Ppolska.starec← UrzadnikУвійти

XX GC 529/12

Суди загальної юрисдикції2016-12-19
Номер справи
XX GC 529/12
Дата рішення
2016-12-19
Тип
SENTENCE

Судді

Anna Zborzyńska (PRESIDING_JUDGE)

Текст рішення

<p>Sygn. akt<strong> <!-- --> XX GC 529/12</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 19 grudnia 2016 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Warszawie XX Wydział Gospodarczy w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="167"/> <col width="264"/> <col width="167"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td colspan="2"> <p> <strong> <!-- -->SSO Anna Zborzyńska </strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td colspan="2"> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p>Protokolant: sekr. sądowy Dorota Jeziorska</p> </td> <td> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2016 r. w Warszawie</p> <p>na rozprawie</p> <p> <strong> <!-- -->sprawy z powództwa </strong> <span class="anon-block">J. B. (1)</span> </p> <p> <strong> <!-- -->przeciwko </strong> <span class="anon-block"> Bankowi (...) SA</span> w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->o uchylenie uchwał</strong> </p> <p>I.  oddala powództwo.</p> <p>II.  zasądza od powoda <span class="anon-block">J. B. (1)</span> na rzecz pozwanego <span class="anon-block"> Banku (...) SA</span> w <span class="anon-block">W.</span> kwotę 197 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>III.  oddala wniosek pozwanego o zasądzenie od powoda kwoty na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 423;art. 423 § 2)">art. 423 § 2 k.s.h.</a> </p> <p>IV.  poleca Kasie Sądu Okręgowego w Warszawie zwrot powodowi <span class="anon-block">J. B. (1)</span> kwoty 4 000 zł (cztery tysiące złotych) uiszczonej tytułem zaliczki na poczet biegłego (k. 1192)</p> <p>SSO Anna Zborzyńska</p> <p>Sygn. akt XX GC 529/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- --> Pozwem z dnia 30.06.2012 r. powód</strong> <span class="anon-block">J. B. (1)</span> wystąpił przeciwko pozwanemu <span class="anon-block"> Bankowi (...) SA</span> w <span class="anon-block">W.</span> o uchylenie uchwał nr 6 i 7 oraz 22 Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia <span class="anon-block"> Banku (...) SA</span> z 1 czerwca 2012 r. w sprawach zatwierdzenia Sprawozdania Finansowego Banku <span class="anon-block">(...)</span> SA za rok 2011 i Sprawozdania Finansowego Grupy <span class="anon-block">(...)</span> SA za rok 2011 oraz udzielenia <span class="anon-block">L. L. (1)</span> absolutorium z wykonania w 2011 obowiązków członka zarządu i prezesa <span class="anon-block"> Banku (...) SA</span> </p> <p>W uzasadnieniu powyższego żądania powód podał, iż uchwały nr 6, 7 i 22 powinny być usunięte z porządku prawnego, ponieważ są sprzeczne z dobrymi obyczajami, godzą w interes spółki, zmierzają do pokrzywdzenia akcjonariuszy mniejszościowych oraz wprowadzają akcjonariuszy w błąd. Powód głosował przeciwko tym uchwałom i zażądał zaprotokołowania sprzeciwów.</p> <p>Powód podkreślił, że sprawozdania finansowe <span class="anon-block"> Banku (...) SA</span> i <span class="anon-block"> grupy (...) SA</span> są nierzetelne, nie odzwierciedlają bowiem rzeczywistej sytuacji finansowej pozwanego.</p> <p>W szczególności, powód zarzucił ww. sprawozdaniom finansowym, że nie uwzględniają one tzw. Porozumienia <span class="anon-block">(...)</span> podpisanego dnia 1 czerwca 2005 r. przez <span class="anon-block"> (...) SA</span>, <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span>. Zdaniem powoda, błędem dotknięte są sprawozdania pozwanego za lata ubiegłe. Z tych względów zasadnym jest żądanie uchylenia uchwał dotyczących sprawozdań finansowych za 2011, ponieważ nie zawierają one stosownych korekt. W sprawozdaniach tych – w ocenie powoda – nie ujawniono strat <span class="anon-block"> (...)</span> wynikających z błędnych wycen, na podstawie których dokonano fuzji z <span class="anon-block"> Bankiem (...)</span>. Wyceny te oparto wyłącznie na prognozach zarządu <span class="anon-block"> (...)</span> i były prowadzone pod nadzorem i w interesie sprzedającego - <span class="anon-block">(...)</span>. Powód podał, iż w końcu 2009 r. pozwany podpisał niekorzystne umowy kredytowe z <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> na łączną kwotę <span class="anon-block">(...)</span> euro, co było równoznaczne z nielegalnym transferem zysków w ramach grupy <span class="anon-block">(...)