Ppolska.starec← UrzadnikУвійти

II K 3/15

Суди загальної юрисдикції2015-12-18
Номер справи
II K 3/15
Дата рішення
2015-12-18
Тип
REASONS

Судді

Hanna Woźniak

Текст рішення

<p>Sygn. akt II K 3/15</p> <p>(poprz. VII K 207/14)</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>W dniu 29 marca 2013r. w dwóch domach mieszkalnych położonych w <span class="anon-block">K.</span>nr 2 i nr 3 należących do <span class="anon-block">M. B.</span> dokonano przeszukania. W jego wyniku ujawniono znaczną ilość spreparowanych trofeów myśliwskich wykonanych zarówno ze zwierząt występujących w Polsce, jak i ze zwierząt dziko żyjących na różnych kontynentach. Były to m.in.: spreparowany lew, spreparowana lwica, spreparowany lampart, spreparowany tygrys bengalski, spreparowany tygrys syberyjski, spreparowany nosorożec (medalion z dwoma rogami), spreparowana puma argentyńska, spreparowany tygrys sumatrzański, spreparowana głowa kozicy (medalion), spreparowany lew berberyjski, spreparowana pantera śnieżna, spreparowany ryś, spreparowana pantera cejlońska, spreparowany serwal, spreparowany żbik, spreparowany gepard, spreparowany niedźwiedź czarny, spreparowany niedźwiedź, spreparowany wilk, spreparowany niedźwiedź baribal, spreparowana skóra niedźwiedzia wraz z głową, siedem spreparowanych papug, sześć spreparowanych sów, dwa spreparowane inne ptaki, spreparowana wydra i spreparowany ryś o łącznej wartości co najmniej 713.400 zł.</p> <p>(<strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->dowód:</span> </strong> protokół przeszukania wraz ze spisem i opisem rzeczy – k.48-57, wykaz dowodów rzeczowych nr I/488/13 – k.106-110, wykaz dowodów rzeczowych nr I/597/13 – k.183-186v, zeznania świadka <span class="anon-block">S. M.</span> – k. 684v, opinia końcowa biegłego – k. 294-304, protokoły oględzin – k. 75-81v i 84-87v).</p> <p>Trofea te <span class="anon-block">M. B.</span>nabywał od <span class="anon-block">B. D.</span>, (którego poznał za pośrednictwem swego kuzyna <span class="anon-block">M. D.</span>i jego znajomego <span class="anon-block">J. K.</span>), w okresie miedzy sierpniem 2011r. a marcem 2013r. <span class="anon-block">B. D.</span>w tym okresie był częstym gościem w domu <span class="anon-block">B.</span>w <span class="anon-block">K.</span>. Natomiast trofeum jednego niedźwiedzia brunatnego <em> <!-- -->(<span class="anon-block">U.</span>arctos) </em> <span class="anon-block">M. B.</span>kupił od <span class="anon-block">J. Ł.</span>najprawdopodobniej w 2011r. Ten z kolei kupił je od handlarza, który miał dokumenty na niedźwiedzia upolowanego w Rosji. Kontakt z handlarzem <span class="anon-block">J. Ł.</span>nawiązał poprzez znajomego myśliwego, z którym był na safari, <span class="anon-block">W. K.</span>.</p> <p>(<strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->dowód:</span> </strong> zeznania świadków: <span class="anon-block">J. K.</span> – k. 669a-670, <span class="anon-block">M. D.</span> – k. 704v-705, <span class="anon-block">W. K.</span> – k. 705-705v, wyjaśnienia oskarżonego <span class="anon-block">J. Ł.</span> – k. 654 i 487).</p> <p>Nabycia tych trofeów <span class="anon-block">M. B.</span> dokonał bez jednoczesnego uzyskania jakichkolwiek dokumentów świadczących o pochodzeniu tych zwierząt i o wwiezieniu trofeów okazów zagranicznych na teren Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z przepisami prawa, jak również bez dokumentów zezwalających na ich odsprzedaż (<strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->bezsporne</span> </strong>).</p> <p>Przed okresem objętym aktem oskarżenia oskarżony <span class="anon-block">B. D.</span>uzyskał nieodpłatnie od preparatora <span class="anon-block">G. P.</span>kilka trofeów zwierząt upolowanych w <span class="anon-block">A.</span>przez <span class="anon-block">R. K.</span> <span class="anon-block">G. P.</span>na zlecenie <span class="anon-block">R. K.</span>sprowadził trofea do Polski na własny koszt i część z nich wypreparował. Wówczas stracił kontakt z <span class="anon-block">R. K.</span>, który popadł w tarapaty finansowe i wyjechał z kraju. Nigdy nie odebrał trofeów i nie zwrócił <span class="anon-block">G. P.</span>poniesionych przez niego znacznych kosztów na sprowadzenie i preparację trofeów. <span class="anon-block">P.</span>przekazał <span class="anon-block">D.</span>trofea w tym celu, by ten nawiązał kontakt z <span class="anon-block">K.</span>, przekazał mu trofea i uzyskał pieniądze za wykonane przez <span class="anon-block">P.</span>usługi. Razem z trofeami <span class="anon-block">P.</span>przekazał <span class="anon-block">D.