II FZ 919/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 września 2012 r., sygn. akt I SA/Lu 131/12 w zakresie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych wydanego w sprawie ze skargi Z. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 23 listopada 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 14 września 2012 r., I SA/Lu 131/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu wniosku Z. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zwolnił skarżącego od kosztów sądowych każdorazowo powyżej kwoty 100 zł, a w pozostałym zakresie odmówił przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd przedstawił ustalenia dotyczące sytuacji rodzinnej i materialnej skarżącego, poczynione w oparciu o informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych do Sądu wyjaśnieniach. Z ustaleń Sądu wynikało, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i synem (42 l). Syn jest bezrobotny bez prawa do zasiłku, zaś skarżący i jego żona otrzymują emerytury: Z.J. w kwocie 2.082 zł netto, J. J. – 1.360 zł netto. Ponadto małżonkowie posiadają mieszkanie spółdzielcze w K. (57 m2), które zostało przekazane córce i jej rodzinie w nieodpłatne użytkowanie jako forma pomocy, ponieważ córka choruje na stwardnienie rozsiane. Skarżący wraz z małżonką mieszka w wynajmowanym mieszkaniu w G., płaci więc za wynajem, czynsz i inne media. Skarżący jest również współwłaścicielem nieruchomości gruntowych, przeznaczonych pod zieleń miejską. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia Sąd pierwszej instancji wskazał na treść art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej: "p.p.s.a." i uznał, że w sprawie brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Sąd zauważył, że małżonkowie nie są osobami pozbawionymi środków do życia i nie pozostają w sytuacji, która nie pozwalałaby im partycypować w kosztach postępowania przynajmniej w częściowym zakresie. Zdaniem Sądu konieczność zapłaty każdorazowo nie więcej niż 100 zł nie obciąży nadmiernie budżetu gospodarstwa domowego strony. Skarżący i jego małżonka mają bowiem stały dochód w postaci emerytur i poza zwykłymi wydatkami życia codziennego wnioskodawca nie wskazał na żadne dodatkowe, obciążające budżet domowy koszty. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podniósł, że popiera treść swoich wcześniejszych wyjaśnień oraz że jego sytuacja finansowa uległa pogorszeniu wraz z pogorszeniem sytuacji zdrowotnej, która wymagała szybkiej pomocy lekarskiej. Skarżący podał, że w związku ze znacznymi kosztami przejazdów oraz pobytu w placówce leczniczej zaciągnął kredyt. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie jest bezzasadne. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił sytuację materialną skarżącego i słusznie uznał, że uwzględnienie wniosku w żądanym zakresie, tj. zwolnienie od kosztów sądowych w toku całego postępowania, nie znajduje uzasadnienia. Z informacji przedstawionych przez skarżącego, podtrzymanych na etapie rozpoznawanego zażalenia, wynika bowiem, że skarżący wraz z małżonką otrzymują stały miesięczny dochód z tytułu świadczenia emerytalnego w łącznej kwocie 3442 zł. Skarżący w postępowaniu przed Sądem I instancji powoływał się na fakt ponoszenia miesięcznych kosztów utrzymania, w tym m.in. kosztów najmu mieszkania w G., natomiast w zażaleniu wskazał dodatkowo na konieczność zaciągnięcia kredytu w związku z podjęciem leczenia. Jednakże twierdzenia skarżącego nie zostały w żaden sposób skonkretyzowane poprzez wskazanie kwot ponoszonych wydatków, a tym bardziej nie zostały one poparte jakąkolwiek dokumentacją. Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że skarżący nie "dążył w zasadzie, aby przekonać Sąd, iż nie jest w stanie uiścić żadnej kwoty w związku z wszczętym postępowaniem sądowym ...". Jak stanowi art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zwrot "gdy wykaże" należy zatem interpretować w ten sposób, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek jak najrzetelniejszego zobrazowania swojej sytuacji materialnej i przekonania Sądu, że jest ona na tyle niekorzystna, iż uzasadnia sięgnięcie do wyjątkowej instytucji jaką jest prawo pomocy. Tymczasem skarżący w nadesłanych na wezwanie Sądu wyjaśnieniach (k. 26) ograniczył się do oświadczenia, że żyje na skraju biedy, a koszty utrzymania pochłaniają łącznie emerytury. Nie podał jednak żadnych szczegółowych danych co do ponoszonych wydatków i ich wysokości, a informacje te nie zostały uzupełnione na etapie zażalenia. W tej sytuacji Sąd prawidłowo przyjął, że w sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.