III AUa 205/14

<p>Sygn. akt: III AUa 205/14</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 30 grudnia 2014 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Łodzi, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: SSA Jacek Zajączkowski</p> <p>Sędziowie: SSA Jolanta Wolska</p> <p>SSA Dorota Rzeźniowiecka (spr.)</p> <p>Protokolant: st.sekr.sądowy Patrycja Stasiak</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2014 r. w Łodzi</p> <p>sprawy<strong> <!-- --> <span class="anon-block">M. P.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddziałowi w <span class="anon-block">Ł.</span> </strong> </p> <p>o ustalenie kapitału początkowego,</p> <p>na skutek apelacji wnioskodawcy</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi</p> <p>z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt: VIII U 8/13;</p> <p> <strong> <!-- -->1. zmienia zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję organu rentowego w ten sposób, że zobowiązuje organ rentowy do uwzględnienia przy wyliczeniu kapitału początkowego dla <span class="anon-block">M. P.</span> okresu pracy w <span class="anon-block"> Rolniczej Spółdzielni (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> od 15 maja 1979 r. do 31 grudnia 1979 r.;</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddziału w <span class="anon-block">Ł.</span> na rzecz <span class="anon-block">M. P.</span> kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych za drugą instancję. </strong> </p> <p>Sygn. akt III AUa 205/14</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 15 listopada 2012 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span> dokonał ponownego ustalenia kapitału początkowego <span class="anon-block">M. P.</span> przyjmując do ustalenia jego wartości podstawę wymiaru w kwocie 3.052,23 zł ustaloną decyzją z dnia 18 maja 2004 roku, oraz staż w wymiarze 25 lat, 7 miesięcy i 23 dni okresów składkowych oraz 6 miesięcy i 23 dni okresów nieskładkowych. Kapitał początkowy ustalony na dzień 1 stycznia 1999 roku wyniósł 264.502,04 zł. Do ustalenia kapitału początkowego ZUS nie uwzględnił okresów: od 16 października 1974 roku do 27 października 1974 roku, gdyż wnioskodawca nie podjął zatrudnienia po odbyciu zasadniczej służby wojskowej, oraz od 15 maja 1979 roku do 31 grudnia 1979 roku w Rolniczej<span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">P.</span> z powodu braku ilości przepracowanych dniówek.</p> <p>W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca domagał się uwzględnienia przy ustalaniu wartości kapitału początkowego okresu zatrudnienia w <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> od 15 maja 1979 roku do 31 grudnia 1979 roku jako okresu składkowego.</p> <p>Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 listopada 2013 roku Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił odwołanie <span class="anon-block">M. P.</span>.</p> <p>Wydając zaskarżony wyrok sąd pierwszej instancji za podstawę orzeczenia przyjął następujące ustalenia faktyczne:</p> <p> <span class="anon-block">M. P.</span>, <span class="anon-block">urodzony (...)</span>, w okresie od 7 kwietnia 1978 roku do 14 maja 1979 roku był pracownikiem najemnym zatrudnionym na umowę o pracę w charakterze Głównego Specjalisty ds. Budowlanych w <span class="anon-block"> Rolniczej Spółdzielni (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span>. Od dnia 15 maja 1979 roku do 3 października 1988 roku ubezpieczony był członkiem tej Spółdzielni i pracował wówczas jako mistrz i kierownik budowy.</p> <p>Wnioskodawca jako członek <span class="anon-block"> Rolniczej Spółdzielni (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> otrzymywał dywidendy i nadwyżki bilansowe raz w roku w zależności od zysku. Wnioskodawca musiał uiścić wkład finansowy przystępując do Spółdzielni. Nie musiał on natomiast wnosić wkładu gruntowego. Z członkami Spółdzielni nie były zawierane umowy o pracę. Umowy o prace były zawierane z pracownikami najemnymi Spółdzielni. W spornym okresie ubezpieczony jako członek Spółdzielni pracował w systemie liczonym dniówkami obrachunkowymi.