III Ca 760/13

<p>Sygn. akt III Ca 760/13</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 27 listopada 2013r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, Wydział III Cywilny Odwoławczy w składzie</p> <p>następującym:</p> <p>Przewodniczący - Sędzia: SO Zofia Klisiewicz (sprawozdawca)</p> <p>Sędzia SO Katarzyna Kwilosz – Babiś</p> <p>Sędzia SR del. Agnieszka Poręba</p> <p>Protokolant: sekr. sąd. Anna Burnagiel</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2013r.</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">K. D.</span> i <span class="anon-block">S. D.</span> </p> <p>przy uczestnictwie <span class="anon-block">M. K.</span> </p> <p>o zniesienie współwłasności</p> <p>na skutek apelacji wnioskodawców i uczestniczki</p> <p>od postanowienia Sądu Rejonowego w Nowym Sączu</p> <p>z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt I Ns 458/11</p> <p> <strong> <!-- -->p o s t a n a w i a :</strong> </p> <p>1.  <strong> <!-- -->zmienić pkt II zaskarżonego postanowienia w ten sposób, że: </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->- w akapicie drugim w miejsce udziału 31/100 dla <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> wpisać udział 27/100,</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->- w akapicie trzecim po słowach „… i trzema strychami…” dodać treść „oraz dwoma garażami blaszanymi”, w miejsce powierzchni 85 m ^{<!-- -->2} wpisać powierzchnię 121,0 m ^{<!-- -->2} , a w miejsce udziału 69/100 dla <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> wpisać udział 73/100;</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> 2. apelację uczestniczki oddalić;</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> 3. orzec, że wnioskodawcy i uczestniczka ponoszą koszty postępowania apelacyjnego związane ze swym udziałem w sprawie. </strong> </p> <p>Sygn. akt III Ca 760/13</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Postanowieniem z dnia 24.04.2013 r. Sąd Rejonowy w Nowym Sączu w sprawie z wniosku <span class="anon-block">S. D.</span> i <span class="anon-block">K. D.</span> przy uczestnictwie <span class="anon-block">M. K.</span> o zniesienie współwłasności nieruchomości;</p> <p>- zniósł wyodrębnienie lokali mieszkalnych dokonane na podstawie umowy darowizny i umowy o ustanowienie odrębnej własności lokali z dnia 29.10.1980r., rep. A nr <span class="anon-block">(...)</span>w budynku na dz. ewid. nr <span class="anon-block">(...)</span>w obr.<span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">N.</span>obj. <span class="anon-block">KW (...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>( pkt I),</p> <p>- wyodrębnił w budynku na nieruchomości stanowiącej dz. ewid. nr <span class="anon-block">(...)</span> obj. <span class="anon-block">KW (...)</span>lokale mieszkalne zgodnie z projektem podziału sporządzonym przez <span class="anon-block">P. D.</span>(grudzień 2010) z korektą wynikającą z opinii biegłego sądowego<span class="anon-block">J. M.</span> z dnia 17.04.2012r. (k. 272 i 273 akt) w następujący sposób:</p> <p>a/ <span class="anon-block">lokal nr (...)</span> składający się z dwóch pokoi, łazienki, kuchni, spiżarni, komunikacji o łącznej powierzchni 52,8 m^{<!-- -->2} z pomieszczeniami przynależnymi: schowkiem gospodarczym i wolnostojącym garażem murowanym o łącznej powierzchni 20,50 m^{<!-- -->2} wraz z udziałem w nieruchomości oraz częściach wspólnych budynku wynoszącym 31/100,</p> <p>b/ <span class="anon-block">lokal nr (...)</span> składający się z czterech pokoi, łazienki, kuchni, komunikacji i klatki schodowej o łącznej powierzchni 78,3 m^{<!-- -->2}z pomieszczeniami przynależnymi: klatką schodową i trzema strychami o łącznej powierzchni 85 m^{<!-- -->2} wraz z udziałem w nieruchomości oraz częściach wspólnych budynku wynoszącym 69/100 ( pkt II),</p> <p>- przyznał <span class="anon-block">lokal nr (...)</span> na własność <span class="anon-block">M. K.</span> c. <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">M.</span>, a <span class="anon-block">lokal nr (...)</span> na własność <span class="anon-block">K. D.</span> c. <span class="anon-block">S.</span> i <span class="anon-block">H.</span> oraz <span class="anon-block">S. D.</span> s. <span class="anon-block">W.</span> i <span class="anon-block">M.