I C 2218/16

Суди загальної юрисдикції2016-12-20

Номер справи

I C 2218/16

Дата рішення

2016-12-20

Тип

SENTENCE

Судді

Halina Grzybowska (PRESIDING_JUDGE)

Текст рішення

Sygn. akt I C 2218/16 <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Dnia 20 grudnia 2016r. Sąd Rejonowy w Świdnicy I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Halina Grzybowska Protokolant: Magdalena Tobiasz po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2016r. w Świdnicy na rozprawie sprawy z powództwa  A. K. przeciwko  Gminie M. Ś. z siedzibą w Ś. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli I. oddala powództwo; II. zasądza od powódki A. K. na rzecz strony pozwanej Gminy M. Ś. z siedzibą w Ś. koszty procesu w kwocie 270 zł. Sygn.akt I C 2218/16 </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> W pozwie wniesionym w dniu 15 września 2016 roku , ostatecznie doprecyzowanym w piśmie z dnia 24 października 2016 r. powódka A. K. domagała się nakazania pozwanej Gminie M. Ś. z siedzibą w Ś. złożenie oświadczenia woli następującej treści „ Gmina M. Ś. ustanawia odrębną własność lokalu mieszkalnego o powierzchni 75,01 m2 położonego w Ś. przy ul. (...) oznaczonego numerem 3 wraz z przynależnym do tego lokalu udziałem w częściach wspólnych budynku i następnie przenosi na A. K. prawo własności tak ustanowionego samodzielnego lokalu mieszkalnego o powierzchni 75,01 m2 wraz z przynależnym do tego lokalu udziałem w częściach wspólnych budynku za wcześniej uzgodnioną kwotę 867 zł stanowiącą 1 % wartości lokalu oraz ułamkowym 21,8 % udziałem we współwłasności nieruchomości działce gruntu nr (...) za wcześniej uzgodnioną kwotę 123 zł stanowiącą 1 % wartości tego udziału i takim samym 21,8 % udziałem we współwłasności nieruchomości działce gruntu nr (...) za wcześniej uzgodnioną kwotę 47 zł stanowiącą 1% wartości udziału łącznie za 1037 zł” oraz o zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów procesu według norm przepisanych . W uzasadnieniu żądania podała, że jest córką M. H. (1), która była najemcą mieszkania położonego w Ś. przy ulicy (...) , oznaczonego numerem 3 a umowa najmu była zawarta na czas nieoznaczony . Po ogłoszeniu w dniu 20 marca 2014 roku przez Prezydenta Miasta Ś. o zamiarze sprzedały m.in. spornego lokalu w drodze przetargu z zachowaniem pierwszeństwa nabycia na rzecz dotychczasowego najemcy, na podstawie art. 34 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami , M. H. (1) w dniu 27 marca 2014 roku udzieliła powódce jako swojej córce pełnomocnictwa do nabycia w jej imieniu od pozwanej Gminy lokalu , którego była najemcą, lecz zmarła w dniu 01 kwietnia2014 roku na kilka dni przed wyznaczonym terminem podpisania aktu notarialnego. Powódka wraz z siostrami nabyła spadek po zmarłej matce w udziałach po ¼ części, a w dniu 16 sierpnia 2016 roku spadkobierczynie dokonały działu spadu w wyniku którego ustaliły że wchodząca w skład spadku ekspektatywa nabycia od pozwanej spornego mieszkania przypada powódce. Powódka skierowała do pozwanej pismo z dnia 01 marca 2016 roku, ale nie otrzymała odpowiedzi. Strona pozwana nie uznała powództwa i wniosła o jego oddalenie w całości oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów zastępstwa wg norm przepisanych . Zarzuciła, że prawomocnym wyrokiem w sprawie I C (...) tut. Sąd Rejonowy oddalił powództwo o wstąpienie powódki w stosunek najmu spornego lokalu po zmalej matce. W brew twierdzeniom powódki nie spełnia ona przesłanek w e wskazanej przez nią podstawie prawnej roszczenia art. 34 u stawy o gospodarowaniu nieruchomościami. Wskazała, że jedynie w niosek o nabycie mieszkania został podpisany przez uprawniona do nabycia tego lokalu M. H. (2). Natomiast protokół uzgodnień został jedynie przygotowany przez pracowników pozwanej i nie został podpisany przez M. H. (1) ani działającą w jej imieniu powódkę jako pełnomocnika, zaś z dniem śmierci M. H. (1) wygasło umocowanie powódki do działania w imieniu zmarłej matki. Sąd