</span>. Tym samym, zyski <span class="anon-block"> Grupy (...) SA</span> zostały bezprawnie pomniejszone o nadmierne koszty obsługi kredytów otrzymanych od spółek grupy <span class="anon-block">(...)</span>. Tymczasem ze sprawozdań finansowych wynika, że podpisanie ww. umów nie miało żadnego znaczenia finansowego. W ocenie powoda, błędem pozwanego było nieutworzenie adekwatnych rezerw na trudne kredyty, sprawy sądowe i inwestycje na <span class="anon-block">U.</span>. Powód wskazał, że pozwany jest właściciel Banku na <span class="anon-block">U.</span>, któremu udziela wsparcia finansowego, ze szkodą dla <span class="anon-block"> (...) SA</span> w <span class="anon-block">P.</span>.</p> <p>Powód zwrócił uwagę na to, że podczas Zgromadzenia Akcjonariuszy dnia 1.06.2012 r. Przewodniczący nie dopuścił do składania wniosków formalnych, nie chciał dopuścić akcjonariuszy do głosu. Technika zbierania głosów uniemożliwiła akcjonariuszom współpracę, naruszyła ich prawo do jawności głosowań. Liczenie głosów również odbyło się w sposób nieprawidłowy. Akcjonariusze, w tym powód nie uzyskali rzetelnych odpowiedzi na zadawane pytania. Z tych względów akcjonariusze zgłaszali liczne zastrzeżenia do protokołu Zgromadzenia.</p> <p>Powód zaznaczył również, że <span class="anon-block">L. L. (1)</span> nie zasługuje na udzielenie mu absolutorium z wykonywania obowiązków członka zarządu w 2011 r., albowiem od 2006 r. podejmował on działania na niekorzyść pozwanego Banku, co potwierdza – zdaniem powoda – prywatna opinia profesora <span class="anon-block">M.</span> złożona do akt.</p> <p> <strong> <!-- -->Pozwany <span class="anon-block"> Bank (...) SA</span> w <span class="anon-block">W.</span> w odpowiedzi na pozew </strong>wniósł o oddalenie powództwa i obciążenie powoda kosztami procesu- zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 423;art. 423 § 2)">art. 423 § 2 k.s.h.</a> – w wysokości dziesięciokrotności kosztów sądowych oraz wynagrodzenia pełnomocnika.</p> <p>W uzasadnieniu swojego stanowiska procesowego pozwany wskazał, że powód nie udowodnił w żaden sposób, aby w sprawie miały mieć zastosowanie przesłanki z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 422)">art. 422 k.s.h.</a> do uchylenia uchwał kwestionowanych pozwem. Pozwany wskazał, że sprawozdanie finansowe jest podsumowaniem i uporządkowaniem skutków finansowych zdarzeń, które miały miejsce w danym okresie rozliczeniowym. W tym znaczeniu, zatwierdzenie sprawozdania finansowego stanowi potwierdzenie prawidłowości operacji finansowych przez spółkę, a nie merytoryczną ocena zdarzeń, które spowodowały taki czy inny wynik finansowy spółki. Pozwany zaznaczył, że powód powołał w pozwie szereg zdarzeń sprzed 2011 r. i jednocześnie nie wykazał z jakich przyczyn te zdarzenia mają znaczenie dla oceny sprawozdań finansowych za rok 2011.</p> <p>Odnośnie zaskarżonej pozwem uchwały o udzieleniu absolutorium członkowi zarządu, pozwany podkreślił, że uchwała taka stanowi wyraz akceptacji działań członka zarządu w poprzednim roku obrotowym (tu 2011). Ze swej istoty uchwała o udzieleniu absolutorium nie może godzić w interesu akcjonariusza, albowiem dotyczy ona wyłącznie stosunku pomiędzy członkiem zarządu a spółką. Powód tymczasem powołuje okoliczności, które miały miejsce przed 2011 r. jako uzasadnienie uchylenia uchwały w przedmiocie absolutorium. Gdy tymczasem z istoty instytucji absolutorium wynika, że zdarzenia mające stanowić podstawę do uchylenia uchwały, muszą dotyczyć roku obrotowego, za który udzielane jest absolutorium. Z tych względów pozwany wniósł o oddalenie wszystkich wniosków dowodowych powoda, jako nieprzydatnych do ustalenia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Pozwany podał również, że powód powtarza stale te same zarzuty we wszystkich pozwach kierowanych przeciwko pozwanemu.</p> <p>Pozwany podał także, że Umowa Sprzedaży oraz Umowa Wspólników zostały zawarte w pierwszej połowie 2006 r., a dokument opatrzony nazwą „<span class="anon-block">(...)</span>” w dniu 1.06.2005 r. Z przyczyn oczywistych zatem podpisanie tych dokumentów nie może odnosić się do podstaw uchylenia zaskarżonych pozwem uchwał banku z 2011 r.</p> <p>Odnośnie zarzutu powoda zaniżenia ceny sprzedaży <span class="anon-block"> (...)</span> (<span class="anon-block">(...)</span>), pozwany podał, iż adekwatność otrzymanej z tego tytułu ceny potwierdza opinia sądowa biegłego sporządzona na potrzeby sprawy XX GC 379/07, z której wynika, że wartość sprzedanych udziałów <span class="anon-block"> (...)