</span> na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19450480270" title="Dekret z dnia 25 września 1945 r. - Prawo małżeńskie - Dz. U. z 1945 r. Nr 48, poz. 270 ()">prawach małżeńskiej</a> wspólności ustawowej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19450480270" title="Dekret z dnia 25 września 1945 r. - Prawo małżeńskie - Dz. U. z 1945 r. Nr 48, poz. 270 (pkt. 3)">pkt III</a>),</p> <p>- nie zasądzał spłat ani dopłat (pkt IV),</p> <p>- wartości przedmiotu postępowania ustalił na kwotę 200 000 zł (pkt V),</p> <p>- wydatkami obciążył wnioskodawców solidarnie w połowie oraz uczestniczkę w połowie, pozostawiając szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu (pkt VI),</p> <p>- stwierdził, że wnioskodawcy i uczestniczka ponoszą pozostałe koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (pkt VII).</p> <p>Sąd Rejonowy ustalił, że w budynku położonym w <span class="anon-block">N.</span>przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span>wyodrębnione zostały dwa lokale mieszkalne. <span class="anon-block">Lokal nr (...)</span>należący obecnie do <span class="anon-block">M. K.</span>znajdujący się na parterze obejmujący trzy izby mieszkalne, przedpokój, spiżarkę łazienkę o łącznej powierzchni użytkowej 53,70 m 2 i <span class="anon-block">lokal nr (...)</span>należący do <span class="anon-block">S. D.</span>i <span class="anon-block">K. D.</span>znajdujący się na piętrze budynku obejmujący 4 izby mieszkalne, przedpokój i łazienkę o łącznej powierzchni 56,20 m^{<!-- --> 2}. Z każdym z lokali związany był udział w częściach wspólnych nieruchomości w wysokości ½, obejmujący m.in. znajdujący się na tej nieruchomości garaż murowany oraz dwa garaże blaszane. <span class="anon-block">S. D.</span>i <span class="anon-block">K. D.</span>dokonali adaptacji powierzchni strychu na pomieszczenia mieszkalne i chcieli dołączyć powstałe w ten sposób pomieszczenia do swojego lokalu. Dołączenie powierzchni strychowej do <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span>nie było kwestionowane, uczestniczka na takie dołączenie wyrażała zgodę. Kwestionowała jedynie żądanie przyłączenia garaży blaszanych jako przynależności do <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span>, a tym samym ustalenia innych udziałów w nieruchomości wspólnej. Wnioskodawcy samodzielnie wybudowali garaże blaszane i oni wyłącznie z nich korzystają. Według opinii biegłego <span class="anon-block">J. M.</span>przy zaliczeniu do <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span>jako pomieszczeń przynależnych - garaży blaszanych, udział właściciela <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span>będzie wynosił 27/100 części, a udział właściciela <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span>w nieruchomości wspólnej będzie wynosił 73/100 części. W przypadku nieuznania garaży blaszanych za pomieszczenia przynależne do <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span>, udział właściciela nr 1 w nieruchomości wspólnej będzie wynosił 31/100 części, a <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span>części. Powierzchnia strychu według pierwotnej wersji opinii <span class="anon-block">J. M.</span>, opartej na obliczeniach przyjętych przez architekta <span class="anon-block">P. D.</span>wynosi 75,3 m^{<!-- --> 2}, a według obliczeń dokonanych zgodnie z zasadami przyjętymi w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25.04.2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, wynosi 46,31 m^{<!-- --> 2}.</p> <p>W tym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał, że żądanie wniosku co do zasady jest uzasadnione. Podał Sąd Rejonowy - opierając się na uchwale SN z 25.11.2011r., III CZP 65/11 - że przebudowanie samodzielnego lokalu mieszkalnego przez przyłączenie do niego części wspólnych nieruchomości może prowadzić do powstania nowej nieruchomości lokalowej i zmiany dotychczasowych udziałów w nieruchomości wspólnej członków wspólnoty stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 3;art. 3 ust. 3)">art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24.06.1994 r. o własności lokali</a>. Stosownie do treści w/w przepisu ustawy, udział właściciela lokalu wyodrębnionego w nieruchomości wspólnej