XII Ko 83/24

<p> <span class="underline"> <!-- -->Sygn. akt XII Ko 83/24</span> </p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 14 listopada 2024 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Warszawie XII Wydział Karny </strong>w składzie:</p> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący: </strong>Sędzia SO Beata Najjar</p> <p>bez udziału stron</p> <p>po rozpoznaniu wniosku z dnia 15 października 2024 r. Komisji Śledczej do zbadania legalności, prawidłowości oraz celowości czynności operacyjno-rozpoznawczych podejmowanych m.in. z wykorzystaniem oprogramowania <span class="anon-block">(...)</span> przez członków Rady Ministrów, służby specjalne, Policję, organy kontroli skarbowej oraz celno-skarbowej, organy powołane do ścigania przestępstw i prokuraturę w okresie od dnia 16 listopada 2015 r. do dnia 20 listopada 2023 r. o zastosowanie kary porządkowej w postaci kary pieniężnej oraz zarządzenie zatrzymania i przymusowego doprowadzenia wobec świadka <span class="anon-block">P. P.</span> </p> <p>na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 285;art. 285 § 1;art. 285 § 2)">art. 285 § 1 i 2 k.p.k.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990350321" title="Ustawa z dnia 21 stycznia 1999 r. o sejmowej komisji śledczej - Dz. U. z 1999 r. Nr 35, poz. 321 (art. 12;art. 12 ust. 1;art. 12 ust. 2)">art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 stycznia 1999 r. <br/>o sejmowej komisji śledczej</a> (Dz. U. z 2016 r. poz. 1024)</p> <p> <strong> <!-- -->postanawia</strong> </p> <p>wniosek uwzględnić:</p> <p>1. ukarać świadka <span class="anon-block">P. P.</span> karą pieniężną w kwocie 3.000 zł (słownie: trzech tysięcy złotych) za nieusprawiedliwione niestawiennictwo w dniu 11 października 2024 r. na posiedzeniu Komisji Śledczej do zbadania legalności, prawidłowości oraz celowości czynności operacyjno-rozpoznawczych podejmowanych m.in. z wykorzystaniem oprogramowania <span class="anon-block">(...)</span> przez członków Rady Ministrów, służby specjalne, Policję, organy kontroli skarbowej oraz celno-skarbowej, organy powołane do ścigania przestępstw i prokuraturę w okresie od dnia 16 listopada 2015 r. do dnia 20 listopada 2023 r.;</p> <p>2. zarządzić zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie świadka <span class="anon-block">P. P.</span> na posiedzenie Komisji Śledczej wyznaczone na dzień 02 grudnia 2024 r., godz. 10:00.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Z dostarczonych Sądowi przez Komisję Śledczą dokumentów wynika, że <span class="anon-block">P. P.</span> nie stawił się na wezwanie Komisji Śledczej do zbadania legalności, prawidłowości oraz celowości czynności operacyjno-rozpoznawczych podejmowanych m.in. z wykorzystaniem oprogramowania <span class="anon-block">(...)</span> przez członków Rady Ministrów, służby specjalne, Policję, organy kontroli skarbowej oraz celno-skarbowej, organy powołane do ścigania przestępstw i prokuraturę w okresie od dnia 16 listopada 2015 r. do dnia 20 listopada 2023 r. – w dniu 18 września 2024 r., w dniu 27 września 2024 r. Pismem z dnia 02 października 2024 r. poinformował Przewodniczącą Komisji Śledczej, że nie stawi się na posiedzenie Komisji Śledczej w dniu 11 października 2024 r., z uwagi na wydany przez Trybunał Konstytucyjny wyrok z dnia 10 września 2024 r. o sygn. akt U 4/24, w którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 2 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 stycznia 2024 r. w sprawie powołania Komisji Śledczej do zbadania legalności, prawidłowości oraz celowości czynności operacyjno-rozpoznawczych podejmowanych m.in. z wykorzystaniem oprogramowania <span class="anon-block">(...)</span> przez członków Rady Ministrów, służby specjalne, Policję, organy kontroli skarbowej oraz celno-skarbowej, organy powołane do ścigania przestępstw i prokuraturę w okresie od dnia 16 listopada 2015 r. do dnia 20 listopada 2023 r. (M. P. poz. 70) jest niezgodny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2)">art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a>.