</span> (<span class="anon-block">(...)</span> zł) jest niższa od kwoty <span class="anon-block">(...)</span> zł uzyskanej przez Bank ze sprzedaży <span class="anon-block"> (...) Spółki z o.o.</span> </p> <p>Zgodność z prawem uchwały nr 4 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Banku z dnia 27 kwietnia 2007 r. w sprawie integracji Banku z <span class="anon-block"> bankiem (...)</span> realizowanej w drodze podziału <span class="anon-block"> Banku (...)</span> przez przeniesienie części majątku <span class="anon-block"> Banku (...)</span> w postaci zorganizowanej części przedsiębiorstwa na Bank, była przedmiotem badania przez Sąd w sprawie XX GC 475/07. Sąd przesądził o prawidłowości tej uchwały. Powód nie wykazał ponadto w jaki sposób okoliczności związane z wyceną przejmowanych aktywów <span class="anon-block"> Banku (...)</span> w 2006 r. miały wpływ na uchwały podejmowane w 2011 r. Prawidłowość uchwały nr 4 <span class="anon-block">(...)</span> Banku potwierdziły także organy nadzoru.</p> <p>Jeśli chodzi o umowy kredytowe z <span class="anon-block">(...)</span> oraz <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> na łączną kwotę <span class="anon-block">(...)</span> euro, pozwany podał, że umowy te zostały zawarte odpowiednio dnia 13.11.2009 r. i 11.12.2009 r. Umowa zawarta z <span class="anon-block"> (...)</span> obowiązywała do 11.12.2009 r., a więc wygasła przed rozpoczęciem roku obrotowego 2011. Druga umowa obowiązywała do 10.12.2010 r., czyli również wygasła przed rozpoczęciem roku obrotowego 2011. Z tych przyczyn obie umowy pozostają bez wpływu na wydarzenia finansowe opisane w sprawozdaniu rachunkowym za 2011 r. Za całkowicie bezzasadny i gołosłowny należy również – zdaniem pozwanego – uznać zarzut powoda o utworzeniu przez pozwanego rezerw nieadekwatnych do spodziewanego zadłużenia. Pozwany stanowczo zaprzeczył, aby Zgromadzenie Akcjonariuszy z dnia 1.06.2012 r. przebiegało w sposób sprzeczny z przepisami prawa, które skutkowałyby naruszeniem jakichkolwiek uprawnień akcjonariuszy pozwanego.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd poczynił następujące ustalenia faktyczne:</strong> </p> <p>W Zaświadczeniu z dnia 29 czerwca 2012 r. <span class="anon-block"> (...) Bank SA</span> potwierdził, że na rachunku inwestycyjnym numer <span class="anon-block"> (...)</span> prowadzonym na rzecz <span class="anon-block">J. B. (1)</span> były zdeponowane <span class="anon-block">(...)</span> sztuki akcji <span class="anon-block"> spółki (...) SA</span> zarejestrowane pod kodem <span class="anon-block"> (...)</span> (<span class="anon-block"> (...)</span>).</p> <p> <strong> <!-- -->- <em> <!-- -->dowód</em>: </strong>potwierdzenie posiadania akcji k. 39.</p> <p> <span class="anon-block"> Bank (...) SA</span> w <span class="anon-block">W.</span> prowadzi działalność gospodarczą od 02.07.2001 r.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->- dowód</em> </strong>: odpis z KRS k. 78-90.</p> <p>Dnia 1 czerwca 2012 r. odbyło się, w obecności notariusza <span class="anon-block">M. P.</span>, Zwyczajne Walne Zgromadzenie Banku pod <span class="anon-block"> (...) Bank (...) SA</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>. Na Zgromadzeniu tym podjęto m.in.:</p> <p> <strong> <!-- --> - Uchwałę nr 6</strong> w sprawie zatwierdzenia sprawozdania finansowego <span class="anon-block"> Banku (...) SA</span> za rok 2011; za przyjęciem uchwały oddano <span class="anon-block">(...)</span> głosów ważnych; przeciwko uchwale oddano <span class="anon-block">(...)</span> głosy, wstrzymało się od głosowania <span class="anon-block">(...)</span> osób. <span class="anon-block">J. B. (1)</span> głosował przeciwko uchwale i wniósł o zaprotokołowanie sprzeciwu.</p> <p> <strong> <!-- --> - Uchwałę nr 7</strong> w sprawie zatwierdzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego <span class="anon-block"> (...) Banku (...) SA</span> za rok 2011; za przyjęciem uchwały oddano <span class="anon-block">(...)</span> głosów ważnych; przeciwko uchwale oddano<span class="anon-block">(...)</span> głosy, wstrzymało się od głosowania <span class="anon-block">(...)</span> osób. <span class="anon-block">J. B. (1)</span> głosował przeciwko uchwale i wniósł o zaprotokołowanie sprzeciwu.</p> <p> <strong> <!-- --> - Uchwałę nr 22</strong> w sprawie udzielenia członkowi Zarządu Banku <span class="anon-block">(...)</span> – <span class="anon-block">L. L. (1)</span>absolutorium z wykonywania obowiązków w roku 2011; za przyjęciem uchwały oddano <span class="anon-block">(...)