VIII U 386/23

Суди загальної юрисдикції2024-10-07

Номер справи

VIII U 386/23

Дата рішення

2024-10-07

Тип

REASONS

Судді

Magdalena Lisowska (PRESIDING_JUDGE)

Правова підстава

art. 6 o systemie ubezpieczeń społecznych

Текст рішення

Sygn. akt VIII U 386/23 <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Decyzją z dnia 24.05.2022 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. stwierdził, że M. P. (1) jako pracownik u płatnika składek Centrum (...) Sp. z o.o. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu od 11.06.2012 r. do 31.07.2014 r. i od 01.04.2019 r. W uzasadnieniu ZUS wskazał, że M. P. (1) od 10.04.2012 r. do 3.07.2013 r. pozostawał jedynym wspólnikiem w/w spółki, natomiast od 4.07.2013 r. posiada 98% udziałów i tytułem do ubezpieczeń społecznych jest posiadanie przez niego statusu jedynego wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Według ZUS w opisanej sytuacji nie wystąpił więc podstawowy element stosunku pracy jakim jest podporządkowanie pracownika. W związku z tym Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że powyższe wykluczało istnienie stosunku pracy pomiędzy ubezpieczonym, a spółką Centrum (...) Sp. z o.o. gdyż wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie może zawrzeć ze spółką umowy o pracę. Dodatkowo organ rentowy powołał się na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83)">art. 83 kodeksu cywilnego</a>, wskazując, że umowa o pracę została zawarta dla pozoru i jako taka jest nieważna, a zatem z tytułu jej zawarcia M. P. (1) nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu w w/w okresach. (decyzja – k. 25-27 załączonych do sprawy akt organu rentowego) Odwołanie od powyższej decyzji złożyło Centrum (...) Sp. z o.o. w Ł. domagając się jej zmiany i ustalenia, że w spornym okresie M. P. (1) podlegał ubezpieczeniom społecznym. Odwołujący zarzucił ZUS błędne przyjęcie, że umowa o pracę zawarta pomiędzy Centrum (...) Sp. z o.o., a M. P. (1) jako jej wspólnikiem posiadającym 98 % udziałów, miała charakter iluzoryczny, gdyż nie zawierała elementu podporządkowania niezbędnego w stosunku pracy, co doprowadziło w konsekwencji do niewłaściwego przyjęcia, iż tym samym wnioskodawca nie podlega ubezpieczeniu społecznemu pracowników. W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotowa spółka jest spółką dwuosobową, w związku z tym M. P. (1) podlega ubezpieczeniom społecznym. Odwołujący zaznaczył, że skoro ustawodawca nie przewidział w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych</a> odrębnej definicji pojęcia spółka jednoosobowa, to ZUS winien w takiej sytuacji stosować definicję zawartą w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 ()">kodeksie spółek handlowych</a>, a ta wyklucza możliwość uznania dwuosobowej spółki za spółkę jednoosobową. O tym, że przedmiotowa spółka jest spółka dwuosobową świadczyć miał również wpis w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. (odwołanie – k. 2-4) W odpowiedzi na odwołanie, pełnomocnik organu rentowego wniósł o oddalenie odwołania podtrzymując argumentację podniesioną w zaskarżonej decyzji. (odpowiedź na odwołanie – k. 9-10) Zarządzeniem z dnia 13.03.2023 r. sąd zobowiązał odwołującą się spółkę do ustanowienia pełnomocnika w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 210)">art. 210 k.s.h.</a> do reprezentowania spółki w procesie z uwagi na to, iż stroną jest również zainteresowany M. P. (1) w terminie 14 dni pod rygorem zawieszenia postępowania w sprawie. (zarządzenie – k. 30) Postanowieniem z dnia 5.06.2023 r. sąd zawiesił postepowanie w sprawie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 174;art. 174 § 1;art. 174 § 1 pkt. 2)">art. 174 § 1 pkt 2 k.p.c.