I C 196/23
Суди загальної юрисдикції2024-11-04
Номер справи
I C 196/23
Дата рішення
2024-11-04
Тип
SENTENCE
Судді
Jakub Błesiński (PRESIDING_JUDGE)
Правова підстава
Резюме
Uzgodnienie treści księgi wieczystej przy przedawnieniu egzekucji.
Текст рішення
<p>Sygn. akt I C 196/23</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p> Dnia 04 listopada 2024 r.</p>
<p>Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie:</p>
<p>Przewodniczący: sędzia Jakub Błesiński</p>
<p>Protokolant: sekr. sądowy Paula Milewska</p>
<p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2024 roku</p>
<p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">H. A.</span>
</p>
<p>przeciwko <span class="anon-block">P. A.</span>, <span class="anon-block">K. F.</span>, Gminie <span class="anon-block">P.</span>
</p>
<p>o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym</p>
<p>o r z e k a:</p>
<p>I.
Uzgadnia treść <span class="anon-block">księgi wieczystej KW (...)</span> - prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Piszu, dla nieruchomości położonej w <span class="anon-block">P.</span>, przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, stanowiącej współwłasność <span class="anon-block">H. A.</span>, <span class="anon-block">P. A.</span>, <span class="anon-block">K. F.</span> (poprzednie nazwisko <span class="anon-block">A.</span> – <span class="anon-block">A.</span>) - z rzeczywistym stanem prawnym i nakazuje wykreślić z działu IV księgi wieczystej wpisaną pod nr 17 hipotekę przymusową zwykłą w wysokości 2 665,10 zł (dwa tysiące sześćset sześćdziesiąt pięć złotych 10/100) ustanowioną na rzecz Gminy <span class="anon-block">P.</span> z tytułu zaległości w podatku od środków transportowych za okresy: 02/2005r., 01/2006r., 02/2006r., 02/2007r., 01/2008r., 02/2008r., 01/2009r. wraz z należnymi odsetkami.</p>
<p>II.
Uzgadnia treść <span class="anon-block">księgi wieczystej KW (...)</span>- prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Piszu, dla nieruchomości położonej w <span class="anon-block">P.</span>, przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, stanowiącej współwłasność <span class="anon-block">H. A.</span>, <span class="anon-block">P. A.</span>, <span class="anon-block">K. F.</span> (poprzednie nazwisko <span class="anon-block">A.</span> – <span class="anon-block">A.</span>) - z rzeczywistym stanem prawnym i nakazuje wykreślić z działu IV księgi wieczystej wpisaną pod nr 19 hipotekę przymusową w wysokości 31 772,80 zł (trzydzieści jeden tysięcy siedemset siedemdziesiąt dwa złote 80/100) ustanowioną na rzecz Gminy <span class="anon-block">P.</span> z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości za okresy: I/2007r.- IV/2008r., II/2009r.- II/2011r.</p>
<p>III.
Uzgadnia treść <span class="anon-block">księgi wieczystej KW (...)</span>- prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Piszu, dla nieruchomości położonej w <span class="anon-block">P.</span>, przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, stanowiącej współwłasność <span class="anon-block">H. A.</span>, <span class="anon-block">P. A.</span>, <span class="anon-block">K. F.</span> (poprzednie nazwisko <span class="anon-block">A.</span> – <span class="anon-block">A.</span>) - z rzeczywistym stanem prawnym i nakazuje wykreślić z działu IV księgi wieczystej wpisaną pod nr 21 hipotekę przymusową w wysokości 2 543,00 zł (dwa tysiące pięćset czterdzieści trzy złote 00/100) ustanowioną na rzecz Gminy <span class="anon-block">P.</span> z tytułu zaległości w podatku od środków transportowych za okresy: 1/2011r., 2/2011r., 1/2012r. oraz w zaległości w podatku od nieruchomości za okresy: 3/2011r., 4/2011r., 1/2012r., 2/2012r.</p>
<p>IV.