</span>część dokumentacji potwierdzającej legalne sprowadzenie trofeów do Polski. <span class="anon-block">G. P.</span> na zdjęciach rozpoznał jednego lwa i jednego lamparta jako trofea wykonane przez siebie, a znalezione w trakcie przeszukania u <span class="anon-block">M. B.</span>.</p> <p>(<strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->dowód:</span> </strong> zeznania świadka <span class="anon-block">G. P.</span> – k. 760v-762 i 268, kopia dokumentacji – k. 310v-312 i 331-365).</p> <p>Trofea jednego lwa, jednej lwicy oraz jednego lamparta nabyte przez <span class="anon-block">M. B.</span> pochodziły z kradzieży z włamaniem dokonanej na szkodę S. <span class="anon-block">M.</span> we wrześniu 2011r.</p> <p>(<strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->dowód:</span> </strong> zeznania świadka <span class="anon-block">S. M.</span> – k. 684-684v, protokół okazania – k.88-90, dokumentacja fotograficzna – k. 99-100).</p> <p>W wyniku tego samego przeszukania z dnia 29 marca 2013r. ujawniono w budynkach należących do <span class="anon-block">M. B.</span> kolekcję broni palnej częściowo – w znaczeniu potocznym – o charakterze historycznym. Kolekcja ta obejmowała również cztery dubeltówki, strzelbę i karabinek sportowy nadające się do oddawania strzałów, na których posiadanie wymagane jest pozwolenie, o jakim mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990530549" title="Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - Dz. U. z 1999 r. Nr 53, poz. 549 ()">ustawie z 21 maja 1999r. o broni i amunicji</a>.</p> <p>(<strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->dowód:</span> </strong> protokół przeszukania wraz ze spisem i opisem rzeczy – k.48-52, opinia biegłego – k. 176-180).</p> <p>Kolekcję broni <span class="anon-block">M. B.</span>nabył również od <span class="anon-block">B. D.</span>, a ten nabył ją od <span class="anon-block">A. S.</span> – wdowy po myśliwym i kolekcjonerze.</p> <p>(<strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->dowód:</span> </strong> wyjaśnienia oskarżonego <span class="anon-block">B. D.</span> – k. 653 i 474, zeznania świadka <span class="anon-block">A. S.</span> – k. 682v-683).</p> <p>Pozwolenia na posiadaną broń palną w momencie jej ujawnienia i zatrzymania <span class="anon-block">M. B.</span>nie miał (<strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->bezsporne</span> </strong>).</p> <p>W trakcie trwania niniejszego procesu przed sądem obrońca <span class="anon-block">J. Ł.</span> załączyła do akt sprawy dokument w postaci kopii dla posiadacza zezwolenia na import na nazwisko <span class="anon-block">B. K.</span> trofeum w postaci skóry i czaszki niedźwiedzia brunatnego <em> <!-- -->(<span class="anon-block">U.</span> arctos), </em>w którym wskazano, że zwierzę to jest wymienione w aneksie A przepisów Unii Europejskiej oraz w załączniku do konwencji <span class="anon-block"> (...)</span>. Dokument został wystawiony 17 kwietnia 2009r. Posiada adnotację, że działania komercyjne wobec okazów z załącznika A są zabronione. Zezwolenia na przywóz nie określają żadnych cech charakterystycznych mogących zindywidualizować importowane zwierzę lub trofeum.</p> <p>(<strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->dowód:</span> </strong> dokument – k. 757, opinia biegłego – k. 312).</p> <p>Kwestię obrotu handlowego zwierzętami dziko żyjącymi oraz spreparowanymi trofeami takich zwierząt regulują na poziomie międzynarodowym: <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910270112" title="Konwencja z dnia 3 marca 1973 r. o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem - Dz. U. z 1991 r. Nr 27, poz. 112 ()">Konwencja o Międzynarodowym Handlu Dzikimi Zwierzętami i Roślinami Gatunków Zagrożonych Wyginięciem</a> (<span class="anon-block"> (...)</span>) sporządzona w <span class="anon-block">W.</span> 03 marca 1973 r. (tzw. Konwencja <span class="anon-block"> (...)</span>) oraz implementujące jej przepisy na teren Unii Europejskiej Rozporządzenie Rady (WE) nr 338/97 z 09 grudnia 1996r. w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji nimi. Na poziomie krajowym kwestię tę regulują przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19951470713" title="Ustawa z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie - Dz. U. z 1995 r. Nr 147, poz. 713 ()">ustawy z dnia 13 października 1995r. Prawo łowieckie</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040920880" title="Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 880 ()">ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody</a> i przepisy wykonawcze do tych ustaw. W myśl tychże przepisów obowiązuje zasada niemal całkowitego zakazu handlu zwierzętami żywymi i ich trofeami wymienionymi w załączniku do w/cyt. Rozporządzenia Rady (WE) w aneksach A i B. Ewentualny obrót jest ściśle reglamentowany i wymaga:</p> <p>- dla okazów z aneksu A sprowadzanych spoza obszaru Unii Europejskiej dwóch dokumentów: zezwolenia importowego <span class="anon-block"> (...)