</a> (postanowienie – k. 34) W dniu 26.01.2024 r. pełnomocnik płatnika złożył uchwałę Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 17.01.2024 r. w przedmiocie ustanowienia pełnomocnika w osobie E. P. w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 210;art. 210 § 1)">art. 210 § 1 k.s.h.</a> oraz pełnomocnictwo procesowe z dnia 17.01.2024 r. pochodzące od M. P. (1). Jednocześnie pełnomocnik ustanowił pełnomocnikiem procesowym spółki odwołującej się r.pr. K. K.. (pismo procesowe pełnomocnika płatnika z załącznikami - k. 55-58) Postanowieniem z dnia 6.02.2024 r. sąd podjął zawieszone postępowanie. (postanowienie – k. 65) Na rozprawie z 15 maja 2023 r. pełnomocnik odwołującego się płatnika i ubezpieczonego poparł odwołanie i wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Natomiast, pełnomocnik ZUS wniósł o oddalenie odwołania i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych w kwocie ryczałtowej wraz z ustawowymi odsetkami. (końcowe stanowiska stron – rozprawa z dnia 12.09.2024 r. e-protokół (...):20:37-00:27:15 – płyta CD – k. 97) Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny Spółka Centrum (...) Sp. z o.o. w Ł. została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym 29.05.2007r. Przedmiotem działalności Spółki jest organizacja, prowadzenie spotkań, szkoleń grupowych. Od początku istnienia spółki prezesem zarządu jest M. P. (1). (wypis z KRS – k. 8 verte-13 załączonych do sprawy akt organu rentowego, k. 19-24, k. 98-104 verte, zeznania ubezpieczonego M. P. (1) na rozprawie w dniu 12.09.2024 r. e-protokół (...):13:43-00:20:37 – płyta CD – k. 97) Płatnik składek zgłosił M. P. (1) do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego jako pracownika od 1 października 2007 r. do 31 lipca 2014 r. oraz od 1 kwietnia 2019 r. Umowa o pracę została zawarta w dniu 28.09.2007 r. na czas nieokreślony, na podstawie której wnioskodawca został zatrudniony na stanowisku Prezesa Zarządu w pełnym wymiarze czasu pracy. Dokument zgłoszeniowy od 1 października 2007 r. został przekazany po obowiązującym terminie tj. 11 października 2007 r. natomiast od 1 kwietnia 2019 r. w obowiązującym terminie tj. 5 kwietnia 2019 r. (okoliczności bezsporne, a ponadto umowa o pracę – k. 5) Przed dniem 1 października 2007 r. i po zawarciu umowy o pracę ubezpieczony wykonywał obowiązki Prezesa Spółki. Jego zakres czynności i obowiązków przed dniem 1 października 2007 r. i po tej dacie niczym się nie różnił. (zeznania ubezpieczonego M. P. (1) na rozprawie w dniu 12.09.2024 r. e-protokół (...):13:43-00:20:37 – płyta CD – k. 97) Początkowo M. P. (1) w okresie od 10.04.2012 r. do 3.07.2013 r. posiadał 50 udziałów o łącznej wartości nominalnej 50 000,00 zł i był jedynym wspólnikiem Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Od 4.07.2013r. M. P. (1) posiada 98 % udziałów spółki tj. 49 udziałów o wartości 49 000,00 zł. (wypis z KRS – k. 8 verte-13, umowy sprzedaży udziałów – k. 14-17 załączonych do sprawy akt organu rentowego, zeznania ubezpieczonego M. P. (1) na rozprawie w dniu 12.09.2024 r. e-protokół (...):13:43-00:20:37 – płyta CD – k. 97) Płatnik składek złożył za M. P. (1) imienne raporty miesięczne w których wykazał podstawy na ubezpieczenia społeczne: od czerwca 2012 r. do listopada 2013 r. 1700 zł; za grudzień 2013 r.- 4408,00 zł; za styczeń 2014 r. - 1700,00 zł; za luty 2014 r. – 42,00 zł; za marzec 2014 r. - 0,00 zł; od kwietnia do lipca 2014 - 42,00 zł; od kwietnia do grudnia 2019 r. - 562,50 zł; od stycznia do grudnia 2020 r. - 650,00 zł; od stycznia do marca 2022 r. - 700,00 zł; za kwiecień 490,00 zł. Od 22 do 30 kwietnia 2022 r. płatnik składek wykazał za M. P. (1) wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy. (okoliczności bezsporne) Sąd Okręgowy zważył, co następuje Odwołanie podlega oddaleniu. Kwestią sporną w niniejszej sprawie było ustalenie, czy w okresie od 11.06.2012 r. do 31.07.2014 r. i od 01.04.2019 r. M. P. (1) podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu oraz chorobowemu jako pracownik u płatnika składek Spółki Centrum (...) Sp. z o.o. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że stosunek pracy - zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22;art. 22 § 1)">art. 22 § 1 KP</a> - opiera się na tym, że pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Zatrudnienie w ramach stosunku pracy charakteryzuje się zatem m.in. tym, że pracownik świadczy pracę pod kierownictwem pracodawcy. Istnienie tzw. pracowniczego podporządkowania jest szczególnie wątpliwe w realiach niniejszej sprawy, kiedy M. P. (1) jest jednocześnie Prezesem Zarządu Spółki Centrum (...) Sp. z o.o., a w okresie od 10.04.2012 r. do 3.07.2013 r. był jedynym wspólnikiem Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, natomiast od 4.07.2013 r. jest większościowym oraz dominującym wspólnikiem posiadającym 98 % udziałów i jednocześnie pracownikiem. Dla rozstrzygnięcia zatem sporu istotna jest ocena ważności stosunku pracy pomiędzy M. P. (1), a Centrum (...) Sp. z o.o. w spornym okresie, niezależnie od zmian właścicielskich w udziałach spółki. W myśl stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w wyroku z 13.03.2018 r. w sprawie (...) UK 27/17, które to stanowisko sąd orzekający w pełni podziela: „Decydujące znaczenie dla oceny charakteru stosunku prawnego łączącego spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z członkiem jej zarządu ma treść tego stosunku i warunki jego realizacji.” W uzasadnieniu Sąd Najwyższy podkreślił, iż „dla objęcia ubezpieczeniem społecznym zasadnicze znaczenie ma nie to, czy umowa o pracę została zawarta i czy jest ważna, lecz tylko to, czy strony tej umowy pozostawały w stosunku pracy. O tym zaś, czy strony istotnie w takim stosunku pozostawały i stosunek ten stanowi tytuł podlegania ubezpieczeniom społecznym nie decyduje samo formalne zawarcie umowy o pracę, wypłata wynagrodzenia, przystąpienie (zgłoszenie) do ubezpieczeń i opłacenie składki, wystawienie świadectwa pracy, ale faktyczne i rzeczywiste realizowanie elementów charakterystycznych dla stosunku pracy, wynikających z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22;art. 22 § 1)">art. 22 § 1 k.p.</a> (por. wyroki SN: z 26.02.2013 r., (...) UK 472/12, LEX nr 1356412; z 11.09.2013 r., II UK 36/13, LEX nr 1391783 oraz z 17.03.2016 r.,III UK 83/15)”. Przystąpienie do ubezpieczenia i opłacanie składki przez podmiot, który nie świadczy pracy, nie stanowi przesłanki objęcia ubezpieczeniem społecznym. Skutku takiego nie wywołuje bowiem zawarcie umowy o pracę, której strony stwarzają pozór realizacji przez ubezpieczonego czynności odpowiadających treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22)">art. 22 k.p.</a>, czyli wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, za wynagrodzeniem, odpowiadającym ilości i jakości świadczonej pracy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 78)">art. 78 k.p.</a>). Zgodnie ze stanowiskiem judykatury stosunek ubezpieczeniowy jest następczy wobec stosunku pracy i powstaje tylko wówczas, gdy stosunek pracy jest faktycznie realizowany. Jeżeli stosunek pracy nie powstał bądź też nie jest realizowany, wówczas nie powstaje stosunek ubezpieczeniowy, nawet jeśli jest odprowadzana składka na ubezpieczenie społeczne (wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 17.01.2006 r., III AUa 433/2005, Wspólnota (...)). Co istotne podleganie ubezpieczeniom społecznym wiąże się z przynależnością do określonej w art. 6 ustawy systemowej grupy osób. Zatem nie podlega tym ubezpieczeniom ten, kto został do nich zgłoszony jako osoba do danej grupy należąca, w sytuacji gdy w rzeczywistości nie ma ona cech pozwalających ją do niej zaliczyć. Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1;art. 8;art. 8 ust. 1;art. 11;art. 11 ust. 1;art. 12;art. 12 ust. 1)">art.6 ust.1 punkt 1, art.8 ust.1 i art.11 ust.1 i art.12 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz.U.2024.497) pracownicy, to jest osoby pozostające w stosunku pracy, podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Problematyka skutecznego zawarcia stosunku pracy z członkiem zarządu spółki kapitałowej będącego jednocześnie wspólnikiem w tej spółce została szeroko wyjaśniona w judykaturze i nie stanowi nowego problemu prawnego. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 listopada 2021 r., (...) 82/21 (LEX nr 3275201) stwierdził, że w dotychczasowym orzecznictwie dopuszcza się pracownicze zatrudnianie wspólników wieloosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością na stanowiskach członków zarządu. Orzecznictwo Sądu Najwyższego dopuszcza także zatrudnienie wspólników wieloosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością na podstawie umów o pracę na stanowiskach wykonawczych, gdyż w takim przypadku wspólnika nie można traktować jako podmiotu, którego praca polega na obrocie jego własnym kapitałem (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 16 grudnia 2008 r., (...) UK 162/08, Monitor Prawa Pracy 2009 nr 5, s. 268-271; z dnia 9 czerwca 2010 r., II UK 33/10, LEX nr 598436; z dnia 12 maja 2011 r., II UK 20/11, OSNP 2012 nr 11-12, poz. 145; z dnia 13 listopada 2013 r., (...) PK 94/13, OSNP 2015 Nr 1, poz. 4; z dnia 16 października 2018 r., (...) UK 115/18, OSNP 2019 Nr 5, poz. 61). W przypadku zatrudnienia wspólników spółek kapitałowych pełniących w tych spółkach funkcje zarządcze, decydujące znaczenie dla oceny charakteru stosunku prawnego łączącego spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z jej wspólnikiem i członkiem zarządu ma treść tego stosunku i warunki jego realizacji. Zasadnicze znaczenie w procesie sądowego badania, czy dany stosunek prawny jest stosunkiem pracy, ma ustalenie faktyczne, czy praca wykonywana w ramach analizowanego stosunku prawnego rzeczywiście ma cechy wymienione w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22;art. 22 § 1)">art. 22 § 1 k.p.</a> W tym celu bada się okoliczności i warunki, w jakich dana osoba wykonuje czynności na rzecz innego podmiotu prawa i dopiero w wyniku tego badania (poczynienia stosownych ustaleń) rozstrzyga się, czy czynności te świadczone są w warunkach wskazujących na stosunek pracy. Godzi się też wspomnieć, że status pracowniczy osób sprawujących funkcje organów zarządzających zakładami pracy (w tym także funkcję członka zarządu spółki) nie wynika z faktu spełniania przez te osoby wszystkich cech stosunku pracy z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22;art. 22 § 1)">art. 22 § 1 k.p.</a>, lecz z decyzji ustawodawcy o włączeniu tych osób do kategorii pracowników mimo braku podporządkowania kierownictwu pracodawcy pojmowanego w tradycyjny sposób. Osoba zarządzająca spółką kapitałową może być zatrudniona na podstawie stosunku pracy, w którym wykonywanie pracy podporządkowanej ma cechy specyficzne, odmienne od "zwykłego" stosunku pracy. Hierarchiczne podporządkowanie w takiej sytuacji ustępuje bowiem podporządkowaniu autonomicznemu, polegającemu na wyznaczeniu zadań bez ingerowania w sposób ich wykonania. W takim systemie podporządkowania pracodawca określa godziny pracy i wyznacza zadania, natomiast sposób ich realizacji pozostawiony jest