Uzgadnia treść <span class="anon-block">księgi wieczystej KW (...)</span>- prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Piszu, dla nieruchomości położonej w <span class="anon-block">P.</span>, przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, stanowiącej współwłasność <span class="anon-block">H. A.</span>, <span class="anon-block">P. A.</span>, <span class="anon-block">K. F.</span> (poprzednie nazwisko <span class="anon-block">A.</span> – <span class="anon-block">A.</span>) - z rzeczywistym stanem prawnym i nakazuje wykreślić z działu IV księgi wieczystej wpisaną pod nr 22 hipotekę przymusową w wysokości 1 534,00 zł (jeden tysiąc pięćset trzydzieści cztery złote 00/100) ustanowioną na rzecz Gminy <span class="anon-block">P.</span> z tytułu zaległości zaległości w podatku od nieruchomości za okres od 03/2011r. do 02/2013r.</p>
<p>V.
Nakazuje ściągnąć od pozwanej Gminy <span class="anon-block">P.</span> na rzecz Skarbu Państwa- Sądu Rejonowego w Piszu kwotę 1 926 zł (jeden tysiąc dziewięćset dwadzieścia sześć złotych) tytułem opłaty od pozwu, od uiszczenia której powódka została zwolniona.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt I C 196/23</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>W dniu 19 maja 2023 roku <span class="anon-block">H. A.</span> wystąpiła z powództwem przeciwko Gminie <span class="anon-block">P.</span>, <span class="anon-block">P. A.</span> i <span class="anon-block">K. A.</span> o uzgodnienie z rzeczywistym stanem prawnym treści <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span>, prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Piszu, poprzez nakazanie wykreślenia z działu IV tej księgi:</p>
<p>I.
hipoteki przymusowej w wysokości 2 665,10 złotych, ustanowionej na rzecz pozwanej Gminy <span class="anon-block">P.</span> z tytułu zaległości w podatku od środków transportowych za 02/2005 r., 01/2006 r., 02/2006 r., 02/2007 r., 01/2008 r., 02/2008 r., 01/2009 r., 02/2010 r. wraz z należnymi odsetkami,</p>
<p>II.
hipoteki przymusowej w wysokości 31 772,80 złotych, ustanowionej na rzecz pozwanej Gminy <span class="anon-block">P.</span> z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości za okres od I raty 2007 r. do IV raty 2008 r., od II raty 2009 r. do II raty 2011 r.,</p>
<p>III.
hipoteki przymusowej w wysokości 2 543 złote, ustanowionej na rzecz pozwanej Gminy <span class="anon-block">P.</span> z tytułu zaległości w podatku od środków transportowych za 1/2011 r., 2/2011 r., 1/2012 r. oraz z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości za 3/2011 r., 4/2011 r., 1/2012 r., 2/2012 r.,</p>
<p>IV.
hipoteki przymusowej w wysokości 1 534 złote, ustanowionej na rzecz pozwanej Gminy <span class="anon-block">P.</span> z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości za okres od 03/2011 r. do 02/2013 r.</p>
<p>W uzasadnieniu pozwu powódka podniosła, że doszło do przedawnienia wskazanych wyżej należności - których termin płatności mieścił się w okresie od 2005 do 2013 roku - a mimo tego, pozwana nie wyraża zgody na wykreślenie przedmiotowych hipotek. Zdaniem powódki, w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ordynacji podatkowej, tj. art. 70 § 1 i art. 70 § 4. Powódka wskazała, że na podstawie ww. tytułów wykonawczych wszczęte i prowadzone było postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w <span class="anon-block">P.</span>, jako administracyjny organ egzekucyjny. Naczelnik dokonał w dniu 16 grudnia 2013 roku zajęcia świadczenia emerytalnego powódki, który to środek egzekucyjny doprowadził do przerwania biegu przedawnienia. W związku z wystąpieniem zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej do tego samego prawa majątkowego dłużnika, Naczelnik Urzędu Skarbowego w <span class="anon-block">P.</span> przekazał ww. należności wierzyciela do łącznego egzekwowania Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w Ostródzie. Ten z kolei, uznał się niewłaściwym i przekazał sprawę Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w Piszu <span class="anon-block">W. M.</span>. Postępowanie egzekucyjne jest w toku.</p>
<p>Zdaniem powódki, przejęcie egzekucji przez komornika sądowego nie doprowadziło do zmiany przepisów regulujących tryb przedawnienia należności z tytułu podatku od nieruchomości i podatku od środków transportowych. W sprawie w dalszym ciągu zastosowanie mają wyłącznie przepisy ordynacji podatkowej, w tym art. 70 § 4, nie zaś przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 124;art. 124 § 2)">art. 124 § 2 Kodeksu cywilnego</a>.</p>
