Ppolska.starec← UrzadnikУвійти

I C 174/15

Суди загальної юрисдикції2015-12-23
Номер справи
I C 174/15
Дата рішення
2015-12-23
Тип
SENTENCE

Судді

Ssrvioletta Olborska (PRESIDING_JUDGE)

Правова підстава

Резюме

wyrok z uzasadnienie

Текст рішення

<p>Sygnatura akt I C 174/15</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 23 grudnia 2015 r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Brzezinach I Wydział Cywilny w następującym składzie:</p> <p>Przewodnicząca: SSRVioletta Olborska</p> <p>Protokolant: starszy sekretarz sądowy Jolanta Ostrowska</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2016 r. w Brzezinach na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">A. Ś.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> Towarzystwu (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o odszkodowanie i zadośćuczynienie</p> <p>I . zasądza od pozwanego <span class="anon-block"> Towarzystwa (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz powódki <span class="anon-block">A. Ś.</span> kwoty :</p> <p>1.  30 000(trzydzieści tysięcy) złotych tytułem zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami od kwot:</p> <p>a/ 9226(dziewięć tysięcy dwieście dwadzieścia sześć) złotych od dnia 5 sierpnia 2014 r. do dnia zapłaty ,</p> <p>b/ 20 774(dwadzieścia tysięcy siedemset siedemdziesiąt cztery) złotych od dnia 19 sierpnia 2015 r. do dnia zapłaty,</p> <p>2.  4 712 (cztery tysiące siedemset dwanaście) złotych tytułem odszkodowania z ustawowymi odsetkami od kwot :</p> <p>a/ 2 774(dwa tysiące siedemset siedemdziesiąt cztery) złotych od dnia 5 sierpnia 2014 r. do dnia zapłaty ,</p> <p>b/ 1 938(jeden tysiąc dziewięćset trzydzieści osiem) złotych od dnia 19 sierpnia 2015 r. do dnia zapłaty,</p> <p>3.  4 503(cztery tysiące pięćset trzy) złote tytułem zwrotu kosztów procesu,</p> <p>II. zasądza od pozwanego <span class="anon-block"> Towarzystwa (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz Skarbu Państwa – kasa Sądu Rejonowego w Brzezinach kwotę 253,15 (dwieście pięćdziesiąt trzy złote piętnaście groszy) tytułem nieuiszczonych kosztów procesu.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Pozwem z dnia 13 sierpnia 2014r. <span class="anon-block">A. Ś.</span> wniosła o zasądzenie od pozwanego <span class="anon-block"> Towarzystwa (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> kwoty 9226zł. tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 5 sierpnia 2014r. do dnia zapłaty, kwoty 2774zł. tytułem poniesionych kosztów leczenia i opieki wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 5 sierpnia 2014r. do dnia zapłaty. Powódka wniosła o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p>/pozew- k. 2 –6 /</p> <p>Pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zwrot kosztów procesu według norm przepisanych. W ocenie pozwanego wypłacone powódce zadośćuczynienie jest adekwatne do doznanej krzywdy i nieznacznego trwałego uszczerbku na zdrowiu, który był skutkiem zdarzenia ubezpieczeniowego. Pozwany podkreślił, że wielkość zadośćuczynienia powinna być zindywidualizowana, między innymi z uwagi na kryterium wieku osoby poszkodowanej i w tym kontekście pozwany wskazał, że wymiar odczuwanej krzywdy jest mniejszy u osoby starszej schorowanej niż u osoby młodej w pełni sił. Nadto w ocenie pozwanego konieczne jest ustalenie na ile na stan powódki po wypadku miały wcześniejsze choroby i urazy, których powódka doznała.</p> <p>/odpowiedź na pozew – k.28– 31/</p> <p>Pełnomocnik pozwanego wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów.</p> <p>/protokół z rozprawy – k. 61 – 62/</p> <p>W piśmie z dnia 14 sierpnia 2015r. pełnomocnik powoda rozszerzył powództwo a/ z tytułu zadośćuczynienia do kwoty 30.000zł. czyli o kwotę 20774zł. i wniósł o zasądzenie od pozwanego kwoty 30.000zł. tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 5 stycznia 2014r. do dnia zapłaty od kwoty 9226zł. oraz od kwoty 20774zł. od dnia doręczenia odpisu pisma z rozszerzeniem powództwa stronie pozwanej do dnia zapłaty oraz b/z tytułu odszkodowania do kwoty 4712zł. czyli o kwotę 2774zł. i wniósł o zasądzenie na rzecz powódki kwoty 4712zł. za poniesione koszty opieki wraz z ustawowymi odsetkami od kwoty 2774zł. od dnia 5 sierpnia 2014r. do dnia zapłaty oraz od kwoty 1938zł. od dnia doręczenia pisma z rozszerzeniem powództwa stronie pozwanej.</p> <p>Na uzasadnienie rozszerzenia powództwa pełnomocnik podniósł, że powódka wymagała opieki i pomocy osób trzecich przez okres pierwszych trzech miesięcy przez 4 godziny dziennie oraz przez kolejne 2 miesiące po 2 godziny dziennie. Pełnomocnik wyliczył kwotę odszkodowania należną powódce przy uwzględnieniu wysokości przeciętnej stawki 9,50 zł. za 1 godzinę usług opiekuńczych.</p> <p>/pismo – k. 104 – 106/</p> <p>Pełnomocnik pozwanego nie uznał powództwa w rozszerzonym kształcie, wniósł o jego oddalenie i o zwrot kosztów procesu według norm przepisanych.</p> <p>/pismo – k. 161/</p> <p>Pełnomocnik powódki poparł powództwo w wersji rozszerzonej. Pełnomocnik pozwanego wniósł o oddalenie powództwa.</p> <p>/protokół z rozprawy – k. 166/</p> <p>W dniu 19 sierpnia 2015r. pełnomocnik pozwanego otrzymał pismo zawierające rozszerzenie powództwa.</p> <p>/bezsporne – protokół z rozprawy – k. 166/</p> <p>Pełnomocnik powódki poparł powództwo, oświadczył, że stan powódki znacznie się pogarsza, nie ma siły stawiać się do lekarzy biegłych, z tego też powodu odstąpiono od dowodu z opinii biegłych lekarzy psychiatry i kardiologa a powódka porusza się za pomocą dwóch kul i jedynie na wizyty lekarskie.</p> <p>/protokół z rozprawy – k. 172 – 172 verte/</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:</span> </em> </strong> </p> <p>W dniu 31 maja 2014r. powódka doznała obrażeń ciała na skutek potrącenia na podwórzu <span class="anon-block">posesji nr (...)</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w <span class="anon-block">B.</span>, przez samochód osobowym marki <span class="anon-block">O. (...)</span> o <span class="anon-block">nr rej. (...)</span>, którym kierował <span class="anon-block">Z. P.</span>. Pozwany ubezpieczał odpowiedzialność cywilną posiadacza przedmiotowego pojazdu.</p> <p>/bezsporne/</p> <p>Powódka została przewieziona do SPZOZ w <span class="anon-block">B.</span>, gdzie po wykonaniu zdjęć rtg dokonano repozycji złamania w znieczuleniu ogólnym i założono opatrunek gipsowy stopowo – udowy. Stwierdzono u powódki otarcia przednich goleni w ½ wysokości, zniekształconą okolicę prawego stawu skokowego oraz bolesność uciskową kostek. Badanie rtg stawu skokowego na Szpitalnym Oddziale Ratunkowym w SPZOZ w <span class="anon-block">B.</span> wykazało złamanie dwukostkowe z przemieszczeniem prawego podudzia. Dalsze leczenie powódka podjęła w poradni ortopedycznej, gdzie po 6 tygodniach zdjęto opatrunek gipsowy stopowy – udowy, wykonano zdjęcie rtg i założono ponownie opatrunek gipsowy goleniowy – stopowy na okres 8 tygodni. Powódka przyjmowała leki przeciwbólowe i przeciw zakrzepowe. Powódka odczuwa ból w nodze, która uległa urazowi, także na zmianę pogody. W miejscu doznanego urazu pozostało zasinienie. W związku z bólem i zasinieniem powódka smaruje nogę maściami przeciwbólowymi, końskimi ( czasami kilka razy dziennie). Powódka zażywała leki przeciwbólowe – ketonal, merafol oraz fleganus. Powódka ma problemy ze snem. Bierze leki uspokajające i na sen. Powódka przed wypadkiem, mimo podeszłego wieku, była pełna sił. W chwili zdarzenia <span class="anon-block">A. Ś.