</span> głosów ważnych; przeciwko uchwale oddano <span class="anon-block">(...)</span> głosów, wstrzymały się od głosowania <span class="anon-block">(...)</span> osoby. <span class="anon-block">J. B. (1)</span> głosował przeciwko uchwale i wniósł o zaprotokołowanie sprzeciwu.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- --> - dowód</em> </strong>: wypis aktu notarialnego Rep. <span class="anon-block">(...)</span> k. 40-77.</p> <p>wyniki głosowań k. 814-816.</p> <p>Dnia 15 lutego 2006 r. <span class="anon-block"> Bank (...) SA</span> zawarł z <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">M.</span> pewną „Umowę Zakupu Udziałów”, na mocy której <span class="anon-block"> Bank (...)</span> sprzedał <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> udziałów w <span class="anon-block"> spółce (...) Spółce z o.o.</span>, w ilości <span class="anon-block">(...)</span> (o wartości nominalnej każdego udziału wynoszącej <span class="anon-block">(...)</span> PLN) za cenę <span class="anon-block">(...)</span> zł.</p> <p>Następnie, dnia 3 kwietnia 2006 r. <span class="anon-block"> Bank (...) SA</span> oraz <span class="anon-block">(...)</span> zawarły Umowę Wspólników, w której uregulowały zasady przyszłej współpracy.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->- dowód</em> </strong>: umowa z dnia 3 kwietnia 2006 r. wraz z załącznikami k. 102-155.</p> <p>umowa zakupu udziałów wraz z załącznikami k. 155-268.</p> <p>Przed Sądem Okręgowym w Warszawie pod sygnaturą akt XX GC 379/07 tyczyło się postępowanie z powództwa <span class="anon-block">J. B. (1)</span> przeciwko <span class="anon-block"> (...) SA</span> w <span class="anon-block">W.</span> o uchylenie uchwały nr 11 Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy <span class="anon-block"> Banku (...) SA</span> z dnia 26 kwietnia 2007 r. w przedmiocie udzielenia absolutorium jej Prezesowi zarządu.</p> <p>W toku tego postępowania Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowości, zarządzania i organizacji oraz analizy i wyceny przedsiębiorstw, na okoliczność wyceny wartości <span class="anon-block"> przedsiębiorstwa (...) Spółki z o.o.</span> według stanu na dzień sprzedaży udziałów przez pozwanego.</p> <p>Biegły w swojej opinii wyliczył wartość <span class="anon-block"> spółki (...) Spółki z o.o.</span> na dzień 3.04.2006 r. – na kwotę <span class="anon-block">(...)</span> zł, a wartość pakietu <span class="anon-block">(...)</span> udziałów <span class="anon-block"> (...) Spółki z o.o.</span> – na kwotę <span class="anon-block">(...)</span> zł.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->- dowód</em> </strong>: opinia biegłego sądowego k. 583-627.</p> <p>Biegły sądowy – na zlecenie Sądu Rejonowego dla Krakowa Śródmieścia w Krakowie XI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego – wydał dnia 8 stycznia 2007 r. opinię, w której stwierdził, że Plan Podziału<span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">K.</span> został sporządzony prawidłowo i rzetelnie.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->- dowód</em> </strong>: opinia biegłego sądowego k. 729-739.</p> <p>Wyrokiem z dnia 9 października 2012 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XX Wydział Gospodarczy w sprawie o sygn.. akt XX GC 370/10 oddalił powództwo <span class="anon-block">J. B. (1)</span> przeciwko <span class="anon-block"> Bankowi (...) SA</span> w <span class="anon-block">W.</span> o uchylenie uchwały nr 12 – w przedmiocie zatwierdzenia sprawozdania finansowego za rok 2009 r. podjętej przez Zwyczajne Walne Zgromadzenie Wspólników pozwanego Banku w dniu 28 kwietnia 2010 r.</p> <p>W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd wyjaśnił, iż powód nie udowodnił przesłanek z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 422;art. 422 § 1)">art. 422 § 1 k.s.h.</a> , a liczne zarzuty i okoliczności wskazane przez powoda dotyczyły zdarzeń, które miały miejsce przed rokiem 2009.</p> <p>Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2013 r. w sprawie o sygnaturze VI ACa 290/12 Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację <span class="anon-block">J. B. (2)</span> od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 9 października 2012 r. sygn. akt XX GC 370/10.