<p>Powódka podniosła, że ostatni skuteczny środek egzekucyjny został zastosowany względem niej przez administracyjny organ egzekucyjny, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego w <span class="anon-block">P.</span>, w dniu 16 grudnia 2013 roku. Doprowadziło to do przerwania terminu przedawnienia i od tego zdarzenia termin ten biegł na nowo i zakończył się najpóźniej 18 grudnia 2018 roku.</p>
<p>Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2024 roku Sąd Rejonowy w Piszu - po rozpoznaniu wniosku powódki o zwolnienie w całości od kosztów sądowych - zwolnił powódkę od kosztów sądowych w części, tj. od obowiązku uiszczenia opłaty od pozwu.</p>
<p>Pozwany <span class="anon-block">P. A.</span> i <span class="anon-block">K. A.</span> przychylili się do żądania pozwu.</p>
<p>Pozwana Gmina <span class="anon-block">P.</span> w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości i o zasądzenie na jej rzecz od powódki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniosła, że Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Ostródzie w dniu 29 września 2014 roku w sprawie Km 6304/14 dokonał zajęcia świadczenia emerytalnego powódki w celu egzekwowania przedmiotowych wierzytelności pozwanej Gminy <span class="anon-block">P.</span>. Następnie wydał postanowienie o przekazaniu ww. sprawy egzekucyjnej Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w Piszu <span class="anon-block">W. M.</span>, który w dniu 29 marca 2016 roku dokonał zajęcia świadczenia emerytalnego powódki i do chwili obecnej egzekwuje przedmiotowe wierzytelności. Postępowanie egzekucyjne prowadzone jest zatem nieprzerwanie od 2014 roku i nie może być mowy o przedawnieniu roszczenia.</p>
<p>Zdaniem pozwanej, w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 123;art. 123 § 1)">art. 123 § 1 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 124)">art. 124 k.c.</a> Termin przedawnienia został przerwany w 2014 roku wszczęciem postępowania egzekucyjnego i nie rozpoczął biegu na nowo, bowiem postępowanie egzekucyjne do dnia dzisiejszego nie zostało zakończone.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił, co następuje:</strong>
</p>
<p>W dziale IV <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span>, prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Piszu dla nieruchomości stanowiącej działkę gruntu oznaczoną nr geod. 975, położonej w <span class="anon-block">P.</span> i stanowiącej współwłasność <span class="anon-block">H. A.</span> w udziale 4/6 części, <span class="anon-block">K. F.</span> w udziale 1/6 części i <span class="anon-block">P. A.</span> w udziale 1/6 części, wpisane są rzecz Gminy <span class="anon-block">P.</span>:</p>
<p>1.
hipoteka przymusowa w wysokości 2 665,10 złotych, z tytułu zaległości w podatku od środków transportowych za 02/2005 r., 01/2006 r., 02/2006 r., 02/2007 r., 01/2008 r., 02/2008 r., 01/2009 r., 02/2010 r. wraz z należnymi odsetkami, wpisana na podstawie tytułów wykonawczych: <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 11.10.2010 r., SW2/399/05 z dnia 19.10.2010 r., SW2/267/06 z dnia 19.10.2010 r., SW2/501/06 z dnia 19.10.2010 r., SW2/536/07 z dnia 19.10.2010 r., SW2/238/08 z dnia 19.10.2010 r., SW2/497/08 z dnia 19.10.2010 r., SW2/353/09 z dnia 19.10.2010 r.;</p>
<p>2.
hipoteka przymusowa w wysokości 31 772,80 złotych, z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości za okres od I raty 2007 r. do IV raty 2008 r., od II raty 2009 r. do II raty 2011 r., wpisana na podstawie tytułów wykonawczych: <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 29.09.2011 r., <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 28.09.2011 r., <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 13.09.2011 r., <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 29.08.2011 r., <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 10.02.2011 r., <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 03.09.2010 r., <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 06.01.2010 r., SW2/520/09 z dnia 06.11.2009 r., SW2/342/09 z dnia 20.08.2009 r., SW2/36/09 z dnia 08.01.2009 r., SW2/430/08 z dnia 05.08.2008 r., SW2/237/08 z dnia 14.05.2008 r., SW2/607/07 z dnia 17.12.2007 r., SW2/482/07 z dnia 23.10.2007 r., SW2/434/07 z dnia 06.08.2007 r., SW2/372/07 z dnia 06.07.2007 r.;</p>
<p>3.