</span> miała 82 lata. Powódka była osobą samodzielną, silną - mimo przebytego zawału i problemów kardiologicznych. Nie miała problemów z wykonywaniem codziennych czynności, z pochylaniem się. Po wypadku w związku z usztywnieniem kończyny nastąpiło znaczne ograniczenie sprawności fizycznej powódki i konieczna była pomoc w codziennych czynnościach. Powódka zrobiła się także nerwowa. Powódka ma trudności z akceptacją zastałego po urazie stanu zdrowia, nadto z wystąpieniem ograniczeń ruchowych. Skutki wypadku powódka odczuwa w dalszym ciągu.</p> <p>Powódka po wypadku straciła apetyt, w konsekwencji schudła ok. 25 kg. <span class="anon-block">A. Ś.</span> ograniczyła do minimum wychodzenie z domu. Robi to sporadycznie i z obawą o upadek. Powódka nie podejmowała leczenia psychiatrycznego. Zgodnie z zaleceniami ortopedy powódka moczy nogi w soli iwonickiej i w szarym mydle. Na same leki w związku z urazem nogi powódka w początkowym okresie wydawała ok. 100zł.miesięcznie a po rekonwalescencji ok.30zł.. Przez 6 – tygodni po zdarzeniu powódka nie wstawała z łóżka. Miała założony gips aż do pachwiny. W czynnościach życia codziennego, przy higienie pomagała jej i pomaga w dalszym ciągu córka <span class="anon-block">A. T.</span>. Przed wypadkiem powódka nie miała żadnych złamań.</p> <p>/dowód: wyjaśnienia powódki - k. 61 – 61 verte, zeznania świadka <span class="anon-block">A. T.</span> – k. 61 verte – 62, dokumentacja medyczna – k. 13 – 19, k.43 – 45, akta szkody – nr szkody <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>U powódki rozpoznano wygojone złamanie dwukostkowe goleni prawej z deformacją i upośledzeniem stawu skokowego prawego. Wypadek z dnia 31 maja 2014r. spowodował u powódki trwały uszczerbek na zdrowiu w wysokości 15%.</p> <p>Rozmiar cierpień fizycznych u powódki był stopnia średniego i utrzymywał się przez okres unieruchomienia gipsowego.</p> <p>Skutki wypadu powodowały upośledzenie funkcji życiowej powódki, co powodowało konieczność pomocy osób trzecich w wymiarze 3 – 4 godzin dziennie przez okres 3 miesięcy, a następnie w wymiarze 2 godzin dziennie przez okres następnych dwóch miesięcy. Powódka nie korzystała z zabiegów rehabilitacyjnych po urazie z dnia 31 maja 2014r. U powódki zakończono leczenie ortopedyczne. Powódka wymaga zabiegów rehabilitacyjnych, co jest możliwe w ramach ubezpieczenia w NFZ ( 2 cykle w roku).</p> <p>/dowód: opinia biegłego – k. 66 - 69/</p> <p>W toku postępowania likwidacyjnego pozwany uznał odpowiedzialność <span class="anon-block"> Towarzystwa (...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> za skutki zdarzenia z dnia 31 maja 2014r. i wypłacił powódce kwotę 7.500zł. tytułem zadośćuczynienia. Ostateczne stanowisko o odmowie przyznania powódce rekompensaty ponad kwotę 7500zł. tytułem zadośćuczynienia pozwany zajął w dniu 4 sierpnia 2014r.</p> <p>/pismo - k.23, akta szkody - nr szkody <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p> <em> <!-- -->Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o wyjaśnienia powódki, zeznania świadka oraz dokumenty i opinie biegłego sądowego – ortopedy, które te dowody w za sadzie nie budziły wątpliwości. Zastrzeżenia do opinii biegłego zgłoszone przez pełnomocnika pozwanego (pismo – k.80) zostały wyjaśnione w toku opinii uzupełniającej. Biegły sądowy podtrzymał wydaną opinię w sprawie ( opinia uzupełniająca – k. 91 – 92) Żadna ze stron nie zgłosiła dalszych zastrzeżeń czy uwag do opinii biegłego sądowego. </em> </p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Sąd Rejonowy zważył, co następuje :</span> </em> </strong> </p> <p>Roszczenie powódki zasługuje w całości na uwzględnienie.