I NO 101/19
Верховний суд2019-11-15
Номер справи
I NO 101/19
Суд
Sąd Najwyższy
Дата рішення
2019-11-15
Тип
Wyrok
Текст рішення
Sygn. akt I NO 101/19
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 listopada 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Dobrowolski (przewodniczący)
SSN Antoni Bojańczyk
SSN Tomasz Demendecki (sprawozdawca)
w sprawie z odwołania R.K.
od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa Nr […] z dnia 13 lutego 2019 r. w
przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na dziewięć
stanowisk sędziego sądu okręgowego w Sądzie Okręgowym w K., ogłoszonych w
Monitorze Polskim z 2018 r., poz. 377,
z udziałem J. B., M. D., R. D., B.K., B. S-G, Ł.S., P. S., M. W.,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
Publicznych w dniu 27 listopada 2019 r.,
oddala odwołanie.
UZASADNIENIE
Krajowa Rada Sądownictwa uchwałą Nr […] z dnia 7 listopada 2018 r.
działając na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej
Radzie Sądownictwa (t.j. Dz.U. 2019, poz. 84 ze zm., dalej: u.KRS), postanowiła:
1. przedstawić Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wniosek
o powołanie Pani J. H. B. , Pana M. D., Pana R. G. D. , Pani B. B. K., Pana J. P.,
2
Pani B. S. G. , Pana Ł. S. , Pana P. J. S. i Pana M. W. do pełnienia urzędu na
dziewięć stanowisk sędziego sądu okręgowego w Sądzie Okręgowym w K.;
2. nie przedstawić Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wniosku
o powołanie: Pani D. B. , Pana M. Z. B., Pani E. M. B., Pani A. C., Pana K. J. C.,
Pana G. I., Pani J. K., Pana R. S. K., Pani K. M. K. - M., Pani B. J. K. S., Pani E. M.
Ł., Pana M. G. O., Pani E. G. S. , Pani A. E. S., Pani M. A. S., Pana M. J. S., Pani
E. J. W., Pani J. I. W. - W., Pani M. M. W. - Z., Pani A. W. do pełnienia urzędu na
dziewięć stanowisk sędziego sądu okręgowego w Sądzie Okręgowym w K..
Na dziewięć wolnych stanowisk sędziego sądu okręgowego w Sądzie
Okręgowym w K., ogłoszonych w Monitorze Polskim 2018, poz. 377, zgłosili się:
- Pani D. B. - sędzia Sądu Rejonowego w K.,
- Pan M. Z. B. - sędzia Sądu Rejonowego w O.,
- Pani J. H. B. - sędzia Sądu Rejonowego w K.,
- Pani E. M. B. - sędzia Sądu Rejonowego w K.,
- Pani A. C. - sędzia Sądu Rejonowego w K.,
- Pan K. J. C. - sędzia Sądu Rejonowego w K.,
- Pan M. D. - sędzia Sądu Rejonowego w K.,
- Pan R. G. D. - sędzia Sądu Rejonowego w K.,
- Pan G. I. - sędzia Sądu Rejonowego w S.,
- Pani J. K. - sędzia Sądu Rejonowego w K.,
- Pan R. S. K. - sędzia Sądu Rejonowego w K.,
- Pani K. M. K. - M. - sędzia Sądu Rejonowego w O.,
- Pani B. J. K. - S. - sędzia Sądu Rejonowego w K.,
- Pani B. B. K. - sędzia Sądu Rejonowego w K.,
- Pani E. M. Ł. - sędzia Sądu Rejonowego w K.,
- Pan M. G. O. - sędzia Sądu Rejonowego w K.,
- Pan J. P.- sędzia Sądu Rejonowego w K.,
- Pan K. J. R. - sędzia Sądu Rejonowego w S. K.,
- Pani E. G. S.- sędzia Sądu Rejonowego w K.,
- Pani B. S. G. - adwokat Izby Adwokackiej w K.,
- Pani A. E. S. - sędzia Sądu Rejonowego w K.,
- Pan Ł. S.- sędzia Sądu Rejonowego w O.,
3
- Pan P. S. - sędzia Sądu Rejonowego w W.,
- Pan P. J. S.- sędzia Sądu Rejonowego w K.,
- Pani M. A. S. - sędzia Sądu Rejonowego w K.,
- Pan dr M. J. S. - sędzia Sądu Rejonowego w S.,
- Pani E. J. W. - sędzia Sądu Rejonowego w K.,
- Pan M. W. - sędzia Sądu Rejonowego w K.,
- Pani J. I. W. - W. - sędzia Sądu Rejonowego w K.,
- Pani M. M. W. - Z. - sędzia Sądu Rejonowego w J. oraz
- Pani A. W. - sędzia Sądu Rejonowego w S. .
Krajowa Rada Sądownictwa umorzyła postępowanie w stosunku do Pana P.
S. i Pana K. J. R. uchwałą nr [X] z dnia 11 lipca 2018 r. i uchwałą nr [Y] z dnia 20
listopada 2018 r. z uwagi na cofnięcie zgłoszenia.
