VI Ka 974/15

<p> <strong> <!-- -->W brzmieniu po sprostowaniu</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygnatura akt VI Ka 974/15</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia<strong> <!-- --> 18 grudnia 2015</strong> r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Gliwicach, Wydział VI Karny Odwoławczy w składzie:</p> <p>Przewodniczący SSO Dariusz Prażmowski (spr.)</p> <p>Sędziowie SSO Marcin Mierz</p> <p>SSO Marcin Schoenborn</p> <p>Protokolant Aleksandra Studniarz</p> <p>przy udziale Marka Dutkowskiego</p> <p>Prokuratora Prokuratury Okręgowej</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2015 r.</p> <p>sprawy <strong> <!-- --> <span class="anon-block">D. (...)</span> </strong> <span class="anon-block">ur. (...)</span> w <span class="anon-block">G.</span>,</p> <p>syna <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>oskarżonego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 13;art. 13 § 1)">art. 13§1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 279;art. 279 § 1)">art. 279§1 kk</a> </p> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 13;art. 13 § 1)">art. 13§1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 279;art. 279 § 1)">art. 279§1 kk</a> , <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 279;art. 279 § 1)">art. 279§1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 11;art. 11 § 2)">art. 11§2 kk</a> </p> <p>na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu</p> <p>z dnia 14 lipca 2015 r. sygnatura akt II K 881/09</p> <p>na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437)">art. 437 kpk</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438)">art. 438 kpk</a> </p> <p>uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Zabrzu do ponownego rozpoznania.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Sąd Rejonowy w Zabrzu, wyrokiem z dnia 14 lipca 2015 r., w sprawie o sygnaturze akt II K 881/09, orzekał w sprawie oskarżonego <span class="anon-block">D. W.</span>.</p> <p>Apelację od wyroku wywiodła obrońca oskarżonego, która – zaskarżając wyrok w całości - zarzuciła wyrokowi:</p> <p>1.  obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 41;art. 41 § 1)">art. 41 § 1 k.p.k.</a> polegającą na orzekaniu w niniejszym postępowaniu przez sędziego biorącego udział w wyrokowaniu wobec osób, którym uprzednio przypisano współsprawstwo z <span class="anon-block">D. W.</span>, a to wobec <span class="anon-block">G. K.</span> i <span class="anon-block">D. S.</span> w sprawie o sygn. II K 528/09, którym wyrokiem z dnia 20 stycznia 2011 r. przypisano sprawstwo czynów „wspólnie i w porozumieniu z <span class="anon-block">D. W.</span>”,</p> <p>2.  obrazę przepisów postępowania, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 2;art. 2 § 1;art. 2 § 1 pkt. 1)">art. 2 § 1 pkt. 1 k.p.k.</a> przez przypisanie oskarżonemu sprawstwa czynów z punktów I-XIX aktu oskarżenia co do których nie zostało udowodnione sprawstwo wymienionego oskarżonego,</p> <p>3.  obrazę przepisów postępowania, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 167)">art. 167 k.p.k.</a> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 366)">art. 366 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 410)">art. 410 k.p.k.</a> polegająca na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy,</p> <p>4.  obrazę przepisów postępowania, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 5;art. 5 § 2)">art. 5 § 2 k.p.k.</a> polegającą na rozstrzygnięciu na niekorzyść oskarżonego niedających się usunąć wątpliwości,</p> <p>5.  obrazę przepisów postępowania, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 389;art. 389 § 2)">art. 389 § 2 k.p.k.</a> polegającą na niewyjaśnieniu sprzeczności w zeznaniach świadków, w szczególności <span class="anon-block">G. K.</span>, <span class="anon-block">G. D.</span>, <span class="anon-block">C.</span>, <span class="anon-block">B.</span>, <span class="anon-block">J.</span> oraz wyjaśnieniach oskarżonego;</p> <p>6.  obrazę prawa materialnego, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 46;art. 46 § 1)">art. 46 § 1 k.k.</a> przez orzeczenie obowiązku naprawienia szkody bez weryfikacji jej wysokości w poszczególnych przypadkach, jak i osoby uprawnionej do jej otrzymania;</p> <p>7.  błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na niewłaściwej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i uznanie oskarżonego za winnego czynów z punktów I-XIX aktu oskarżenia, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że oskarżony mógł popełnić jedynie przestępstwa wskazane w pkt. X-XIV wyroku.</p> <p>Podnosząc powyższe zarzuty obrońca wniosła o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.