odpowiada stosunkowi powierzchni użytkowej lokalu wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych do łącznej powierzchni użytkowej wszystkich lokali wraz z pomieszczeniami do nich przynależnymi. Do wyznaczenia stosunku, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 3 ust. 3)">ust. 3</a>, niezbędne jest określenie, oddzielnie dla każdego samodzielnego lokalu, jego powierzchni użytkowej wraz z powierzchnią pomieszczeń do niego przynależnych (art. 3 ust. 4 w/w ustawy). Uznając żądanie wniosku za usprawiedliwione co do zasady i dokonanie nowego podziału na lokale, kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy okazały się zdaniem Sądu Rejonowego dwie kwestie; sposób obliczania powierzchni użytkowej oraz uznanie bądź nie, garaży blaszanych za pomieszczenia przynależne. Sąd podniósł ponadto, że zasadnym jest dokonanie wyliczenia powierzchni w budynku na podstawie Normy PN ISO 9836, bowiem nie zachodzi podstawa do przyjęcia zasad obliczania powierzchni, ujętych w rozporządzeniu wyżej przytoczonym.</p> <p>W ocenie Sądu Rejonowego, brak jest podstaw do uznania garaży blaszanych za pomieszczenia przynależne w rozumieniu przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 ()">ustawy o własności lokali</a>, bowiem zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy, nie są one trwale związane z gruntem, a jedynie posadowione na nim. Zdaniem Sądu Rejonowego nie można zatem uwzględniać ich powierzchni przy obliczaniu udziałów poszczególnych właścicieli w nieruchomości wspólnej.</p> <p>O kosztach postępowania Sąd Rejonowy orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 kpc</a>.</p> <p>Powyższe postanowienie zaskarżyli apelacjami: wnioskodawcy w pkt II i uczestniczka w całości.</p> <p>Wnioskodawcy zarzucili:</p> <p>- naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233)">art. 233 i nast. k.p.c.</a> poprzez dokonanie błędnych ustaleń -mających istotny wpływ na treść orzeczenia w zakresie ustalonych udziałów w nieruchomości wspólnej poprzez przyjęcie wbrew wyliczeniom zawartym w korekcie opinii z dnia 17.04.2012 r. biegłego<span class="anon-block">J. M.</span> iż garaże blaszane oznaczone nr 3 i 4 o pow. 36,00 m ^{<!-- -->2}nie stanowią pomieszczenia przynależnego do <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span>,</p> <p>- naruszenie prawa materialnego, w szczególności <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890414" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 (art. 3;art. 3 pkt. 1;art. 3 pkt. 1 lit. b)">art. 3 pkt. 1 lit. b i nast. ustawy prawo budowlane</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 45)">art. 45 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 47;art. 47 § 2)">art. 47 § 2 k.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 2;art. 2 pkt. 4)">art. 2 pkt 4 ustawy o własności lokali</a>, przez przyjęcie, iż skoro wnioskodawca oświadczył, że blaszane garaże nie są trwale związane z gruntem, to nie można ich traktować jako pomieszczeń przynależnych.</p> <p>Apelujący wywodzili, że wbrew stanowisku Sądu Rejonowego, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 ()">ustawa o własności lokali</a> nie wymaga aby pomieszczenie przynależne było trwale związane z gruntem. Na tą okoliczność powołali się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego.</p> <p>Wskazując na powyższe zarzuty wnioskodawcy wnosili o uchylenie pkt II zaskarżonego postanowienia, ewentualnie jego zmianę w tej części przez ustalenie, że do <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> przynależą garaże blaszane oraz, że z własnością <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> związany jest udział w nieruchomości wspólnej w wysokości 73/100 części natomiast z własnością <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span> związany jest udział w nieruchomości wspólnej w wysokości 27/100 części.</p> <p>Uczestniczka <span class="anon-block">M. K.</span>wniosła o zmianę pkt II zaskarżonego postanowienia (k. 393/2) w ten sposób, by powierzchnię pomieszczeń przynależnych w <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span>zmniejszyć z 85 m^{<!-- -->2}na 51,13 m^{<!