V ACa 491/13

<p>Sygn. akt V ACa 491/13</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 27 listopada 2013 r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział V Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="176"/> <col width="492"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSA Jacek Grela</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Sędziowie:</p> </td> <td> <p>SA Maryla Domel-Jasińska (spr.)</p> <p>SA Irma Kul</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>sekretarz sądowy Joanna Makarewicz</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2013 r. w Gdańsku na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">E. A.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> Agencji (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w <span class="anon-block">K.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji powódki</p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w <span class="anon-block">T.</span> </p> <p>z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. akt VI GC 206/12</p> <p>uchyla zaskarżony wyrok, znosi w całości postępowanie przeprowadzone przed Sądem Okręgowym w <span class="anon-block">T.</span> i przekazuje sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego.</p> <p>Na oryginale właściwe podpisy</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powódka <span class="anon-block">E. A.</span>, prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą <span class="anon-block"> Zakład (...)</span> w <span class="anon-block">T.</span>, pozwem w postępowaniu nakazowym domagała się zasądzenia od pozwanej <span class="anon-block"> Agencji (...) spółki z o.o.</span> w <span class="anon-block">K.</span> kwoty 75 689 zł z ustawowymi odsetkami i kosztami procesu.</p> <p>Z uzasadnienia pozwu wynikało, że strony zawarły ustną umowę o roboty remontowo-budowlane, w której ustaliły zakres robót i należne powódce wynagrodzenie. Powódka swoje zobowiązanie wykonała, lecz nie otrzymała wynagrodzenia w pełnej wysokości. Do zapłaty przez pozwaną pozostała kwota dochodzona pozwem.</p> <p>Od wydanego w dniu <span class="anon-block">(...)</span> przez Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">T.</span> nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym w sprawie o sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span> pozwana złożyła zarzuty, domagając się uchylenia w całości nakazu zapłaty i oddalenia powództwa. Pozwana wskazała, że zawarła z powódką ustnie dwie umowy o roboty remontowe, dotyczące dwóch piwnic w lokalu położonym w <span class="anon-block">T.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, przy czym za remont pierwszej z piwnic wynagrodzenie powódki zostało uiszczone, zaś za remont drugiej piwnicy wynagrodzenie ustalone na kwotę 30 000 zł zostało pokryte w znacznej części wpłaconą wcześniej powódce zaliczką w wysokości 25 000 zł.</p> <p>Pozwana twierdziła, że strony umówiły się, iż wynagrodzenie powódki za remont drugiej piwnicy nie przekroczy kwoty 30 000 zł.</p> <p>Sąd Okręgowy w <span class="anon-block">T.</span> wyrokiem z dnia <span class="anon-block">(...)</span>utrzymał w mocy nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia <span class="anon-block">(...)</span> w części nakazującej pozwanej zapłatę na rzecz powódki kwoty 6900 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 24 lipca 2012 r, a w pozostałej części nakaz ten uchylił, umorzył postępowanie w zakresie kwoty 2000 zł i oddalił powództwo w pozostałej części.</p> <p>W ocenie Sądu I instancji powództwo zasługiwało na uwzględnienie jedynie w niewielkiej części, gdyż materiał dowodowy, zebrany w sprawie, uprawniał do wyprowadzenia wniosku, że strony uzgodniły wynagrodzenie za remont drugiej piwnicy w kwocie 30 000 zł.</p> <p>Powódka złożyła apelację od powyższego wyroku, w której przedstawiła obszernie szereg zarzutów, dotyczących naruszeń prawa procesowego i sprzeczności ustaleń Sądu I instancji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, przy czym jako zarzut zasadniczy zgłosiła naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 89)">art. 89 kpc</a> przez rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy w sytuacji, gdy powódkę reprezentowała osoba nie mogąca pełnić funkcji pełnomocnika procesowego. Pełnomocnictwo procesowe dla adwokata <span class="anon-block">J. O.</span> w przedmiotowej sprawie podpisała nie powódka, lecz jej pracownik – <span class="anon-block">K. N.</span>, który jest pełnomocnikiem powódki wyłącznie do czynności zwykłego zarządu, a nie jest osobą sprawującą zarząd majątkiem lub interesami strony, ani nie pozostaje z powódką w stałym stosunku zlecenia. Pracownik ten nie należy do kręgu podmiotów, które mogą być pełnomocnikami procesowymi w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 87;art. 87 § 1)">art. 87 § 1 kpc</a>, co w konsekwencji doprowadziło do nieważności postępowania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 379;art. 379 pkt. 2)">art. 379 pkt. 2 kpc</a>.</p> <p>Pozwana w odpowiedzi na apelację wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od powódki zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Wywodziła, że wobec ujawnienia w apelacji powódki nieprawidłowości w zakresie udzielenia pełnomocnictwa procesowego, należałoby rozważyć, czy <span class="anon-block">K. N.