W uzasadnieniu uchwały wskazano, że w celu przygotowania sprawy
do rozpatrzenia Przewodniczący KRS wyznaczył zespół, zawiadomił Ministra
Sprawiedliwości o jego powołaniu oraz o sprawach indywidualnych przekazanych
zespołowi w celu przygotowania ich do rozpatrzenia na posiedzeniu Rady.
Minister Sprawiedliwości nie przedstawił opinii w trybie art. 31 ust. 2b u.KRS.
Na posiedzeniu w dniu 11 lutego 2019 r. zespół członków KRS zapoznał się
ze zgromadzonymi w sprawie materiałami, które przeanalizował, uznał je
za wystarczające, przeprowadził naradę i postanowił rekomendować KRS
przedstawienie Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wniosku o powołanie
na dziewięć wolnych stanowisk sędziego sądu okręgowego w Sądzie Okręgowym
w K.: Pani E. M. B. , Pana M. D., Pana R. G. D., Pana R. S. K., Pani E. M. Ł., Pana
J. P. , Pani A. E. S., Pani M. M. W. - Z. i Pani A. W.. Wniosek taki, w ocenie
zespołu, był w pełni uzasadniony treścią załączonych ocen kwalifikacyjnych,
informacjami dotyczącymi posiadanego przez kandydatów doświadczenia
zawodowego, opiniami służbowymi oraz uzyskanym poparciem środowiska
sędziowskiego.
Przedstawiając powyższe, zespół kierował się dyspozycją art. 35 u.KRS,
zgodnie z którym, jeżeli na stanowisko sędziowskie zgłosił się więcej niż jeden
kandydat, zespół opracowuje listę rekomendowanych kandydatów, przy ustalaniu
kolejności na liście kierując się przede wszystkim oceną ich kwalifikacji, a ponadto
4
uwzględniając doświadczenie zawodowe, w tym doświadczenie w stosowaniu
przepisów prawa, dorobek naukowy, opinie przełożonych, rekomendacje,
publikacje i inne dokumenty dołączone do karty zgłoszenia, a także opinię kolegium
właściwego sądu oraz ocenę właściwego zgromadzenia ogólnego sędziów.
W uzasadnieniu stanowiska zespół podkreślił między innymi,
że rekomendowani kandydaci posiadają wieloletnie doświadczenie zawodowe,
zdobyte zarówno podczas orzekania w sądach rejonowych, jak i w ramach
delegacji w Sądzie Okręgowym w K., otrzymali pozytywne opinie Kolegium Sądu
Apelacyjnego w […], a także stale pogłębiają posiadaną wiedzę, uczestnicząc w
zróżnicowanych formach doskonalenia zawodowego. Podejmując niniejszą
uchwałę, Krajowa Rada Sądownictwa wzięła pod uwagę, że wszyscy kandydaci
spełniają wymagania ustawowe, określone w art. 63 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 27
lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz.U. 2019, poz. 52 ze
zm. - dalej: u.P.U.S.P.).
Dokonując oceny kandydatów, Rada kierowała się także kryteriami
wymienionymi w art. 35 ust. 2 u.KRS, w tym: ocenami kwalifikacyjnymi,
doświadczeniem zawodowym kandydatów, a także opiniami przełożonych.
W dalszej części uchwały opisano szczegółowo wykształcenie,
dotychczasowy przebieg kariery zawodowej oraz osiągnięcia ww. kandydatów.
W ocenie Krajowej Rady Sądownictwa Pani J. H. B., Pan M. D., Pan R. G.
D., Pani B. B. K., Pan J. P., Pani B. S. G., Pan Ł. S., Pan P. J. S. i Pan M. W. są
najlepszymi kandydatami w niniejszej procedurze nominacyjnej. Posiadają
kwalifikacje merytoryczne oraz długoletnie doświadczenie zawodowe, a także
wszechstronną, stale pogłębianą wiedzę prawniczą, którą umiejętnie wykorzystują
w praktyce zawodowej, dające rękojmię należytego wykonywania obowiązków
orzeczniczych na stanowisku sędziego sądu okręgowego w Sądzie Okręgowym w
K..
Krajowa Rada Sądownictwa uwzględniła także opinię Kolegium Sądu
Apelacyjnego w […] i ocenę Zgromadzenia Przedstawicieli Sędziów Apelacji […].
Kolegium Sądu Apelacyjnego w […] na posiedzeniu 4 października 2018 r.
zaopiniowało pozytywnie wszystkich kandydatów, biorących udział w niniejszej
procedurze konkursowej.
5
Na posiedzeniu Zgromadzenia Przedstawicieli Sędziów Apelacji […] w dniu
22 października 2018 r. oddano na: Panią D. B. 44 głosy „za” i 33 głosy „przeciw”;
Pana M. Z. B. 24 głosy „za” i 53 głosy „przeciw”; Panią J. H. B. 47 głosów „za” i 28
głosów „przeciw”; Panią E. M. B. 36 głosów „za” i 38 głosów „przeciw”; Panią A. C.