</p> <p> <em> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</em> </p> <p>Wywiedziona apelacja okazała się zasadne w zakresie w jakim wnosiła o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.</p> <p>Podkreślenia wymaga, iż rzeczywiście sędzia obecnie orzekająca w sprawie uprzednio wydała w postępowaniu objętym aktem oskarżenia Prokuratury Rejonowej <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">G.</span> z dnia 30 września 2008r. dwa wyroki:</p> <p>- z dnia 5 sierpnia 2009 r., sygn. II K 250/09 wobec <span class="anon-block">G. D.</span> </p> <p>oraz wskazany w apelacji wyrok z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. II K 528/09, wobec <span class="anon-block">G. K.</span> i <span class="anon-block">D. S.</span>.</p> <p>W obu wyrokach dokonano modyfikacji opisu czynu przez wskazanie, iż oskarżeni dokonali czynów tych wspólnie i w porozumieniu z ustalonymi sprawcami, jednakże ponad wszelką wątpliwość odpowiedzialność <span class="anon-block">G. D.</span>, <span class="anon-block">G. K.</span> i <span class="anon-block">D. S.</span> dotyczyła czynów które miały być popełnione wspólnie i w porozumieniu z <span class="anon-block">D. W.</span>, zatem ustalając odpowiedzialność wymienionych osób musiał sąd rozstrzygać również kwestie ilości sprawców i poszczególnych ich zachowań.</p> <p>W takiej sytuacji zasadny jest zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 41;art. 41 § 1)">art. 41 § 1 k.p.k.</a>, zaś na uwadze należy mieć stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w wyroku z dnia 5 lipca 2012 r. (V KK57/12, OSNKW z.12/2012 poz. 128). Sąd Najwyższy podkreślił w powołanym orzeczeniu, co następuje: „jeżeli sędzia uczestniczy i orzeka w postępowaniu karnym dotyczącym odpowiedzialności określonych osób za czyny, które pozostają ze sobą w związku, to gdy brał on uprzednio udział w osądzeniu spraw niektórych z nich, wyłączonych z danego procesu, nie może być uznany za osobę bezstronną w sprawach pozostałych współoskarżonych, i to zarówno co do tych przestępstw, które mieli oni popełnić wspólnie z osądzonymi już oskarżonymi, jak i w stosunku do innych zarzucanych im czynów, pozostających we wzajemnym powiązaniu".</p> <p>Podobnie wypowiadały się także sądy apelacyjne:</p> <p>- „nie może być uznany za osobę bezstronną sędzia, który brał udział w osądzeniu sprawy nie tylko tych oskarżonych, którzy popełnili przestępstwa wspólnie z osądzonymi już wcześniej współoskarżonymi, ale także wówczas, gdy dopuścili się oni (nie działając wspólnie) innych czynów, pozostających we wzajemnym powiązaniu.” (<em> <!-- -->wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 12 marca 2014 r. sygn. II AKa 45/14, LEX nr 1451872)</em> </p> <p>- „obowiązek czuwania nad zachowaniem bezstronności orzekania spoczywa na osobie sędziego i pozostałych członkach składu orzekającego w sprawie. Sędzia ma obowiązek powiadomić o okoliczności, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 41;art. 41 § 1)">art. 41 § 1 k.p.k.</a> przez złożenie żądania wyłączenia od udziału w sprawie.” (<em> <!-- -->wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 26 września 2013 r. sygn. II AKa 165/13, LEX nr 1372311</em>)</p> <p>Konsekwencją powyżej przytoczonych judykatów jest konieczność uchylenia orzeczenia w zakresie w jakim wcześniej rozstrzygnięto już o odpowiedzialności <span class="anon-block">G. D.</span>, <span class="anon-block">G. K.</span> i <span class="anon-block">D. S.</span>. Jednakże mając na uwadze kierunek zaskarżenia wyroku i fakt że sytuacja oskarżonego nie może ulec pogorszeniu w zakresie wymierzonej kary w przypadku ponownego postępowania, nadto fakt ukształtowania kary łącznej z uwzględnieniem praktycznie zasady absorpcji co do czynu z punktu XVIII aktu oskarżenia, na nadto mając na uwadze wymiar kary orzeczonej za ciąg przestępstw Sąd Okręgowy zdecydował o uchyleniu wyroku w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania</p> <p>W tej sytuacji sąd odwoławczy jest zwolniony od obowiązku ustosunkowywania się do pozostałych zarzutów apelacji jako przedwczesnych (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 436)">art. 436 k.p.k.</a>).</p> <p>Nie przesądzając rozstrzygnięcia w przedmiocie winy oskarżonego należy stwierdzić, iż właściwie zgromadzony materiał dowodowy w ponownym postępowaniu powinien być przez Sąd poddany wnikliwej ocenie, zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów jak i zasad logicznego rozumowania, pozwalającej na ustalenie, bądź wykluczenia istnienia przesłanek odpowiedzialności oskarżonego, a w przypadku ustalenia tejże odpowiedzialności wypowiedzieć się w przedmiocie winy bądź niewinności oskarżonego i wymierzyć mu stosowną karę z uwzględnieniem wskazanych wyżej przepisów w zakresie zasad wymiaru kary za ciąg przestępstw.</p> </div>