</p> <p>Odpowiedzialność pozwanego nie budzi wątpliwości<em> <!-- -->.</em> Pozwany zapewniał ochronę ubezpieczeniową odpowiedzialnego za skutki zdarzenia z dnia 31 maja 2014r.</p> <p>Powódka wykazała, że poniosła szkodę.</p> <p>Istnieje związek przyczynowy pomiędzy powstałą szkodą a zdarzeniem z dnia 31 maja 2014r.</p> <p>Podstawę prawną odpowiedzialności posiadacza pojazdu stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 436;art. 436 § 1)">art. 436§1 k.c.</a>, na mocy którego samoistny posiadacz środka komunikacji wprawianego w ruch za pomocą sił przyrody odpowiada na zasadzie ryzyka za szkodę na osobie lub mieniu wyrządzoną przez ruch pojazdu.</p> <p>Podstawę odpowiedzialności ubezpieczyciela za szkodę wyrządzoną przez posiadacza pojazdu stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 822;art. 822 § 1)">art. 822 §1 k.c.</a>, w myśl którego przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłaty określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony.</p> <p>Zgodnie z przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445;art. 445 § 1)">art. 445 § 1 k.c.</a> w wypadkach przewidzianych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 444)">art.444kc</a> /uszkodzenia ciała, rozstrój zdrowia/ sąd może przyznać odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Chodzi tu o krzywdę ujmowaną jako cierpienie fizyczne /ból i inne dolegliwości/, cierpienie psychiczne /ujemne uczucia przeżywane w związku z cierpieniem fizycznym lub następstwami uszkodzenia ciała albo rozstroju zdrowia w postaci np.: zeszpecenia, niemożności uprawiania działalności artystycznej, wyłączenie z normalnego życia/. Zadośćuczynienie ma przede wszystkim na celu złagodzenie cierpień fizycznych i psychicznych, zarówno tych już doznanych, jak i tych które zapewne nastąpią w przyszłości. Ma więc ono charakter całościowy i powinno stanowić rekompensatę pieniężną za całą krzywdę doznaną przez poszkodowanego, chodzi bowiem o jednorazową sumę przyznaną z tytułu zadośćuczynienia /Komentarz do kodeksu cywilnego, Księga trzecia, Zobowiązania, tom I, pod red. G.Bieniek, wydanie 6, W-wa 2006 r., str. 465/.</p> <p>W ocenie Sądu powódce winna być przyznana kwota łączna 37500zł. tytułem zadośćuczynienia. Wskazana wyżej kwota stanowi właściwe zadośćuczynienie za doznane przez powódkę cierpienia fizyczne i psychiczne. Wypłacone w toku postępowania likwidacyjnego zadośćuczynienia nie było w ocenie Sądu adekwatne do występujących dolegliwości i skutków zdarzenia z dnia 31 maja 2014r. Z uwagi na wypłacone w toku postępowania likwidacyjnego zadośćuczynienie w wysokości 7500zł. dodatkowo, tytułem uzupełnienia, powódce należy się kwota 30.000zł.. Ustalając wysokość zadośćuczynienia Sąd wziął pod uwagę z jednej strony stały uszczerbek na zdrowiu powódki w wysokości 15%, jako następstwo zdarzenia, a także nieodwracalny charakter zmian. Cierpienia powódki w początkowej fazie leczenia były znaczne a skutki zdarzenia powódka odczuwa do dnia dzisiejszego. W początkowych tygodniach po wypadku z uwagi na unieruchomienie powódka wymagała pomocy nawet w najprostszych czynnościach – tj. przygotowywanie posiłków, czynnościach higienicznych, pracach domowych, przy przemieszczaniu się. Należy zwrócić uwagę na fakt, że wiek powódki nie sprzyjał rekonwalescencji a powódka powinna przejść jeszcze rehabilitację.