VII U 389/15

Суди загальної юрисдикції2015-12-21

Номер справи

VII U 389/15

Дата рішення

2015-12-21

Тип

SENTENCE

Судді

Danuta Dadej-Więsyk (PRESIDING_JUDGE)

Текст рішення

Sygn. akt VII U 389/15 <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Dnia 21 grudnia 2015 roku. Sąd Okręgowy w Lublinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący Sędzia SO Danuta Dadej-Więsyk Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Trafisz po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2015 roku w Lublinie sprawy (...) Spółki z ograniczona odpowiedzialnością w L. z udziałem zainteresowanej M. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. o podleganie ubezpieczeniom społecznym na skutek odwołania (...) Spółki z ograniczona odpowiedzialnością w L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. z dnia 9 stycznia 2015 roku znak: (...) odwołanie oddala. Sygn. akt VII U 389/15 </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Decyzją z dnia 9 stycznia 2015 roku, znak (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. na podstawie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz. U. z 2013 roku, poz. 1442 z późn, zm.) oraz przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 ()">ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a> (Dz. U. z 2008 roku, Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.) stwierdził, że M. K. jako osoba zatrudniona na podstawie umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, u płatnika (...) Sp. z o.o., podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu oraz wypadkowemu w okresach od 2 stycznia 2012 roku do 31 stycznia 2012 roku, od 2 lutego do 31 marca 2012 roku, od 5 kwietnia 2012 roku do 30 kwietnia 2012 roku, od 4 maja 2012 roku do 31 maja 2012 roku, od 29 grudnia 2012 roku do 31 grudnia 2012 roku oraz od 2 stycznia 2013 roku do 30 marca 2013 roku. Ponadto z decyzji wynika, iż w okresach od l czerwca 2012 roku do 30 czerwca 2012 roku, od 2 lipca 2012 roku do 31 października 2012 roku oraz od 2 listopada 2012 roku do 28 grudnia 2012 roku powstał obowiązek deklarowania podstaw wymiaru składek jedynie na ubezpieczenie zdrowotne (decyzja – k. 5 akta ZUS). Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. S. – Prezes Zarządu (...) Sp. z o.o., w którym domagał się jej uchylenia. W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, iż w jego ocenie zawierane przez płatnika umowy z M. K. mają charakter umów o dzieło (odwołanie od decyzji – k. 2 – 7 a.s.). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji (k. 10 – 13 a.s.). Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: J. S. prowadzi spółkę z o.o. (...) zajmującą się handlem detalicznym artykułami spożywczymi. W ramach prowadzonej działalności w spółce zatrudnieni byli na podstawie umowy o pracę sprzedawcy – kasjerzy oraz pracownicy na stanowiskach biurowych, handlowych i marketingowych. Ponadto w spółce są również zatrudnieni pracownicy na podstawie umów zlecenia, zaś we wcześniejszym okresie zatrudniane były również osoby na podstawie umowy o dzieło (zeznania odwołującego – k. 33 v. – 34 v.) Inspektor Kontroli Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. przeprowadził kontrolę okresową u płatnika składek (...) Sp. z o.o., na podstawie której ustalił, że płatnik zawarł z M. K. następujące umowy o dzieło: - w dniu 2 stycznia 2012 roku, umowa nr (...) na okres od dnia 2 stycznia 2012 roku do 31 stycznia 2012 roku z wynagrodzeniem brutto 1.500,00zl, zgodnie z rachunkiem z dnia 31 stycznia 2012 roku; - w dniu 2 lutego 2012 roku, umowa nr (...) na okres od dnia 2 lutego 2012 roku do 28 lutego 2012 roku z wynagrodzeniem brutto 2.230,00zł zgodnie z rachunkiem z dnia 29 lutego 2012 roku; - w dniu 1 marca 2012 roku, umowa nr (...) na okres od dnia 1 marca 2012 roku do 31 marca 2012 roku z wynagrodzeniem brutto 1.170,00zl, zgodnie z rachunkiem z dnia 31 marca 2012 roku; - w dniu 5 kwietnia 2012 roku, umowa nr (...) na okres od dnia 5 kwietnia 2012 roku do 30 kwietnia 2012 roku z wynagrodzeniem brutto 1.170,00zł, zgodnie z rachunkiem