hipoteka przymusowa w wysokości 2 543 złote, z tytułu zaległości w podatku od środków transportowych za 1/2011 r., 2/2011 r., 1/2012 r. oraz z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości za 3/2011 r., 4/2011 r., 1/2012 r., 2/2012 r., wpisana na podstawie tytułów wykonawczych: <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 22.08.2012 r., <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 22.08.2012 r., <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 22.08.2012 r., <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 03.08.2012 r., <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 17.01.2012 r., <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 21.02.2012 r., <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 19.07.2012 r.;</p>
<p>4.
hipoteki przymusowa w wysokości 1 534 złote, z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości za okres od 03/2011 r. do 02/2013 r., wpisana na podstawie tytułów wykonawczych: <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 17.01.2012 r., <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 19.07.2012 r., <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 30.10.2012 r., <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 13.12.2012 r., <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 07.08.2013 r.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(okoliczności bezsporne, dowód: wydruk treści działu IV <span class="anon-block">księgi wieczystej (...)</span> Sądu Rejonowego w Piszu k. 325-336)</em>
</p>
<p>Termin płatności należności zabezpieczonych ww. hipotekami upłynął odpowiednio w 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012 i 2013 roku.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(okoliczności bezsporne)</em>
</p>
<p>Na wniosek Gminy <span class="anon-block">P.</span>, na podstawie wyżej wymienionych tytułów wykonawczych – za wyjątkiem tytułu <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 30.10.2012 r. i tytułu <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 13.12.2012 r. – przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w <span class="anon-block">P.</span> toczyło się postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużniczce <span class="anon-block">H. A.</span>. Ostatni skuteczny względem dłużniczki środek egzekucyjny został zastosowany w tej egzekucji w dniu 16 grudnia 2013 roku.</p>
<p>W związku ze zbiegiem egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej co do tego samego prawa majątkowego dłużniczki <span class="anon-block">H. A.</span> (świadczenia emerytalnego), we wrześniu 2014 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego w <span class="anon-block">P.</span> przekazał ww. tytuły wykonawcze Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w Ostródzie <span class="anon-block">A. K.</span> celem łącznego prowadzenia egzekucji przeciwko ww. (sygn. akt Km 6304/14).</p>
<p>Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Ostródzie <span class="anon-block">A. K.</span> postanowieniem z dnia 17 października 2014 roku uznał się niewłaściwym i prowadzenie postępowania egzekucyjnego przekazał według właściwości Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w Piszu <span class="anon-block">W. M.</span> (sygn. akt Km 111/16).</p>
<p>Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Piszu <span class="anon-block">W. M.</span> na podstawie ww. tytułów wykonawczych dokonał w dniu 6 kwietnia 2016 roku zajęcia świadczenia emerytalnego dłużniczki <span class="anon-block">H. A.</span>. Postępowanie egzekucyjne jest cały czas w toku.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: informacja Naczelnika Urzędu Skarbowego w <span class="anon-block">P.</span> o postępowaniu egzekucyjnym k. 63-64v; tytuły wykonawcze znajdujące się w aktach postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w <span class="anon-block">P.</span>; znajdujące się w aktach Km 6304/14: pismo k. 1 oraz postanowienie o przekazaniu sprawy według właściwości k. 35-35v; znajdujące się w aktach Km 111/16: wezwanie do dokonywania potrąceń ze świadczenia emerytalnego dłużnika k. 6-7, zpo k. 8-9) </em>
</p>