43 głosy „za” i 30 głosów „przeciw”; Pana K. J. C. 32 głosy „za” i 39 głosów
„przeciw”; Pana M. D. 55 głosów „za” i 18 głosów „przeciw”; Pana R. G. D. 13
głosów „za” i 64 głosy „przeciw”; Pana G. I. 66 głosów „za” i 11 głosów „przeciw”;
Panią J. K. 42 głosy „za” i 29 głosów „przeciw”; Pana R. S. K. 60 głosów „za” i 13
głosów „przeciw”; Panią K. M. K. - M. 46 głosów „za” i 27 głosów „przeciw”; Panią
B. J. K. - S. 68 głosów „za” 18 głosów „przeciw”; Panią B. B. K. 26 głosów „za” i 47
głosów „przeciw”; Panią E. M. Ł. 56 głosów „za” i 19 głosów „przeciw”; Pana M. G.
O. 17 głosów „za” i 59 głosów „przeciw”; Pana J. P. 39 głosów „za” i 31 głosów
„przeciw”; Panią E. G. S. 25 głosów „za” i 45 głosów „przeciw”; Panią B. S. G. 31
głosów „za” i 41 głosów „przeciw”; Panią A. E. S. 67 głosów „za” i 9 głosów
„przeciw”; Pana Ł. S. 18 głosów „za” i 58 głosów „przeciw”; Pana P. J. S. 16
głosów „za” i 62 głosy „przeciw”; Panią M. A. S. 28 głosów „za” i 51 głosów
„przeciw”; Pana M. J. S. 29 głosów „za” i 43 głosy „przeciw”; Panią E. J. W. 40
głosów „za” i 32 głosy „przeciw”; Pana M. W. 16 głosów „za” i 63 głosy „przeciw”;
Panią J. I. W. W. 30 głosów „za” i 42 głosy „przeciw”; Panią M. M. W. Z. 55 głosów
„za” i 20 głosów „przeciw” i Panią A. W. 63 głosy „za” i 12 głosów „przeciw”.
W trakcie posiedzenia Krajowej Rady Sądownictwa w dniu 13 lutego 2019 r.
na:
1. Panią D. B. nie oddano głosów „za” ani „przeciw”,
przy 13 głosach „wstrzymujących się” i 1 głosie „nieważnym”, w rezultacie
czego nie uzyskała wymaganej bezwzględnej większości głosów,
2. Pana M. Z. B. nie oddano głosów „za” ani „przeciw”, przy 13
głosach „wstrzymujących się” i 1 głosie „nieważnym”, w rezultacie czego nie
uzyskał wymaganej bezwzględnej większości głosów,
3. Panią J. H. B. oddano 10 głosów „za” i 1 głos „przeciw”, przy 3
głosach „wstrzymującym się” i braku głosów „nieważnych”, w rezultacie
czego uzyskała wymaganą bezwzględną większość głosów,
4. Panią E. M. B. oddano 4 głosy „za”, nie oddając głosów
6
„przeciw”, przy 9 głosach „wstrzymujących się” i 1 głosie „nieważnym”,
w rezultacie czego nie uzyskała wymaganej bezwzględnej większości
głosów,
5. Panią A. C. nie oddano głosów „za” ani „przeciw”, przy 13
głosach „wstrzymujących się” i 1 głosie „nieważnym”, w rezultacie czego nie
uzyskała wymaganej bezwzględnej większości głosów,
6. Pana K. J. C. nie oddano głosów „za” ani „przeciw”, przy 13
głosach „wstrzymujących się” i 1 głosie „nieważnym”, w rezultacie czego nie
uzyskał wymaganej bezwzględnej większości głosów,
7. Pana M. D. oddano 14 głosów „za”, nie oddając głosów
„przeciw” ani „wstrzymujących się”, przy braku głosów „nieważnych”, w
rezultacie czego uzyskał wymaganą bezwzględną większość głosów,
8. Pana R. G. D. oddano 14 głosów „za”, nie oddając głosów
„przeciw” ani „wstrzymujących się”, przy braku głosów „nieważnych”,
w rezultacie czego uzyskał wymaganą bezwzględną większość głosów,
9. Pana G. I. nie oddano głosów „za” ani „przeciw”,
przy 13 głosach „wstrzymujących się” i 1 głosie „nieważnym”, w rezultacie
czego nie uzyskał wymaganej bezwzględnej większości głosów,
10. Panią J. K. nie oddano głosów „za” ani „przeciw”, przy 13
głosach „wstrzymujących się” i 1 głosie „nieważnym”, w rezultacie czego nie
uzyskała wymaganej bezwzględnej większości głosów,
11. Pana R. S. K. oddano 4 głosy „za”, nie oddając głosów
„przeciw”, przy 9 głosach „wstrzymujących się” i 1 głosie „nieważnym”, w
rezultacie czego nie uzyskał wymaganej bezwzględnej większości głosów,
12. Panią K. M. K. - M. nie oddano głosów „za” ani „przeciw”, przy
13 głosach „wstrzymujących się” i 1 głosie „nieważnym”, w rezultacie czego
nie uzyskała wymaganej bezwzględnej większości głosów,
13. Panią B. J. K. - S. nie oddano głosów „za” ani „przeciw”, przy
13 głosach „wstrzymujących się” i 1 głosie „nieważnym”, w rezultacie czego
nie uzyskała wymaganej bezwzględnej większości głosów,
