III AUa 1060/13
Суди загальної юрисдикції2013-11-27
Номер справи
III AUa 1060/13
Дата рішення
2013-11-27
Тип
SENTENCE
Судді
Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska (PRESIDING_JUDGE)Elżbieta CzajaMałgorzata Pasek
Правова підстава
Текст рішення
<p>Sygn. akt III AUa 1060/13</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 27 listopada 2013 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych </strong>
</p>
<p>w składzie:</p>
<table>
<colgroup>
<col width="236"/>
<col width="413"/>
</colgroup>
<tr>
<td>
<p>Przewodniczący - Sędzia</p>
</td>
<td>
<p>SA Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td>
<p>Sędziowie:</p>
</td>
<td>
<p>SA Elżbieta Czaja (spr.)</p>
<p>SO del. do SA Małgorzata Pasek</p>
</td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2">
<p>Protokolant: sekr. sądowy Maciej Mazuryk</p>
</td>
</tr>
</table>
<p>po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2013 r. w Lublinie</p>
<p>sprawy <span class="anon-block">T. K.</span>
</p>
<p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">S.</span>
</p>
<p>o wysokość emerytury</p>
<p>na skutek apelacji pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału <br/>w <span class="anon-block">S.</span>
</p>
<p>od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach</p>
<p>z dnia 3 lipca 2013 r. sygn. akt IV U 843/12</p>
<p>
<strong>
<!-- -->oddala apelację.</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt III AUa 1060/13</strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Decyzją z dnia 21 września 2012 r. <span class="anon-block"> (...) Oddział</span> w <span class="anon-block">S.</span> odmówił <span class="anon-block">T. K.</span> prawa do emerytury, gdyż w jego ocenie nie udowodnił 25 lat okresów ubezpieczenia.</p>
<p>W odwołaniu od decyzji wnioskodawca domagał się przyznania prawa do emerytury i podnosił, że organ rentowy bezpodstawnie odmówił mu uznania okresu zatrudnienia od 15 sierpnia 1979 r. do 14 marca 1981r.</p>
<p>W odpowiedzi na odwołanie ZUS wnosił o jego oddalenie i poinformował, że po doliczeniu okresu pracy wnioskodawcy w gospodarstwie rolnym rodziców, decyzją z dnia 16 października 2012 r. przyznano mu prawo do emerytury od dnia 1 czerwca 2012 r.</p>
<p>Wyrokiem z dnia 3 lipca 2013 roku Sąd Okręgowy w Siedlcach zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił , że do stażu ubezpieczeniowego <span class="anon-block">T. K.</span> należy doliczyć okres zatrudnienia w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w <span class="anon-block">P.</span> od 15 sierpnia 1979 roku do 14 marca 1981 roku, zaś w części dotyczącej ustalenia prawa do emerytury umorzył postępowanie</p>
<p>Podstawą wyroku były następujące ustalenia:</p>
<p>
<span class="anon-block">T. K.</span>, <span class="anon-block">urodzony w dniu (...)</span> złożył w dniu 21 czerwca 2012r. wniosek o emeryturę.</p>
<p>Na podstawie załączonych znajdujących się w aktach rentowych dokumentów organ rentowy uznał za udowodnione przez wnioskodawcę 24 lata 1miesiąc i 18 dni okresów ubezpieczenia.</p>
<p>ZUS nie uwzględnił okresu pracy wnioskodawcy w <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">P.</span> od 15 sierpnia 1979r. do 14 marca 1981r. ponieważ był tam on zatrudniony jako członek spółdzielni, a nie przedstawił informacji o liczbie dni przepracowanych w poszczególnych latach.</p>
<p>Ponieważ z wyliczeń ZUS wynikało, że wnioskodawca nie udowodnił 25 lat okresów ubezpieczenia – wydano decyzję o odmowie prawa do emerytury.</p>
<p>Już po wniesieniu do Sądu odwołania od decyzji, wnioskodawca złożył dodatkowe dokumenty świadczące o wykonywaniu przez niego pracy w gospodarstwie rolnym rodziców.</p>
<p>Po doliczeniu tego okresu ZUS wydał w dniu 16 października 2012 r. decyzję o przyznaniu emerytury.</p>
<p>W toku postępowania <span class="anon-block">T. K.</span> popierał odwołanie domagając się doliczenia mu do stażu ubezpieczeniowego spornego okresu zatrudnienia w <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span>.</p>
