I OZ 1692/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 1476/16 w przedmiocie wniosku R. S. o wyłączenie sędziego WSA Katarzyny Grzegorczyk - Meder od rozpoznania sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE R. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. W dniu 27 lipca 2017 r. skarżący złożył wniosek o wyłączenie sędziego WSA Katarzyny Grzegorczyk - Meder od rozpoznania przedmiotowej sprawy. Jako przyczynę złożenia wniosku, skarżący wskazał okoliczność kierowania się przez sędziego "omnipotencją władczą funkcjonariusza publicznego" w trakcie rozprawy sądowej w dniu 2 lutego 2011 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 277/10. Ponadto skarżący podniósł, że fakty i okoliczności wskazane we wniosku z dnia 16 lutego 2011 r. o sprostowanie i uzupełnienie protokołu ww. rozprawy sądowej, stanowią powody, które wywołują uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sędziego. W dniu 28 lipca 2017 r. sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk - Meder złożyła oświadczenie, w którym stwierdziła, że nie istnieją przesłanki wymienione w art. 18 P.p.s.a., ani też okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w rozpoznawanej sprawie. Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 1476/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego WSA Katarzyny Grzegorczyk - Meder. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie sędziego, to wyłącznie przyczyny na które wskazują art. 18 i 19 P.p.s.a. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, na istnienie prawdopodobieństwa wystąpienia przyczyn wyłączenia sędziego, o których mowa w ww. przepisach. Ogólnikowe argumenty skarżącego stanowią o jego niezadowoleniu z czynności procesowych podejmowanych przez sędziego w postępowaniu prowadzonym w innej sprawie ze skargi skarżącego. Sam fakt podejmowania czynności w postępowaniu i orzekania przez sędziego w innej sprawie skarżącego czy podjęcie niekorzystnego dla niego rozstrzygnięcia nie świadczy o braku bezstronności tego sędziego - nie jest więc wykazaniem istnienia przyczyny wyłączenia sędziego w rozumieniu ustawowym. Instytucja wyłączenia sędziego ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowana jako możliwość eliminowania z postępowania sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. Przedmiotowa instytucja nie może tym samym służyć umożliwieniu stronie wybierania składów sędziowskich według jej uznania. Pozbawione uzasadnionych podstaw, subiektywne przekonania strony co do wadliwości prowadzenia procesu oraz nietrafności podejmowanych rozstrzygnięć z udziałem danego sędziego nie stanowią przesłanki wyłączenia sędziego od rozpoznania danej sprawy. Sąd wskazał, że sędzia objęta wnioskiem złożyła stosowne wyjaśnienie, iż nie istnieją przesłanki wymienione w art. 18 P.p.s.a., ani też okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w rozpoznawanej sprawie. Oświadczenie i jego prawdziwość nie budzi żadnych wątpliwości Sądu, że nie zachodzą okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy. Sąd, w całokształcie akt sprawy, również nie dopatrzył się uzasadnionych przyczyn wyłączenia sędziego objętego wnioskiem skarżącego. Zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Szczecinie wniósł R. S. Wniósł o uchylenie postanowienia w całości i wskazał, że określone przez niego podstawy wyłączenia sędzi WSA Katarzyny Grzegorczyk - Meder są konkretnymi rzeczywistymi argumentami będącymi przyczynami wyłączenia sędziego w rozumieniu konstytucyjnym i ustawowym w państwie funkcjonującym zgodnie z zasadami m. in. prawdy i sprawiedliwości. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.; zwanej dalej: "P.p.s.a."), sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Niezależnie od przyczyn wymienionych powyżej, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, o czym stanowi art. 19 P.p.s.a. Powyższy przepis reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego konkretnego przypadku. Ustawodawca posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek zbadania, czy taka okoliczność w danej sprawie rzeczywiście istnieje. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie brak jest przesłanek, które uzasadniałyby wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Katarzyny Grzegorczyk - Meder. W sprawie nie zachodzą bowiem przesłanki wyłączenia określone w art. 18 P.p.s.a., a podane przez skarżącego okoliczności nie są tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. Wskazane przez R. S. okoliczności mają subiektywny charakter i wynikają z niezadowolenia skarżącego z prowadzenia przez ww. sędziego czynności w innej sprawie, w których skarżący był stroną. Dodatkowo złożone przez sędziego oświadczenie pozwala przyjąć, że podnoszone przez skarżącego okoliczności nie wywołują uzasadnionej wątpliwości, co do bezstronności sędziego. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 22 § 2 P.p.s.a. wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Sędzia objęta wnioskiem R. S. złożyła wymagane oświadczenie, wskazując, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające wyłączenie od rozpoznania sprawy. Prawdziwość tego oświadczenia nie budzi wątpliwości. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.