</p> <p>W związku z niestawiennictwem świadka Komisja Śledcza skierowała do Sądu Okręgowego w Warszawie w dniu 15 października 2024 r. (data prezentaty) wniosek o ukaranie <span class="anon-block">P. P.</span> karą pieniężną w wysokości 3.000 zł oraz zarządzenie zatrzymania i przymusowego doprowadzenia świadka na posiedzenie Komisji Śledczej wyznaczone na dzień 02 grudnia 2024 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Rozpoznając wniosek Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Dyspozycja <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990350321" title="Ustawa z dnia 21 stycznia 1999 r. o sejmowej komisji śledczej - Dz. U. z 1999 r. Nr 35, poz. 321 (art. 12;art. 12 ust. 1;art. 12 ust. 2)">art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 stycznia 1999 r. o sejmowej komisji śledczej</a> określa, że w przypadku gdy osoba, o której mowa w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, m.in. bez usprawiedliwienia nie stawi się na wezwanie komisji, to komisja może zwrócić się do Sądu Okręgowego w Warszawie z wnioskiem o zastosowanie kary porządkowej. Do postępowania w przedmiocie rozpatrzenia wniosku, o którym mowa w ust. 1, oraz wykonania orzeczonej kary porządkowej stosuje się odpowiednio przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 ()">Kodeksu postępowania karnego</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 ()">Kodeksu karnego wykonawczego</a>.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 285;art. 285 § 1)">art. 285 § 1 k.p.k.</a> na świadka, biegłego, tłumacza lub specjalistę, który bez należytego usprawiedliwienia nie stawił się na wezwanie organu prowadzącego postępowanie albo bez zezwolenia tego organu wydalił się z miejsca czynności przed jej zakończeniem, można nałożyć karę pieniężną w wysokości do 3000 złotych. Jednocześnie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 285;art. 285 § 2)">art. 285 § 2 k.p.k.</a> stanowi, że w wypadkach określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 285 § 1)">§ 1</a> można ponadto zarządzić zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie świadka.</p> <p>Nie sposób zakwestionować okoliczności, że <span class="anon-block">P. P.</span> był prawidłowo wezwany do stawiennictwa na posiedzenie ww. Komisji Śledczej w dniu 11 października 2024 r. (k. 5-6) drogą elektroniczną, albowiem zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 132;art. 132 § 3)">art. 132 § 3 k.p.k.</a> pismo może być doręczone za pośrednictwem telefaksu lub poczty elektronicznej, w takim wypadku dowodem doręczenia jest potwierdzenie transmisji danych – zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990350321" title="Ustawa z dnia 21 stycznia 1999 r. o sejmowej komisji śledczej - Dz. U. z 1999 r. Nr 35, poz. 321 (art. 11)">art. 11i ustawy z dnia 21 stycznia 1999 r. o sejmowej komisji śledczej</a> do postępowania w sprawach wzywania oraz przesłuchiwania osób wezwanych przez komisję oraz zwalniania ich z obowiązku zachowania tajemnicy w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 ()">Kodeksu postępowania karnego</a> dotyczące w tym zakresie świadków. Jednocześnie na uwadze należy mieć fakt, że <span class="anon-block">P. P.</span> przesłał do Przewodniczącej Komisji Śledczej (k. 7) pismo, z którego bezsprzecznie wynika, że termin posiedzenia Komisji, na który został wezwany jest mu znany, zaś jedynym powodem jego niestawiennictwa na wezwanie jest treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 września 2024 r. w sprawie o sygn. akt U 4/24. Dokonana przez niego ocena dotycząca zgodności uchwały Sejmu RP z dnia 17 stycznia 2024 r. w sprawie powołania Komisji Śledczej do zbadania legalności, prawidłowości oraz celowości czynności operacyjno-rozpoznawczych podejmowanych m.in. z wykorzystaniem oprogramowania <span class="anon-block">(...)</span> przez członków Rady Ministrów, służby specjalne, Policję, organy kontroli skarbowej oraz celno-skarbowej, organy powołane do ścigania przestępstw i prokuraturę w okresie od dnia 16 listopada 2015 r. do dnia 20 listopada 2023 r. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją RP</a>, jego zdaniem skutkuje niedopuszczalnością prowadzenia prac Komisji, w tym składania przed nią zeznań.