<p>W aktach rentowych na k. 10 znajduje się świadectwo pracy wystawione w dniu 14 marca 1981 r. przez <span class="anon-block">(...)</span> Spółdzielnię <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P.</span>, z treści którego wynika, że <span class="anon-block">T. K.</span> był zatrudniony tam w okresie od 15 sierpnia 1979r. do 14 marca 1981r. w charakterze mechanika kierowcy i otrzymywał wynagrodzenie 45 dniówek obrachunkowych po 120 złotych plus premia regulaminowa, oraz że nie wykorzystał urlopu za 1981 r.</p>
<p>Z wyjaśnień wnioskodawcy i zeznań świadków wynika, że był on zatrudniony w Spółdzielni w pełnym wymiarze, codziennie przychodził do pracy, wykonywał pracę traktorzysty, a kiedy nie pracował na traktorze wykonywał czynności ściśle związane z hodowlą bydła, gdyż taki był profil produkcji w Spółdzielni.</p>
<p>Ponieważ wnioskodawca pracował zwykle więcej niż 8 godzin dziennie, to wynagrodzenie jego zostało skalkulowane na 45 dniówek obrachunkowych miesięcznie.</p>
<p>Sąd obdarzył wiarą zeznania wnioskodawcy i przesłuchanych w sprawie świadków, zwłaszcza, że znajdują one potwierdzenie w dowodzie z dokumentu – świadectwie pracy, którego autentyczności strona pozwana nie kwestionowała.</p>
<p>Sąd wskazał, że podleganie ubezpieczeniom społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych regulował <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19760100054" title="Dekret z dnia 4 marca 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin - Dz. U. z 1976 r. Nr 10, poz. 54 ()">dekret z dnia 4 marca 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin</a> (Dz. U. z dnia 15 marca 1976 r.).</p>
<p>Zgodnie z art. 1 ubezpieczenie społeczne określone dekretem, zwane dalej "ubezpieczeniem", obejmuje:</p>
<p>1)członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych oraz innych spółdzielni, zrzeszonych w <span class="anon-block">(...)</span> Związku <span class="anon-block">(...)</span> Spółdzielni <span class="anon-block">(...)</span>, którzy wykonują pracę w tych spółdzielniach,</p>
<p>2)członków spółdzielni kółek rolniczych zrzeszonych w Centralnym Związku Kółek Rolniczych, którzy wykonują pracę w zespołowych gospodarstwach rolnych tych spółdzielni,</p>
<p>3)pozostałe osoby, które wykonują pracę w spółdzielniach wymienionych w pkt 1 lub zespołowych gospodarstwach rolnych spółdzielni wymienionych w pkt 2 i są wynagradzane według zasad obowiązujących członków tych spółdzielni.</p>
<p>W myśl art. 4 dekretu przy ustalaniu okresu pracy w spółdzielni wymaganego do uzyskania świadczeń:</p>
<p>1)za dzień pracy uważa się 8 godzin pracy, a przed dniem 1 lipca 1962 r. dzień, który stanowił podstawę do obliczenia dniówki obrachunkowej; do dni pracy zalicza się również dni urlopu wypoczynkowego oraz dni pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego lub opiekuńczego,</p>
<p>2)za miesiąc pracy uważa się 20 dni pracy dla mężczyzny oraz 13 dni pracy dla kobiety, a jeżeli ubezpieczony użytkuje działkę przyzagrodową lub dostarcza spółdzielni produkty rolne wytworzone w prowadzonym przez siebie gospodarstwie rolnym - 18 dni pracy dla mężczyzny oraz 11 dni pracy dla kobiety,</p>
<p>3)za rok pracy uważa się rok obrachunkowy, w którym mężczyzna przepracował w spółdzielni co najmniej 240 dni pracy, kobieta 150 dni pracy, a jeżeli użytkuje działkę przyzagrodową lub dostarcza spółdzielni produkty rolne wytworzone w prowadzonym przez siebie gospodarstwie rolnym - to co najmniej: mężczyzna 220 dni pracy, a kobieta 130 dni pracy.</p>
<p>Z kolei zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 6;art. 6 ust. 2;art. 6 ust. 2 pkt. 12)">art. 6 ust. 2 pkt. 12 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> za okresy składkowe uważa się okresy pracy na obszarze Państwa Polskiego w rolniczych Spółdzielniach <span class="anon-block">(...)</span> i w innych spółdzielniach zrzeszonych w <span class="anon-block">(...)</span> Związku <span class="anon-block">(...)</span> Spółdzielni <span class="anon-block">(...)</span>, w zespołowych gospodarstwach rolnych spółdzielni kółek rolniczych zrzeszonych w <span class="anon-block">(...)</span> Związku <span class="anon-block">(...)</span> oraz pracy na rzecz tych spółdzielni:</p>