</p> <p>W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd Apelacyjny wskazał, że zarzuty powoda sformułowane w pozwie, koncentrowały się na merytorycznej zasadności podejmowanych w roku obrotowym ( i wcześniej) czynności prawnych w postaci umów i porozumień, nie dotyczyły zaś kwestii prawidłowości prowadzenia ksiąg rachunkowych bądź sporządzania sprawozdania finansowego. Tym samym, powód nie udowodnił przesłanek z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 422)">art. 422 k.s.h.</a> uzasadniających uchylenie zaskarżonej uchwały.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->- dowód</em> </strong>: wyrok SO z dnia 9.10.2012 r. wraz z uzasadnieniem k. 539-545;</p> <p>wyrok SA z uzasadnieniem k. 938-943.</p> <p>Postanowieniem z dnia 28.02.2008 r. Prokuratura Okręgowa w <span class="anon-block">W.</span> – po rozpoznaniu zawiadomienia <span class="anon-block">J. B. (1)</span> o popełnieniu przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 296;art. 296 § 1)">art. 296 § 1 k.k.</a> na szkodę <span class="anon-block"> (...) Banku (...) SA</span> - odmówiła wszczęcia śledztwa w sprawie.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->- dowód</em> </strong>: postanowienie Prokuratury Okręgowej k. 573-581.</p> <p>Wyrokiem z dnia 24 września 2008 r. w sprawie o sygnaturze VI SA/Wa 301/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w <span class="anon-block">W.</span> oddalił skargę <span class="anon-block">J. B. (1)</span> na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 29 listopada 22007 r. nr <span class="anon-block">(...)</span> w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zatwierdzenie prospektu emisyjnego. W uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.</p> <p>Wyrokiem z dnia 11 maja 2010 r. w sprawie o sygnaturze akt II GSK 56/09 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną <span class="anon-block">J. B. (1)</span> od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w <span class="anon-block">W.</span> z dnia 24 września 2008 r.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->- dowód</em> </strong>: wyrok WSA k. 650-665;</p> <p>wyrok NSA k. 666-679.</p> <p>Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2008 r. w sprawie o sygnaturze akt XX GC 475/07 Sąd Okręgowy w Warszawie XX Wydział Gospodarczy oddalił powództwo <span class="anon-block">J. B. (1)</span> przeciwko <span class="anon-block"> Bankowi (...) SA</span> w <span class="anon-block">W.</span> o uchylenie uchwały nr 4 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy z dnia 27 kwietnia 2007 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy wyjaśnił, iż powód nie miał legitymacji czynnej do wystąpienia z pozwem.</p> <p>Wyrokiem z dnia 8 września 2010 r. w sprawie o sygnaturze akt VI ACa 9/10 Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację <span class="anon-block">J. B. (1)</span> od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2008 r. sygn. akt XX GC 475/07.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->- dowód</em> </strong>: wyrok SO wraz z uzasadnieniem k. 698-705;</p> <p>wyrok SA wraz z uzasadnieniem k. 706-713.</p> <p>Postanowieniem z dnia 30.09.2010 r. Prokuratura Rejonowa <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> – po rozpoznaniu zawiadomienia złożonego przez <span class="anon-block">J. B. (1)</span> o podejrzeniu popełnienia przestępstwa wyrządzenia znacznej szkody majątkowej w okresie od 2004 r. do czerwca 2005 r. przez osoby będącego zobowiązanymi do zajmowania się sprawami majątkowymi <span class="anon-block"> Banku (...) SA</span> – umorzyła śledztwo.</p> <p>Postanowienie to uprawomocniło się.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->- dowód</em> </strong>: postanowienie k. 768-778.</p> <p>zarządzenie k. 770-780;</p> <p>postanowienie k. 781-783.</p> <p>Wyrokiem z dnia 11 stycznia 2012 r. w sprawie o sygnaturze akt XX GC 291/08 Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo <span class="anon-block">J. B. (1)</span> przeciwko <span class="anon-block"> Bankowi (...) SA</span> w <span class="anon-block">W.</span> o uchylenie uchwały nr 10 Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy z dnia 23 kwietnia 2008 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd wyjaśnił, iż powód nie udowodnił, aby przysługiwała mu legitymacja czynna do wystąpienia z niniejszym pozwem.</p> <p>Wyrokiem z dnia 6 marca 2013 r. sygnatura alt VI ACa 1185/12 Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację <span class="anon-block">J. B. (1)</span> od powyższego wyroku Sądu Okręgowego, przyjmując za prawidłowe ustalenia i wnioski Sądu I instancji.