</p> <p>Dniówki obrachunkowe były wyliczane w zależności od dni przepracowanych, od rodzaju i wydajności pracy. W związku z tym mogło się zdarzyć, że członek Spółdzielni przychodził do pracy na krótszy czas pracy, niż pełen wymiar, to jest 8 godzin dziennie i mógł wziąć czas wolny, jeżeli był mu potrzebny i nie musiał uzyskiwać urlopu na ten czas. Członek Spółdzielni nie musiał pracować w pełnym wymiarze czasu pracy.</p> <p>Brak jest ewidencji czasu pracy wnioskodawcy za okres od 15 maja 1979 r. do 31 grudnia 1979 r. i dokumentacji z tej Spółdzielni dotyczącej ilości dniówek przepracowanych przez wnioskodawcę w tym zakładzie pracy w okresie od 15.05.1979 r. do 31.12.1979 r.</p> <p>Z wnioskiem o ustalenie wysokości kapitału początkowego wnioskodawca wystąpił w dniu 29 kwietnia 2003 roku. Decyzją z dnia 15 marca 2004 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span> ustalił wartość kapitału początkowego <span class="anon-block">M. P.</span>. Ustalony w oparciu o przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 kolejnych lat kalendarzowych, to jest od 1 stycznia 1988 roku do 31 grudnia 1997 roku, wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 247,99 %. Do ustalenia kapitału początkowego Zakład nie uwzględnił okresu od 15 maja 1979 r. do 31 grudnia 1979 r. w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w <span class="anon-block">P.</span> z powodu braku ilości przepracowanych dniówek za ten okres.</p> <p>Ustaleń stanu faktycznego Sąd Okręgowy dokonał na podstawie dowodów z dokumentów, w tym zawartych w aktach osobowych wnioskodawcy, zeznań świadka, a także częściowo zeznań świadków <span class="anon-block">A. S.</span>, <span class="anon-block">A. P.</span> i <span class="anon-block">E. P.</span> oraz wnioskodawcy.</p> <p>Sąd odmówił wiary zeznaniom świadków <span class="anon-block">A. P.</span> i <span class="anon-block">E. P.</span>, a także wnioskodawcy, w takim zakresie w jakim twierdzili, że w objętym sporem okresie od 15 maja 1979 r. do 31 grudnia 1979 r. ubezpieczony jako członek spółdzielni, codziennie, to jest przez 6 dni w tygodniu pracował w pełnym wymiarze czasu pracy (8 godzin). Zeznania wymienionych Sąd Okręgowy ocenił jako pozostające w oczywistej sprzeczności z zeznaniami świadka <span class="anon-block">A. S.</span>. Z zeznań tego świadka wynika, że w spornym okresie ubezpieczony miał wyliczane dniówki obrachunkowe. Dniówki obrachunkowe były wyliczane w zależności od dni przepracowanych, od rodzaju i wydajności pracy. Dlatego też w rzeczywistości wnioskodawca jako członek Spółdzielni nie musiał pracować przez cały sporny okres w pełnym wymiarze czasu pracy. W związku z tym mogło się zdarzyć, że członek Spółdzielni przychodził do pracy na krótszy czas pracy, niż 8 godzin dziennie bądź, że nie był obecny w pracy codziennie, to jest przez 5-6 dni w każdym tygodniu. Sąd stwierdził, że świadek ten jako osoba obca dla wnioskodawcy nie ma interesu w zeznaniach na jego niekorzyść. Tymczasem świadek <span class="anon-block">A. P.</span> zeznał, że nie pamięta daty, od której wnioskodawca był członkiem Spółdzielni i nie pamięta tak naprawdę zasad, wedle których członkom spółdzielni naliczano wynagrodzenie w 1979 roku. Natomiast świadek <span class="anon-block">E. P.</span> przyznał, że faktycznie w spornym okresie wnioskodawcę obowiązywał system dniówek obrachunkowych. Sąd podkreślił, że także sam wnioskodawca ostatecznie przyznał, że w spornym okresie miał system dniówki obrachunkowej i nie był w stanie podać ile dokładnie dniówek przepracował w spornym okresie, za który przedstawił wprawdzie listy płac, ale bez uwzględnienia dniówek obrachunkowych za przedmiotowy okres.</p> <p>Sąd Okręgowy pominął dowód z zeznań świadków <span class="anon-block">W. E.</span> oraz <span class="anon-block">E. S.</span> uznając, że nie mają one znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy wobec umorzenia postępowania w zakresie decyzji z dnia 16 listopada 2012 roku w przedmiocie prawa do emerytury.