<p>Na podstawie tytułu wykonawczego nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 30.10.2012 r. i nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 13.12.2012 r. nie toczyło i nie toczy się postępowanie egzekucyjne przeciwko <span class="anon-block">H. A.</span>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dowód: informacja Naczelnika Urzędu Skarbowego w <span class="anon-block">P.</span> o postępowaniu egzekucyjnym k. 63-64v; tytuły wykonawcze znajdujące się w aktach postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w <span class="anon-block">P.</span>)</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Stosownie do treści art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 2383), zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek przedawnienia, a więc wskutek upływu czasu.</p>
<p>Instytucja przedawnienia zobowiązań podatkowych została uregulowana w art. 70 i art. 70a Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 70 § 1 tej ustawy, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.</p>
<p>Wygaśnięcie zobowiązania podatkowego na skutek przedawnienia oznacza, że po upływie terminu przedawnienia wierzyciel podatkowy nie może skutecznie domagać się od dłużnika podatkowego zachowania wynikającego z treści tego zobowiązania. Innymi słowy przedawnienie zobowiązań podatkowych skutkuje tym, że po upływie określonego czasu, zobowiązanie podatkowe, chociaż niezapłacone, wygasa łącznie z odsetkami za zwłokę. Po upływie okresu przedawnienia z mocy prawa, bez konieczności wydawania jakichkolwiek decyzji, przestaje istnieć stosunek zobowiązaniowy między podatnikiem i wierzycielem podatkowym.</p>
<p>Z powyższego wynika, że ocena tego czy doszło do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego na skutek przedawnienia, może zostać dokonana niezależnie od stanowiska organu administracji, który nie jest uprawniony do wydania decyzji administracyjnej w tym zakresie. Ocena taka może być dokonana przez sąd powszechny m.in. w postępowaniu o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Gdyby nie było takiej możliwości, wobec braku wydawania odrębnych decyzji administracyjnych o przedawnieniu zaległości podatkowych, przepis o przedawnieniu umieszczony w ordynacji podatkowej, byłby w zasadzie przepisem martwym, ponieważ organ podatkowy nigdy nie dążyłby samowolnie do stwierdzenia przedawnienia, a w każdym procesie cywilnym powoływałby się na niemożność oceny przedawnienia przez sąd powszechny.</p>
<p>Stosownie do w/w przepisów, skoro termin płatności przez powódkę przedmiotowego podatku od nieruchomości i podatku od środków transportowych przypadał odpowiednio w roku 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012 i 2013, to pięcioletni termin przedawnienia należało zatem liczyć od końca odpowiednio 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012 i 2013 roku i w tym przedmiocie nie było między stronami sporu.</p>
<p>Bieg terminu przedawnienia może napotykać różne przeszkody powodujące, że się nie rozpoczyna, rozpoczęty ulega zawieszeniu lub zostaje przerwany, co w rezultacie może mieć wpływ na wydłużenie tego terminu.</p>
<p>Skutek zawieszenia jest taki, że po ustaniu przyczyny zawieszenia termin przedawnienia biegnie dalej. Natomiast skutek przerwania jest taki, że po zdarzeniu, które go spowodowało, biegnie on na nowo.</p>
<p>Zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.</p>
<p>Z załączonej do akt sprawy informacji Naczelnika Urzędu Skarbowego w <span class="anon-block">P.</span> (k. 63-64) jednoznacznie wynika, że w egzekucji administracyjnej ostatni skuteczny środek egzekucyjny został zastosowany względem dłużniczki <span class="anon-block">H. A.</span> w dniu 16 grudnia 2013 roku. Następnie doszło do zbiegu egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej co do tego samego prawa majątkowego dłużniczki, w wyniku którego administracyjny organ egzekucyjny przekazał tytuły wykonawcze komornikowi sądowemu celem łącznego prowadzenia egzekucji. Komornik sądowy ostatni skuteczny środek egzekucyjny zastosował w dniu 6 kwietnia 2016 roku.</p>
<p>Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że zabezpieczone przedmiotowymi hipotekami zobowiązania podatkowe powódki uległy przedawnieniu.</p>
<p>Sąd Rejonowy podziela stanowisko strony powodowej, że przejęcie egzekucji przez komornika sądowego nie doprowadziło do zmiany przepisów regulujących tryb przedawnienia należności z tytułu podatku od nieruchomości i podatku od środków transportowych. W sprawie w dalszym ciągu zastosowanie mają wyłącznie przepisy ordynacji podatkowej, w tym art. 70 § 4, nie zaś przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 124;art. 124 § 2)">art. 124 § 2 Kodeksu cywilnego</a>.</p>