</p> <p>W ocenie Sądu argumentacja świadka zaprezentowane w powyższym piśmie nie zasługuje na uwzględnienie. Za prawidłowe usprawiedliwienie niestawiennictwa w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 117;art. 117 § 2)">art. 117 § 2 k.p.k.</a> uznać należy jedynie takie, które wskazuje na okoliczności uniemożliwiające stawienie się na wezwanie organu, udokumentowane w sposób niebudzący wątpliwości (np. obłożna choroba, zaplanowany wyjazd, ważna przyczyna służbowa), nie może zaś sprowadzać się do oceny i podważania legalności działania Komisji Śledczej w związku z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W ocenie Sądu, powyższe skutkuje przyjęciem, że <span class="anon-block">P. P.</span> w istocie nie usprawiedliwił należycie swojej nieobecności.</p> <p>Na dzień wydania postanowienia, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt U 4/24 nie zostało prawidłowo ogłoszone. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 190;art. 190 ust. 2;art. 190 ust. 3)">art. 190 ust. 2 i 3 Konstytucji RP</a> orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia w organie urzędowym, w którym akt normatywny był ogłoszony lub – jeżeli akt nie był ogłoszony – orzeczenie ogłasza się w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”. W związku z tym, skutki orzeczenia w zakresie niekonstytucyjności przepisu następują z dniem ogłoszenia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, a nie jego wydania, chyba, że Trybunał Konstytucyjny orzeknie inaczej – w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 190;art. 190 ust. 3)">art. 190 ust. 3 Konstytucji RP</a>. W związku z tym aktualnie obowiązujący stan prawny nie powoduje żadnych skutków prawnych i tym samym nie podważa formalnego umocowania Komisji Śledczej, co skutkuje uznaniem, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990350321" title="Ustawa z dnia 21 stycznia 1999 r. o sejmowej komisji śledczej - Dz. U. z 1999 r. Nr 35, poz. 321 (art. 11;art. 11 ust. 1)">art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 stycznia 1999 r. o sejmowej komisji śledczej</a> osoby wezwane przez Komisję w charakterze świadka mają prawny obowiązek stawiennictwa.</p> <p>Wobec powyższego, niestawiennictwo <span class="anon-block">P. P.</span> przed Komisją Śledczą <br/>w dniu 11 października 2024 r. Sąd uznał za nieusprawiedliwione. Jednocześnie biorąc pod uwagę okoliczność, że świadek po raz trzeci odmówił udziału w posiedzeniu Komisji Śledczej, to zasadnym jest wymierzenie najwyższej możliwej kary porządkowej wysokości 3.000 zł.</p> <p>Ponadto mając na względzie co najmniej lekceważący stosunek świadka do obowiązku ustawowego oraz uporczywe uchylanie się od nałożonego na świadka obowiązku stawiennictwa, w ocenie Sądu, zasadnym jest także zarządzenie zatrzymania i przymusowego doprowadzenia świadka na posiedzenie Komisji Śledczej, wyznaczone na dzień 02 grudnia 2024 r., aby umożliwić prawidłowe procedowanie Komisji Śledczej w ramach jej działalności. Kary porządkowe mają na celu zabezpieczenie prawidłowego toku procesu przez wymuszenie spełnienia określonych obowiązków procesowych. Do podstawowych obowiązków procesowych osoby wezwanej w charakterze świadka należy stawienie się w dniu i o czasie wskazanym w wezwaniu oraz pozostawanie do dyspozycji organu procesowego przez czas niezbędny do przeprowadzenia zaplanowanych czynności procesowych. Świadka można zatrzymać i przymusowo doprowadzić w przypadku nieusprawiedliwionego niestawiennictwa. W praktyce rozwiązanie to stosuje się w zasadzie, gdy mamy do czynienia z kolejnym nieusprawiedliwionym niestawiennictwem świadka, a jednoznacznie wynika, iż tylko zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie mogą spowodować stawiennictwo, które w realiach danej sprawy jest niezbędne. Podkreślić należy, że świadek był już uprzednio dwukrotnie wzywany na posiedzenia Komisji (w dniach 18 i 27 września 2024.), a treść jego pisma jednoznacznie wskazuje, że nie zamierza stawić się przed Komisją celem złożenia zeznań.</p> <p>Mając na uwadze powyższe, Sąd postanowił jak na wstępie.</p> </div>