</p> <p>W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał odwołanie ubezpieczonego za niezasadne. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy w pierwszej kolejności przywołał treść przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 174;art. 174 ust. 3;art. 15;art. 15 ust. 1;art. 15 ust. 6;art. 15;art. 15 ust. 2 a;art. 6;art. 6 ust. 2;art. 6 ust. 2 pkt. 12)">art. 174 ust. 3, art. 15 ust. 1 i 6, art. 15 ust. 2a i art. 6 ust. 2 pkt. 12 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, § 22 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno – rentowe. Sąd wskazał, że to na odwołującym się zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> ciążył ciężar dowodowy, a zatem to on winien był udowodnić okoliczności, z których wywodzi skutki prawne. Dalej Sąd wskazał, że zgodnie z postanowieniami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19760100054" title="Dekret z dnia 4 marca 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin - Dz. U. z 1976 r. Nr 10, poz. 54 (art. 4)">art. 4 dekretu z 4 marca 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych i ich rodzin</a> obowiązującego do dnia 1 września 1999 r. dla udowodnienia okresów pracy w spółdzielni, przebytych w okresie od 1 lipca 1962 r. do 14 listopada 1991 r. należy przedłożyć dokumentację potwierdzającą liczbę dni przepracowanych. Warunki zaś podlegania ubezpieczeniu społecznemu należy odnieść do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19760100054" title="Dekret z dnia 4 marca 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin - Dz. U. z 1976 r. Nr 10, poz. 54 (art. 1)">art. 1</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19760100054" title="Dekret z dnia 4 marca 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin - Dz. U. z 1976 r. Nr 10, poz. 54 (art. 2;art. 2 pkt. 3)">art. 2 pkt 3 dekretu z dnia 4 marca 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin</a>, wymieniającego jako podmioty ubezpieczenia społecznego członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych. Z tego Sąd Okręgowy wywiódł, że każdy członek rolniczej spółdzielni produkcyjnej, który wykonywał pracę na jej rzecz, wykonywał pracę objętą obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6;art. 6 ust. 2;art. 6 ust. 2 pkt. 12)">art. 6 ust. 2 pkt 12</a> u.e.r.f.u.s. Objęcie pracy członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych ubezpieczeniem społecznym nie było zastrzeżone innymi warunkami, lecz jednocześnie samo podleganie obowiązkowi ubezpieczenia należy uznać za niewystarczające do zaliczenia okresu ubezpieczenia z tytułu pracy w rolniczej spółdzielni produkcyjnej do okresów składkowych. Wymiar świadczonej pracy miał również wpływ na podleganie ubezpieczeniu społecznemu i wprowadzona w art. 4 dekretu zasada ustalania okresu pracy w spółdzielni wymaganego do uzyskania świadczeń przez uznawanie za dzień pracy 8 godzin pracy, za miesiąc 20 dni i za rok pracy rok obrachunkowy, w którym mężczyzna przepracował w spółdzielni co najmniej 240 dni lub odpowiednio 18 dni w miesiącu i 220 dni w roku, gdy użytkował działkę przyzagrodową lub dostarczał spółdzielni produkty rolne wytworzone w prowadzonym przez siebie gospodarstwie rolnym, poza członkostwem w spółdzielni, decydowała o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu.</p> <p>Przekładając powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawca w spornym okresie był członkiem spółdzielni i pracował w systemie dniówek obrachunkowych, które to dniówki były wyliczane w zależności od dni przepracowanych, od rodzaju i wydajności pracy. Zatem zarówno miesiąc jak i rok pracy obrachunkowej był całkiem inny, niż miesiąc czy rok kalendarzowy. Czego konsekwencją było to, że wnioskodawca mógł jednego dnia faktycznie - jak podał świadek <span class="anon-block">A. S.