<p>W tym miejscu należy zauważyć, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, że na podstawie tytułu wykonawczego nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 30.10.2012 r. i nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 13.12.2012 r. nie toczyło i nie toczy się postępowanie egzekucyjne przeciwko <span class="anon-block">H. A.</span>. Nie wynika to z informacji Naczelnika Urzędu Skarbowego w <span class="anon-block">P.</span> o postępowaniu egzekucyjnym (k. 63-64) ani z wykazu tytułów w oparciu o które prowadzona jest egzekucja (k. 1-2v akt Km 6304/14 i k. 6-7 akt Km 111/16). Nie ma też tych tytułów wykonawczych w aktach postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w <span class="anon-block">P.</span>. Omawiana kwestia przerwania terminu przedawnienia nie ma zatem zastosowania w odniesieniu do należności stwierdzonych tymi dwoma tytułami.</p>
<p>W przyjęciu przedawnienia zabezpieczonego hipoteką zobowiązania podatkowego nie stoi na przeszkodzie przepis art. 70 § 8 Ordynacji Podatkowej. Przepis ten ma analogiczną treść (poza nie mającym w sprawie znaczenia uzupełnieniem w postaci słów „lub zastawem skarbowym”), jaką miał art. 70 § 6 OP w brzmieniu obowiązującym do końca 2002 roku.</p>
<p>Tymczasem wyrokiem z dnia 8 października 2013 r. wydanym w sprawie SK 40/12 Trybunał Konstytucyjny uznał przepis art. 70 § 6 OP za niezgodny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a>. W pkt 2. wyroku Trybunału stwierdza się jednoznacznie i bez żadnych dodatkowych zastrzeżeń: „Art. 70 § 6 ustawy powołanej w pkt 1 [czyli OP] w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2012 r., jest niezgodny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 64;art. 64 ust. 2)">art. 64 ust. 2 Konstytucji</a>”. Wynika z tego, że powołany przepis jako taki jest niekonstytucyjny, a zatem przestał wywierać skutki prawne i powinien być traktowany, jako odtąd nieistniejący w porządku prawnym. Rozwiązanie zawarte w art. 70 § 6 OP zostało zakwestionowane jako sprzeczne z konstytucyjnym standardem ochrony własności (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 64;art. 64 ust. 2)">art. 64 ust. 2 Konstytucji</a>), dla którego podstawowym argumentem stała się konieczność jednakowego traktowania wierzycieli niezależnie od tego, czy ich wierzytelności mogą uzyskać zabezpieczenie w postaci hipoteki obciążającej nieruchomość dłużnika, czy też nie mogą z braku takiej nieruchomości. Pozostaje to bez związku z trybem, w jakim dochodzi do stwierdzenia zobowiązania podatkowego.</p>
<p>Powstał problem prawny, czy mając powyższe rozstrzygnięcie Trybunału można uznać, że nie powinien wiązać także art. 70 § 8 OP, skoro ma tożsame brzmienie, jak niekonstytucyjny art. 70 § 6 OP, a inna numeracja w ustawie wynika tylko z rozszerzenia treści art. 70 OP i przesunięcia się przepisu o dwie jednostki redakcyjne w ramach tego samego artykułu i będąc, co do istoty tej samej treści.</p>
<p>Problem powyższy został jednoznacznie rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy, który w uzasadnieniu wyroku z 17 marca 2016 roku wydanego w sprawie V CSK 377/15, stwierdził, że bez wątpienia konstytucyjną zasadą jest wyłączna kompetencja Trybunału Konstytucyjnego do badania zgodności ustaw z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a> (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 188;art. 193)">art. 188 i art. 193 Konstytucji</a>), „jednakże nie można kwestii sprowadzać do czystego formalizmu i przedkładać go ponad racjonalne rozumienie prawa w całości jako systemu. Z niego zaś wynika, że orzekając o niezgodności konkretnego przepisu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a> chodzi o wyeliminowanie go z porządku prawnego, które powstało w rozpatrywanym wypadku dotyczącym wprost art. 70 § 6 OP. Nie można zatem twierdzić, że kontynuator tego przepisu, nadal tkwiący w ustawie pod zmienionym numerem (art. 70 § 8 OP) obowiązuje tak, jakby go wyrok o niekonstytucyjności poprzednika w ogóle nie dotyczył. Niezgodność z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a> dotyczy określonej normy prawnej, którą przepis wyraża a nie jednostek redakcyjnych, pełniących wyłącznie rolę porządkującą wewnątrz aktu prawnego, w którym się znajduje. Powinnością ustawodawcy jest przepis ten z ustawy usunąć wraz z