<p>a/ objętej obowiązkiem ubezpieczenia społecznego za które opłacono składkę na to ubezpieczenie, lub w których występowało zwolnienie od składki,</p>
<p>b/ przed dniem objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego z tego tytułu.</p>
<p>Zgodnie z art. 28 ust. 2 wymienionego wyżej dekretu przy ustalaniu prawa do świadczeń oraz wysokości tych świadczeń:</p>
<p>-okresy pracy w spółdzielni uważa się za okresy równorzędne z okresami zatrudnienia, a dochód z tytułu tej pracy stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie za równorzędny z wynagrodzeniem z tytułu zatrudnienia.</p>
<p>Zważywszy na treść wyjaśnień wnioskodawcy i zeznań świadków należało przyjąć, że wnioskodawca wykonywał pracę na rzecz <span class="anon-block"> (...)</span> w wymiarze co najmniej 8 godzin dziennie przez co najmniej 6 dni w tygodniu (roboczych). W tej sytuacji należało przyjąć, że podlegał ubezpieczeniom społecznym w spornym okresie. W związku z powyższym okres zatrudnienia w <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> powinien być zaliczony do stażu ubezpieczeniowego. Wyrok wydano na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477<sup>
<!-- -->14</sup>§ 2 kpc</a>.</p>
<p>Od tego wyroku apelację złożył Zakład Ubezpieczeń Społecznych w <span class="anon-block">S.</span> zaskarżając wyrok w zakresie punktu I</p>
<p>Wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 6;art. 6 ust. 2;art. 6 ust. 2 pkt. 12)">art.6 ust 2 pkt 12 ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> ( Dz. U. z 2009 r. nr. 153 z póz zm. ) poprzez ustalenie, że okres zatrudnienia <span class="anon-block">T. K.</span> w <span class="anon-block">(...)</span> Spółdzielni <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> od 15 sierpnia 1979 roku do 14 marca 1981 roku podlega zaliczeniu do jego stażu ubezpieczeniowego ,</p>
<p>- naruszenie prawa procesowego poprzez przekroczenie określonej w art. 233 & 1 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> zasady swobodnej oceny dowodów</p>
<p>Wskazując na powyższe wnosił o zmianę wyroku i oddalenie odwołania, ewentualnie o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania .</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.</p>
<p>Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i wydał, odpowiadające prawu rozstrzygniecie. W tej sytuacji nie zachodzi potrzeba szczegółowego powtarzania ustaleń faktycznych oraz dokonanej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku interpretacji przepisów prawa mających zastosowanie w niniejszej sprawie.</p>
<p>Należy na wstępie wyjaśnić, że na podleganie ubezpieczeniu społecznemu przez członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych wpływ miał wymiar świadczonej pracy. Wprowadzona w przepisie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19760100054" title="Dekret z dnia 4 marca 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin - Dz. U. z 1976 r. Nr 10, poz. 54 (art. 4)">art. 4. dekretu z dnia 4 marca 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin</a> (Dz. U. z dnia 15 marca 1976 r.) zasada ustalania okresu pracy w spółdzielni wymaganego do uzyskania świadczeń przez uznawanie za dzień pracy 8 godzin pracy, za miesiąc - 20 dni dla mężczyzny i 13 dni dla kobiety oraz za rok pracy - rok obrachunkowy, w którym mężczyzna przepracował w spółdzielni co najmniej 240 dni, a kobieta co najmniej 150 dni (bądź też okresów krótszych w przypadku użytkowania działki przyzagrodowej lub dostarczania spółdzielni produktów rolnych wytworzonych w prowadzonym przez siebie gospodarstwie rolnym) decydowała bowiem o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2012 r., II UK 255/11, nie publ.).</p>
<p>Stąd też rację ma skarżący wywodząc, że w przypadku ubezpieczonego oznaczało to konieczność ustalenia czy pracował w spornym okresie wymaganą ilość dni ( co najmniej 90 dni w roku 1979, 240 w 1980 roku i 50 dni w 1981 roku).</p>
