II Ka 439/15

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt II Ka 439/15 </strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia<strong> <!-- --> 22 grudnia 2015 r.</strong> </p> <p>Sąd Okręgowy w Ostrołęce II Wydział Karny</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący SSO. Anna Łaszczych (spr.)</p> <p>Sędziowie SO. Michał Pieńkowski</p> <p>SO. Marek Konrad</p> <p>Protokolant Ewa Chrzczonowska</p> <p>w obecności Prokuratora Okręg. Tomasza Mierzejewskiego</p> <p>oraz przy udziale oskarżyciela posiłkowego <span class="anon-block">R. T.</span> </p> <p>po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2015 r.</p> <p> <strong> <!-- -->sprawy <span class="anon-block">A. T.</span> </strong> </p> <p>oskarżonego o przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 300;art. 300 § 2)">art. 300 § 2 k.k.</a> w zb. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 300;art. 300 § 1)">art. 300 § 1 k.k.</a> w zb. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 302;art. 302 § 1)">art. 302 § 1 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 11;art. 11 § 2)">art. 11 § 2 k.k.</a> </p> <p>na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Ostrołęce</p> <p> <strong> <!-- -->z dnia 22 października 2015 r. sygn. akt II K 992/14</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> o r z e k a :</strong> </p> <p>1. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok,</p> <p>2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. <span class="anon-block">J. D.</span> kwotę 516,60 złotych (w tym podatek VAT) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym,</p> <p>3. zwalnia oskarżonego od kosztów i opłat sądowych za drugą instancję.</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt II Ka 439/15</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->AndrzejTadeusz <span class="anon-block">T.</span> </strong>został oskarżony o to, że:</p> <p>w dniu 21 grudnia 2011 r. w <span class="anon-block">O.</span>, będąc właścicielem <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwa (...) Sp. z o.o.</span> z/s w <span class="anon-block">R.</span>, wobec grożącej mu niewypłacalności, nie mogąc zaspokoić wszystkich wierzycieli, działając w celu udaremnienia wykonania nakazu zapłaty z dnia 8 marca 2011 r. sygn. Akt V GNc 144/11, wydanego przez Sąd Rejonowy w Suwałkach i udaremnienia w ten sposób zaspokojenia swojego wierzyciela - <span class="anon-block">R. T.</span>, prowadzącego działalność gospodarczą pod <span class="anon-block"> firmą Przedsiębiorstwo Usługowo-Budowlane (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>, zbył w całości na rzecz jednego z wierzycieli - <span class="anon-block">G. T.</span> składniki swego zagrożonego zajęciem majątku w postaci wartości nakładów poniesionych na inwestycje rozpoczęte i niezakończone - budynek usługowy z częścią administracyjną i budynek gospodarczy o łącznej wartości 524.041,77 zł oraz ruchomości - zestawy komputerowe, kserokopiarkę, laptop, aparaty telefoniczne i inne przedmioty wyposażenia biurowego o łącznej wartości 25.469,74 zł, działając w ten sposób na szkodę <span class="anon-block">R. T.</span> </p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->to jest o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 300;art. 300 § 2)">art. 300 § 2 k.k.</a> w zb. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 300;art. 300 § 1)">art. 300 § 1 k.k.</a> w zb. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 302;art. 302 § 1)">art. 302 § 1 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 11;art. 11 § 2 k)">art. 11 § 2k</a>.k.</em> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy w Ostrołęce</strong> wyrokiem z dnia <br/>22 października 2015 roku w sprawie sygn. akt II K 992/14:</p> <p>1.  oskarżonego <span class="anon-block">A. T.</span> uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu w akcie oskarżenia czynu, z tym, że przyjął, iż oskarżony <span class="anon-block">A. T.</span> w dniu 21 grudnia 2011 roku był jedynym wspólnikiem <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwa (...) Sp. z o.o.</span> z/s w <span class="anon-block">R.</span> i Prezesem Zarządu tej Spółki i za to na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 300;art. 300 § 2)">art. 300 § 2 k.k.</a> w zb. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 300;art. 300 § 1)">art. 300 § 1 k.k.</a> w zb. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 302;art. 302 § 1)">art. 302 § 1 k.k.