ustalił następujący stan faktyczny. M. H. (1) była najemcą lokalu mieszkalnego w zasobach Gminy M. Ś. położonego w Ś. przy ulicy (...) od dnia 31 grudnia 1961 roku  d owód: odpis stwierdzenia i przedmiotu warunków najmu w / w lokalu k. 10-12 . Powódka A. K. jest córką M. H. (1)  dowód: odpis aktu małżeństwa k. 9 . W dniu 30 grudnia 2013 roku M. H. (1) zam. w Ś. przy ulicy (...) złożyła w Urzędzie Miejskim w Ś. na formularzu wniosek o nabycie własności mieszkania z zasobów komunalnych w trybie bezprzetargowym jako najemczyni tego lokalu od 31 grudnia 1961 roku d owód: kopia w/w/ wniosku k. 37-38 Zarządzeniem z dnia 20 marca 2014 roku nr 0050-90/2014 r. Prezydent M. Ś. zarządził ogłoszenie o wykazie nieruchomości – lokali mieszkalnych stanowiących własność Gminy M. Ś. przeznaczonych do sprzedaży w drodze przetargu nieograniczonego z zachowaniem prawa pierwszeństwa dla aktualnego najemcy wraz ze sprzedażą ułamkowej części gruntu, a wśród lokali przeznaczonych do wyodrębnienia i sprzedaży został wymieniony lokal mieszkalny przy ulicy (...) , i wykaz ten podano do publicznej wiadomości na okres 21 dni od dnia podpisania zarządzenia. Załącznik do tego Zarządzenia przewidywał dla lokalu mieszkalnego nr (...) przy ulicy (...) – cenę lokalu o pow. 75,01 m1 w wysokości 86 660 zł, tj. 1155,31 zł za 1 m2,a w związku z doprowadzeniem do całkowitej prywatyzacji lokali w tym budynku przewidziana do zapłaty cena miała stanowić 1% tj. 867 zł, za udział w działce nr (...) o pow.222 m2 – 21,08 % przewidziano cenę 12 120 zł, a do zapłaty 1 % tj. 123,00 zł, za udział w działce nr (...) o pow.85m2 4 690 zł, a do zapłaty 1 % w wysokości 47,00 zł, razem do zapłaty 1 037,00 zł. Wskazano również, że osoby , którym przysługuje prawo pierwszeństwa nabycia lokalu mogą składać wnioski przed upływem 6 tygodni od dnia wywieszenia wykazu, a dla najemców, którzy w okresie 2 lat przed złożeniem wniosku nie posiadali zalęgłości czynszowych przekraczających 2 pełne okresy płatności za zajmowany lokal zawarcie aktów notarialnych nastąpi w terminie określonym przez Prezydenta Miasta z zastosowaniem bonifikat wymienionych w tym załączniku, przy czym odpłatność zostanie ustalona z nabywcą w protokole sprzedaży, a wykaz ten miał być zamieszczony na okres od 20 marca 2014 roku do dnia 10 kwietnia 2014 r. d owód: odpis w/w zarządzeni a z załą c zniki e m k. 40-45. Pismem z dnia 21 marca 2014 roku wysłanym 25 marca 2014 roku strona pozwana zawiadomiła M. H. (1) o przysługującym jej prawie pierwszeństwa nabycia zajmowanego przez ni lokalu mieszkalnego na warunkach podanych w w/w Zarządzeniu z pouczeniem, że odpowiedź na tę ofertę należy złożyć w terminie do 3 miesięcy od jej otrzymania wg załączonego wzoru, przy czym w przypadku przyjecia tej oferty transakcja kupna – sprzedaży na w/w warunkach musi być zawarta najpóźniej do dnia 20.09.2014 roku i nie przystąpienie do aktu notarialnego w tym terminie lub nie przyjęcie oferty jest równoznaczne z rezygnacją z prawa pierwszeństwa nabycia lokalu. Jednocześnie strona powodowa przygotowała projekt protokołu stanowiącego podstawę do zawarcia umowy w formie aktu notarialnego  d owód: kopia w/w/ pisma k. 39. , kopia w/w/ protokołu k. 33- 37 . M. H. (1) zamierzała skorzystać z prawa pierwszeństwa w nabyciu lokalu i w dniu 27 marca 2014 roku M. H. (1) udzieliła notarialnego pełnomocnictwa powódce do nabycia w jej imieniu do pozwanej przedmiotowego lokalu mieszkalnego  d owód : odpis w/w/ akt k. 13 ,częściowo zeznaia powódki k. 54-55 . W dniu 01 kwietnia 2014 roku M. H. (1) zmarła  d owód: opis aktu zgonu k. 9. Prawomocnym wyrokiem z dnia 13 stycznia 2016 roku Sąd Rejonowy w Świdnicy w sprawie I C (...) oddalił powództwo A. K. o stwierdzenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu po zmarłej M. H. (1) . Głównym motywem tego rozstrzygnięcia było ustalenie braku przesłanki stałego zamieszkiwania powódki w przedmiotowym lokalu . Apelacja powódki od tego wyroku została oddalona wyrokiem Sadu