</span> wydanego przez organ administracyjny państwa członkowskiego Unii, na którego teren okaz ma być wwieziony (w Polsce organem tym jest minister ochrony środowiska) – wzór k.283v akt – oraz dokumentów z państwa wywozu okazów; dodatkowo na sprzedaż na terenie Polski legalnie sprowadzonego trofeum należy uzyskać zezwolenie (świadectwo) wydane przez Ministerstwo <span class="anon-block"> Ochrony (...)</span> – wzór k. 284v – które jest ważne wyłącznie dla posiadacza wskazanego w tym dokumencie;</p> <p>- dla okazów z aneksu B sprowadzanych spoza obszaru Unii Europejskiej jednego dokumentu: zezwolenia eksportowego lub świadectwa reeksportu <span class="anon-block"> (...)</span> wydanego w kraju wywozu okazu – kopii dla posiadacza poświadczonej przez organ celny (wzór – k. 285v);</p> <p>- dla okazów z aneksu B urodzonych w hodowli lub pozyskanych ze środowiska naturalnego państwa Unii Europejskiej – odpowiednich dokumentów potwierdzających te fakty.</p> <p>(<strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->dowód:</span> </strong> opinia wstępna i opinia końcowa biegłego – k. 274-288 i 294-314, opinia ustna – k. 812v-813v).</p> <p>Wszystkie trofea wymienione w akcie oskarżenia wypreparowano ze zwierząt objętych ścisłą ochroną gatunkową na podstawie aneksów A i B załącznika do Rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 z 09 grudnia 1996r. w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji nimi.</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->(dowód:</span> </strong> opinia wstępna i opinia końcowa biegłego – k. 274-288 i 294-314, opinia ustna – k. 812v-813v).</p> <p>Na sprzedaż żadnego trofeum <span class="anon-block">B. D.</span> nie uzyskał w okresie objętym aktem oskarżenia stosownego zezwolenia.</p> <p>(<strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->dowód:</span> </strong> informacje – k. 409 i 421).</p> <p>Oskarżony <span class="anon-block">M. B.</span> nie przyznał się do winy i zarówno w śledztwie jak i na rozprawie odmówił składania wyjaśnień (k. 654 i 483).</p> <p>Oskarżony <span class="anon-block">B. D.</span>nie przyznał się do żadnego zarzutu i na rozprawie odmówił składania wyjaśnień. W śledztwie przyznał się do faktu odsprzedania <span class="anon-block">M. B.</span>kolekcji broni palnej nabytej od <span class="anon-block">A. S.</span> ale wyjaśnił, iż nie miał świadomości, że na niektóre okazy z tej kolekcji wymagane było pozwolenie. Podał również, iż przez 8 lat należał do klubu kolekcjonera antyków w <span class="anon-block">K.</span>i kolekcjonował broń czarnoprochową oraz że zna przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990530549" title="Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - Dz. U. z 1999 r. Nr 53, poz. 549 ()">ustawy o broni i amunicji</a> (k. 653 i 474).</p> <p>Oskarżony <span class="anon-block">J. Ł.</span>nie przyznał się do winy. Na rozprawie wyjaśnił, iż od kolegi, z którym był na safari, kupił trofeum niedźwiedzia z certyfikatem i odsprzedał go dalej. W śledztwie podał, że za pośrednictwem kolegi o imieniu <span class="anon-block">W.</span>, z którym był na safari, nawiązał kontakt z mężczyzną, który oferował do sprzedaży trofeum niedźwiedzia brunatnego. <span class="anon-block">W.</span>z tym mężczyzną i spreparowanym niedźwiedziem przyjechali do miejsca zamieszkania oskarżonego <span class="anon-block">J. Ł.</span>, gdzie doszło do transakcji za kwotę ok. 10.000 zł. W tym momencie sprzedający nie przekazał żadnych dokumentów świadczących o legalnym pochodzeniu tego trofeum. Dokument został przesłany później, najpierw mailowo, potem w oryginale. Przy okazji swojej działalności zawodowej <span class="anon-block">J. Ł.</span>poznał <span class="anon-block">M. B.</span> i odsprzedał mu trofeum niedźwiedzia brunatnego, nie dołączając do niego żadnego dokumentu (k. 654 i 487).</p> <p>Co do faktów sąd dał wiarę wyjaśnieniom obu oskarżonych albowiem znalazły one potwierdzenie w zeznaniach świadków i nie budzą wątpliwości w świetle całokształtu zebranego materiału. Sąd natomiast nie dał wiary wyjaśnieniom tych oskarżonych co do braku świadomości bezprawności ich czynów. Sąd również nie dał wiary nieprzyznaniu się do winy oskarżonego <span class="anon-block">M. B.