</a> w zw. <strong> <!-- -->z </strong> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 11;art. 11 § 2)">art. 11 § 2 k.k.</a> skazał go, zaś na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 300;art. 300 § 2)">art. 300 § 2 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 11;art. 11 § 3)">art. 11 § 3 k.k.</a> wymierzył mu karę 10 (dziesięć) miesięcy pozbawienia wolności;</p> <p>2.  na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 69;art. 69 § 1;art. 69 § 2)">art. 69 § 1 i 2 k.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 70;art. 70 § 1;art. 70 § 1 pkt. 1)">art. 70 § 1 pkt 1 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 4;art. 4 § 1)">art. 4 § 1 k.k.</a> wykonanie wymierzonej oskarżonemu w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 70 § 1 pkt. 1)">pkt 1</a> kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okresy próby wynoszący 2 (dwa) lata;</p> <p>3.  na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 46;art. 46 § 1)">art. 46 § 1 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 4;art. 4 § 1)">art. 4 § 1 k.k.</a> orzekł wobec oskarżonego obowiązek naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego <span class="anon-block">R. T.</span> prowadzącego działalność gospodarczą pod <span class="anon-block"> firmą Przedsiębiorstwo Usługowo - Budowlane (...)</span> <span class="anon-block">R. T.</span> w <span class="anon-block">S.</span> kwoty 37 205,46 (trzydzieści siedem tysięcy dwieście pięć złotych czterdzieści sześć groszy) złotych;</p> <p>4.  zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy oskarżonego ustanowionego z urzędu adw. <span class="anon-block">J. D.</span> tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 723,24 (siedemset dwadzieścia trzy 24/100) złote brutto, w tym 23 % VAT;</p> <p>5.  na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 624;art. 624 § 1)">art. 624 § 1 k.p.k.</a> zwolnił oskarżonego w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych i przejmuje je na rachunek Skarbu Państwa.</p> <p>Powyższy wyrok w części orzeczenia o obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem (pkt 3 wyroku) na korzyść oskarżonego <span class="anon-block">A. T.</span> zaskarżył jego obrońca.</p> <p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 427;art. 427 § 1;art. 438;art. 438 pkt. 2)">art. 427 § 1 i art. 438 pkt 2 k.p.k.</a> obrońca zarzucił zaskarżonemu wyrokowi mającą wpływ na treść orzeczenia obrazę przepisów postępowania mianowicie obrazę <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 415;art. 415 § 5 k)">art. 415 § 5 k</a>.p,k. (obecnie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 415;art. 415 § 1)">art. 415 § 1 k.p.k.</a>) polegającą na orzeczeniu wobec oskarżonego, obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem w sytuacji gdy o roszczeniu wynikającym z popełnienia tegoż przestępstwa wcześniej już prawomocnie orzeczono w postępowaniu cywilnym.</p> <p>Podnosząc powyższy zarzut obrońca oskarżonego wniósł o:</p> <p>zmianę zaskarżonego wyroku w części objętej apelacją poprzez uchylenie orzeczenia o obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem.</p> <p> <strong> <!-- --> Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja obrońcy oskarżonego <span class="anon-block">A. T.</span> jest niezasadna i nie została uwzględniona.</p> <p>Nietrafny jest podnoszony przez obrońcę oskarżonego <span class="anon-block">A. T.</span> w apelacji zarzut obrazy przepisów postępowania, mianowicie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 415;art. 415 § 5)">art. 415 § 5 k.p.k.</a> (obecnie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 415;art. 415 § 1)">art. 415 § 1 k.p.k.</a>). Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 415;art. 415 § 5;art. 415 § 5 zd. 2)">art. 415 § 5 zd. 2 k.p.k.</a> stanowił, że nawiązki na rzecz pokrzywdzonego, obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę nie orzeka się, jeżeli roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania albo o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono.</p> <p>Istotnie nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym przez Sąd Rejonowy Sąd Gospodarczy w Suwałkach V Wydział Gospodarczy dnia 8 marca 2011 r. w sprawie sygn. akt V GNc. 144/11 zasądzono od <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwa (...) Spółka z Ograniczoną Odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">R.</span> na rzecz <span class="anon-block">R. T.