1. Panią B. B. K. oddano 11 głosów „za” i 1 głos „przeciw”,
przy głosach „wstrzymujących się” i braku głosów „nieważnych”, w
7
rezultacie czego uzyskała wymaganą bezwzględną większość
głosów,
14. Panią E. M. Ł. oddano 3 głosy „za”, nie oddając głosów
„przeciw”, przy 10 głosach „wstrzymujących się” i 1 głosie „nieważnym”,
w rezultacie czego nie uzyskała wymaganej bezwzględnej większości
głosów,
15. Pana M. G. O. nie oddano głosów „za” ani „przeciw”, przy 13
głosach „wstrzymujących się” i 1 głosie „nieważnym”, w rezultacie czego nie
uzyskał wymaganej bezwzględnej większości głosów,
16. Pana J. P. oddano 13 głosów „za”, nie oddając głosów
„przeciw”, przy 1 głosie „wstrzymującym się” i braku głosów „nieważnych”,
w rezultacie czego uzyskał wymaganą bezwzględną większość głosów,
17. Panią E. G. S. nie oddano głosów „za” ani „przeciw”, przy 13
głosach „wstrzymujących się” i 1 głosie „nieważnym”, w rezultacie czego nie
uzyskała wymaganej bezwzględnej większości głosów,
18. Panią B. S. G. oddano 11 głosów „za”, nie oddając głosów
„przeciw”, przy
1. głosach „wstrzymujących się” i braku głosów „nieważnych”,
w rezultacie czego uzyskała wymaganą bezwzględną większość głosów,
2. Panią A. E. S. oddano 3 głosy „za” i 1 głos „przeciw”, przy 9
głosach „wstrzymujących się” i 1 głosie „nieważnym”, w rezultacie czego nie
uzyskała wymaganej bezwzględnej większości głosów,
3. Pana Ł. S. oddano 10 głosów „za” i 1 głos „przeciw”, przy 3
głosach „wstrzymujących się” i braku głosów „nieważnych”, w rezultacie
czego uzyskał wymaganą bezwzględną większość głosów,
4. Pana P. J. S. oddano 11 głosów „za” i 1 głos „przeciw”, przy 2
głosach „wstrzymujących się” i braku głosów „nieważnych”, w rezultacie
czego uzyskał wymaganą bezwzględną większość głosów,
5. Panią M. A. S. nie oddano głosów „za” ani „przeciw”, przy 13
głosach „wstrzymujących się” i 1 głosie „nieważnym”, w rezultacie czego nie
uzyskała wymaganej bezwzględnej większości głosów,
6. Pana M. J. S. nie oddano głosów „za” ani „przeciw”, przy 13
8
głosach „wstrzymujących się” i 1 głosie „nieważnym”, w rezultacie czego nie
uzyskał wymaganej bezwzględnej większości głosów,
7. Panią E. J. W, nie oddano głosów „za” ani „przeciw”, przy 13
głosach „wstrzymujących się” i 1 głosie „nieważnym”, w rezultacie czego nie
uzyskała wymaganej bezwzględnej większości głosów,
8. Pana M. W. oddano 11 głosów „za”, nie oddając głosów
„przeciw”, przy 3 głosach „wstrzymujących się” i braku głosów „nieważnych”,
w rezultacie czego uzyskał wymaganą bezwzględną większość głosów,
9. Panią J. I. W. - W. nie oddano głosów „za” ani „przeciw”, przy
13 głosach „wstrzymujących się” i 1 głosie „nieważnym”, w rezultacie czego
nie uzyskała wymaganej bezwzględnej większości głosów,
10. Panią M. M. W. - Z. oddano 3 głosy „za”, nie oddając głosów
„przeciw”, przy 10 głosach „wstrzymujących się” i 1 głosie „nieważnym”,
w rezultacie czego nie uzyskała wymaganej bezwzględnej większości
głosów,
11. Panią A. W. oddano 4 głosy „za”, nie oddając głosów „przeciw”,
przy 9 głosach „wstrzymujących się” i 1 głosie „nieważnym”, w rezultacie
czego nie uzyskała wymaganej bezwzględnej większości głosów.
W konkluzji KRS stwierdziła, że o przedstawieniu Prezydentowi
Rzeczypospolitej Polskiej wniosku o powołanie Pani J. H. B., Pana M. D., Pana R.
G. D., Pani B. B. K., Pana J. P., Pani B. S. G., Pana Ł. S., Pana P. J. S. i Pana M.
W. zadecydował całokształt okoliczności sprawy, a w szczególności wieloletnie
doświadczenie zawodowe, oceny ich kwalifikacji oraz opinie służbowe, a także
pozytywne opinie Kolegium Sądu Apelacyjnego w […].
Odwołaniem z dnia 13 marca 2019 r. Skarżący R. S. K. zaskarżył pkt 1
uchwały KRS w całości i pkt 2 w zakresie nieprzedstawienia jego kandydatury
Prezydentowi RP do pełnienia urzędu na dziewięć stanowisk sędziego sądu
okręgowego w Sądzie Okręgowym w K..
Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1 i ust. 2
oraz art. 60 Konstytucji RP przez niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 33 ust.
1 i art. 35 ust. 2 u.KRS, tj. niezastosowanie przy ocenie kandydatów na stanowiska
sędziowskie wyłącznie jasnych, przejrzystych, obiektywnych, weryfikowalnych oraz
9
jednakowych dla wszystkich kryteriów, a posłużenie się kryteriami arbitralnymi,
dowolnymi i niewymiernymi, co skutkowało całkowicie dowolnym i uznaniowym
wyborem kandydatów wskazanych w uchwale; nieodniesienie się przy ocenie
Skarżącego do jasnych, jednolitych, ustawowych kryteriów oceny kandydatów
na stanowisko sędziowskie, wskazanych w art. 35 ust. 2 u.KRS; podjęcie
zaskarżonej uchwały z naruszeniem reguł obiektywnej i sprawiedliwej oceny
wszystkich kandydatów na stanowiska sędziowskie.
Ponadto, na podstawie art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c. zarzucił naruszenie
przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
art. 33 ust. 1 w zw. z art. 35 ust.1 i 2 u.KRS przez zaniechanie wszechstronnego
rozważenia sprawy, na podstawie udostępnionej dokumentacji bez szczegółowego
odniesienia się do kryteriów oceny określonych w art. 35 ust. 2 u.KRS, z całkowitym
pominięciem listy rekomendowanych kandydatów opracowanej przez powołany
zespół Rady oraz całkowicie bezzasadne pominięcie przez Radę kryterium oceny
kandydatów w głosowaniu Zgromadzenia Przedstawicieli Sędziów Apelacji […].
Wskazał, że zaskarżona uchwała nie zawiera dostatecznego uzasadnienia
zastosowania przez Krajową Radę Sądownictwa w przedmiotowej procedurze
konkursowej dostatecznie przejrzystych, jednolitych i sprawiedliwych kryteriów
selekcyjnych. Ponadto, w Jego ocenie, uzasadnienie zaskarżonej uchwały nie daje
podstaw do przyjęcia, że Rada dochowała wymogu wszechstronnego rozważenia
wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Z uzasadnienia
zaskarżonej uchwały nie wynika jednoznacznie, dlaczego dokonano wyboru
kandydatów, którzy nie legitymują się wymiernymi i lepszymi kwalifikacjami,
czy poparciem kolegium i zgromadzenia danego sądu. W ocenie Skarżącego,
Rada nie ustaliła jednolitego wzorca oceny kandydatów co powoduje, że oceny
wyrażone przez Radę cechuje całkowita dowolność i uznaniowość. Podkreślił,
że w uzasadnieniu podjętej uchwały Rada przytaczając kryteria, którymi kierował
się zespół Rady rekomendując kandydatury, w tym Skarżącego, pominęła dwa
istotne kryteria, a mianowicie ocenę kwalifikacji zawodowych i stopień poparcia
ze strony środowiska zawodowego (sędziowskiego) na Zgromadzeniu
Przedstawicieli Sędziów Apelacji […].W ocenie Skarżącego, jego kandydatura
została pominięta na „podstawie „pozaustawowego” i enigmatycznego kryterium
10
niewyróżniania się jednak (...) na tyle bardziej zróżnicowanym doświadczeniem
orzeczniczym, aby uznać, że są lepszymi kandydatami niż osoby przedstawione do
powołania”. Wskazał ponadto, że niezależnie od tego z kimkolwiek byłby
porównany spośród kandydatów, uważa, że posiadam najbardziej zróżnicowane
doświadczenie orzecznicze, gdyż najdłużej orzekam w pionie prawa pracy i
ubezpieczeń społecznych, a także 8 lat i 8 miesięcy, w pionie cywilnym, w tym
także w sprawach rozwodowych w Sądzie Rejonowym w W., a w międzyczasie
także przez około 4 lata w sprawach karnych”.
Wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały w oznaczonym zakresie oraz na
podstawie art. 388 § 1 k.p.c. o wstrzymanie wykonania tej uchwały do czasu
„ukończenia postępowania przed SN”.
Pismem z dnia 26 kwietnia 2019 r. Rada wniosła o oddalenie odwołania
w całości, jako pozbawionego uzasadnionych podstaw.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 44 ust. 1 zdanie pierwsze u.KRS, uczestnik postępowania
może odwołać się do Sądu Najwyższego z powodu sprzeczności uchwały Rady
z prawem, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Wynikające z tego przepisu
prawo zaskarżenia uchwał Rady dotyczy zatem uchwał podejmowanych
w sprawach należących do jej kompetencji, w tym w wymienionych w art. 3 ust. 1
pkt 1 u.KRS sprawach o rozpatrzenie i ocenę kandydatów do pełnienia urzędu na
stanowiskach sędziów Sądu Najwyższego oraz stanowiskach sędziowskich
w sądach powszechnych, sądach administracyjnych i sądach wojskowych.
