawartej w art. 199 P.p.s.a. generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego przez jego strony. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia zastosowanie wyjątku od tej zasady. W przypadku prawa pomocy mamy do czynienia z pomocą budżetu państwa osobom, które z uwagi na trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść kosztów postępowania. Ze względu na powyższe, jak prawidłowo wskazał Sąd pierwszej instancji, to na Spółce ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek pełnego i rzetelnego opisania oraz udokumentowania swojej sytuacji materialnej. Tylko bowiem w przypadku dysponowania wszystkimi informacjami dotyczącymi tych kwestii sąd może rozważyć, czy zostały spełnione przesłanki przyznania prawa pomocy przewidziane w art. 246 P.p.s.a. W analizowanej sprawie Spółka poza swoim oświadczeniem nie przedłożyła do wglądu jakichkolwiek dokumentów obrazujących jej sytuację materialną. Pomimo skierowanego do niej wezwania nie udokumentowała swojej sytuacji majątkowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął zatem, że Spółka nie wykazała, że spełnia przesłanki, o których mowa w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., tzn. że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.