Okręgowego w Świdnicy z dnia 21 kwietnia 2016 roku sygn. akt II Ca (...), który uznał ustalenia faktyczne sądu I instancji za prawidłowe i podzielił jego argumentacje  dowód: akta tut. Sadu I C (...). Pismem z dnia 01 marca 2016 roku złożonym w dniu 07 marca 2016 roku pełnomocnik powódki poinformował stronę pozwaną, że spadkobiercy ustawowi zamierzają przyznać spadek pani A. K., która wówczas wystąpi o zawarcie umowy kupna sprzedaży mieszkania położonego w Ś. przy ulicy (...) z uwagi na to,że dotychczasowy najemca tego lokalu M. H. (1) z powodu śmierci przez planowanym terminem podpisania aktu notarialnego zmarła i sygnalizując taki zamiar wnosi o polubowne załatwienie sprawy poprzez zawarcie z powódką umowy kupna sprzedaży powyższej nieruchomości Dowód: odpis w/w/ pisma k. 17 . Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2016 roku sprawie I Ns (...)tut. Sąd Rejonowy stwierdził, że spadek po zmarłej M. H. (1) na podstawie ustawy nabyły jej córki A. K., L. W. i E. K. w ¼ części każda z nich oraz wnukowie : A. M. i D. K. – po 1 / 8 części d owód: odpis w/w/ postanowienia k 14 . W/w spadkobiercy oświadczyli na piśmie , że w drodze porozumienia zawartego 16 sierpnia 2016 roku dokonali działu spadku po M. H. (1) w skład którego wchodzi ekspektatywa nabycia od Gminy M. Ś. mieszkania położonego w Ś. przy ulicy (...) w ten sposób, że ekspektatywę te przyznali zgodnie powódce bez obowiązku spłaty dla pozostałych stron porozumienia Dowód: w/w/ p o rozumienie k. 15 . Powyższe ustalenia zostały poczynione na podstawie opisanych wyżej dokumentów urzędowych i prywatnych , których autentyczność i treść nie została podważona przez żadną ze stron. Sąd zważył. Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 64)">art. 64 k.c.</a> stanowi, że prawomocne orzeczenie sądu, stwierdzające obowiązek danej osoby do złożenia oznaczonego oświadczenia woli, zastępuje to oświadczenie i może mieć on zastosowanie tylko wówczas, gdy istnieje cywilnoprawny obowiązek dokonania określonej czynności prawnej ( złożenia oświadczenia woli ). Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 34)">art. 34 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami</a> ( Tj. Dz.U. z 2016.poz.. (...) ) stanowi, że : 1. W przypadku zbywania nieruchomości osobom fizycznym i prawnym pierwszeństwo w ich nabyciu, z zastrzeżeniem art. 216a wyłączenie stosowania przepisów ustawy, przysługuje osobie, która spełnia jeden z następujących warunków: 1) przysługuje jej roszczenie o nabycie nieruchomości z mocy niniejszej ustawy lub odrębnych przepisów, jeżeli złoży wniosek o nabycie przed upływem terminu określonego w wykazie, o którym mowa w art. 35 ust1, wykaz nieruchomości przeznaczonych do obrotu, termin złożenia wniosku nie może być krótszy niż 6 tygodni, licząc od dnia wywieszenia wykazu; 2) jest poprzednim właścicielem zbywanej nieruchomości pozbawionym prawa własności tej nieruchomości przed dniem 5 grudnia 1990 r. albo jego spadkobiercą, jeżeli złoży wniosek o nabycie przed upływem terminu określonego w wykazie, o którym mowa w art. 35 sut.1; termin złożenia wniosku nie może być krótszy niż 6 tygodni, licząc od dnia wywieszenia wykazu; 3) jest najemcą lokalu mieszkalnego, a najem został nawiązany na czas nieoznaczony. 2. W przypadku zbiegu uprawnień do pierwszeństwa w nabyciu, stosuje się kolejność wymienioną w ust. 1. ……………. 4. Osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 3, zawiadamia się na piśmie o przeznaczeniu nieruchomości do zbycia oraz o przysługującym im pierwszeństwie w nabyciu tej nieruchomości, pod warunkiem złożenia wniosków o nabycie w terminie określonym w zawiadomieniu. Termin ten nie może być krótszy niż 21 dni od dnia otrzymania zawiadomienia. Przy doręczaniu zawiadomień stosuje się przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 ()">Kodeksu postępowania administracyjnego</a>. 5. Osoby, o których mowa w ust. 1 i ust. 6, korzystają z pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości, jeżeli złożą oświadczenie, że wyrażają zgodę na cenę ustaloną w sposób określony w ustawie. 