Ustanowienie trybu odwoławczego do Sądu Najwyższego od uchwał Rady sprawia,
że przedmiot postępowania w kwestii oceny kandydata i przedstawienia wniosku
o jego powołanie na stanowisko sędziego ma charakter sprawy w rozumieniu
art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, która powinna podlegać kontroli sądowej w zakresie
właściwym tego rodzaju sprawom, tj. pod kątem legalności i przestrzegania
stosownych procedur prawnych oraz poszanowania praw obywateli, w tym
wynikających z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 60 Konstytucji RP, zasad równego dostępu
do służby publicznej, równego traktowania oraz demokratycznego państwa
11
prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Nie ulega wątpliwości, że procedura wyboru kandydata na urząd sędziego
przez Krajową Radę Sądownictwa ma charakter konkursowy, która ma wyłonić
najlepszego kandydata. Z dotychczasowej jednolitej linii orzeczniczej wynika,
że zakres kognicji Sądu Najwyższego w przedmiocie oceny uchwał Krajowej Rady
Sądownictwa obejmuje wyłącznie badanie, czy uchwała nie pozostaje
w sprzeczności z prawem. Natomiast Sąd Najwyższy nie ma kompetencji do
merytorycznego oceniania sprawy rozstrzygniętej w uchwale (por. wyroki Sądu
Najwyższego: z 20 października 2009 r., III KRS 13/09; z 5 sierpnia 2011 r., III KRS
10/11; z 5 sierpnia 2011 r., III KRS 10/12; z 12 lutego 2014 r., III KRS 1/14;
z 4 kwietnia 2013 r., III KRS 173/13; z 4 kwietnia 2013 r., III KRS 172/13, z 15 maja
2013 r., III KRS 197/13). Badaniu podlega zatem, co do zasady, jedynie procedura
podjęcia uchwały, a nie przesłanki, które zadecydowały o jej treści. Oznacza to,
że Sąd Najwyższy nie ma kompetencji do merytorycznego rozpatrywania
kandydata na sędziego, oraz jego kontrkandydatów (m.in. wyroki Sądu
Najwyższego: z 13 lipca 2017 r., III KRS 17/17, LEX nr 2350660; z 25 stycznia
2016 r., III KRS 88/15, LEX nr 2288965; z 15 lipca 2015 r., III KRS 31/15,
LEX nr 2288950; z 27 sierpnia 2014 r., III KRS 36/14, LEX nr 1530788;
z 27 sierpnia 2014 r., III KRS 34/14, LEX nr 1530786; z 26 kwietnia 2012 r., III KRS
8/12, LEX nr 1405297).
W przypadku zatem dochowania przez Radę procedur ustawowych,
Sąd Najwyższy nie może dokonywać oceny dlaczego te, a nie inne kryteria, miały
charakter decydujący. W szczególności, jeżeli w zakresie poszczególnych kryteriów
i ich całościowej ocenie poszczególni kandydaci nie wykazują różnic, które mogłyby
uzasadniać przyjęcie naruszenia procedury lub przekroczenie granic swobodnego
uznania (wyrok Sądu Najwyższego z 7 listopada 2016 r., III KRS 27/16),
Sąd Najwyższy nie może zastępować KRS w wyborze najlepszych kandydatów,
gdyż nie ma kompetencji do merytorycznego rozpatrywania kwalifikacji kandydata
na sędziego (wyrok Sądu Najwyższego z 24 września 2014 r., III KRS 43/14).
Skarżący nie wykazał aby zaskarżona uchwała została wydana w sposób
sprzeczny z prawem, co jest warunkiem skuteczności odwołania zgodnie z art. 44
u.KRS.
12
W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko że, jeżeli
na stanowisko sędziowskie zgłosił się więcej niż jeden kandydat, Rada rozpatruje
i ocenia wszystkie zgłoszone kandydatury łącznie. Wyłonienie kandydata, który ma
zostać przedstawiony do nominacji sędziowskiej nie ma cech bezpośredniej
rywalizacji poszczególnych kandydatów między sobą. Nie chodzi o szczegółowe
porównanie każdego z każdym, tak żeby ważone były cechy kandydata
przedstawionego z każdym z tych, którzy nie przeszli procedury z pozytywnym
skutkiem. Ostateczne stanowisko Rady, któremu daje wyraz uchwała,
odzwierciedla sumę wielu cech każdego z kandydatów dającą obraz jednego,
jako „najlepszego” ze wszystkich (wyroki Sądu Najwyższego: z 5 września 2013 r.,
III KRS 212/13; z 24 września 2014 r., III KRS 43/14, z 15 maja 2013 r., III KRS
197/13). Sąd Najwyższy natomiast nie zastępuje Krajowej Rady Sądownictwa w jej
kompetencjach do rozpatrzenia i oceny kandydatów do pełnienia urzędu sędziego,
a zatem nie może przeprowadzać ponownej weryfikacji kwalifikacji profesjonalnych
lub przydatności kandydata do pełnienia urzędu sędziego, gdyż nie ma uprawnień
do merytorycznego weryfikowania spełnienia kryteriów dostępu do służby
sędziowskiej wymaganych od kandydata na wolne stanowisko sędziego (wyrok
Sądu Najwyższego z 10 grudnia 2014 r., III KRS 69/14, LEX nr 2288962).