</p> <p>Powódka stała się nerwowa, straciła apetyt, co w konsekwencji doprowadziło do tego, że bardzo schudła. Z osoby samodzielnej, sprawnej stała się osobą wymagającą codziennej opieki osób trzecich. Zależność od innych osób wywołała u powódki gorszy stan emocjonalny, niepokój.</p> <p>Powódka ma kłopoty ze snem. Odczuwa dolegliwości bólowe w miejscu urazu, które łagodzone są przez stosowanie nawet kilka razy dziennie maści.</p> <p>Nie ulega wątpliwości Sądu, że jakość życia powódki po wypadku drastycznie spadła.</p> <p>Ustalanie kwoty mającej rekompensować doznaną krzywdę i cierpienia należy odnieść do okoliczności konkretnej sprawy. Posługiwanie się tabelami procentowego uszczerbku na zdrowiu i stawkami za każdy procent tegoż procentowy uszczerbku pełni w gruncie rzeczy funkcję orientacyjną, pomocniczą. Ustalone, zatem zadośćuczynienie winno zrekompensować doznane cierpienia <span class="anon-block">A. Ś.</span>.</p> <p>Zgodnie z dyspozycją przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 444;art. 444 § 1)">art. 444 § 1 k.c.</a> w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty.</p> <p>Odszkodowanie przewidziane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 444;art. 444 § 1)">art. 444 § 1 k.c.</a> obejmuje wszelkie wydatki pozostające w związku z uszkodzeniem ciała lub rozstrojem zdrowia, jeżeli są konieczne i celowe. Przykładowo można wymienić koszty leczenia, specjalnego odżywiania, wydatki związane z przyjazdem osób trzecich w odwiedziny do poszkodowanego, koszty konsultacji medycznych /Komentarz do kodeksu cywilnego, Księga trzecia, Zobowiązania, tom I, pod red. G. Bieniek, wydanie 6, W-wa 2006 r., str.451/.</p> <p>Niewątpliwie w związku z zaistniałym zdarzeniem i powstałymi skutkami powódka poniosła koszty w wysokości nie mniejszej niż 4712zł. Koszty te uznać należy za jak najbardziej celowe i uzasadnione, a przede wszystkim pozostające w adekwatnym związku przyczynowym z zaistniałym zdarzeniem. Koszt opieki wyniósł nie mniej niż 4712zł., gdyż powódka wymagała pomocy przez co najmniej 4 godziny dziennie przez 93 dni oraz przez 62 dni w wymiarze 2 godzin dziennie a wysokość stawki <span class="anon-block"> (...) Komitetu Pomocy (...)</span> wynosiła w tym czasie 9,50 zł. za 1 godzinę.</p> <p>O odsetkach Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 1)">art. 481 paragraf 1 k.c.</a> uznając ich zasadność od dnia 5 sierpnia 2014r. oraz dnia rozszerzenia powództwa od dodatkowo żądanej kwoty zadośćuczynienia i odszkodowania.</p> <p>O kosztach postępowania, w tym kosztach sądowych Sąd orzekł w myśl zasady wynikającej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> </p> <p>Powódka wygrała sprawę w całości i należy się jej zwrot od strony przegranej wszelkich poniesionych kosztów Powódka poniosła koszty w wysokości łącznej 4503zł. zł. w tym tytułem opłaty od pozwu – 600zł., opłaty od rozszerzonego powództwa - 1136zł. zaliczki - k.350, kwoty 2400zł. tytułem kosztów zastępstwa procesowego i kwoty 17zł. opłaty od pełnomocnictwa.</p> <p>Biegłemu sądowemu wypłacono część wynagrodzenia tj. w kwocie 253,15zł. ze Skarbu Państwa (124,40zł. (k. 96) oraz 128,75 zł. (k.84). Nieuiszczonymi kosztami postępowania w wysokości 253,15zł. obciążono stronę pozwaną.</p> <p>W sprawie powódka reprezentowana była przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata.</p> <p>Koszty zastępstwa procesowego ustalono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631348" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 (§ 6;§ 6 pkt. 5)">§6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu</a> (Dz. U. z 2002 nr 163, poz. 1348 z późn. zm.) W tym zakresie zostały zasądzone od strony przegranej na rzecz powoda.</p> </div>