pracownikowi. Jednocześnie Sąd Okręgowy zważył, że nawet w autonomicznym systemie podporządkowania pracowniczego występuje wyraźne oddzielenie pozycji i roli pracodawcy od pozycji i roli pracownika. Kierownicze uprawnienia pracodawcy nie są wprawdzie realizowane w drodze wydawania pracownikowi bezpośrednich poleceń w procesie pracy, ale wyrażają się w określeniu zadań i warunków, w jakich mają być one wykonywane. Istota nawet takiego pracowniczego podporządkowania sprowadza się jednak do tego, że pracownik nie ma samodzielności w określaniu bieżących zadań, ponieważ to należy do sfery pracodawcy organizującego proces pracy (por. wyrok SN z 18.02.2016 r., II PK 352/14, LEX nr 2004192). Podkreślić należy, że przyjęcie koncepcji pracowniczego zatrudnienia członka zarządu musi graniczyć z pewnością, że w sprawie doszło do świadczenia pracy podporządkowanej, niezależnie od jego nasilenia i rodzaju. Specyfiki tego podporządkowania należy poszukiwać przez pryzmat prawa pracy, a nie prawa spółek, gdyż te ostatnie nie dotyczą nadzoru nad pracownikami spółki. Zatem odtworzenie mechanizmu, w jakim spółka egzekwowała wykonywanie pracy podporządkowanej stanowi punkt wyjścia. Przesądzające dla oceny jest ustalenie, czy doszło do wykonywania pracy podporządkowanej. Niemniej nie chodzi tu tylko o zakres i częstotliwość ingerencji w sposób realizacji zadań pracowniczych, lecz o fakt czy taki podmiot istnieje, który te funkcje władcze sprawuje i jaki ma do tego mandat. Zwykle powinno dojść do jego spersonifikowania, a pomocny w tym zakresie jest <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 3(1);art. 3(1) § 1)">art. 3 1 § 1 KP</a>. Organ zarządzający lub osoba wyznaczona w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 3)">art. 3</a> [1] <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ()">KP</a> mogą dokonywać czynności z zakresu prawa pracy przez pełnomocnika (tak trafnie SN w postanowieniu z dnia 5 marca 2020 r., III UK 82/19, Legalis nr 2572787). Ponadto niezależnie od argumentów z zakresu podporządkowania pracowniczego Sąd Okręgowy zauważa, podobnie jak to uczynił Sąd Najwyższy, że w istocie nie zachodzi przesłanka odpłatności pracy, skoro do przesunięcia majątkowego dochodzi w ramach majątku samego wspólnika (por. Z. Hajn, Zatrudnienie (się) we własnym zakładzie pracy w świetle ustrojowych podstaw prawa pracy w: Współczesne problemy prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, pod red. L. Florka i Ł. Pisarczyka, Warszawa 2011). Zdaniem Sądu Okręgowego w tym kontekście nie ma wątpliwości, że istnienie stosunku pracy pomiędzy M. P. (1), a przedmiotową spółką od 11.06.2012 r. do 31.07.2014 r. i od 01.04.2019 r. miało charakter fikcyjny. Stanowisko takie uzasadniają okoliczności faktyczne sprawy. W w/w stosunku prawnym łączącym M. P. (1) ze spółką Centrum (...) Sp. z o.o. brak było elementu podporządkowania pracowniczego, M. P. (1) nie wykonywał pracy pod kierownictwem pracodawcy, w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę. A zatem nie można przyjąć, aby został nawiązany w spornym okresie stosunek pracy, a zawarta umowa nie może wywoływać skutków prawnych odnoszących się do ubezpieczenia pracowniczego. Z zeznań M. P. (1) złożonych na rozprawie w dniu 12.09.2024 r. wynika, iż jego nadzór nad pracą był fikcją, skoro jako Prezes i większościowy wspólnik sam podejmował wszystkie decyzje. W ocenie Sądu wnioskodawca faktycznie nie realizował niczyich poleceń i nikomu nie podlegał w spółce. Natomiast sam wydawał polecenia i pozostawał prezesem spółki, a przecież istota pracowniczego podporządkowania sprowadza się do tego, że pracownik nie ma samodzielności w określaniu bieżących zadań, ponieważ to należy do sfery pracodawcy organizującego