Tym samym, ocena przydatności kandydata należy do Rady, a jeżeli została
dokonana przy pomocy właściwych kryteriów i nie doszło do naruszenia przepisów
postępowania mogących mieć wpływ na jego wynik, Sąd Najwyższy jedynie
sprawdza, czy przy użyciu tych kryteriów Rada nie przekroczyła granic
swobodnego uznania (wyrok Sądu Najwyższego z 13 lipca 2012 r., III KRS 17/12).
W konsekwencji KRS może wyżej ocenić tych kandydatów, którzy mając krótszy
łączny staż wykonywania obowiązków zawodowych od innych kandydatów, przez
dłuższy okres czasu wykonywali prace i zadania istotne z punktu widzenia
wykonywania obowiązków sędziowskich. Rada może także różnicować ocenę
kandydatów w zależności od charakteru i wagi doświadczenia zawodowego
istotnego dla pełnienia urzędu sędziego, wynikającego z wykonywania prac
o różnym ciężarze gatunkowym oraz w różnych instytucjach wymiaru
sprawiedliwości.
Przenosząc te ogólne uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, należy
13
stwierdzić, że Krajowa Rada Sądownictwa, rozpatrując i oceniając kandydatury
zgłoszone na wolne stanowiska sędziowskie w Sądzie Okręgowym w K.,
dysponowała obszerną dokumentacją dotyczącą poszczególnych osób biorących
udział w konkursie. Z uwagi na cel, jaki ma spełniać uzasadnienie do uchwały,
Rada nie miała przy tym możliwości szczegółowego omawiania wszystkich
dokumentów znajdujących się w materiałach przedstawionych przez kandydatów,
co nie oznacza wcale, że dokumenty takie zostały pominięte przy podejmowaniu
uchwały.
Z treści uzasadnienia uchwały wynika, że podejmując uchwałę Rada
kierowała się przede wszystkim ocenami kwalifikacyjnymi oraz doświadczeniem
zawodowym kandydatów i w tym zakresie dysponowała całościową wiedzą
o przebiegu ścieżki zawodowej Odwołującego się i pozostałych kandydatów.
Wypada podkreślić, że uchwała Rady jest aktem podejmowanym przez
organ kolegialny. Wyniki takiego głosowania trudno więc przedstawić w formie
uzasadnienia, choćby z tej przyczyny, że nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie
rzeczywistych intencji głosujących. W takim przypadku kontrola sądowa musi
ograniczyć się do oceny, czy zachowane były podstawowe reguły proceduralne.
Wbrew twierdzeniom Odwołującego się, Rada, nie zastosowała do oceny
jego kandydatury pozaustawowego kryterium „nie wyróżniania się (...) na tyle
zróżnicowanym doświadczeniem orzeczniczym”, aby uznać, że jest lepszym
kandydatem „niż osoby przedstawione do powołania”. Rada, kierując się treścią
art. 35 ust. 1 i 2 ustawy o KRS, dokonała oceny wszystkich kandydatów, stosując
jednolite kryteria ustawowe. Uzasadnienie zaskarżonej uchwały oraz dokumenty
obrazujące przebieg postępowania przed Radą pozwalają przyjąć,
że rozstrzygnięcie, które zapadło w kwestionowanej uchwale, zostało podjęte
nie tylko po wszechstronnym rozważeniu całości zgromadzonego materiału
dowodowego, ale także z zachowaniem prawidłowego toku postępowania przed
Radą i po uwzględnieniu przez Radę wszystkich ustawowych kryteriów oceny
uczestniczących w tym postępowaniu kandydatów. W szczególności,
Sąd Najwyższy nie widzi podstaw do stwierdzenia, że Krajowa Rada Sądownictwa
kierowała się przy odmowie przedstawienia kandydatury Odwołującego się
Prezydentowi RP niejednolitymi kryteriami lub że pominęła część kryteriów.
14
Za niezasadne należy uznać, podnoszone w kontekście art. 33 ust. 1 u.KRS,
zarzuty Skarżącego, że Rada dokonała rozpatrzenia i oceny jego kandydatury, bez
wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy, z pominięciem
całości zgromadzonej dokumentacji. Wykonując kompetencję rozpatrzenia i oceny
kandydatury Skarżącego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.KRS) oraz obowiązek
wszechstronnego rozważenia okoliczności sprawy w zakresie wynikającym ze
wskazań Sądu Najwyższego (art. 33 ust. 1 u.KRS) i na podstawie kryteriów
uznanych za najistotniejsze w postępowaniu konkursowym (art. 35 ust. 2 u.KRS),
Rada dokonała - w procedurze głosowania - oceny jego kandydatury,
bez przekroczenia granic przysługującego jej swobodnego uznania. Oceny tej nie
może podważyć przeciwstawienie jej przez Skarżącego własnej oceny, opartej na
tym samym materiale, jednakże przy odmiennych wnioskach z niego
wyprowadzonych, gdyż ta należy do wyłącznej kompetencji Rady. Co jednak
szczególnie istotne, poparcie udzielone Odwołującemu się przez środowisko
sędziowskie jest tylko jednym z kryteriów oceny kandydatów na stanowiska
sędziowskie, zatem nie może być uznane za kryterium decydujące o wyborze
konkretnego kandydata (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 17 sierpnia 2010 r.,
III KRS 10/10; z 27 sierpnia 2014 r., III KRS 36/14).