-- -->2} oraz zmienić udziały w nieruchomości wspólnej w ten sposób, by udział dla <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span>wynosił 36/100 części, a dla <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span>części. Skarżąca zarzucała, że według niej powierzchnia użytkowa wyodrębnionych lokali wraz z pomieszczeniami przynależnymi ( a w szczególności strychu) zgodnie z jej pismem z dnia 5.04.2013 r. winna być liczona z uwzględnieniem rozporządzenia Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25.04.2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, które odsyła do i wprowadza modyfikacje względem normy PN ISO 9836:1997. Wywodziła dalej, że nie twierdzi, że w/w rozporządzenie winno być w niniejszej sprawie stosowane, ale że należy się nim posiłkować.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Apelacja wnioskodawców okazała się uzasadniona, natomiast apelacja uczestniczki jest bezzasadna.</p> <p>Zasadne okazały się zarzuty wnioskodawców w przedmiocie nieuznania przez Sąd Rejonowy garaży blaszanych jako niespełniających warunków pomieszczeń przynależnych.</p> <p> <strong> <!-- --> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 2;art. 2 ust. 4)">Artykuł 2 ust. 4 ustawy o własności lokali</a> stanowi, że do lokalu mogą przynależeć, jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpo­średnio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwni­ca, strych, komórka, garaż, zwane dalej pomieszczeniami przynależnymi. Z analizy powyższego przepisu wynika, że pomieszczenie przyna­leżne:</strong> </p> <p>- musi być pomieszczeniem, czyli musi być ograniczone przestrzennie ścianami,</p> <p> <strong> <!-- -->- nie musi przylegać do lokalu, może być położone poza budynkiem, w którym znajduje się wyodrębniony lokal, ale w granicach nieruchomości gruntowej stanowiącej element nieruchomości wspólnej.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->- pomieszczenie to nie musi być pomieszczeniem samodzielnym,</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->- nie jest również wymagane aby pomieszczenie takie było trwale związane z gruntem.</strong> </p> <p>Pomieszczenie przynależne nie musi spełniać przesłanki samodzielności lokalu.</p> <p> <strong> <!-- -->W uzasadnieniu wyroku z dnia 19.05.2004 r. I CK 696/03 (niepubl.) Sąd Najwyższy stwierdził że w pojęciu pomieszczenia zawarty jest element oddzielenia go ścianami od pozostałej przestrzeni. Tego wymagania nie spełnia zadaszenie miejsca postojowego. Uznać zatem należy, że nie jest istotne w jaki technicznie sposób garaż ten połączony jest z gruntem </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Stwierdzono, że garaż jest pomieszczeniem przeznaczonym do przechowywania pojazdów. Może stanowić zarówno odrębny lokal o innym przeznaczeniu niż mieszkalne, jak i też pomieszczenie przynależne do lokalu mieszkalnego (por. uchwałę Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 stycznia 1997 r. 6/96, OTK nr 1, poz. 14). W tym drugim przypadku taka część budynku musi być jednak fizycznie wyodrębniona, choć może nie spełniać takich wymagań budowlano - technicznych jak samodzielny lokal. Innymi słowy chodzi tu o taką część budynku, która jest oddzielona ścianami od pozostałej przestrzeni.</strong> </p> <p>Należy podkreślić, że to strony decydują o tym, czy dane pomieszczenie będzie miało status przynależnego do lokalu.</p> <p>Brak było zatem podstaw aby odmówić racji wnioskodawcom, że lokale garażowe blaszane mogą być uznane za lokale przynależne.</p> <p>W sytuacji gdy strony zdecydują się na określenie poszczególnych lokali jako przynależności do lokali mieszkalnych, pomieszczenia te stają się częścią składową lokalu mieszkalnego - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 2;art. 2 ust. 4)">art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali</a> (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2001 r., V CKN 277/00).</p> <p>W zakresie podnoszonych zarzutów wypowiedział się biegły składając opinię uzupełniającą na rozprawie w dniu 27.02.2013 r. (k. 237 – 238). Biegły w opinii opisał jak zbudowane są garaże natomiast, nie dokonywał oceny czy garaże te powinny być traktowane jako pomieszczenia przynależne w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 ()">ustawy o własności lokali</a>, uznając, że kwestia ta dotyczy rozstrzygnięć z zakresu stosowania prawa i pozostaje poza jego kompetencjami.