</span> - pracować 8 godzin, a drugiego dnia mógł pracować przez mniejszą liczbę godzin, bądź też mógł nie przyjść do pracy wcale, bo nie miał w spornym okresie obowiązku pracować w pełnym wymiarze czasu pracy. Sąd podkreślił, że w toku postępowania wnioskodawca nie przedstawił żadnego wiarygodnego dowodu, na podstawie którego możliwym stałoby się ustalenie liczby dni faktycznie przez niego przepracowanych w spornym okresie. W przedstawionej liście płac za 1979 rok ze Spółdzielni (w przeciwieństwie do okresu od 1980 - 1985) brak jest ewidencji czasu pracy wnioskodawcy i brak wskazania ilości dniówek w tym roku. Zarówno sam wnioskodawca jak i świadkowie nie potrafili także nawet w przybliżeniu wskazać liczby dniówek obrachunkowych w 1979 roku. Brak korespondujących ze sobą zeznań świadków i wnioskodawcy co do czasu pracy wnioskodawcy Sąd ocenił jako przeszkodę w jednoznacznym ustaleniu ilości dni przepracowanych przez wnioskodawcę jako członka Spółdzielni. Sąd podkreślił, że nie zachowały się jakiekolwiek pisemne zasady, w tym statut Spółdzielni świadczący o zasadach zatrudniania członków Spółdzielni i wymiarze czasu ich pracy. Jako pozostający bez znaczenia fakt Sąd ocenił okoliczność, że w spornym okresie były opłacone składki na ubezpieczenia społeczne. W konsekwencji, wobec nie udowodnienia przez wnioskodawcę liczby dni przepracowanych w okresie od 15 maja 1979 r. do 31 grudnia 1979 r., Sąd Okręgowy odwołanie oddalił jako niezasadne.</p> <p>Powyższy wyrok zaskarżył ubezpieczony w całości zarzucając naruszenie:</p> <p>1)  przepisów prawa procesowego poprzez przekroczenie określonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k.p.c.</a> zasady swobodnej oceny dowodów i nieuwzględnienie dowodów przedstawionych w sprawie przez wnioskodawcę;</p> <p>2)  prawa materialnego poprzez naruszenie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> i ustalenie, że okres pracy w <span class="anon-block"> Rolniczej Spółdzielni (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> od 15 maja 1979 roku do 31 grudnia 1979 roku nie jest uwzględniony przy obliczaniu stażu ubezpieczeniowego.</p> <p>Wskazując na powyższe skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienia przy ustalaniu stażu ubezpieczeniowego oraz kapitału początkowego okresu od 15 maja 1979 roku do 31 grudnia 1979 roku.</p> <p>W uzasadnieniu skarżący wskazał, że okres jego pracy w <span class="anon-block"> Rolniczej Spółdzielni (...)</span>, wymiar pracy i zasady jej wykonywania potwierdzają przede wszystkim zeznania świadków powołanych w sprawie, a Sąd Okręgowy niesłusznie dowody z przesłuchania świadków <span class="anon-block">A. P.</span> i <span class="anon-block">E. P.</span> oraz samego wnioskodawcy uznał za niewiarygodne. Zdaniem skarżącego Sąd odrzucając dowód z jego zeznań i świadków postąpił arbitralnie, nie wyjaśniając jaki to rodzaj powiązań miałby łączyć go z pozostałymi świadkami w sposób skutkujący brakiem ich wiarygodności. Zarzucił także, że Sąd bezpodstawnie pominął przedstawione w postępowaniu listy płac, w sytuacji gdy porównanie wykazanego w nich wynagrodzenia mogłoby stanowić podstawę obliczenia średniej liczby przepracowanych dni w spornym okresie. Do apelacji skarżący załączył kopie Regulaminu w sprawie zasad opłaty za pracę członków i ich domowników w <span class="anon-block"> Rolniczej Spółdzielni (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span>, Regulaminu <span class="anon-block"> Rolniczej Spółdzielni (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> oraz Statutu <span class="anon-block"> Rolniczej Spółdzielni (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> – podnosząc, że dokumenty te dopiero teraz udało mu się uzyskać.</p> <p>Pełnomocnik organu rentowego wniósł o oddalenie apelacji.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny dodatkowo ustalił, co następuje:</strong> </p> <p> <span class="anon-block"> Rolnicza Spółdzielnia (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> nie była dużym zakładem. <span class="anon-block">M. P.</span> był w pracy codziennie, pracował po 8 godzin dziennie (zeznania świadka <span class="anon-block">E. P.</span> e-protokół rozprawy min. 05.10 – 07.40).