z dnia 30 kwietnia 2012 roku; - w dniu 4 maja 2012 roku, umowa nr (...) na okres od dnia 4 maja 2012 roku do 31 maja 2012 roku z wynagrodzeniem brutto 880,00zt, zgodnie z rachunkiem z dnia 31 maja 2012 roku; - w dniu 1 czerwca 2012 roku, umowa nr (...) na okres od dnia 1 czerwca 2012 roku do 30 czerwca 2012 roku z wynagrodzeniem brutto l.170,00zł, zgodnie z rachunkiem z dnia 30czerwca 2012 roku; - w dniu 2 lipca 2012 roku, umowa nr (...) na okres od dnia 2 lipca 2012 roku do 31 lipca 2012 roku z wynagrodzeniem brutto 1.170,00zł, zgodnie z rachunkiem z dnia 31 lipca 2012 roku; - w dniu 1 sierpnia 2012 roku, umowa nr (...) na okres od dnia 1 sierpnia 2012 roku do 31 sierpnia 2012 roku z wynagrodzeniem brutto 1.170,00zł. zgodnie z rachunkiem z dnia 31 sierpnia 2012 roku; - w dniu 1 września 2012 roku, umowa nr (...) na okres od dnia 1 września 2012 roku do 30 września 2012 roku z wynagrodzeniem brutto 1.170,00zł, zgodnie z rachunkiem z dnia 29 września 2012r.; - w dniu 1 października 2012 roku umowa nr (...) na okres od dnia 1 października 2012 roku do 31 października 2012 roku z wynagrodzeniem brutto 1.170.00zł, zgodnie z rachunkiem z dnia 31 października 2012 roku; - w dniu 2 listopada 2012 roku, umowa nr (...) na okres od dnia 2 listopada 2012 roku do 30 listopada 2012 roku z wynagrodzeniem brutto 1.170,00zl, zgodnie z rachunkiem z dnia 30 listopada 2012 roku; - w dniu 1 grudnia 2012 roku, umowa nr (...) na okres od dnia 1 grudnia 2012 roku do 31 grudnia 2012 roku z wynagrodzeniem brutto 1.170,00zł, zgodnie z rachunkiem z dnia 31 grudnia 2012 roku; - w dniu 2 stycznia 2013 roku, umowa nr (...) na okres od dnia 2 stycznia 2013 roku do 31 stycznia 2013 roku z wynagrodzeniem brutto 1.170,00zł, zgodnie z rachunkiem z dnia 31 stycznia 2013 roku; - w dniu 1 lutego 2013 roku, umowa nr (...) na okres od dnia 1 lutego 2013 roku do 28 lutego 2013 roku z wynagrodzeniem brutto 1.170,00zl, zgodnie z rachunkiem z dnia 28 lutego 2013 roku, - w dniu 1 marca 2013 roku, umowa nr (...) na okres od l marca 2013 roku do 30 marca 2013 roku z wynagrodzeniem brutto 1.170,00zł, zgodnie z rachunkiem z dnia 29 marca 2013 roku (umowy oraz rachunki – k. 39 – 67 a. ZUS, uzasadnienie decyzji – k. 5 – 13 a. ZUS). Przedmiotem powyższych umów było „przygotowanie dokumentów - wydruk z systemu 290 szt. dokumentów przyjęcia towaru i przekazanie do księgowości”, „wydrukowanie z systemu dokumentów dla księgowości w ilości 200 szt. wpisanie do systemu 140 szt. faktur zakupowych”, „wydruk z systemu 260 szt. dokumentów przyjęcia towaru i przekazanie do księgowości”, „wprowadzenie do systemu komputerowego 190 szt. faktur zakupowych”, „wykonanie wydruków z raportów przyjęcia towaru w ilości 280 szt. i przekazanie do księgowości”, „przygotowanie dokumentów do księgowości-wykonanie wydruków przyjętych faktur za miesiąc październik 2012 roku ułożenie w kolejności” (umowy oraz rachunki – k. 39 – 67 a. ZUS, uzasadnienie decyzji – k. 5 – 13 a. ZUS). M. K. wykonywała wydruki dokumentów z sytemu informatycznego dotyczącego gospodarki towarowej sklepu, dokumenty przyjęcia towaru, układała dokumenty w kolejności dat, zaznaczała którego okresu dotyczą. Pracę wykonywała w pomieszczeniu biurowym w siedzibie Spółki przy ul. (...). Umowy rozliczane były koniec miesiąca (zeznania odwołującego – k. 33 v. – 34 v.). M. K. w okresach wykonywania w/w umów, od dnia 1 czerwca 2012 roku do dnia 28 grudnia 2012 roku była zgłoszona do ubezpieczeń społecznych jako osoba prowadząca pozarolnicza działalność. W pozostałych zainteresowana nie posiadała innego tytułu rodzącego obowiązek ubezpieczenia społecznego (uzasadnienie decyzji – k. 25 – 33 a. ZUS). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane dowody. Sąd obdarzył wiarą zgromadzone w sprawie dowody nieosobowe w postaci dokumentów, znajdujące się w aktach organu rentowego. Były one przechowywane przez uprawniony podmiot, nie noszą śladów podrobienia ani przerobienia. Ich treść nie była kwestionowana przez żadną ze stron, nie budziły one również wątpliwości Sądu. W ocenie Sądu złożony do akt protokół kontroli 29 kwietnia 2005 roku nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Z treści w/w protokołu wynika bowiem, iż płatnik błędnie dokonał zgłoszenia I. R.do ubezpieczeń społecznych z kodem tytułu ubezpieczeń 04 11 00 od dnia 2 kwietnia 2001 roku. Zgodnie z umową zlecenia należało dokonać zgłoszenia wymienionej od dnia 2 maja 2001 roku (na okres od 2 kwietnia 2001 roku do 30 kwietnia 2001 roku z wymienioną zawarta została umowa o dzieło). Za wiarygodne Sąd uznał również zeznania złożone przez skarżącego J. S. uznając je za jasne, pełne, logiczne oraz spójne z dowodami w postaci dokumentów. Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Odwołanie płatnika (...) Sp. z o.o. jako niezasadne podlega oddaleniu. Dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej podstawowe znaczenie miało ustalenie, czy umowy zawarte w dniach 2 stycznia 2012 roku, 2 lutego 2012 roku, 1 marca 2012 roku, 5 kwietnia 2012 roku, 4 maja 2012 roku, 1 czerwca 2012 roku, 2 lipca 2012 roku, 1 sierpnia 2012 roku, 1 września 2012 roku, 1 października 2012, 2 listopada 2012 roku,1 grudnia 2012 roku,2 stycznia 2013 roku,1 lutego 2013 roku,1 marca 2013 roku pomiędzy płatnikiem (...) Sp. z o.o. a M. K. były umowami o dzieło jak to wynika z nazw tych umów, czy umowami o świadczenie usług, do których zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 627)">art. 627 kc</a>, przez umowę o dzieło przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Wykonanie oznaczonego dzieła jest zwykle określonym procesem pracy lub twórczości o możliwym do wskazania momencie początkowym i końcowym, którego celem jest doprowadzenie do konkretnego, indywidualnie oznaczonego efektu (rezultatu) przyjętego przez strony w momencie zawierania umowy. Jest to zatem typowe zobowiązanie rezultatu zamierzonego przez strony. Pomiędzy stronami nie występuje jakikolwiek stosunek zależności lub podporządkowania. W odróżnieniu od powyższego w przypadku umów o świadczenie usług, do których na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 750)">art. 750 k.c.</a> stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu brak jest zaakcentowania rezultatu jako koniecznego do osiągnięcia, co nie wyklucza, iż takowy nastąpi. Przy czym nie wynik, lecz starania w celu osiągnięcia tego wyniku, są elementem wyróżniającym dla umowy zlecenia oraz umów o świadczenie usług. Mieć przy tym należy na względzie, iż przedmiotem tej drugiej kategorii umów jest wykonywanie czynności o charakterze faktycznym na rzecz dającego zlecenie. Przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 734;art. 734 § 1)">art. 734 § 1 kc</a>). Przedmiotem zlecenia może być również dokonanie innych czynności (czynów) zgodnych z prawem, niebędących czynnościami prawnymi, ale które wywołują pewne skutki prawne. Zlecenie należy do umów o świadczenie usług, zalicza się je do zobowiązań starannego działania, a nie zobowiązań rezultatu. W ocenie Sądu należy podzielić stanowisko ZUS, iż łączące strony umowy nosiły cechy umowy zlecenia, a nie umowy o dzieło. Umowa zlecenia różni się od umowy o dzieło przede wszystkim tym, że ta druga powinna w każdym przynosić konkretny i sprawdzalny rezultat. Przy umowie o dzieło osobiste wykonanie umowy ma mniejsze znaczenie, jeżeli końcowy rezultat zostanie osiągnięty. Z kolei przy zleceniu rezultat nie jest konieczny, zaś zasadą jest osobiste wykonanie zobowiązania przez zleceniobiorcę, z uwagi na osobiste zaufanie między stronami. W ocenie Sądu umowy zawarte w dniach 2 stycznia 2012 roku, 2 lutego 2012 roku, 1 marca 2012 roku, 5 kwietnia 2012 roku, 4 maja 2012 roku, 1 czerwca 2012 roku, 2 lipca 2012 roku, 1 sierpnia 2012 roku, 1 września 2012 roku, 1 października 2012, 2 listopada 2012 roku,1 grudnia 2012 roku,2 stycznia 2013 roku,1 lutego 2013 roku,1 marca 2013 roku pomiędzy płatnikiem (...) Sp. z o.o. a M. K. wbrew swoim nazwom noszą cechy umowy zlecenia. W umowie tych M. K. zobowiązała się do przygotowywania dokumentów, wydruku dokumentów z systemu, przygotowywania dokumentów przyjęcia towaru, przekazania dokumentów do