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->- dowód</em> </strong>: wyrok SO wraz z uzasadnieniem k. 834-841;</p> <p>wyrok SA wraz z uzasadnieniem k. 959-970.</p> <p>Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXVI Wydział Gospodarczy w sprawie o sygnaturze akt XXVI GC 544/12 oddalił powództwo <span class="anon-block">J. B. (1)</span> przeciwko <span class="anon-block"> Bankowi (...) SA</span> w <span class="anon-block">W.</span> o uchylenie uchwały nr 10 Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia z dnia 19 kwietnia 2011 r. w przedmiocie podziału zysku netto <span class="anon-block"> Banku (...) SA</span> za 2010 r. oraz sposobu ustalenia prawa do dywidendy i terminu jej wypłaty.</p> <p>W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że powód nie udowodnił przesłanek przemawiających za uchyleniem uchwały ze względu na jej sprzeczność z dobrymi obyczajami, godzenie w interes spółki i cel w postaci pokrzywdzenia akcjonariuszy mniejszościowych.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->- dowód</em> </strong>: wyrok SO wraz z uzasadnieniem k. 971-974.</p> <p>Wyrokiem z dnia 3 listopada 2014 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XX Wydział Gospodarczy w sprawie o sygn. akt XX GC 330/11 oddalił powództwo <span class="anon-block">J. B. (1)</span> przeciwko <span class="anon-block"> Bankowi (...) SA</span> w <span class="anon-block">W.</span> o uchylenie uchwały nr 8 i 24 Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia <span class="anon-block"> Banku (...) SA</span> z dnia 19 kwietnia 2011 r. w sprawie zatwierdzenia Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego <span class="anon-block">(...)</span> oraz w sprawie udzielenia absolutorium wiceprezesowi Banku <span class="anon-block">L. L. (1)</span>.</p> <p>W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił, iż powód nie udowodnił żadnej z przesłanek z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 422)">art. 422 k.s.h.</a>, na którym oparł powództwo.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->- dowód</em> </strong>: wyrok SO wraz z uzasadnieniem k. 1177-1184.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.</p> <p>Podstawę prawną powództwa stanowił w niniejszej sprawie przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 422;art. 422 § 1)"> <span class="underline"> <!-- -->art. 422 § 1</span> k.s.h.</a>, zgodnie z którym uchwała walnego zgromadzenia sprzeczna ze statutem bądź dobrymi obyczajami i godząca w interes spółki lub mająca na celu pokrzywdzenie akcjonariusza może być zaskarżona w drodze wytoczonego przeciwko spółce powództwa o uchylenie uchwały.</p> <p>Powołany przepis wprowadza możliwość zaskarżenia uchwały poprzez wniesienie powództwa o jej uchylenie. Warunkiem zaskarżenia jest zaistnienie przesłanek ujętych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 422;art. 422 § 1)"> <span class="underline"> <!-- -->art. 422 § 1</span> k.s.h.</a> i wytoczenie powództwa w terminie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 424)"> <span class="underline"> <!-- -->art. 424</span> k.s.h.</a>) oraz przez osoby legitymowane do tego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 422;art. 422 § 2)"> <span class="underline"> <!-- -->art. 422 § 2</span> k.s.h.</a>).</p> <p>W doktrynie podkreśla się, że przesłanki z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 422;art. 422 § 1)">art. 422 § 1 k.s.h.</a> należy rozpatrywać w dwóch płaszczyznach: uchwał powziętych z naruszeniem postanowień statutu spółki lub sprzecznych z dobrymi obyczajami (jedna, wszystkie) oraz jednoczesnego godzenia w interesy spółki lub skierowania na pokrzywdzenie akcjonariusza. Należy więc przyjąć, że uchwała musi być sprzeczna ze statutem spółki i jednocześnie godzić w interesy spółki lub musi być sprzeczna ze statutem spółki i jednocześnie mieć na celu pokrzywdzenie akcjonariusza. Ewentualnie uchwała może być sprzeczna z dobrymi obyczajami i jednocześnie godzić w interesy spółki albo też być sprzeczna z dobrymi obyczajami i mieć na celu pokrzywdzenie akcjonariusza. Poza tymi czterema wariantami możliwe jest również, aby uchwała była sprzeczna ze statutem spółki i z dobrymi obyczajami i jednocześnie godziła w interesy spółki, była sprzeczna ze statutem spółki i z dobrymi obyczajami i jednocześnie miała na celu pokrzywdzenie akcjonariusza i w końcu była sprzeczna ze statutem spółki i z dobrymi obyczajami i jednocześnie godziła w interesy spółki oraz miała na celu pokrzywdzenie akcjonariusza.