</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja ubezpieczonego jest zasadna i skutkuje zmianą zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającej go decyzji organu rentowego z dnia 15 listopada 2012 r.</p> <p>W postępowaniu kwestią sporną pozostało, czy należy uwzględnić przy obliczaniu wysokości kapitału początkowego <span class="anon-block">M. P.</span> okres zatrudnienia od 15 maja 1979 r. do 31 grudnia 1979 r. w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w <span class="anon-block">P.</span>, w której wnioskodawca pracę świadczył jako jej członek, za który to okres brak jest wystawionego przez Spółdzielnię zaświadczenia potwierdzającego liczbę przepracowanych dniówek obrachunkowych.</p> <p>Na mocy art. 174 ust. 2 pkt. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach o rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy jako okresy składkowe wskazane w art. 6 ust. 1 pkt. 12 okresy pracy na obszarze Państwa Polskiego w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych i w innych spółdzielniach zrzeszonych w <span class="anon-block"> (...) Związku Rolniczych Spółdzielni Produkcyjnych</span>, w zespołowych gospodarstwach rolnych spółdzielni kółek rolniczych zrzeszonych w <span class="anon-block"> Krajowym Związku (...)</span> oraz pracy na rzecz tych spółdzielni: a) objętej obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, za które opłacono składkę na to ubezpieczenie lub w których występowało zwolnienie od opłacania składki, b) przed dniem objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego z tego tytułu.</p> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19760100054" title="Dekret z dnia 4 marca 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin - Dz. U. z 1976 r. Nr 10, poz. 54 ()">Dekret z dnia 4 marca 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin</a> w obowiązującym w spornym czasie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19760100054" title="Dekret z dnia 4 marca 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin - Dz. U. z 1976 r. Nr 10, poz. 54 (art. 4)">art. 4</a> wskazywał, że przy ustalaniu okresu pracy w spółdzielni wymaganego do uzyskania świadczeń:</p> <p>1)za dzień pracy uważa się 8 godzin pracy, a przed dniem 1 lipca 1962 r. dzień, który stanowił podstawę do obliczenia dniówki obrachunkowej; do dni pracy zalicza się również dni urlopu wypoczynkowego oraz dni pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego lub opiekuńczego,</p> <p>2)za miesiąc pracy uważa się 20 dni pracy dla mężczyzny oraz 13 dni pracy dla kobiety, a jeżeli ubezpieczony użytkuje działkę przyzagrodową lub dostarcza spółdzielni produkty rolne wytworzone w prowadzonym przez siebie gospodarstwie rolnym - 18 dni pracy dla mężczyzny oraz 11 dni pracy dla kobiety,</p> <p>3)za rok pracy uważa się rok obrachunkowy, w którym mężczyzna przepracował w spółdzielni co najmniej 240 dni pracy, kobieta 150 dni pracy, a jeżeli użytkuje działkę przyzagrodową lub dostarcza spółdzielni produkty rolne wytworzone w prowadzonym przez siebie gospodarstwie rolnym - to co najmniej: mężczyzna 220 dni pracy, a kobieta 130 dni pracy.</p> <p>Przywołać w tym miejscu można stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 1 września 2010 r., sygn. II UK 80/10 (LEX nr 661515), iż kwalifikacja okresów składkowych według zasad określonych art. 6 ustawy emerytalnej, przebytych przed 1 stycznia 1999 r. musiała być dokonana na podstawie przepisów obowiązujących w okresie zatrudnienia osoby ubiegającej się o przyznanie prawa do określonego świadczenia. Powyższe wynikało z specyficznego charakteru pracy w spółdzielniach rolniczych oraz faktu, iż kwestie te nie są szczegółowo uregulowane przepisami ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Mając na uwadze, że w poszczególnych okresach roku kalendarzowego obciążenie spółdzielców i ich domowników pracą układało się bardzo różnorodnie, na gruncie prawa do świadczeń dla członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych stosowano fikcję prawna, gdzie za 1 dzień pracy przyjmowało się dniówkę