6. Wojewoda w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, a odpowiednia rada lub sejmik w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostki samorządu terytorialnego, mogą przyznać, odpowiednio w drodze zarządzenia lub uchwały, pierwszeństwo w nabywaniu lokali ich najemcom lub dzierżawcom, z wyłączeniem nieruchomości, o których mowa w art. 57 prawa do nieruchomości po zlikwidowanej lub sprywatyzowanej państwowej osobie prawnej ust. 1 i art. 60 ust.1 i art. 60 a ust1 …..6a. Przepis ust. 6 stosuje się do budynków mieszkalnych lub użytkowych, stanowiących w całości przedmiot najmu lub dzierżawy. 6b. W przypadku realizacji pierwszeństwa, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, ust. 6 lub ust. 6a, przedmiotem zbycia powinna być nieruchomość wraz z gruntem niezbędnym do racjonalnego korzystania z budynku. 7. Zbycie nieruchomości zabudowanej domem wielolokalowym na rzecz innych osób niż wymienione w ust. 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić z pominięciem pierwszeństwa w nabyciu lokali mieszkalnych przysługującego najemcom tych lokali. 8. Przepisów ust. 1 i 7 nie stosuje się, jeżeli zbycie następuje między Skarbem Państwa a jednostką samorządu terytorialnego albo między tymi jednostkami dla realizacji celów publicznych. C.. wyżej przepis jednoznacznie wskazuje, że w odniesieniu do pierwszeństwa nabycia wyodrębnionego lokalu w budynku stanowiącym własność Gminy uprawnienie to przysługuje wyłącznie najemcy , a najemcą tego lokalu powódka nie jest. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 11 września 2003 roku sygn.akt III CZP 49/03 ( OSNC 2004/10/1168 ) wskazał, że pierwszeństwo takie i związane z nim roszczenie o zawarcie mowy sprzedaży lokalu bez przetargu – poza dotychczasowym najemcą - przysługuje jedynie osobie, która wstąpiła w stosunek najmu lokalu na podstawie ówczesnej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19941050509" title="Ustawa z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych - Dz. U. z 1994 r. Nr 105, poz. 509 ()">ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych</a> lub osobie, która prawo najmu uzyskała w drodze dziedziczenia – ale przed wejściem w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971110723" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych oraz o zmianie ustawy - Prawo spółdzielcze - Dz. U. z 1997 r. Nr 111, poz. 723 ()">ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o zmianie ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych oraz o zmianie ustawy – Prawo spółdzielcze</a> ( Dz U nr 111 poz. 723 ) i sąd orzekający w niniejszej sprawie pogląd ten w pełni podziela, a postanowienie to dot. sprawy w podobnym stanie faktywnym w sytuacji, tj. gdy śmierć najemcy nastąpiła również po udzieleniu notarialnego pełnomocnictwa do zawarcia aktu kupna lokalu z prawem pierwszeństwa . W konsekwencji Sąd przyjął, że nie można przyjąć, gdy powódka nie wstępując w stosunek najmu ani nie dziedzicząc praw wynikających z umowy najmu, mogła w drodze dziedziczenia uzyskać roszczenie o zawarcie umowy sprzedaży w trybie bezprzetargowym, co oznacza, że ekspektatywa takiego prawa w omawianym stanie faktycznym analogicznym jak w niniejszej sprawie nie podlega dziedziczeniu. Niezależnie od powyższego należy wskazać , że oferta pierwszeństwa nabycia spornego lokalu na oferowanych M. H. (1) warunkach obowiązywała tylko do 20 września 2014 roku, a do tej daty formalnie powódka nie podjęła żadnych skutecznych działań. Skoro zatem powódka A. K. nie wstąpiła w stosunek najmu po zmarłej matce ani nie mogła nabycia prawa najmu w drodze dziedziczenia na podstawie cyt. wyżej przepisów, a roszczenie M. H. (1) wynikające z prawa pierwszeństwa nie podlega dziedziczeniu, to powództwo jako bezzasadne podlegało oddaleniu. O kosztach procesu orzeczono na podstawie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> </div>