</span>, które Sąd rozumie w ten sposób, iż przyznaje on fakty opisane w akcie oskarżenia, ale zaprzecza, by miał świadomość całkowitej nielegalności dokonywanych zakupów trofeów myśliwskich i broni palnej, a jego obrońca powołał się na kontratyp z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 30)">art.30 kk</a>.</p> <p>W kwestii zarzutów odsprzedaży i posiadania broni palnej bez zezwolenia przy ocenie wyjaśnień co do nieświadomości bezprawności czynów, czy ewentualnego przyjęcia działania pod wpływem błędu usprawiedliwionego okolicznościami, Sąd przede wszystkim wziął pod uwagę fakt powszechnie znany w społeczeństwie polskim, że na posiadanie broni palnej w Rzeczypospolitej Polskiej wymagane jest zezwolenie. Jest to wiedza ogólnodostępna, szeroko komentowana w mediach, zwłaszcza w kontekście szerokiego dostępu do broni palnej obywateli w USA, co powoduje co jakiś czas doniesienia o przypadkowych śmiertelnych ofiarach oraz o dyskusji toczonej w USA na temat ograniczenia dostępu obywateli do broni palnej. Również wyjaśnienia oskarżonego <span class="anon-block">D.</span>, iż zna przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990530549" title="Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - Dz. U. z 1999 r. Nr 53, poz. 549 ()">ustawy o broni i amunicji</a>, a przez kilka lat kolekcjonował pewien rodzaj broni – nie ekskulpują, lecz pogrążają tego oskarżonego, wskazując na jego działanie z zamiarem bezpośrednim. Ustawa ta mówi bowiem wyraźnie już w art.1 i art.2, że określa ona zasady wydawania i cofania pozwolenia na broń, na jej nabywanie i zbywanie, zaś poza przypadkami wskazanymi w ustawie nabywanie, posiadanie oraz zbywanie broni i amunicji jest zabronione. Co więcej, ustawa w żadnym artykule nie posługuje się pojęciem „broni kolekcjonerskiej”, czy też broni o charakterze historycznym lub muzealnym, na której posiadanie nie byłoby potrzebne zezwolenie. Jeśli chodzi o broń palną, która jest jednym z rodzajów broni wymienionym w art.4, to jedynym kryterium uznania danej jednostki za broń palną jest możliwość oddania z niej strzału w sposób właściwy dla danego rodzaju broni. Na tym polegał też eksperyment przeprowadzony przez biegłego sądowego, który pozwolił biegłemu ustalić, które jednostki broni z kolekcji <span class="anon-block">M. B.</span>odpowiadają definicji broni palnej, na której posiadanie wymagane jest pozwolenie.</p> <p>Skoro zatem oskarżony <span class="anon-block">D.</span> przyznał, że zna przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990530549" title="Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - Dz. U. z 1999 r. Nr 53, poz. 549 ()">ustawy o broni i amunicji</a>, sam przez 8 lat kolekcjonował broń, a z materiału dowodowego wynika, że był on częstym gościem u <span class="anon-block">B.</span>, z którym rozmawiał na interesujące ich obu tematy i biorąc dodatkowo pod uwagę powszechność w polskim społeczeństwie wiedzy co do możliwości posiadania broni jedynie za zezwoleniem oraz niepodjęcie jakichkolwiek kroków przez <span class="anon-block">M. B.</span> zmierzających do upewnienia się, że na tę broń nie jest potrzebne zezwolenie – nie do obrony jest teza, że oskarżony <span class="anon-block">B.</span> działał pod wpływem błędu. Jest to dowolny wniosek obrońcy niepoparty żadnym dowodem przeprowadzonym w sprawie. Oskarżony <span class="anon-block">M. B.</span> odmówił składania wyjaśnień, do czego oczywiście miał prawo, ale w ten sposób pozbawił się możliwości zaprezentowania sądowi okoliczności nabycia kolekcji broni, które ewentualnie mogły wskazywać na inne zakwalifikowanie jego czynu. W ocenie Sądu fakty wynikające z wyjaśnień <span class="anon-block">B. D.</span> i zeznań <span class="anon-block">M. D.</span> oraz powszechna wiedza o zakazie posiadania broni bez zezwolenia i niepodjęcie w tym kontekście żadnych kroków zmierzających do upewnienia się co do legalności zakupu broni przemawiają za przyjęciem, że <span class="anon-block">M. B.</span> godził się na to, że posiadanie przez niego broni palnej stanowi czyn zabroniony.</p> <p>W kwestii zarzutów dotyczących zbywania i nabywania trofeów zwierząt podlegających ścisłej ochronie gatunkowej, to jedynie oskarżony <span class="anon-block">Ł.</span>złożył wyjaśnienia, w których powołuje się na nieświadomość bezprawności swego czynu. Wyjaśnieniom <span class="anon-block">J. Ł.</span>w tej części nie można dać wiary. <span class="anon-block">J. Ł.</span>był co najmniej jeden raz na polowaniu w <span class="anon-block">A.</span>. Miał kontakt z myśliwym polującym w różnych częściach świata <span class="anon-block">W. K.</span> Należy zatem przyjąć, że oskarżony miał podstawową wiedzę na temat polowań, trofeów myśliwskich, warunków ich sprowadzania do Polski. Z kolei, zakładając że dokument na k.757 rzeczywiście odnosi się do trofeum kupionego przez <span class="anon-block">J. Ł.