IV Cz 729/15

<p>Sygn. akt IV Cz 729/15</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 21 grudnia 2015r.</p> <p>Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">S.</span> IV Wydział Cywilny Odwoławczy</p> <p>w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący: SSO Andrzej Jastrzębski</p> <p>Sędziowie SO: Jolanta Deniziuk, <span class="anon-block">M. W.</span> </p> <p>po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2015 r. w <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">E. P.</span> </p> <p>z udziałem <span class="anon-block">W. B.</span> </p> <p>o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie</p> <p>na skutek zażalenia wnioskodawczyni <span class="anon-block">E. P.</span> </p> <p>na postanowienie Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">C.</span>, I Wydział Cywilny</p> <p>z dnia 4 sierpnia 2015r., sygn. akt I Ns 477/15</p> <p>postanawia:</p> <p>uchylić zaskarżone postanowienie.</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt IV Cz 729/15</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">C.</span> zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2015r. odrzucił na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 199;art. 199 § 1;art. 199 § 1 pkt. 3)">art. 199 § 1 pkt 3 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 kpc</a> wniosek <span class="anon-block">E. P.</span> o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, albowiem wnioskodawczyni jako uczestniczkę postępowania wskazała między innymi osobę nieżyjącą, co miało ten skutek, że taki brak zdolności procesowej nie mógł zostać usunięty w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 199;art. 199 § 2)">art. 199 § 2 kpc</a>.</p> <p>Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wywiodła wnioskodawczyni, podnosząc zarzuty naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 199;art. 199 § 1;art. 199 § 1 pkt. 3)">art. 199 § 1 pkt 3 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 199;art. 199 § 2)">art. 199 § 2 kpc</a> poprzez niezasadne uznanie, że brak jest możliwości usunięcia braku zdolności sądowej osoby fizycznej przez Sąd w trybie przewidzianym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kpc</a>, podczas, gdy żaden z przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kpc</a> takiego zakazu nie formułuje, jak i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 609;art. 609 § 2)">art. 609 § 2 kpc</a> poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że w sprawie brak było konieczności wezwania do wzięcia udziału w sprawie innych zainteresowanych poprzez ogłoszenie, względnie w innym trybie oraz poprzez odrzucenie wniosku bez uprzedniego wezwania do udziału w sprawie innych zainteresowanych mimo złożenia takiego wniosku przez wnioskodawczynię. W efekcie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.</p> <p>Zważyć należało, że zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło na podstawie zastosowanego odpowiednio z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 kpc</a> przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 199;art. 199 § 1;art. 199 § 1 pkt. 3)">art. 199 § 1 pkt 3 kpc</a>. W literaturze i orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że odpowiednie stosowanie przepisów prawa oznacza bądź stosowanie odnośnych przepisów bez żadnych zmian do innego zakresu odniesienia, bądź stosowanie ich z pewnymi zmianami, bądź też niestosowanie tych przepisów do innego zakresu odniesienia (por. m.in. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2006 r., III CZP 56/06, OSNC 2007, nr 3, poz. 43). W ocenie Sądu Okręgowego na gruncie niniejszej sprawy wskazany wyżej przepis nie stanowi podstawy do jej rozstrzygania w sposób zaproponowany przez Sąd I instancji, albowiem stan rzeczy wymagający takiego rozstrzygania objęty jest hipotezą i dyspozycją normy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 609;art. 609 § 2)">art. 609 § 2 kpc</a>. W tej sytuacji odwoływanie się do przepisów, które tylko odpowiednio wskazują sposób postępowania w stanie faktycznym niniejszej sprawy i to w sytuacji istnienia przepisu prawa, który na taki sposób zachowania wskazuje wprost, jest chybione.