II Kzw 283/14

<p>Sygn. akt II Kzw 283/14</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p> Dnia 23 grudnia 2014 r.</p> <p> <strong> <!-- --> Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu, II Wydział Karny, w składzie:</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Przewodniczący: Prezes SO Robert Pelewicz</strong> </p> <p>Protokolant: st. sekr. sąd. Edyta Bełczowska</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2014 r.</p> <p>sprawy <strong> <!-- --> <span class="anon-block">J. L.</span> </strong>skazanego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a;art. 178 a § 2)">art. 178a§2 kk</a>, na skutek zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu z dnia 12.11.2014r.w sprawie II Ko 1859/14 o odmowie uwzględnienia wniosku o umorzenie należności sądowych w sprawie II K 677/13 Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu,</p> <p>na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 1)">art. 437 § 1 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 1;art. 1 § 2)">art.1 § 2 kkw</a> </p> <p> <strong> <!-- -->postanowił</strong> </p> <p>I.  <strong> <!-- -->utrzymać w mocy </strong>zaskarżone postanowienie;</p> <p>II.  <strong> <!-- -->zwolnić</strong> skazanego <span class="anon-block">J. L.</span>, w całości, od zapłaty kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, a wydatkami w tym zakresie <strong> <!-- -->obciążyć </strong>Skarb Państwa.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu z dnia 24 września 2013 r. w sprawie II K 677/13 <span class="anon-block">J. L.</span> został skazany za popełnienie przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 178 a;art. 178 a § 2)">art. 178a§2 kk</a> m.in. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania kary na okres próby 2 lat oraz na karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych, przy określeniu jednej stawki dziennej na kwotę 10 zł. Wyrokiem tym zasądzono ponadto od <span class="anon-block">J. L.</span> na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w łącznej kwocie 260 zł.</p> <p>Postanowieniem z dnia 15 listopada 2013 r. Sąd Rejonowy w Tarnobrzegu w sprawie II Ko 2837/13 rozłożył wobec skazanego <span class="anon-block">J. L.</span> orzeczoną karę grzywny oraz zasądzone koszty sądowe na 10 rat.</p> <p>Postanowieniem II Ko 529/14 z dnia 25 marca 2014 r. Sąd Rejonowy odwołał rozłożenie na raty orzeczonej kary grzywny i kosztów sądowych.</p> <p>W dniu 30 października 2014 r. skazany złożył do Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu wniosek o umorzenie reszty niezapłaconej kary grzywny oraz kosztów sądowych ze względu na trudną sytuację finansową i bytową, a zwłaszcza ze względu na fakt aktualnego przebywania w zakładzie karnym. Skazany podkreślił, że przed osadzeniem w zakładzie karnym był osobą bezrobotną.</p> <p>Postanowieniem z dnia 12 listopada 2014 r. tenże Sąd nie uwzględnił wniosku skazanego <span class="anon-block">J. L.</span> o umorzenie kary grzywny i kosztów sądowych orzeczonych wobec skazanego wyrokiem Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu z dnia 24 września 2013 r. w sprawie II K 677/13, uznając że w sprawie tej należy rozważyć w pierwszej kolejności zastosowanie kar zastępczych ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności. Sąd I instancji wskazał również, że nie zachodzi „szczególnie uzasadniony wypadek”, który w myśl przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 51;art. 51 § 1)">art. 51§1 kkw</a> uzasadniałby umorzenie kary finansowej wobec <span class="anon-block">J. L.</span>.</p> <p>Na powyższe postanowienie Sądu skazany wniósł zażalenie ponownie podnosząc, że przebywa w Zakładzie Karnym w <span class="anon-block">U.</span>, nie posiada żadnych środków finansowych ani źródeł dochodu, aby zapłacić całość należności względem Skarbu Państwa.</p> <p>Skazany wniósł o umorzenie kwot należnych Skarbowi Państwa z tytułu wyroku II K 677/13 Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu z dnia 24 września 2013 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu stwierdził, co następuje:</strong> </p> <p>Zażalenie skazanego <span class="anon-block">J. L.</span> nie zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Sąd I Instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny w danej sprawie i z poczynionych ustaleń wyciągnął trafne wnioski.</p> <p>Przede wszystkim należy podkreślić, że zaskarżone postanowienie II Ko 1859/14 Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu z dnia 12 listopada 2014 r. zapadło m.in. na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 51;art. 51 § 1)">art. 51 § 1 kkw</a>. Zgodnie z tym przepisem j<em> <!-- -->eżeli skazany, z przyczyn od niego niezależnych, nie uiścił grzywny, a wykonanie tej kary w innej drodze okazało się niemożliwe lub niecelowe, sąd może, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, grzywnę umorzyć w części, zaś wyjątkowo - również w całości.</em> </p> <p>Wykładnia językowa tego przepisu prawa jest jednoznaczna i nie pozostawia żadnych wątpliwości – umorzenie kary pieniężnej jest możliwe tylko wówczas, gdy:</p> <p>1.  wykonane kary jest niemożliwe z przyczyn niezależnych od skazanego,</p> <p>2.  wykonanie kary w innej drodze okazało się niemożliwe,</p> <p>3.  zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek.</p> <p>Sąd przed wydaniem postanowienia w przedmiocie całkowitego lub częściowego umorzenia kary grzywny winien zatem w pierwszej kolejności ustalić, czy wykonanie kary grzywny przez skazanego jest faktycznie niemożliwe z przyczyn od niego niezależnych. Analizując sytuację <span class="anon-block">J. L.</span> trzeba wskazać, że zarządzono mu wykonanie kary pozbawienia wolności w wymiarze 1 roku i 6 miesięcy na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu z dnia 18 lutego 2014r. (II Ko 2818/13), a jako podstawę decyzji procesowej wskazano treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 75;art. 75 § 2)">art. 75§2 kk</a>. Natomiast jako okoliczności faktyczne wskazano nie wywiązywanie się z obowiązku powstrzymania od nadużywania alkoholu, nie podjęcie leczenia, a następnie nadużywanie alkoholu i agresywne zachowania wobec żony. Sekwencja przedstawionych dotychczas zdarzeń nie pozostawia wątpliwości, że opisane zachowania <span class="anon-block">J. L.</span> miały miejsce już po wydaniu wyroku w sprawie II K 677/13 i te właśnie zachowania skutkowały osadzeniem go w zakładzie karnym. Brak więc jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że wykonanie kary grzywny rozłożonej na raty jest niemożliwe z przyczyn niezależnych od skazanego – bo to bowiem właśnie przyczyny całkowicie zależne od skazanego, a wyżej opisane, doprowadziły do zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności i osadzenia <span class="anon-block">J. L.</span> w zakładzie karnym, a tym samym także do niemożności uiszczania grzywny ze względu na brak pracy i majątku.</p> <p>W następnej kolejności orzekający w sprawie Sąd powinien ponadto ustalić i rozważyć, czy możliwe i celowe jest wykonanie zastępczej kary ograniczenia wolności lub zastępczej kary pozbawienia wolności (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 45;art. 46)">art. 45 i 46 kkw</a>). Trzeba w tym miejscu podkreślić, że zarówno w sytuacji osobistej, rodzinnej, socjalnej, jak i majątkowej <span class="anon-block">J. L.</span>, możliwe i celowe będzie wykonanie zastępczej kary ograniczenia wolności lub zastępczej kary pozbawienia wolności. Jak bowiem wynika z analizy akt sprawy II Wp 86/14 skazany w dalszym ciągu nadużywa alkoholu, nie poddał się leczeniu odwykowemu i nie przyczyniał się do utrzymania rodziny. Tak więc wykonanie jednej z form kar zastępczych nie będzie miało żadnych negatywnych konsekwencji dla rodziny skazanego.</p> <p>Kiedy Sąd ustali, że wykonanie kary (także w formach zastępczych) jest faktycznie niemożliwe, to należy rozważyć, czy dany wypadek jest „szczególnie uzasadniony”. W orzecznictwie przyjmuje się, że szczególnie uzasadniony wypadek na gruncie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 51)">art. 51 kkw</a>, to zaistnienie po wydaniu wyroku orzekającego grzywnę, koszty sądowe lub środek karny, takiego zdarzenia, które powoduje, że rozstrzygnięcie to staje się dla skazanego i jego najbliższych nadmiernie represyjne, niesprawiedliwe w odczuciu społecznym. Z taką sytuacją mielibyśmy zaś do czynienia gdyby skazanego i jego rodzinę dotknęło zdarzenie nagłe, porównywalne z klęską żywiołową (np. pożar, powódź, inna katastrofa lub ciężka choroba, ciężkie kalectwo), które spowodowałoby wydatne pogorszenie sytuacji majątkowej i stanowiłoby poważne zagrożenie dla podstaw egzystencji skazanego i jego najbliższych (postanowienie II AKzw 412/11 SA w Lublinie z dnia 11.05.2011 r.; LEX nr 895943).</p> <p>Przekładając powyższe na grunt przedmiotowej sprawy Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu stoi na stanowisku, że skazany co prawda nie wykonał kary grzywny, niemniej jednak możliwe jest wykonanie tej kary przez skazanego w formie zastępczej przewidzianej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 45;art. 46)">art. 45 i 46 kkw</a>. Ponadto w sprawie tej nie zachodzi „szczególnie uzasadniony wypadek” w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 51)">art. 51 kkw</a> – pobyt w zakładzie karnym i brak możliwości zarobkowania do takich się nie zalicza. Tym samym Sąd Okręgowy w pełni popiera stanowisko Sądu I instancji w tej sprawie.</p> <p>Mając powyższe na uwadze Sąd nie mógł pozytywnie ustosunkować się do zażalenia skazanego <span class="anon-block">J. L.</span>. Znalazło to swój wyraz w treści niniejszego postanowienia.</p> <p>Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie Sąd Odwoławczy działał w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 1)">art. 437 § 1 kpk</a>, który to przepis z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 1;art. 1 § 2)">art. 1 § 2 kkw</a> znajduje swoje posiłkowe zastosowanie także w postępowaniu wykonawczym.</p> <p>Sąd zwolnił <span class="anon-block">J. L.</span> w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, a poniesionymi w tym zakresie wydatkami obciążył Skarb Państwa, uznając, że sytuacja majątkowa skazanego uzasadnia istnienie przesłanek z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 624;art. 624 § 1)">art. 624 § 1 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970900557" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz. U. z 1997 r. Nr 90, poz. 557 (art. 1;art. 1 § 2)">art. 1 § 2 kkw</a>.</p> </div>