proces pracy. W stosunku do wnioskodawcy nie można zatem mówić o jakimkolwiek podporządkowaniu w procesie pracy. To, że M. P. (1) posiada umowę o pracę zawartą na piśmie, w okresie, gdy w spółce od 10.04.2012 r. do 3.07.2013 r. pozostawał jedynym wspólnikiem spółki, a od 4.07.2013 r. posiadał 98 % udziałów spółki nie oznacza, że może być on osobą podlegającą ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy o pracę. Kolejnym argumentem przemawiającym przeciwko uwzględnieniu odwołania jest także to, że M. P. płacił sobie wynagrodzenie z własnego kapitału, co kłóci się z ideą stosunku pracy. Wskazać należy, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83;art. 83 § 1)">art. 83 § 1 k.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 300)">art.300 k.p.</a> nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Nie podlega pracowniczemu ubezpieczeniu społecznemu osoba, która zawarła umowę o pracę dla pozoru. Pozorność umowy wzajemnej w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 83;art. 83 § 1)">art. 83 § 1 k.c.</a> występuje wówczas, gdy strony umowy składając oświadczenia woli, nie zamierzają osiągnąć skutków, jakie prawo wiąże z wykonywaniem tej umowy. O tym, czy strony istotnie nawiązały umowę o pracę nie decyduje formalne zawarcie (podpisanie) umowy nazwanej umową o pracę, lecz faktyczne i rzeczywiste realizowanie na jej podstawie elementów charakterystycznych dla stosunku pracy - przede wszystkim świadczenie pracy przez pracownika z zamiarem wykonywania obowiązków pracowniczych, czyli świadczenie pracy podporządkowanej, w charakterze pracownika, w czasie i miejscu oznaczonym przez pracodawcę za umówionym wynagrodzeniem. Tym samym w odniesieniu do umowy o pracę pozorność polega na tym, że strony nie zamierzają osiągnąć skutków wynikających z tej umowy, a określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 22)">art. 22 KP</a>. Należy przypomnieć, że pozorność umowy o pracę zachodzi także wówczas, gdy praca jest faktycznie świadczona, lecz na innej podstawie niż umowa o pracę. Ocena, czy praca jest wykonywana na podstawie łączącego strony stosunku pracy, zależy przy tym od okoliczności konkretnej sprawy dotyczących celu, do jakiego zmierzały strony, oraz zachowania elementów konstrukcyjnych stosunku pracy, w tym w szczególności cechy podporządkowania pracownika w procesie świadczenia pracy (zob. wyrok SN z dnia 8 lipca 2009 r, (...) UK 43/09, z dnia 12 maja 2011 r, II UK 20/11, oraz wyrok SA Łódź z dnia 17-09-2019 III AUa 39/19). Drugorzędne znaczenie w tej sprawie ma kwestia tego, czy należy M. P. (1) potraktować jako jedynego wspólnika spółki z uwagi na posiadanie 98% udziałów. Sąd jest związany treścią zaskarżonej decyzji, a ta odnosi się tylko do niepodlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy o pracę. Oczywiście Sądowi znana jest uchwała trzech sędziów Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych SN z 21 lutego 2024 r., sygn. akt III UZP 8/23, ale przedmiotem sporu w niniejszym postępowaniu jest inna kwestia. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy, na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477 14 § 1 k.p.c.</a>, oddalił odwołanie. W przedmiocie kosztów procesu Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> i zasądził od Centrum (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. oraz od M. P. (1) na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddziału w Ł. kwoty po 180 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego - § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023.0.1935) wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1(1))">art. 98 § 1 1 k.p.c.</a> od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. </div>