</p> <p>Na uwadze mieć należało, że dla stwierdzenia zasiedzenia ustawodawca przewidział szczególny tryb postępowania: sprawy te rozstrzygane są w trybie postępowania nieprocesowego i rządzą się swoimi, tym trybem wyznaczanymi, prawami. I tak, przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 609)">art. 609 kpc</a> stanowi, że <em> <!-- -->Do zgłoszenia wniosku o stwierdzenie zasiedzenia własności uprawniony jest każdy zainteresowany</em> (§ 1). <em> <!-- -->Jeżeli wnioskodawca nie wskazuje innych zainteresowanych, orzeczenie może zapaść dopiero po wezwaniu innych zainteresowanych przez ogłoszenie. Sąd może zarządzić ogłoszenie również w innych wypadkach, jeżeli uzna to za wskazane</em> (§ 2).<em> <!-- -->Ogłoszenie powinno zawierać dokładne określenie rzeczy, imię i nazwisko posiadacza rzeczy, a jeżeli chodzi o rzeczy ruchome - również jego miejsce zamieszkania</em> (§ 3).</p> <p>Sąd Okręgowy w składzie rozpoznającym zażalenie podziela argumentację wnioskodawczyni w tymże zażaleniu przedstawioną, albowiem nie ulega wątpliwości, że w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia do kręgu osób zainteresowanych w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 510;art. 510 § 1)">art. 510 § 1 k.p.c.</a> należy przede wszystkim dotychczasowy właściciel (właściciele) nieruchomości, bez względu na to, czy jego prawo zostało stwierdzone i czy wynika z dołączonego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 607)">art. 607 k.p.c.</a> odpisu z księgi wieczystej. Jeżeli właściciel nie żyje, status zainteresowanych mają jego spadkobiercy. Wnioskodawca powinien więc we wniosku o stwierdzenie zasiedzenia wskazać dotychczasowego właściciela nieruchomości. Gdyby z przyczyn od siebie niezależnych tego nie uczynił, sąd powinien z urzędu podjąć czynności zmierzające do ustalenia właściciela i wezwania go do udziału w sprawie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 510;art. 510 § 2)">art. 510 § 2 k.p.c.</a>), a gdyby czynności te nie przyniosły rezultatu - zarządzić ogłoszenie przewidziane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 609;art. 609 § 2)">art. 609 § 2 kpc</a> (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 1993 r., II CRN 73/93, nie publ., z dnia 2 września 1993 r., II CRN 89/93, nie publ., z dnia 10 września 1993 r., I CRN 111/93, nie publ., z dnia 18 listopada 2003 r., II CK 233/02, nie publ., z dnia 10 listopada 2004 r., II CK 185/04, nie publ., z dnia 22 stycznia 2009 r., III CSK 287/08, nie publ. i z dnia 24 czerwca 2009 r., I CSK 453/08, nie publ.).</p> <p>W realiach niniejszej sprawy wnioskodawczyni sprostała obowiązkowi wskazania dotychczasowego właściciela. Jak wynika bowiem z odpisu z <span class="anon-block">księgi wieczystej KW nr (...)</span> wpisaną do tej księgi właścicielką nieruchomości, o zasiedzenie której wnioskodawczyni wystąpiła, jest <span class="anon-block">M. L.</span> (vide: k. 12). W toku dotychczasowego postępowania sądowego ustalone zostało, że osoba ta nie żyje (vide: odpis skrócony aktu zgonu – k. 31). W tej sytuacji zdaniem Sądu Okręgowego zastosowanie winien znaleźć przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 609;art. 609 § 2;art. 609 § 2 zd. 2)">art. 609 § 2 zd. 2 kpc</a>, który przewidziany jest dla takich właśnie „innych wypadków” – tj. w szczególności takich, w których wnioskodawca wprawdzie wskazał innych zainteresowanych (tu właścicielkę nieruchomości wpisaną do księgi wieczystej), jednak ze względów oczywistych, tj. z uwagi na brak zdolności sądowej i procesowej, nie mogących być uczestnikiem postępowania.</p> <p>Na marginesie wypadało też zauważyć, że wnioskodawczyni obok uczestniczki <span class="anon-block">M. L.</span>, która zmarła w dniu <span class="anon-block">(...)</span>. (k. 31) podała jako uczestniczkę postępowania także inną jeszcze osobę, tj. <span class="anon-block">W. B.</span>. Co do tej osoby istotnie Sąd I instancji nie poczynił żadnych ustaleń odnośnie jej zdolności sądowej i procesowej.</p> <p>W tym stanie rzeczy Sąd odwoławczy na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 § 2 kpc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 kpc</a> uchylił zaskarżone postanowienie, otwierając tym samym Sądowi I instancji drogę do dalszego procedowania.</p> </div>