II SA/Op 246/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik - spr. po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Burmistrza Strzelec Opolskich z dnia 4 lutego 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia odrzucić skargę. UZASADNIENIE Burmistrz Strzelec Opolskich postanowieniem z dnia 4 lutego 2020 r., nr [...], na skutek wniosku A. D., odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przyznanych decyzją z dnia 6 września 2013 r., nr [...], świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie od dnia 1 października 2013 r. do dnia 30 września 2014 r., dla J. D. Z pouczenia zawartego we wskazanym postanowieniu wynika, że stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia przysługiwało prawo wniesienia zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia. Pismem procesowym z dnia 26 lutego 2020 r., A. D. (zwany dalej także: "skarżącym") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę, między innymi, na powyższe postanowienie. Skarga ta była początkowo zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Op 106/20 (por. k-2 akt sądowych). Następnie, na skutek zarządzenia z dnia 26 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Op 106/20, ze skargi tej została wyłączona do odrębnego postępowania, skarga na postanowienie Burmistrza Strzelec Opolskich z dnia 4 lutego 2020 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wyłączona skarga zarejestrowana została pod sygn. akt głównych II SA/Op 246/20 i stanowi przedmiot niniejszego postanowienia. Z kolei, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w tej wyłączonej sprawie został zarejestrowany pod odrębną sygn. akt II SPP/Op 67/20, stanowiąc załącznik do akt głównych. Prawomocnym postanowieniem z dnia 18 listopada 2020 r., sygn. akt II SPP/Op 67/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.) – zwanej dalej: "p.p.s.a." Sąd uznał, że skarga wniesiona przez A. D. na postanowienie Burmistrza Strzelec Opolskich z dnia 4 lutego 2020 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jest niedopuszczalna. Tym samym zaistniały przesłanki do odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy w sprawie. W odpowiedzi na skargę udzielonej pismem z dnia 24 września 2020 r., działający z upoważnienia Burmistrza Strzelec Opolskich, Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Strzelcach Opolskich, wniósł o jej oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę A. D. na postanowienie Burmistrza Strzelec Opolskich z dnia 4 lutego 2020 r., nr [...], należało odrzucić. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. (pkt 5a) oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). Oceniając dopuszczalność wniesionej skargi wskazać należy, że jest ona niedopuszczalna z innych przyczyn (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.), gdyż skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia na drodze administracyjnej. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., warunkiem dopuszczalności skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Wyczerpanie środków zaskarżenia, o których mowa w przywołanym wyżej art. 52 § 2 p.p.s.a. przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu. Obowiązek ten wynika z założenia, że Sąd nie wyręcza organów administracji wyższego stopnia i nie narusza podstawowej zasady dwuinstancyjności postępowania. Zasada dwuinstancyjności daje natomiast stronie prawo domagania się dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy przez dwa różne organy administrujące. Rangę tej zasady potwierdza art. 78 Konstytucji RP, w myśl którego "każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji". W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił ze skargą na postanowienie Burmistrza Strzelec Opolskich z dnia 4 lutego 2020 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Na postanowienie to, skarżący mógł zgodnie z pouczeniem w nim zawartym, złożyć zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania. Od rozstrzygnięcia tego organu, orzekającego w II instancji, przysługiwałaby skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Stosownie bowiem do powołanego już wyżej przepisu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Innymi słowy, zaskarżyć można wyłącznie rozstrzygnięcie ostateczne w toku instancji w danej sprawie administracyjnej. Skarga w niniejszej sprawie dotyczy postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, które wydał Burmistrz Strzelec Opolskich, działający w tym wypadku, jako organ pierwszej instancji. W myśl art. 149 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm.) od postanowienia tego rodzaju służy zażalenie. W niniejszej sprawie organem drugiej instancji niewątpliwie jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, o czym stronę pouczono w zaskarżonym do tut. Sądu postanowieniu. Z powyższego wynika, że obecnie wniesiona skarga A. D. na postanowienie Burmistrza Strzelec Opolskich z dnia 4 lutego 2020 r., nr [...], będące aktem wydanym przez organ działający w pierwszej instancji, jest niedopuszczalna. Skarga ta bowiem, przysługiwałaby skarżącemu dopiero od rozstrzygnięcia wydanego w związku z zaskarżonym postanowieniem, po rozpatrzeniu zażalenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu. Skutkuje to niedopuszczalnością merytorycznego rozpoznania skargi. Rozpoznanie takiej skargi przez Sąd, stanowiłoby natomiast naruszenie fundamentalnej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucił skargę wniesioną w sprawie jako niedopuszczalną, co orzekł jak w sentencji.