</span> prowadzącego działalność gospodarczą pod <span class="anon-block"> firmą Przedsiębiorstwo Usługowo – Budowlane (...)</span> <span class="anon-block">R. T.</span> w <span class="anon-block">S.</span> kwotę 37.205,46 złotych wraz z umownymi odsetkami oraz zwrot kosztów procesu. Nakaz ten jest prawomocny i wykonalny. Wcześniejsze zasądzenie od spółki na rzecz pokrzywdzonego kwoty należnej tytułem wynagrodzenia za wykonane w ramach umowy roboty, nie przekreśla orzeczenia wobec oskarżonego obowiązku naprawienia wyrządzonej przez niego przestępstwem pokrzywdzonemu szkody.</p> <p>Określona w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 415;art. 415 § 5;art. 415 § 5 zd. 2)">art. 415 § 5 zd. 2 k.p.k.</a> w tym wypadku klauzula antykumulacyjna nie będzie miała zastosowania, gdyż klauzula ta wymaga dla swojego zastosowania zaistnienia zarówno podmiotowej, jak i przedmiotowej tożsamości rozstrzygnięcia o orzeczeniu. Wskazana tożsamość jest swoistym ograniczeniem klauzuli antykumulacyjnej zawartej w tym przepisie, pozwalającym na jej stosowanie, a więc na wyłączenie możliwości obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz nawiązki, jedynie w takich sytuacjach, kiedy doszło już do prawomocnego rozstrzygnięcia o roszczeniu bądź w przedmiocie tego roszczenia toczy się postępowanie, ale pomiędzy tymi samymi stronami, to jest – pomiędzy oskarżonym i pokrzywdzonym ( postanowienie SN z dnia 7.11.2014 r., IV KK 129/14). Oznacza to, że zakaz ten obowiązuje tylko wtedy, kiedy w innym postępowaniu rozstrzygnięto już bądź zainicjowano postępowanie odnośnie tego samego roszczenia tej samej osoby bądź podmiotu (wyrok SA w Katowicach z dnia 29.o5.2013 r., II AKa 62/13).</p> <p>Przestępstwo popełnione przez oskarżonego <span class="anon-block">A. T.</span> na gruncie prawa cywilnego kwalifikowane jest jako umyślny delikt, który również sam w sobie zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 415)">art. 415 k.c.</a> stanowi podstawę odpowiedzialności osoby winnej jego zaistnienia. W niniejszej sprawie mamy zatem do czynienia ze zbiegiem odpowiedzialności kontraktowej spółki i deliktowej oskarżonego. Oskarżony i spółka są zobowiązani spełnić na rzecz pokrzywdzonego <span class="anon-block">R. T.</span> to samo świadczenie, ale z różnych tytułów prawnych.</p> <p>W każdym razie czym innym jest odpowiedzialność cywilna spółki z o.o. lub innej osoby prawnej będącej z punktu prawa cywilnego stroną stosunku prawnego, a czym innym odpowiedzialność osób fizycznych reprezentujących ten podmiot w ramach realizacji obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem. Z racji braku tożsamości osoby zobowiązanej nie są to bowiem roszczenia tożsame, a tylko takich dotyczy kategoryczna regulacja z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 415;art. 415 § 5;art. 415 § 5 zd. 2)">art. 415 § 5 zd. 2 k.p.k.</a> (wyrok SA w Białymstoku z dnia 26.06.2013 r., II AKa 108/ 13).</p> <p>W świetle stanowiska zawartego w powołanych wyżej orzeczeniach Sądu Najwyższego i Sądów Apelacyjnych w Katowicach oraz w Białymstoku, które Sąd Okręgowy w pełni podziela, orzeczenie przez Sąd I instancji na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 46;art. 46 § 1)">art. 46 § 1 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 4;art. 4 § 1)">art. 4 § 1 k.k.</a> wobec oskarżonego obowiązku naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego <span class="anon-block">R. T.</span> należnej mu kwoty uznać należy za słuszne.</p> <p>Z tych względów z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 1)">art. 437 § 1 k.p.k.</a> Sąd Okręgowy orzekł, jak w wyroku.</p> <p>O kosztach procesu za postępowanie odwoławcze orzeczono na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 634)">art. 634 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 624;art. 624 § 1)">art. 624 § 1 k.p.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19730270152" title="Ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych - Dz. U. z 1973 r. Nr 27, poz. 152 (art. 17;art. 17 ust. 1)">art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych</a> z późniejszymi zmianami, zaś o wynagrodzeniu za obronę z urzędu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631348" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 (§ 14;§ 14 ust. 2;§ 14 ust. 2 pkt. 4;§ 2;§ 2 ust. 3)">§ 14 ust. 2 pkt 4 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu</a> z późniejszymi zmianami.</p> </div>