III Ca 1317/16

<p> <strong> <!-- -->Sygnatura akt III Ca 1317/16</strong> </p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 31 maja 2016 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi, I Wydział Cywilny oddalił powództwo <span class="anon-block"> (...) Bank (...) Spółka Akcyjna</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span> o zasądzenie od pozwanego <span class="anon-block">M. T.</span> kwoty 45.325,04 złotych wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP od kwoty 40.783,23 złotych od dnia 4 lipca 2015 roku do dnia zapłaty.</p> <p>Apelację od powyższego wyroku wywiódł powód, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz wydanie wyroku zasądzającego roszczenie zgodnie z pozwem bądź ewentualne przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu wyrokowi <span class="anon-block"> (...) Bank (...) Spółka Akcyjna</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span> zarzucił naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 3)">art. 3 k.p.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 207)">art. 207 k.p.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> Ponadto powód skarżący podniósł także zarzut nieważności postępowania.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje.</strong> </p> <p>Apelacja jest zasadna i skutkuje zmianą zaskarżonego wyroku.</p> <p>Ustalenia faktyczne poczynione w tej sprawie przez Sąd pierwszej instancji Sąd Okręgowy ustalenia te podziela i przyjmuje za własne, czyniąc integralną częścią swojego uzasadnienia i uznając za zbędne ich ponowne przytaczanie w tym miejscu (por. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1998 r., III CKN 792/98, OSNC 1999, Nr 4, poz. 83; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 sierpnia 2001 r., V CKN 348/00, LEX nr 52761, Prok.i Pr. 2002/6/40).</p> <p>W apelacji postawione zostały zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. Prawidłowość zastosowania lub wykładni prawa materialnego może być właściwie oceniona jedynie na kanwie niewadliwie ustalonej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Skuteczne zatem zgłoszenie zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego wchodzi zasadniczo w rachubę tylko wtedy, gdy ustalony przez sąd pierwszej instancji stan faktyczny, będący podstawą zaskarżonego wyroku, nie budzi zastrzeżeń (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 1997 r. II CKN 60/97).</p> <p>W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia prawa procesowego, ponieważ prawidłowość zastosowania prawa materialnego może być rozważana dopiero po stwierdzeniu, że w toku właściwie przeprowadzonego postępowania dokonano ustaleń, zezwalających na zastosowanie norm prawa materialnego.</p> <p>Odnosząc się do pierwszego z zarzutów podniesionych w apelacji, wskazującego na obrazę przepisów prawa procesowego, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 379;art. 379 pkt. 5)">art. 379 pkt 5 k.p.c.</a>, wskazać należy, że postępowanie w sprawie nie jest dotknięte nieważnością. Podkreślenia wymaga fakt, iż zgodnie z utrwaloną już linią orzecznictwa Sądu Najwyższego pozbawienie strony możności obrony swych praw polega na tym, że z powodu wadliwości procesowych sądu lub strony przeciwnej, będących skutkiem naruszenia konkretnych przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeksu postępowania cywilnego</a>, strona nie mogła brać i nie brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części (tak np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 1974 r., II CR 155/74, OSP 1975, z. 3, poz. 66; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 1998 r., III CKN 34/98, Prok. i Pr.-wkł. 1999, nr 5, poz. 41; a także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2002 r., V CKN 1057/00, LEX nr 55517). Analizując, czy doszło do pozbawienia strony możności działania, trzeba zatem w pierwszej kolejności rozważyć, czy nastąpiło naruszenie przepisów procesowych, następnie ustalić, czy uchybienie to wpłynęło na możność strony do działania w postępowaniu, w końcu zaś ocenić, czy pomimo zaistnienia tych okoliczności strona mogła bronić swych praw w procesie. Dopiero w razie kumulatywnego spełnienia wszystkich tych przesłanek można przyjąć, że strona została pozbawiona możności działania. W niniejszej sprawie przedstawiona sytuacja z całą pewnością nie miała miejsca. Strona powodowa była bowiem prawidłowo powiadomiona o terminie rozprawy, jednakże nie stawiła się na nią (k. 41).</p> <p>Nie można zatem mówić o pozbawieniu strony powodowej możności działania w toku procesu przez rzekome przerzucanie na nią obowiązków pozwanego.</p> <p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Ocena dowodów polega na ich zbadaniu i podjęciu decyzji, czy została wykazana prawdziwość faktów, z których strony wywodzą skutki prawne. Celem Sądu jest tu dokonanie określonych ustaleń faktycznych, pozytywnych bądź negatywnych i ostateczne ustalenie stanu faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia.</p> <p>Ocena wiarygodności mocy dowodów przeprowadzonych w danej sprawie wyraża istotę sądzenia w części obejmującej ustalenie faktów, ponieważ obejmuje rozstrzygnięcie o przeciwnych twierdzeniach stron na podstawie własnego przekonania sędziego powziętego w wyniku bezpośredniego zetknięcia ze świadkami, stronami, dokumentami i innymi środkami dowodowymi. Powinna odpowiadać regułom logicznego rozumowania wyrażającym formalne schematy powiązań między podstawami wnioskowania i wnioskami oraz uwzględniać zasady doświadczenia życiowego wyznaczające granice dopuszczalnych wniosków i stopień prawdopodobieństwa ich występowania w danej sytuacji.