<p>W świetle materiału dowodowego zgromadzonego przed Sądem I instancji wynika , że wnioskodawca wykonywał pracę na rzecz <span class="anon-block"> (...)</span> w wymiarze co najmniej 8 godzin dziennie przez co najmniej 6 dni w tygodniu (roboczych). Ze świadectwa pracy wystawione w dniu 14 marca 1981r. przez<span class="anon-block">(...)</span> Spółdzielnię <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> wynika, to że <span class="anon-block">T. K.</span> był zatrudniony w okresie od 15 sierpnia 1979 r. do 14 marca 1981 r. w charakterze mechanika kierowcy i otrzymywał wynagrodzenie 45 dniówek obrachunkowych po 120 złotych plus premia regulaminowa, oraz że nie wykorzystał urlopu za 1981 r.</p>
<p>Istotne więc ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Okręgowy dotyczą tego, że wnioskodawca w spornym okresie będąc członkiem spółdzielni pracował we wszystkie dni robocze, po co najmniej 8 godzin dziennie. Ponieważ wnioskodawca pracował zwykle więcej niż 8 godzin dziennie, to wynagrodzenie jego zostało skalkulowane na 45 dniówek obrachunkowych miesięcznie. Jest więc oczywiste , że w skali poszczególnych lat wymiar świadczonej przez niego pracy uzasadnia poleganie ubezpieczeniu społecznemu.</p>
<p>Sąd Apelacyjny uzupełnił postępowanie dowodowe o dowód z uzupełniającego przesłuchania wnioskodawcy w charakterze strony (k. 66 v – 57), którego zeznaniom dał wiarę.</p>
<p>Zeznania <span class="anon-block">T. K.</span> korespondują z materiałem dowodowym zebranym w toku postępowania przed Sądem I instancji –(zeznaniami świadków : <span class="anon-block">Z. K.</span>, <span class="anon-block">M. S.</span>, <span class="anon-block">R. G.</span>), i potwierdzają rzeczywisty, wymagany wymiar czasu pracy w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w <span class="anon-block">P.</span> niezbędny do zaliczenia do stażu ubezpieczeniowego tego okresu.</p>
<p>Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w apelacji stwierdzić należy więc , że są one niezasadne.</p>
<p>Wbrew zarzutom skarżącego Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił stan faktyczny po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, którego ocena nie narusza reguł określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 k. p. c.</a>
</p>
<p>Oceniając wiarygodność zeznań świadków, mieć należy na uwadze, że choć świadkowie składali zeznania na okoliczności sprzed ponad 30 lat, to jednak istotne dla sprawy okoliczności zostały przez nich potwierdzone w sposób nie budzący wątpliwości. Mieć też należy na uwadze, że organ rentowy opierając się na tym samym dokumencie dołączonym przez wnioskodawcę do akt emerytalnych (świadectwie pracy z <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">P.</span> z dnia 14 marca 1981 k. 10) pierwotnie ustalając kapitał początkowy, decyzją z dnia 30 08. 2004 roku nie zakwestionował powyższego okresu jako podlegającego zaliczeniu do stażu ubezpieczeniowego. Dopiero po złożeniu wniosku o emeryturę przez <span class="anon-block">T. K.</span> organ rentowy uznał, że decyzja ustalająca kapitał początkowy była nieprawidłowa, pomimo braku w tym zakresie jakichkolwiek nowych okoliczności i dowodów. Słusznie więc podnosi skarżący, że zakwestionowanie przez organ rentowy po upływie długiego okresu czasu złożonego świadectwa pracy utrudniło mu przeprowadzenie dokładnego postępowania dowodowego, choćby z uwagi z uwagi na znaczny upływ czasu, utratę dokumentów, śmierć członków zarządu <span class="anon-block"> (...)</span>.</p>
<p>Wbrew więc twierdzeniom apelacji Sąd i instancji nie naruszył prawa materialnego w tym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 6;art. 6 ust. 2;art. 6 ust. 2 pkt. 12)">art.6 ust 2pkt 12 ustawy z dnia 17. 12. 1998 o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> ( Dz. U. Z 2009 r. nr 153, poz. 1227 ze zm.)</p>
<p>Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> orzekł jak w sentencji.</p>
</div>