Z kolei art. 42 ust. 1 u.KRS stanowi, że uchwały Rady w sprawach
indywidualnych wymagają uzasadnienia, jednakże nie określa wymaganej treści
tego uzasadnienia. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podnosi się, że celem
uzasadnienia uchwały w indywidualnej sprawie jest przedstawienie przesłanek,
którymi kierowała się Rada podejmując rozstrzygnięcie zawarte w uchwale
i wykazanie, że uchwała została podjęta po wszechstronnym rozważeniu
okoliczności sprawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z 4 kwietnia 2013 r., III KRS
172/13, niepublikowany i orzeczenia w nim powołane). Uzasadnienie zaskarżonej
uchwały spełnia te wymagania i pozwala na prześledzenie toku wyłaniania przez
Radę zwycięzcy konkursu oraz poznanie argumentów, którymi kierowała się KRS
dokonując tego wyboru. Uzasadnienie uchwały nie może być powtórzeniem całego
zgromadzonego materiału sprawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z 26 stycznia
2017 r., III KRS 37/16, LEX nr 2258029).
Z tej przyczyny subiektywne poczucie pokrzywdzenia kandydata do objęcia
15
wolnego stanowiska sędziego nie może stanowić usprawiedliwionej podstawy
odwołania od uchwały KRS o nieprzedstawieniu Prezydentowi RP wniosku
o powołanie na wakujące stanowisko sędziowskie, jeżeli Odwołujący się
nie sformułował uzasadnionych zarzutów, które potwierdzałyby rzeczywiste
stosowanie wobec jego kandydatury nierównych lub dyskryminujących go kryteriów
dostępu do wakujących stanowisk sędziowskich w porównaniu do innych
kandydatur zgłoszonych w tej samej procedurze konkursowej (por. wyrok Sądu
Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2012 r., III KRS 21/12, LexPolonica nr 6202466).
Weryfikacja kwalifikacji poszczególnych kandydatów ubiegających się o stanowiska
sędziowskie należy wyłącznie do Rady, a podstaw do twierdzenia, że zostały
przekroczone granice swobodnego uznania, nie mogą stanowić odmienne -
z natury subiektywne - zapatrywania w odniesieniu do własnych osiągnięć, walorów
i przymiotów.
Sąd Najwyższy zauważa, że art. 32 ust. 1 Konstytucji RP statuuje zasadę
równości wszystkich wobec prawa i równości traktowania wszystkich przez władze
publiczne oraz zakazuje dyskryminacji w życiu politycznym, społecznym lub
gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Z tego względu kontrola sądowa
postępowania przed Radą w zakresie jej zgodności z tym przepisem powinna
sprowadzać się do oceny, czy wszyscy kandydaci uczestniczący w procedurze
konkursowej byli traktowani jednakowo oraz czy żaden z nich nie był w jakikolwiek
sposób dyskryminowany. Przedmiotem ochrony wynikającej z art. 60 Konstytucji
RP jest zaś przede wszystkim formalny aspekt dostępu do służby, związany
z przestrzeganiem jednolitych kryteriów i procedur postępowania, a nie sama ocena
kwalifikacji czy też wiarygodności danej osoby z punktu widzenia kryteriów
stosowanych w ramach tego postępowania. Dlatego sądowa kontrola dokonywana
przez pryzmat wymienionego przepisu nie stwarza podstaw do wkraczania
w zakres kompetencji Krajowej Rady Sądownictwa, ponieważ mogłoby to oznaczać
naruszenie konstytucyjnych uprawnień i kompetencji Rady wynikających z art. 179
Konstytucji (por. wyrok TK z 27 maja 2008 r., SK 57/06, OTK-A 2008 nr 4, poz. 63).
Ochrona sądowa udzielana kandydatowi na określone stanowisko sędziowskie
winna zatem obejmować kontrolę postępowania przed Radą pod względem jego
zgodności z prawem, a więc musi być ograniczona do oceny zgodności z prawem
16
zastosowanej in casu procedury oceny kandydatury bądź kandydatur i w efekcie
przedstawienia Prezydentowi RP wniosku o powołanie lub odmowy objęcia danego
kandydata takim wnioskiem. Poddanie kontroli sądowej wyników postępowania
przed KRS w takiej indywidualnej sprawie nie może natomiast oznaczać, że sąd
uczestniczyłby w decydowaniu o obsadzie określonego stanowiska sędziowskiego.
Z powyższych względów odwołanie - wobec niewykazania sprzeczności
zaskarżonej uchwały z prawem - podlega oddaleniu na podstawie art. 39814 k.p.c.
w związku z art. 44 ust. 3 u.KRS.
l.n