</p> <p>Określenie części składowej lokalu ma swoiste znaczenie w porów­naniu z częścią składową rzeczy, która musi być fizycznie połączona z rzeczą główną (por. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 47;art. 48)">art. 47 i 48 k.c.</a>). Kategoria pomieszczenia przynależnego w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 2;art. 2 ust. 4)">art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali</a> jako części składowej w znaczeniu funkcjonalnym rozszerza pojęcie części składowej według <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">kodeksu cywilnego</a>.</p> <p>Pomieszczenia tego typu, jak strychy, magazynki, piwnice itp., jeżeli nie staną się częścią składową lokalu mieszkalnego lub użytkowego, stanowić będą przedmiot nieruchomości wspólnej, a zatem stanowić będą współwłasność właścicieli lokali, podobnie jak klatki schodowe, windy, mury zewnętrzne, fundamenty itp. Nie oznacza to jednak, że po wyodrębnieniu lokalu nie jest możliwa zmiana prze­znaczenia np. piwnicy, która pozostała elementem nieruchomości wspólnej, na pomieszczenie przynależne do określonego lokalu.</p> <p> <strong> <!-- -->Taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Wnioskodawcy wnieśli aby dotychczasowe pomieszczenie strychowe i pomieszczenia garaży znajdujących się na nieruchomości wspólnej stały się przynależnościami odpowiednich lokali, mianowicie by garaż murowany stał się przynależnością <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span>, a garaże blaszane pomieszczeniami przynależnymi <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span>. Sytuacja taka zatem na gruncie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 ()">ustawy o własności lokali</a> była dopuszczalna. </strong> </p> <p>Stanowisko uczestniczki, iż garaże blaszane nie mogą być pomieszczeniami przynależnymi tylko winny należeć do części wspólnych, bowiem nie są trwale z gruntem związane, jest niezasadne. Garaż wolnostojący stanowiący część składową nieruchomości gruntowej w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 47;art. 47 § 2)">art. 47 § 2 kc</a> może stanowić przedmiot odrębnej własności jako samodzielny lokal. Pomieszczenia przynależne nie muszą bezpośrednio przylegać do lokalu, a ich trwałość i związanie z gruntem – w przypadku pomieszczeń poza budynkiem – może być różna, ale powinna odpowiadać przepisom <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890414" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 ()">prawa budowlanego</a> (vide Komentarz do ustawy o własności lokali, R. Dziczek, LexisNexis Warszawa 2010 str. 49 i 51). Żaden z przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890414" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 ()">prawa budowlanego</a> nie stwierdza, ze garaż blaszany usytuowany na płytach betonowych i do nich przymocowany jest obiektem budowlanym sprzecznym z tymi przepisami. Pomieszczenie przynależne nie jest przestrzenią przeznaczoną do bezpośredniego zaspokajania potrzeb mieszkaniowych ludzi, lecz ma służyć zaspokajaniu innych potrzeb tych osób, które korzystają z samodzielnego lokalu mieszkalnego np. garaż do parkowania samochodu.</p> <p>Reasumując Sąd Okręgowy stwierdził, iż zarzuty apelujących wnioskodawców są zasadne i je uwzględnił, zmieniając zaskarżone postanowienie zgodnie z wnioskiem zawartym w apelacji.</p> <p>Odnosząc się do apelacji uczestniczki Sąd Okręgowy stwierdził, że jest ona niezasadna.</p> <p> <strong> <!-- -->Żądanie uczestniczki, by powierzchnię strychu liczyć z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25.04.2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, jest niezasadne. </strong> </p> <p>Stosownie do treści § 15 w/w rozporządzenia, przepisu § 11 ust. 2 pkt 2, dotyczącego zasad obliczania powierzchni użytkowej, nie stosuje się przy nadbudowie, rozbudowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynków mieszkalnych jednorodzinnych i lokali mieszkalnych, jeżeli zasady te nie były stosowane w tych budynkach i lokalach oddanych do użytkowania przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, a więc przed 29.04.2012r.</p> <p>W rozpoznawanej sprawie nadbudowa, rozbudowa, czy przebudowa niewątpliwie nastąpiła przed dniem 29.04.2012r.</p> <p> <strong> <!