</span>i następnie sprzedanego <span class="anon-block">M. B.</span>– a na pewno dotyczy okazu tego samego gatunku <em> <!-- --> <span class="anon-block">U.</span>arctos</em> – to z dokumentu tego otrzymanego wkrótce po nabyciu trofeum wprost wynika (rubryki 12 i 23) przynależność tego gatunku do aneksu A i <span class="underline"> <!-- -->zakaz jakichkolwiek działań komercyjnych dotyczących tego okazu.</span> Wobec tego faktu nie może oskarżony <span class="anon-block">Ł.</span>twierdzić skutecznie, że był przekonany, iż nabył i sprzedał to trofeum zgodnie z prawem.</p> <p>Sąd dał wiarę zeznaniom wszystkich świadków przesłuchanych w sprawie albowiem Sąd nie dopatrzył się przyczyn, dla których mieliby oni jakiś interes w zeznaniu nieprawdy. Zeznania te są logiczne, spójne, wzajemnie się pokrywają i uzupełniają, wraz z wyjaśnieniami oskarżonych tworzą logiczną całość.</p> <p>Sąd dostrzega jedną sprzeczność w tych zeznaniach – mianowicie z zeznań S. <span class="anon-block">M.</span>wynika, że rozpoznał on jako własne i skradzione mu w 2011r. trofea jednego lwa, jednej lwicy i jednego lamparta znajdujące się w <span class="anon-block">K.</span>(k. 99-100), podczas gdy preparator <span class="anon-block">A. I.</span>, który preparował lwa i lwicę dla <span class="anon-block">S. M.</span>, wykluczył by były to te same okazy (k. 246). Z kolei <span class="anon-block">G. P.</span>, który spreparował i przekazał <span class="anon-block">B. D.</span>niektóre trofea należące do <span class="anon-block">R. K.</span>, rozpoznał trofea jednego lwa i jednego lamparta jako te, które sam spreparował. W ocenie Sądu każdy ze świadków dokonał rozpoznania według swej najlepszej wiedzy i woli i w tym znaczeniu każdy ze świadków zeznał prawdę. Obiektywnie jednak zeznania te są sprzeczne. W ocenie Sądu prawidłowego rozpoznania dokonał <span class="anon-block">S. M.</span> który upolował te zwierzęta, a ich trofea przed kradzieżą dość długo ozdabiały jego pałacyk myśliwski, zatem miał on możliwość długiego i dokładnego przyglądania się tym okazom. To ustalenie Sądu jest istotne tylko pod kątem prawidłowego orzeczenia o zwrocie dowodów rzeczowych, nie ma natomiast wpływu na sprawstwo oskarżonych (o czym w dalszej części uzasadnienia), dlatego wobec obiektywnych trudności w ponownym przesłuchaniu świadka <span class="anon-block">G. P.</span>, Sąd zrezygnował z przeprowadzenia tego dowodu i drążenia kwestii własności dowodów rzeczowych (dla zainteresowanych otwarta pozostaje droga cywilna o ustalenie prawa własności lub o wydanie rzeczy, gdyż w tym zakresie sąd cywilny nie będzie związany ustaleniami sądu karnego orzekającego w niniejszej sprawie, o ile wyrok w tej postaci się uprawomocni).</p> <p>Nieprzydatne dla ustalenia stanu faktycznego były zeznania świadka <span class="anon-block">K. W.</span>.</p> <p>Sąd podzielił wnioski końcowe opinii biegłego z zakresu ochrony gatunkowej zwierząt zarówno co do zakwalifikowania poszczególnych okazów do konkretnych gatunków, jak i co do dokonanej przez tego biegłego wyceny. Biegły <span class="anon-block">R. T.</span> jest pracownikiem Służby Celnej, biegłym z listy sądowej, od kilkunastu lat zajmującym się opiniowaniem w podobnych sprawach. Jego opinie są jasne, pełne, nadzwyczaj szczegółowe, napisane językiem zrozumiałym dla Sądu, pozwalającym prześledzić tok rozumowania biegłego. W kwestii pewnych wątpliwości podnoszonych na rozprawie co do kompetencji tego biegłego w zakresie wyceny trofeów, to należy podkreślić, że biegły ten korzystał ze wszystkich dostępnych źródeł, a wycena taka nie jest łatwa ze względu na nielegalność obrotu trofeami myśliwskimi. Nie ma zatem oficjalnych cenników, czy oficjalnych danych, z których biegły mógłby skorzystać. Biegły swych szacunków dokonał ostrożnie, wskazując minima i maxima cenowe do poszczególnych pozycji, a oskarżyciel w akcie oskarżenia przyjął wartości minimalne. O trafności ustaleń biegłego w tym zakresie świadczą chociażby zeznania świadka <span class="anon-block">S. M.</span> i wyjaśnienia oskarżonego <span class="anon-block">Ł.</span>, który trofeum niedźwiedzia kupił za ok. 10.000 zł i należy zasadnie przypuszczać, że za podobną cenę odsprzedał je <span class="anon-block">B.</span>. Biegły wskazał wartość dla tej pozycji od 5.000 zł do 50.000 zł. Z kolei z zeznań S. <span class="anon-block">M.