</p> <p>W judykaturze dominuje pogląd, zgodnie z którym uchwała jest sprzeczna ze statutem, gdy bezpośrednio lub pośrednio nie jest zgodna z normami zawartymi w statucie spółki. Dotyczy to wszelkich postanowień statutowych czy to stworzonych przez wspólników niezależnie od przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 ()">kodeksu spółek handlowych</a>, czy też zmieniających dyspozytywnie normy kodeksu. Natomiast, sprzeczność uchwały wyłącznie ze statutem nie wystarczy do jej uchylenia (por. SN w wyroku z dnia 10 marca 2016 r., <span class="underline"> <!-- -->III CZP 1/16)</span>.</p> <p>Pojęcie dobrych obyczajów jest generalną klauzulą odsyłającą opartą na kryterium ocennym zaczerpniętym z zasad powszechnej obyczajowości. Przez dobre obyczaje należy rozumieć takie zachowania, które wpływają pozytywnie na funkcjonowanie spółki i otoczenie "gospodarcze", a są z pewnością związane z przestrzeganiem uczciwości "kupieckiej" przy prowadzeniu działalności gospodarczej (J. Szwaja (w:) <em> <!-- -->Kodeks</em>, 1998, t. II, s. 829). Dobre obyczaje nie są tworzone <em> <!-- -->ad hoc</em>, ale powstają na przestrzeni określonego (zazwyczaj dłuższego) czasu, tak że przez ich powtarzalność stają się "dobre" (aprobowane, przyjęte, w końcu wymagane), co należy odnosić jako kierunek zmian stosunków w obrocie.</p> <p>Godzenie w interesy spółki będzie miało miejsce wówczas, gdy są podejmowane działania powodujące uszczuplenie majątku, ograniczające zysk spółki, "uderzające" w dobre imię jej lub jej organów, chroniące interesy osób trzecich kosztem interesów spółki (A. Szajkowski (w:) <em> <!-- -->Kodeks</em>, 1997, t. I, s. 1087-1088).</p> <p>Pokrzywdzenie akcjonariusza będzie miało miejsce, gdy w wyniku podjęcia uchwały jego pozycja w spółce zmniejsza się, co może wiązać się z pogorszeniem jego sytuacji udziałowej bądź osobistej. Może polegać na odebraniu praw lub zwiększeniu obowiązków. Pokrzywdzenie akcjonariusza to nie tylko powstanie "szkody" w jego majątku, może być również odnoszone do jego pozycji, dobrego imienia, naruszenia zasady równouprawnienia. Pokrzywdzenie akcjonariusza może mieć również miejsce poprzez nałożenie obowiązków, którymi nie obarczono pozostałych. Pokrzywdzenie akcjonariusza oznacza jakąś jego "krzywdę" rozumianą w aspekcie majątkowym (szkoda) lub osobistym (krzywda). (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 czerwca 2010 r. <span class="underline"> <!-- -->III CSK 290/09). </span>Uchwała walnego zgromadzenia akcjonariuszy może być uznana za krzywdzącą akcjonariusza zarówno wówczas, gdy cel pokrzywdzenia istnieje w czasie podejmowania uchwały, jak i wtedy, kiedy taki cel nie jest zakładany przy jej podejmowaniu, jednak treść uchwały jest taka, że jej wykonanie doprowadziło do pokrzywdzenia akcjonariusza (postanowienie SN z dnia 16 kwietnia 2004 r., <span class="underline"> <!-- -->I CK 537/03)</span>.</p> <p>Niespornym było, że powód posiadał legitymację czynną do wystąpienia z niniejszym pozwem.</p> <p>Będąc akcjonariuszem pozwanej Spółki, obecnym na Walnym Zgromadzeniu dnia 1 czerwca 2012 r. głosował przeciwko uchwałom nr 6, 7 oraz 22 i zaraz po ich powzięciu zażądał zaprotokołowania swojego sprzeciwu. (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 422;art. 422 § 2;art. 422 § 2 pkt. 2)">art. 422 § 2 pkt 2 k.s.h.</a>). Nadto, powód wystąpił z powództwem w ustawowym miesięcznym terminie wynikającym z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 424;art. 424 § 1)">art. 424 § 1 k.s.h.</a> </p> <p>Przedmiotem uchwał poddanych ocenie Sądu w niniejszej sprawie, było zatwierdzenie sprawozdania finansowego pozwanego Banku za rok 2011, zatwierdzenie sprawozdania finansowego grupy kapitałowej pozwanego Banku za rok 2011 oraz udzielenie absolutorium członkowi zarządu pozwanego Banku za rok 2011.</p> <p>Powód – w ocenie Sądu – nie udowodnił, aby co do którejkolwiek z zaskarżonych uchwał zachodziły przesłanki z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 422;art. 422 § 1)">art. 422 § 1 k.s.h.</a> do jej uchylenia.</p> <p>Powód poza ogólnym stwierdzeniem będącym częściowym powtórzeniem ww. przepisu, a to, że zaskarżone uchwały są sprzeczne z dobrymi obyczajami, godzą w interesy spółki i zmierzają do pokrzywdzenia akcjonariuszy mniejszościowych, nie zaoferował Sądowi żadnego dowodu, który pozwoliłby na weryfikację powyższych twierdzeń. W szczególności dowodem tym nie może być prywatna ekspertyza opracowana na zlecenie powoda przez profesora <span class="anon-block">W. M.