</p> <p>Jeżeli z określonego materiału dowodowego Sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena Sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>) i musi się ostać choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy wnioskowanie Sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych to przeprowadzona przez Sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona.</p> <p>Sąd Rejonowy poczynił w niniejszej sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne, które Sąd odwoławczy podziela i przyjmuje za własne. Sąd I instancji prawidłowo ustalił, iż doszło pomiędzy stronami do zawarcia umowy pożyczki na określoną kwotę, a także że pozwany dokonywał spłat na poczet zaciągniętego zobowiązania.</p> <p>Sąd Okręgowy jednak podzielił zarzuty apelacji w odniesieniu do ustalenia wypowiedzenia umowy przez powoda. Jak stanowi powołany przez Sąd § 2 pkt. II ust. 19 umowy zawartej pomiędzy stronami, „w razie opóźnienia pożyczkobiorcy w zapłacie dwóch pełnych rat bank ma prawo wypowiedzieć umowę z zachowaniem 30 dniowego terminu wypowiedzenia po uprzednim wezwaniu pożyczkobiorcy listem zwykłym do zapłaty zaległych rat w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania”.</p> <p>Uwadze Sądu I instancji umknęło, że powód przedstawił wypowiedzenie umowy, w którym wskazuje wyliczenie dochodzonych przez niego kwot, a wysokość odsetek umownych i karnych wraz z kosztami zostały sformułowane w pozwie i odpowiedzi na sprzeciw od naklazu zapłaty. Wypowiedzenie to zostało prawidłowo doręczone pozwanemu (poświadczenie odbioru k. 34). <span class="anon-block">M. T.</span> wskazał natomiast w sprzeciwie, iż nie zgadza się z wskazanymi w nakazie kwotami oraz sposobem i wskazaną w pozwie podstawą do wyliczenia odsetek ustawowych oraz umownych, nie zgadzając się jednocześnie z wysokością kosztów zastępstwa procesowego i pozostałych kosztów sądowych. Nie kwestionował w żaden sposób sposobu i prawidłowości wypowiedzenia umowy pożyczki, ale także nie sformułował konkretnych zarzutów co do tego, że uiścił wyższą kwotę niż zostało to wykazane przez powoda. W apelacji natomiast dodatkowo wskazane zostały w szczegółowy sposób wyliczenia kwot odsetek dochodzonych pozwem .</p> <p>Nieuzasadnione okazały się też zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego w postaci <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 3)">art. 3 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 207)">art. 207 k.p.c.</a> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 3)">Art. 3 k.p.c.</a> dotyczy bowiem – jak wynika już z jego pobieżnej lektury – stron i uczestników postępowania, nie może więc być kierowany jako zarzut co do działania sądu. Sąd Okręgowy nie dostrzegł także naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 207)">art. 207 k.p.c.</a>, który dotyczy wszak pism przygotowawczych. Powód nie wskazał w istocie, na czym miałoby polegać jego naruszenie. W sprawie bezsporny był fakt, iż pomiędzy stronami została zawarta umowa pożyczki. Powód na poparcie dochodzonego roszczenia przedstawił nie tylko samą umowę, ale także wyciąg z ksiąg bankowych, zestawienie wpłat dokonanych przez pozwanego na rachunek techniczny pożyczki, oraz pisma kierowane do <span class="anon-block">M. T.</span> wzywające go do spłat wskazanych kwot. Nadto do pozwanego skierowano dwa wezwania do zapłaty. Doręczono mu także wypowiedzenie umowy w sposób umożliwiający zapoznanie się z treścią składanego oświadczenia woli. Mimo zatem iż sam wyciąg z ksiąg bankowych należy oceniać jak dokument prywatny należy uznać, iż <span class="anon-block"> (...) Bank (...) Spółka Akcyjna</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span> uniósł ciążący na nim w tym zakresie ciężar dowodowy zarówno w zakresie dochodzonej należności głównej, jak i kwoty żądanej tytułem odsetek oraz prowizji.</p> <p>W konsekwencji Sąd Okręgowy w Łodzi na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> zmienił zaskarżony wyrok jak w sentencji orzekając o odsetkach w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481)">art. 481 k.c.</a> z uwzględnieniem zmiany treści przepisu, jaka nastąpiła z dniem 1 stycznia 2016 roku w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 9 października 2015 roku o zmianie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2015, poz. 1830).</p> <p>Powodowi należą się odsetki umowne w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP w skali roku od kwoty 40.783,23 od dnia 4 lipca 2015 roku do dnia zapłaty z tym zastrzeżeniem, iż od dnia 1 stycznia 2016 roku nie mogą one przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> Koszty poniesione przez powódkę wyniosły 567 złotych. tytułem wniesionej opłaty od pozwu (art. 13 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).</p> <p>Zważywszy na wynik kontroli instancyjnej o kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 391;art. 391 § 1)">art. 391 § 1 k.p.c.</a> i zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2.267 zł tytułem wniesionej opłaty od apelacji (art. 13 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).</p> </div>