</span>, myśliwego z 20-letnim stażem, uczestnika wielu polowań za granicą, który upolowane trofea sprowadzał do Polski i zlecał ich preparację, wynika że na wartość trofeum składają się koszty organizacji polowania, koszty sprowadzenia trofeum do kraju i koszty jego preparacji. Według niego na dzień dzisiejszy wartość trofeum lwa wynosi ok. 100.000 zł. Biegły okazane mu trofea lwów wycenił na kwotę od 10.000 zł do 100.000 zł każde. Z tych wszystkich względów Sąd przyjął, że biegły <span class="anon-block">T.</span> dokonał prawidłowo wyceny trofeów będących przedmiotem niniejszej sprawy i nie istnieją obiektywne możliwości weryfikacji tej wyceny.</p> <p>Sąd podzielił wnioski końcowe opinii biegłego z zakresu badań broni i balistyki <span class="anon-block">R. K. (1)</span>. Opinia zawiera szczegółowy opis przedmiotów dostarczonych biegłemu oraz szczegółowe sprawozdanie z wykonanych czynności. Język opinii jest jasny, zrozumiały. Żadna ze stron procesu nie zgłosiła żadnych uwag do wniosków końcowych tej opinii.</p> <p>Jako wiarygodne ocenił sąd dowody w postaci protokołów przeszukań, oględzin, okazania rzeczy i dokumentacji fotograficznych albowiem zostały sporządzone przez upoważnione organy w formie prawem przepisanej, a ich formalna i materialna autentyczność nie budziła wątpliwości Sądu ani stron procesu.</p> <p>Nieprzydatna dla ustalenia pochodzenia trofeów zabezpieczonych u <span class="anon-block">M. B.</span>była dokumentacja dotycząca sprowadzenia do Polski trofeów na nazwisko <span class="anon-block">R. K.</span>. Zgodnie z opinią biegłego i zgodnie z treścią tych dokumentów w dokumentacji <span class="anon-block">(...)</span>nie wskazuje się cech charakterystycznych żywego zwierzęcia lub trofeum pozwalających zindywidualizować konkretny okaz, którego dotyczy dany dokument. Nie mając możliwości przesłuchania <span class="anon-block">R. K.</span> ani okazania mu trofeów zabezpieczonych u <span class="anon-block">M. B.</span>, Sąd nie był w stanie ustalić ponad wszelką wątpliwość, czy i które trofea przekazane przez <span class="anon-block">G. P.</span> <span class="anon-block">B. D.</span>trafiły do kolekcji <span class="anon-block">M. B.</span>. <span class="anon-block">B. D.</span>odmówił składania wyjaśnień, więc również tą drogą Sąd nie mógł poczynić ustaleń w tym zakresie.</p> <p>W ocenie Sądu z punktu widzenia treści aktu oskarżenia nie ma znaczenia ustalenie dokładnego pochodzenia trofeów, które trafiły do kolekcji <span class="anon-block">M. B.</span>. Ustawa o ochronie środowiska w art.128a ust.2 pkt d penalizuje bowiem takie zachowanie, które polega na naruszeniu przepisów prawa Unii Europejskiej dotyczących ochrony gatunków dziko żyjących zwierząt lub roślin w zakresie regulacji obrotu nimi poprzez oferowanie zbycia lub nabycia, nabywanie lub pozyskiwanie (…) okazów określonych gatunków roślin lub zwierząt. Spreparowane trofeum zwierzęcia mieści się w definicji okazu (por. opinia biegłego – k.304v). Naruszenie prawa Unii Europejskiej w niniejszej sprawie jest oczywiste albowiem na sprzedaż okazu z aneksu A posiadacz okazu oprócz zezwolenia importowego <span class="anon-block">(...)</span>i dokumentów z kraju wywozu musi uzyskać zezwolenie (świadectwo) wydane przez polskie Ministerstwo <span class="anon-block">Ochrony (...)</span>, które jest ważne wyłącznie dla posiadacza wskazanego w tym dokumencie. Na nazwiska <span class="anon-block">M. B.</span>, <span class="anon-block">B. D.</span>, <span class="anon-block">J. Ł.</span>i <span class="anon-block">R. K.</span>nie wydano takich zezwoleń, zatem nawet gdyby przyjąć, że oskarżeni należycie udokumentowali przywóz trofeów objętych aneksem A na teren Polski, to i tak naruszyli prawo Unii Europejskiej dotyczące ochrony gatunków dziko żyjących zwierząt, nie posiadając rzeczonego zezwolenia. Z kolei, co do obrotu trofeami zwierząt z aneksu B, gdzie wystarczające jest posiadanie zezwolenia eksportowego lub świadectwa reeksportu <span class="anon-block">(...)</span>wydanego w kraju wywozu okazu – kopii dla posiadacza poświadczonej przez organ celny – to jest oczywistym, że oskarżony <span class="anon-block">D.</span>nie wykazał ponad wszelką wątpliwość związku złożonej do akt dokumentacji na nazwisko <span class="anon-block">R. K.</span>z okazami opisanymi w akcie oskarżenia (zresztą złożona dokumentacja „pasuje” w sensie gatunkowym zaledwie do kilku spośród 18 okazów aneksu B opisanych w akcie oskarżenia). Ponadto, okazy upolowane przez <span class="anon-block">R. K.</span>(o ile w ogóle to te okazy trafiły do kolekcji <span class="anon-block">M. B.</span>) <span class="anon-block">B. D.</span>przywłaszczył sobie, gdyż były mu powierzone w celu przekazania ich prawowitemu właścicielowi, a nie w celu dalszej ich odsprzedaży.</p> <p>Z dowodów zgromadzonych w sprawie wynika, że <span class="anon-block">B. D.