ogłoszeniem wyroku Trybunału, gdyż w przeciwnym wypadku doszłoby się do karkołomnego wniosku o możliwości dowolnego zmieniania numeracji przepisów w ustawach, np. w razie tworzenia tekstu jednolitego i omijania w ten sposób (nie wykonywania) wyroków Trybunału Konstytucyjnego. Za zbędną powinno się uznać potrzebę powtórnego rozpatrywania przez Trybunał zgodności, tym razem art. 70 § 8 OP z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a>, skoro przepis ten, co do kwestii z powodu której orzeczona została jego niekonstytucyjność, się nie zmienił. W orzecznictwie administracyjnym i doktrynie prawa administracyjnego jest przyjęte, że oczywista niezgodność przepisu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a>, wynikająca z uprzedniego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stanowi sobą wystarczające uzasadnienie do odmowy przez sąd zastosowania przepisów ustawy, gdyż, jak się podkreśla w tak oczywistych sytuacjach trudno oczekiwać, aby sądy uruchamiały procedurę pytań prawnych (por. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2002 r., I PA/Po 461/01, OSP 2003, nr 2; uchwała NSA z dnia 16 października 2006 r., <span class="anon-block"> I (...)</span> 2/06, <span class="anon-block"> (...)</span> z 2007 r., nr 1, poz. 3).”</p>
<p>Nadto Sąd Najwyższy podniósł, że „nie jest też bez znaczenia, że w końcowej części uzasadnienia wyroku w sprawie SK 40/12 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że uznanie za niekonstytucyjny art. 70 § 6 OP odnosi się również do brzmienia obowiązującego w chwili orzekania art. 70 § 8 OP. Rozstrzygnięcie co do tego nie mogło być zawarte w sentencji wyroku w tamtej sprawie tylko ze względu na związanie Trybunału granicami zaskarżenia w skardze konstytucyjnej. Niemniej, wskazanie w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 40/12 na tożsamość normatywną art. 70 § 6 OP, obowiązującego do końca 2002 r., z art. 70 § 8 OP, który zastąpił tamten przepis od początku 2003 r., było pożądane i jest użyteczne dla stanowiska wyrażonego przez Sąd Najwyższy przy rozpoznawaniu obecnej sprawy [czyli V CSK 377/15]”.</p>
<p>Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu Rejonowego stwierdzić należało, że zabezpieczone przedmiotowymi hipotekami zobowiązania podatkowe powódki uległy przedawnieniu.</p>
<p>Z chwilą wygaśnięcia wierzytelności, wygasa – jak stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 94)">art. 94 ustawy z 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece</a> – hipoteka, a treść księgi wieczystej, w której taka hipoteka formalnie nadal figuruje, jest – od chwili wygaśnięcia wierzytelności – niezgodna z rzeczywistym stanem prawnym.</p>
<p>W myśl z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 100)">art. 100 ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a>, po wygaśnięciu wierzytelności zabezpieczonej hipoteką, wierzyciel obowiązany jest dokonać wszelkich czynności umożliwiających wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej.</p>
<p>Jeżeli wierzyciel nie wykonał lub nienależycie wykonał obowiązek, jaki wynika z ww. art. 100 ukwh, właściciel nieruchomości może wytoczyć przeciwko wierzycielowi powództwo - w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 10)">art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a> - o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wykreślenie hipoteki <em>
<!-- -->(por. wyrok Sądu Najwyższego z 16 listopada 1998r. w sprawie I CKN 885/97)</em>.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał powództwo za zasadne i na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 10;art. 10 ust. 1)">art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece</a> orzekł jak w punkcie od I. do IV. sentencji wyroku.</p>
<p>Powódka była zwolniona od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej od pozwu (postanowienie k. 342 akt sprawy). Opłata od pozwu w przedmiotowej sprawie wynosiła 1 926 złotych (5% od wartości przedmiotu sporu). Mając na uwadze wynik procesu, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 113;art. 113 ust. 1)">art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> (tj. Dz.U. z 2020r., poz. 755), Sąd nakazał pobrać od pozwanej Gminy <span class="anon-block">P.</span> na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Piszu kwotę 1 926 złotych tytułem opłaty od pozwu, od uiszczenia której powódka była zwolniona.</p>
</div>