księgowości, wpisywanie do systemu faktur zakupowych oraz układanie dokumentów w kolejności. Umowy z ubezpieczoną zawierane były systematycznie (co miesiąc) przez okres ponad jednego roku. Stwierdzić należy, iż z treści zawartych zapisów umów wynika, że treścią zobowiązania było stałe wykonywanie kilku powtarzalnych czynności. Oceniając charakter tych czynności trudno mówić o dziele posiadającym zindywidualizowany charakter, do którego sporządzenia konieczne są jakieś szczególne predyspozycje. Zainteresowana po prostu wielokrotnie wykonywała sekwencje powtarzających się czynności. W przypadku gdy istotą umowy jest stałe wykonywanie ściśle określonych czynności, to należy uznać ją za umowę starannego działania a nie rezultatu. Należy przy tym pamiętać, że nie ma przeszkód, aby umowa zlecenia również przynosiła pewne efekty. W przypadku jednak, gdy wykonanie umowy polega na długotrwałym zatrudnieniu, w ramach którego w sposób powtarzalny osiągany jest określony rezultat, to zobowiązanie takie ma charakter świadczenia usług, a nie umowy o dzieło (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2011 r., II UK 315/10). Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowym stanie faktycznym – M. K. w sposób długotrwały i stały wykonywała na rzecz zleceniodawcy ściśle określone czynności, co nosi cechy stałego zlecenia, a nie osiągnięcia konkretnego i indywidualnego rezultatu. Dyskusyjny pozostaje także element zależności lub podporządkowania pomiędzy stronami umowy. Wprawdzie M. K. nie miała oznaczonych godzin ani dni wykonywania poszczególnych czynności, jednakże swoje obowiązki mogła wykonywać jedynie w siedzibie zleceniodawcy, gdzie znajdowały się dokumenty dotyczące prowadzonej działalności. Za uznaniem przedmiotowej umowy za zlecenie przemawia jeszcze jeden argument. Zasadą jest, że o wyborze osoby do wykonania dzieła decydują jej osobiste przymioty, zdolności czy umiejętności – dające jej zdolność do jego wykonania, natomiast przy wyborze zleceniobiorcy rozstrzygający jest element zaufania do konkretnej osoby. Zdaniem Sądu wybór M. K. nie był uzasadniony jej konkretnymi przymiotami, bowiem jak wynika z zeznań skarżącego czynności te mogły wykonywać również inne osoby, a obecnie wykonuje je sam skarżący oraz kierowniczka sklepu. Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 4)">art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (Dz. U. z 2015 roku, poz. 121 j.t..) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 9)">art. 8 i 9</a>, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej "zleceniobiorcami", oraz osobami z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust. 4. W myśl zaś art. 12 ust. 1 ustawy osoby takie podlegają również obowiązkowemu ubezpieczeniu wypadkowemu. Z treści art. 9 ust. 2 a cytowanej ustawy wynika, iż osoba, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 - prowadząca jednocześnie pozarolniczą działalność, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 8;art. 8 ust. 6;art. 8 ust. 6 pkt. 1)">art. 8 ust. 6 pkt 1</a> - podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu tej działalności, jeżeli z tytułu wykonywania umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, oraz współpracy przy wykonywaniu tych umów podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest niższa od obowiązującej tę osobę najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność. Może ona dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnymi i rentowymi również z tytułu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4. Zleceniobiorcy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy (art. 13 pkt 2). Stosownie do art. 11 ust. 2 powyższej ustawy zleceniobiorcy podlegają ubezpieczeniu chorobowemu dobrowolnie, na swój wniosek. Z tych względów zaskarżoną decyzję należy uznać za prawidłową, a odwołanie za niezasadne. Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie powołanych przepisów i na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477 14 §1 k.p.c.</a> Sąd Okręgowy orzekł jak sentencji oddalając odwołanie. </div>