</span>znany jest w dość elitarnym i nielicznym środowisku myśliwych polujących za granicą i preparatorów jako osoba handlująca trofeami zwierząt. On sam przedstawia się jako preparator. Część przesłuchanych świadków reprezentujących to środowisko wie o zakazie handlu trofeami. <span class="anon-block">B. D.</span>w przeszłości kolekcjonował broń. Zawierał transakcje z <span class="anon-block">M. B.</span>opiewające na bardzo duże kwoty pieniędzy i żaden z nich nie był zainteresowany sporządzeniem umowy sprzedaży trofeów na piśmie. Ich znajomość trwała kilka lat. <span class="anon-block">M. B.</span>ma wykształcenie średnie. Prowadzi działalność gospodarczą. Jest osobą bardzo zamożną. Powszechny dostęp do internetu powoduje, że na każdy temat w ciągu kilku minut każda zainteresowana osoba może obecnie uzyskać potrzebne jej wiadomości z każdej dziedziny wiedzy i każdej gałęzi prawa. W kontekście tych ustalonych faktów nie do obrony jest teza o działaniu <span class="anon-block">M. B.</span> pod wpływem błędu usprawiedliwionego okolicznościami lub z winy nieumyślnej przy zakupie trofeów od <span class="anon-block">D.</span>. W ocenie Sądu oskarżony <span class="anon-block">B.</span>co najmniej godził się z tym, że jego zachowanie może wyczerpywać znamiona czynów zabronionych.</p> <p>Reasumując: brak zezwoleń polskiego Ministerstwa <span class="anon-block"> Ochrony (...)</span> na sprzedaż okazów z aneksu A oraz nieposiadanie dokumentacji <span class="anon-block"> (...)</span> na przywóz do Polski okazów z aneksu B (bądź nieudowodnienie związku przedłożonej dokumentacji z konkretnymi okazami) w powiązaniu z wykluczeniem działania oskarżonych w błędzie lub z winy nieumyślnej – samo w sobie powoduje, że wszyscy oskarżeni sprzedając i nabywając trofea zwierząt objętych w myśl przepisów Unii Europejskiej ścisłą ochroną gatunkową – wyczerpali znamiona przestępstw z art.128a ust.2 pkt d ustawy o ochronie przyrody.</p> <p>Odsprzedając w krótkich odstępach czasu bez wymaganego prawem zezwolenia sześć sztuk broni palnej oskarżony <span class="anon-block">D.</span> dopuścił się przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 263;art. 263 § 1)">art.263§1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 12)">art.12 kk</a>.</p> <p>Posiadając bez wymaganego prawem zezwolenia sześć sztuk broni palnej oskarżony <span class="anon-block">B.</span> dopuścił się przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 263;art. 263 § 2)">art.263§2 kk</a>.</p> <p>Wymierzając oskarżonemu <span class="anon-block">B. D.</span> kary jednostkowe po 1 roku pozbawienia wolności do okoliczności łagodzących Sąd zaliczył uprzednią niekaralność tego oskarżonego (k. 725), natomiast do okoliczności obciążających – wysoki stopień społecznej szkodliwości czynów przejawiający się m.in. ilością trofeów sprzedanych <span class="anon-block">B.</span>, ich wartością oraz zaliczeniem aż połowy z nich ich do gatunków objętych najwyższym stopniem ochrony (aneks A), a także okoliczności i forma ich sprzedaży świadczące o pewnego rodzaju zorganizowanej działalności uprawianej przez tego oskarżonego. O wysokiej szkodliwości świadczy również ilość sztuk broni sprzedanej bez zezwolenia <span class="anon-block">M. B.</span>. Przy wymiarze kary łącznej Sąd zastosował zasadę częściowej absorpcji i częściowej kumulacji albowiem przestępstwa zostały popełnione w tym samym czasie, ale godzą w dobra różnego rodzaju. Biorąc pod uwagę dotychczasową niekaralność oskarżonego, fakt że ma na utrzymaniu niepracującą żonę i troje dorosłych, ale wymagających jego wsparcia finansowego dzieci oraz charakter popełnionych czynów, Sąd doszedł do wniosku, że wystarczające dla osiągnięcia celów kary będzie warunkowe zawieszenie wykonania kary łącznej na 4-letni okres próby. Dla wzmożenia wychowawczego aspektu kary Sąd zobowiązał oskarżonego nie mającego stałego zatrudnienia do wykonywania pracy oraz oddał go pod dozór kuratora. Za wymierzeniem kary grzywny w wysokości 50 stawek po 200 zł przemawia fakt, że będzie to jedyna kara efektywnie wykonana, jeżeli oskarżony pomyślnie przejdzie przez okres próby. Wysokość tej kary mieści się w możliwościach zarobkowych i majątkowych oskarżonego (k. 400-404, 426, 450 i 653). Osiągnięcie celów wychowawczych przemawiało również za orzeczeniem fakultatywnej nawiązki w kwocie 10.000 zł z art.129 ust.2 ustawy o ochronie przyrody.</p> <p>Wymierzając oskarżonemu <span class="anon-block">M. B.</span>kary jednostkowe 6 i 8 miesięcy pozbawienia wolności do okoliczności łagodzących Sąd zaliczył uprzednią niekaralność tego oskarżonego (k. 724), natomiast do okoliczności obciążających – wysoki stopień społecznej szkodliwości czynów przejawiający się m.in. ilością trofeów kupionych od <span class="anon-block">D.