-- -->Jeżeli zaś chodzi o przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20020750690" title="Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ()">rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie</a>, obowiązującego od dnia 16.12.2002r., to stwierdzić należy, że zostały one zachowane przy opracowaniu technicznym uprawnionego architekta <span class="anon-block">P. D.</span>co potwierdza zaświadczenie Prezydenta Miasta <span class="anon-block">N.</span>z dnia 4.03.2011r. (k. 6 i 9). Również biegły sądowy <span class="anon-block">J. M.</span>w pierwotnej wersji dokonał policzenia powierzchni użytkowej strychu według zasad przyjętych przez architekta <span class="anon-block">P. D.</span>, sporządzającego projekt podziału fizycznego budynku. Sposób policzenia powierzchni strychu w projekcie <span class="anon-block">P. D.</span>i biegłego sądowego <span class="anon-block">J. M.</span>nie budził wątpliwości także uczestniczki postępowania. Jedyną sporną kwestią przez większą część postępowania było zaliczenie bądź nie, garaży blaszanych jako pomieszczeń przynależnych do <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span>. Dopiero w pismach z dnia 23.01.2013r. (k. 285) i z dnia 5.04.2013r. (k. 311-320) uczestniczka podniosła zarzuty związane z niezastosowaniem przepisów rozporządzenia Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25.04.2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, a przez to błędne obliczenie powierzchni strychu i zaliczenie jej do powierzchni użytkowej lokalu. Jak już wyżej podano, przepisy w/w rozporządzenia wydanego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890414" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 (art. 34;art. 34 ust. 6;art. 34 ust. 6 pkt. 1)">art. 34 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane</a> nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Przepisy tego rozporządzenia regulują szczegółowy zakres i formę projektu budowlanego stanowiącego podstawę do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w celu zapewnienia czytelności danych. </strong> </p> <p>Należy w tym miejscu przypomnieć, że biegły sądowy <span class="anon-block">J. M.</span>odnosił się do zarzutów uczestniczki w zakresie sposobu obliczenia powierzchni strychowej, potwierdzając prawidłowość obliczeń dokonanych przez <span class="anon-block">P. D.</span> </p> <p>Brak jest zatem podstaw aby za zasadne uznać zarzuty uczestniczki zgłoszone w zakresie obliczania powierzchni pomieszczeń strychowych.</p> <p>Ponieważ w przedmiotowej sprawie sporne było wyliczenie powierzchni pomieszczeń przynależnych – pomieszczeń strychowych jak również kwestia zaliczenia jako pomieszczeń przynależnych garaży blaszanych znajdujących się na nieruchomości wspólnej, a kwestie te wpływały z kolei na obliczenie udziałów w nieruchomości wspólnej, związanych z wyodrębnionymi lokalami, przytoczyć należało treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 3)">art. 3 ustawy o własności lokali</a>.</p> <p>Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 3;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 3;art. 3 ust. 4)">art. 3 ust. 1, 3 i 4 ustawy o własności lokali</a> w razie wyodrębnienia własności lokali, właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokali. Udział właściciela lokalu wyodrębnionego w nieruchomości wspólnej odpowiada stosunkowi powierzchni użytkowej lokalu wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych do łącznej powierzchni użytkowej wszystkich lokali wraz z pomieszczeniami do nich przynależnymi. Do wyznaczenia stosunku, o którym mowa wyżej, niezbędne jest określenie, oddzielnie dla każdego samodzielnego lokalu, jego powierzchni użytkowej wraz z powierzchnią pomieszczeń do niego przynależnych.</p> <p>Powyższe wskazuje na to, że powierzchnia pomieszczeń przynależnych wpływa na ustalenie udziałów w powierzchni wspólnej.</p> <p>Do nieruchomości wspólnej zalicza się grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. W pierwszym rzędzie należą do niej te części budynku, które są niezbędne do korzystania przez wszystkich właścicieli lokali jak mury zewnętrzne, dach, klatka schodowa. Są to urządzenia ko­nieczne dla istnienia nieruchomości wspólnej. Do tej kategorii należy też zaliczyć windy, instalacje wodne, grzewcze, elektryczne, gazowe itp.