obrachunkową. System ten stosowany był zresztą tylko do okresów pracy w spółdzielni przypadających po dniu 1 lipca 1962 r., kiedy wprowadzono nową ewidencję, odpowiadającą potrzebom emerytalnym. Wyznacznikiem pracy w spółdzielni nie był przeto dzień pracy, ale szczególny miernik nakładu pracy, którym była dniówka obrachunkowa (dniówka inwentarzowa, także złoty obrachunkowy), a czasem stawki wynagrodzenia za poszczególne roboty. Za aktualny także uznać należy pogląd Sądu Najwyższego, że w stosunku do członków rolniczej spółdzielni produkcyjnej istotne dla zaliczenia roku pracy do okresu zatrudnienia wymaganego do uzyskania renty inwalidzkiej lub emerytury jest przepracowanie w tym roku wymaganej ilości dniówek obrachunkowych, a nie faktyczny okres pozostawania w ubezpieczeniu. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2012 r. sygn. II UK 255/11, LEX nr 1227191).</p> <p>Za wystarczające jednak do wyliczenia okresu pracy w spółdzielni, wymaganego do uzyskania świadczeń w myśl art. 4 dekretu, należy uznać ustalenie, iż dany spółdzielca świadczył osobiście pracę na rzecz spółdzielni stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, po 8 godzin dziennie w kontrolowanym okresie, bowiem tak wyraźnie stanowi przepis dekretu mówiący o tym, co uważa się za dzień, miesiąc i rok pracy (podobnie Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 6 sierpnia 2013 r. sygn. III AUa 1756/12, LEX nr 1363265). Pamiętać przy tym należy, że w toku postępowania sądowego dowodem na wykazanie okresu składkowego, od którego zależy prawo lub wysokość świadczenia, mogą być nie tylko dokumenty, ale także zeznania świadków. W <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20112371412" title="Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe - Dz. U. z 2011 r. Nr 237, poz. 1412 (§ 22;§ 22 ust. 2)">§ 22 ust. 2 rozporządzenia z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe</a> przewidziano, że jeżeli ustawa przewiduje możliwość udowodnienia okresu składkowego, od którego zależy prawo lub wysokość świadczenia, zeznaniami świadków, dowód ten dopuszcza się pod warunkiem złożenia przez zainteresowanego oświadczenia w formie pisemnej lub ustnej do protokołu, że nie może przedłożyć odpowiedniego dokumentu potwierdzającego ten okres. Przepis ten może być odpowiednio stosowany do okresów pracy członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych, a zatem w przypadku niemożności przedłożenia odpowiednich dokumentów dowód w postaci wykazu dniówek obrachunkowych zastępuje treść zeznań świadków.</p> <p>W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy na okoliczność warunków pracy ubezpieczonego przesłuchał świadków <span class="anon-block">A. P.</span>, <span class="anon-block">E. P.</span> i <span class="anon-block">A. S.</span> oraz samego wnioskodawcę. Zwrócić należy uwagę, iż istota wywiedzionej apelacji sprowadza się do zakwestionowania oceny Sądu Okręgowego, który w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego doszedł do konkluzji, że ubezpieczony nie udowodnił wykonywania w spornym okresie od 15 maja 1979 r. do 31 grudnia 1979 r. pracy w wymiarze 8 godzin dziennie, a swoje ustalenia w tym zakresie oparł na zeznaniach jednego świadka - <span class="anon-block">A. S.</span>, odmawiając tym samym wiarygodności zeznaniom pozostałych świadków i samego wnioskodawcy.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny na rozprawie apelacyjnej, w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego, dopuścił dowód z zeznań słuchanego przed Sądem Okręgowym świadka <span class="anon-block">E. P.</span>. Od świadka tego Sąd Apelacyjny uzyskał zapewnienie, że wnioskodawca w <span class="anon-block"> Rolniczej Spółdzielni (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> pracował codziennie, a pracę realizował przez minimum 8 godzin dziennie. Zeznania te Sąd Apelacyjny ocenił jako wiarygodne, gdyż świadek – jak ustalono - pracował z wnioskodawcą w spornym czasie (był zatrudniony w <span class="anon-block"> (...)