</span>, ich wartością oraz zaliczeniem aż połowy z nich ich do gatunków objętych najwyższym stopniem ochrony (aneks A). O wysokiej szkodliwości świadczy również ilość sztuk broni posiadanej bez zezwolenia. Przy wymiarze kary łącznej Sąd zastosował zasadę częściowej absorpcji i częściowej kumulacji albowiem przestępstwa zostały popełnione w tym samym czasie, ale godzą w dobra różnego rodzaju. Biorąc pod uwagę dotychczasową niekaralność oskarżonego, jego warunki osobiste oraz charakter popełnionych czynów i duży udział tego oskarżonego w ujawnieniu istotnych dla organów ścigania okoliczności, Sąd doszedł do wniosku, że wystarczające dla osiągnięcia celów kary będzie warunkowe zawieszenie wykonania kary łącznej na 3-letni okres próby. Za wymierzeniem kary grzywny w wysokości 270 stawek po 250 zł przemawia fakt, że będzie to jedyna kara efektywnie wykonana, jeżeli oskarżony pomyślnie przejdzie przez okres próby, a kwoty znacznie wyższe oskarżony wydatkował na niezgodny z prawem zakup trofeów. Wysokość tej kary mieści się w możliwościach zarobkowych i majątkowych oskarżonego (k. 368-399, 427, 449, 454-457 i 653). Osiągnięcie celów wychowawczych przemawiało również za orzeczeniem fakultatywnej nawiązki w kwocie 10.000 zł z art.129 ust.2 ustawy o ochronie przyrody.</p> <p>Decydując o warunkowym umorzeniu postępowania wobec oskarżonego <span class="anon-block">J. Ł.</span>, Sąd ocenił na tle całokształtu zebranego materiału dowodowego, że dopuścił się on popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt V aktu oskarżenia, ale że wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, gdyż dotyczyły tylko jednego trofeum myśliwskiego, a oskarżony szczerze wyjaśnił, w jaki sposób wszedł w jego posiadanie. Cele wychowawcze przemawiały za orzeczeniem od tego oskarżonego świadczenia pieniężnego w kwocie 3.000 zł, która mieści się w możliwościach zarobkowych i majątkowych <span class="anon-block">J. Ł.</span>(k. 653).</p> <p>Za orzeczeniem przepadku dowodów rzeczowych (który nie jest obligatoryjny) w postaci trofeów zwierzęcych wymienionych w zarzutach aku oskarżenia bezwzględnie przemawiają cele wychowawcze, jakie Sąd zamierza osiągnąć w stosunku do <span class="anon-block">M. B.</span> Nie może bowiem być tak, że osoba o odpowiednio wysokim statusie majątkowym może niejako wykupić się od popełnionego przestępstwa zapłaceniem wysokiej kary grzywny, a uzyskane w wyniku przestępstwa przedmioty będą nadal w jej posiadaniu i będą służyły do jej prywatnych celów. W ocenie Sądu sytuacji takiej nie da się też zaakceptować z punktu widzenia poczucia sprawiedliwości przeciętnego obywatela.</p> <p>Orzeczenie przepadku broni palnej nastąpiło na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 44;art. 44 § 2)">art.44§2 kk</a>.</p> <p>Co do pozostałych dowodów rzeczowych Sąd zarządził ich zwrot uprawnionym podmiotom.</p> <p>Orzeczenie o wymierzonych opłatach znajduje oparcie w art.2 ust.1 pkt 3 i 4 oraz art.3 ust.2 i art.7 ustawy dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (tekst jedn. Dz.U. z 1983r., Nr 49, poz.223 z późn.zm.).</p> <p>O kosztach postępowania orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 626;art. 626 § 1;art. 627;art. 633)">art.626§1, art.627 i art.633 kpk</a>. Biorąc pod uwagę, że z całości kosztów przyznanych biegłemu <span class="anon-block">T.</span> kwota 235 zł za stawiennictwo na rozprawę została spowodowana wnioskiem jedynie obrońcy <span class="anon-block">M. B.</span>, kwotą tą Sąd obciążył tylko tego oskarżonego. Pozostałe koszty dla biegłego w łącznej kwocie 4.020 zł Sąd rozdzielił w ten sposób, że 100 zł z tych kosztów przypisał oskarżonemu <span class="anon-block">Ł.</span>, a pozostałe 3.920 zł po połowie oskarżonym <span class="anon-block">D.</span> i <span class="anon-block">B.</span> albowiem tylko jedno trofeum spośród prawie dwustu było związane z nazwiskiem <span class="anon-block">J. Ł.</span>. Koszty biegłego z zakresu badania broni i balistyki w kwocie 940,02 zł Sąd rozdzielił po połowie między oskarżonych <span class="anon-block">D.</span> i <span class="anon-block">B.</span>, gdyż tyko tych oskarżonych dotyczyła ta ekspertyza. Każdemu z tych oskarżonych Sąd przypisał też połowę kosztów wypłaconych świadkom. Każdemu z trójki oskarżonych przypisano koszty uzyskania danych o karalności oraz rozdzielono w stosunku 7 zł, 7 zł i 6 zł koszty doręczeń. Przez przeoczenie Sąd nie doliczył do kosztów 20 zł tytułem ryczałtu za doręczenia w postępowaniu przed sądem.</p> <p>Sędzia: Hanna Woźniak</p> </div>