</span>.</p> <p>Ponadto, powód ograniczył się do wskazania czynności prawnych dokonanych przez pozwany Bank w latach 2005, 2006, 2007, 2009, a to Porozumienia <span class="anon-block">(...)</span> z 1 czerwca 2005 r., Umowy Sprzedaży, Umowy Wspólników z 2006 r., nabycia majątku <span class="anon-block"> (...)</span> w 2007 r., zawarcia umowy kredytowej z <span class="anon-block">(...)</span> dnia 13.11.2009 r. oraz umowy kredytowej z <span class="anon-block"> (...)</span> dnia 11.12.2009 r., które - w ocenie powoda - były niekorzystne dla pozwanego Banku.</p> <p>Z dowodów przeprowadzonych przez Sądy wynika, że Umowa Sprzedaży udziałów <span class="anon-block"> (...)</span> była przedmiotem badania przez sąd w postępowaniu o sygnaturze akt XX GC 379/07. Nabycie przez pozwany Bank części majątku <span class="anon-block"> Banku (...)</span> było przedmiotem badania przez sąd w postepowaniu o sygnaturze XX GC 475/07. W obu tych postępowaniach Sąd - w oparciu o dowód z opinii biegłego sądowego – ustalił, że kwestionowane przez powoda czynności nie wpłynęły niekorzystnie na sytuację finansową pozwanego Banku.</p> <p>Natomiast, umowy kredytowe zawarte przez pozwany Bank z <span class="anon-block">(...)</span> oraz <span class="anon-block"> (...)</span> wygasły przed rozpoczęciem roku obrotowego 2011, a zatem pozostawały bez wpływu na wydarzenia finansowe roku 2011.</p> <p>W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym celem uchwały zatwierdzającej sprawozdanie finansowe jest stwierdzenie przez zgromadzenie wspólników, że sprawy finansowe spółki, w roku obrotowym, którego dotyczy sprawozdanie finansowe, były prowadzone zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2012 r. II CSK 350/11)</p> <p>Tymczasem zarzuty powoda sformułowane w pozwie, koncentrowały się wyłącznie na merytorycznej zasadności czynności prawnych w postaci umów i porozumień podejmowanych przed 2011 r., a nie dotyczyły kwestii prawidłowości prowadzenia ksiąg rachunkowych bądź sporządzenia sprawozdania finansowego w 2011 r.</p> <p>Zgodnie z poglądami judykatury w przypadku uchwały zatwierdzającej sprawozdanie finansowe spółki, ocena jej prawidłowości w świetle przesłanek z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 422)">art. 422 k.s.h.</a>, nie może dotyczyć merytorycznej oceny zdarzeń, które spowodowały takie a nie inne wyniki finansowe skoro przyjmuje się, że celem zatwierdzenia sprawozdania finansowego spółki jest stwierdzenie, że jej sprawy finansowe w roku obrotowym były prowadzone zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Gdyby w procesie o uchylenie uchwały zatwierdzającej sprawozdanie finansowe za dany rok obrotowy istniała możliwość badania zasadności biznesowej czynności prawnych podejmowanych w danym roku, doprowadziłoby to do paraliżu działalności podmiotu, którego uchwała dotyczy i wpłynęło niekorzystnie na stabilność obrotu. (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2013 r. VI ACa 290/13)</p> <p>Podobnie, Sąd ocenił zarzuty powoda stawiane uchwale nr 22 dotyczącej udzielenia absolutorium członkowi zarządu pozwanego Banku za rok 2011.</p> <p>Udzielenie absolutorium stanowi wyraz akceptacji działań członka zarządu w poprzednim roku obrotowym i jest efektem oceny jego pracy tylko za ten rok. Powód tymczasem, w uzasadnieniu żądania uchylenia omawianej uchwały wskazał na czynności prawne podejmowane przez członka zarządu w latach ubiegłych.</p> <p>W tej sytuacji Sąd uznał, że powód nie przedstawił żadnego uzasadnionego argumentu, który mógł być rozpatrzony jako przyczyna uchylenia zaskarżonych uchwał.</p> <p>Orzeczenie o kosztach procesu uzasadnia przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 k.p.c.</a> statuujący zasadę odpowiedzialności za wynik procesu. Powoda zatem jako przegrywającego sprawę należało obciążyć kosztami postępowania poniesionymi przez stronę pozwaną, na które to koszty składało się wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym.</p> <p>W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z oczywistą bezzasadnością powództwa, a żądania objętego pozwem nie można zakwalifikować jako nadużycia prawa. Z tych względów wniosek pozwanego o zasądzenie od powoda kwoty odpowiadającej dziesięciokrotności kosztów sądowych – zgłoszony w oparciu o przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 423;art. 423 § 2)">art. 423 § 2 k.s.h.</a> – należało oddalić.</p> <p>SSO Anna Zborzyńska</p> </div>