</span> od 1 września 1977 r. jako kierowca), nadto widział go w pracy codziennie z tej racji, że razem dojeżdżali do pracy jednym środkiem komunikacji miejskiej i razem z niej również wracali, chyba że zdarzyło się, że świadek kończył pracę później niż po 8 godzinach. Zeznania świadka <span class="anon-block">E. P.</span> korespondują z zeznaniami drugiego słuchanego przez Sąd Okręgowy świadka <span class="anon-block">A. P.</span>, który zeznał, że członkowie spółdzielni mieli obowiązek pracować codziennie, w określonych godzinach, minimum po 8 godzin dziennie, także w soboty. Zeznania świadków <span class="anon-block">A. P.</span> i <span class="anon-block">E. P.</span> o obowiązku codziennej pracy na rzecz <span class="anon-block"> Rolniczej Spółdzielni (...)</span>, wykonywanej w wymiarze minimum 8 godzin dziennie, są zgodne i spójne z wyjaśnieniami ubezpieczonego. Dlatego też Sąd Apelacyjny nie podzielił oceny Sądu Okręgowego o braku wiarygodności zeznań świadków <span class="anon-block">A. P.</span> i <span class="anon-block">E. P.</span>. Podnoszona przez Sąd Okręgowy okoliczność, że tylko świadek <span class="anon-block">A. S.</span> – jako osoba obca - nie miał interesu w tym aby zeznawać na niekorzyść ubezpieczonego w okolicznościach sprawy musiała zostać odrzucona. Po pierwsze z tego powodu, że trudno uznać aby <span class="anon-block">A. P.</span> i <span class="anon-block">E. P.</span>, którzy także są osobami obcymi dla wnioskodawcy, mieli osobiste powody aby zeznawać wyłącznie na jego korzyść. Po drugie oparcie się na zeznaniach świadka <span class="anon-block">A. S.</span> w sytuacji gdy świadek ten nie pracował z wnioskodawcą w spornym czasie, gdyż w Spółdzielni zatrudniony był dopiero od 1980 r., a odrzucenie zeznań pozostałych świadków, których okresy pracy pokrywają się ze spornym okresem zatrudnienia ubezpieczonego, musi budzić sprzeciw. Wskazać tylko jeszcze należy, że twierdzenia świadka <span class="anon-block">A. S.</span> o braku po stronie członków <span class="anon-block"> Rolniczej Spółdzielni (...)</span> obowiązku codziennej pracy w pełnym wymiarze czasu pracy pozostają w sprzeczności z zapisami przedłożonego przez skarżącego Regulaminu <span class="anon-block"> Rolniczej Spółdzielni (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span>, z którego wynika, że na pracujących w Spółdzielni członkach ciążył obowiązek stawienia się do pracy w oznaczonym czasie i miejscu (§ 12 ust. 1), a za dzień pracy w Spółdzielni uważa się 8 godzin pracy, a w sobotę 6 godzin (§ 9 ust. 1).</p> <p>W ocenie Sądu Apelacyjnego materiał dowodowy zebrany w postępowaniu przed Sądem I instancji, łącznie z tym co dodatkowo ustalił Sąd Apelacyjny w oparciu o dowód z zeznań świadka <span class="anon-block">E. P.</span>, dowodzi w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że w spornym okresie od 15 maja 1979 r. do 31 grudnia 1979 r. ubezpieczony świadczył pracę na rzecz <span class="anon-block"> Rolniczej Spółdzielni (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, po 8 godzin dziennie. Zdaniem Sądu Apelacyjnego powyższe pozwala przyjąć, że przy tej ilości pracy skarżący ubezpieczony osiągnął normy z art. 4 dekretu, co w konsekwencji pozwala na uwzględnienie całego spornego okresu przy obliczaniu kapitału początkowego. W świetle powyższego skarżący słusznie zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, a konkretnie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 174;art. 174 ust. 2)">art. 174 ust. 2</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 6;art. 6 ust. 2;art. 6 ust. 2 pkt. 12)">art. 6 ust. 2 pkt. 12</a>.</p> <p>Mając na względzie te uwagi, wobec zasadności apelacji, Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> zmienił zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.</p> <p>Stosownie do wyników postępowania, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 2)">art. 98 § 1 i 2 k.p.c.</a>, Sąd obciążył organ rentowy obowiązkiem poniesionych przez wnioskodawcę kosztów procesu, na które złożyła się opłata od apelacji w kwocie 30 zł.</p> </div>