</p> <p>Druga kategoria elementów (części) nieruchomości wspólnej to taka, której związek funkcjonalny ze wszystkimi lokalami nie ma tak ścisłego charak­teru. Przykładowo, jeśli piwnice mogą być pomieszczeniami przynależnymi, to w sytuacji gdy wchodzą w skład nieruchomości wspólnej (a taki ich status praw­ny jest możliwy), stanowią taką część nieruchomości wspólnej, której związek funkcjonalny z lokalami nie ma ścisłego charakteru. Do tych części nieruchomości wspólnej nie odnosi się tzw. współwłasność przymusowa. Już w tym miejscu na­leży więc zauważyć, że możliwe jest zniesienie współwłasności takiego elemen­tu nieruchomości wspólnej i „dołączenie” jej jako pomieszczenia przynależnego do określonego lokalu. Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 3 października 2003 r., III CZP 65/03^{<!-- -->82}, jak również w niepublikowanym wyroku z dnia 2 lutego 2005 r., IV CK 474/04. Takim elementem w niniejszej sprawie są garaże blaszane.</p> <p>Ustalenie wielkości udziału w nieruchomości wspólnej zgodnie z regułą wynikającą z art. 3 ust. 3 ustawy wymaga zwrócenia uwagi na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2002 r. IV CKN 1304/00, w którym przyję­to, że przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Wyjątek w tym względzie wynika z art. 3 ust. 6 ustawy, kiedy w drodze jednej czynności prawnej następuje wyodrębnienie wszystkich lokali, wówczas wielkość udziałów ustalają w umowie właściciel lub właściciele. Istota tego wyjątku polega na tym, że przy ustalaniu wielkości udziałów nie musi być przestrzegany sposób jego oblicze­nia określony w art. 3 ust. 3 ustawy. Jak to wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 maja 2004 r. V CK 492/03, przy określaniu wielkości udziałów w nieruchomości wspólnej, gdy następuje to w inny sposób, niż określony w art. 3 ust. 3 ustawy, spełnione muszą być łącznię dwa warunki: udział musi być związany z lokalem, a suma udziałów musi odpowiadać jedności.</p> <p>Rozważeniu wymaga czy w przypadku, gdy w budynku wyodrębnione są wszystkie lokale, i lokale te mają zostać powiększone o część nieruchomości wspólnej, właściciele lokali mogą podjąć uchwałę zawierającą zgodę na przebudowę nieruchomości wspólnej z jednoczesnym postanowieniem, że nie zmienią się związane z lokalami udziały w nieruchomości wspólnej. Należy uznać że wskazana wyżej modyfikacja nie jest możliwa zgodnie z powołanym wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 8.10.2002 r. IV CKN 1304/00, przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 3;art. 3 ust. 3)">art. 3 ust. 3 ustawy o własności lokali</a> ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Stanowi on, że udział właściciela lokalu wyodrębnionego w nieruchomości wspólnej odpowiada stosunkowi powierzchni użytkowej lokalu wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych do łącznej powierzchni użytkowej wszystkich lokali wraz z pomieszczeniami do nich przynależnymi. To jest zasada określająca algorytm obliczenia udziału w nieruchomości wspólnej, a jego treść pozwala stwierdzić, że istotnie jest to przepis o charakterze ius cogens. Jedyny wyjątek w tym względzie uregulował sam ustawodawca w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940850388" title="Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388 (art. 3;art. 3 ust. 6)">art. 3 ust. 6</a>, kiedy w drodze samodzielnej czynności prawnej następuje wyodrębnienie wszystkich lokali. Wówczas wielkości udziałów ustalają w umowie właściciel lub współwłaściciele.</p> <p>W przedmiotowej sprawie mając na względzie wyżej wskazane wytyczne należało dokonać korekty ustalonej przez Sąd Rejonowy powierzchni, przy uwzględnieniu przynależności. tj. pomieszczeń garażowych do <span class="anon-block">lokalu nr (...)</span>, a następnie dokonał zmiany wielkości udziałów nieruchomości wspólnej każdego z właścicieli lokali zgodnie z opinią biegłego (k. 273).</p> <p>W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 kpc</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 kpc</a>.</p> <p>O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 kpc</a> uznając brak podstaw do odstąpienia od zasady w nim wyrażonej.</p> <p>Ref. SSR <span class="anon-block">K. R.</span> </p> </div>