</span> nie dopuścił się przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 270)">art. 270 kk</a>, a następnie zgłosić podejrzenie popełnienia przestępstwa Prokuraturze.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny zważył:</strong> </p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 378;art. 378 § 1)">art. 378 § 1 kpc</a> Sąd drugiej instancji rozpoznając sprawę w granicach apelacji, w granicach zaskarżenia bierze jednak pod uwagę z urzędu nieważność postępowania. Przyczyny nieważności postępowania taksatywnie wymienia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 379;art. 379 pkt. 1;art. 379 pkt. 2;art. 379 pkt. 3;art. 379 pkt. 4;art. 379 pkt. 5;art. 379 pkt. 6)">art. 379 pkt. 1-6 kpc</a>, wśród których w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 379 pkt. 2)">punkcie 2</a> wskazano na przyczynę nieważności w sytuacji, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany.</p> <p>W pierwszej kolejności Sąd Apelacyjny, zważywszy na treść zarzutu nienależytego umocowania pełnomocnika procesowego strony powodowej, zobowiązany był do oceny zasadności tego zarzutu.</p> <p>Na karcie 13 akt sprawy znajduje się pisemny dokument pełnomocnictwa procesowego, z którego treści wynika, że powódka w dniu 9 października 2012 r. udzieliła pełnomocnictwa adwokatowi <span class="anon-block">J. O.</span> w sprawie przeciwko pozwanej o zapłatę, „do prowadzenia mojej sprawy przed wszystkimi organami wymiaru sprawiedliwości i administracji, wszelkimi osobami, we wszystkich instancjach, a w tym przed Sądem Najwyższym, z prawem substytucji oraz prawem zniszczenia akt po upływie roku od prawomocnego ukończenia sprawy. Pełnomocnictwo obejmuje umocowanie do odbioru wyegzekwowanych należności, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz do zawarcia ugody na warunkach według uznania pełnomocnika”.</p> <p>Powyższe pełnomocnictwo zostało opatrzone nieczytelnym podpisem (parafą) i pieczęcią firmową powódki.</p> <p>Przesłuchany w charakterze świadka na rozprawie apelacyjnej adwokat <span class="anon-block">J. O.</span> oświadczył, że pisemne pełnomocnictwo, znajdujące się na k. 13 akt zostało wystawione w jego kancelarii i na jego papierze firmowym, jednak nie był w stanie podać, gdyż nie pamiętał, kto podpisał to pełnomocnictwo (k. 240).</p> <p>Z kolei świadek <span class="anon-block">K. N.</span> przyznał, że to on podpisał wskazane pełnomocnictwo, gdyż uważał, że jest do tego umocowany na podstawie pełnomocnictwa notarialnego, udzielonego mu przez powódkę w dniu 13 października 2004 r. (k. 241, k. 228).</p> <p>Pełnomocnictwo udzielone przez powódkę w dniu 13 października 2004 r. upoważniało <span class="anon-block">K. N.</span> do prowadzenia w imieniu powódki <span class="anon-block">(...)</span> z siedzibą w <span class="anon-block">T.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, <span class="anon-block">NIP (...)</span>, Regon <span class="anon-block"> (...)</span>, do prowadzenia negocjacji i zawierania wszelkich umów, w tym sprzedaży, podejmowania wszelkich decyzji, wystawiania faktur, a także reprezentowania powódki przed organami podatkowymi, administracji państwowej i samorządowej wszelkich instancji, w tym Urzędzie <span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">T.</span>, Głównym<span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">T.</span>, Zakładzie<span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">T.</span>, w urzędach pocztowych oraz do odbioru w imieniu powódki wszelkich przesyłek pocztowych i korespondencji, a ponadto do podpisywania weksli, deklaracji wekslowych, zobowiązań kredytowych. Powódka wyraziła zgodę na udzielenie przez pełnomocnika dalszych pełnomocnictw oraz do załatwiania wszelkich formalności, niezbędnych do realizacji tegoż pełnomocnictwa (k. 228).</p> <p>Dość szeroki zakres pełnomocnictwa udzielonego przez powódkę <span class="anon-block">K. N.</span>, nie obejmował jednak reprezentowania powódki przed sądami powszechnymi, ani w określonej kategorii spraw, ani w niniejszej sprawie. Nadto powódka nie udzieliła <span class="anon-block">K. N.</span> pełnomocnictwa procesowego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 87;art. 87 § 1)">art. 87 § 1 kpc</a> lub <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 87;art. 87 § 2)">art. 87 § 2 kpc</a>.</p> <p> <span class="anon-block">K. N.</span> wywodził swoje umocowanie do udzielenia w imieniu powódki pełnomocnictwa procesowego adwokatowi <span class="anon-block">J. O.</span> z zawartego w pełnomocnictwie z dnia 13 października 2004 r. umocowania do reprezentowania powódki przed organami administracji państwowej i samorządowej wszelkich instancji, jednak umocowanie to ograniczone jest do reprezentowania powódki przed organami i instytucjami wymienionymi w pełnomocnictwie, a wśród tych organów i instytucji nie wskazano sądów powszechnych.</p> <p>Zauważyć należy, że <span class="anon-block">K. N.</span> mógłby być pełnomocnikiem procesowym powódki, gdyż jest osobą sprawującą zarząd interesami strony (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 87;art. 87 § 1)">art. 87 § 1 kpc</a>), co wynika z treści pełnomocnika z dnia 13 października 2004 r, gdyby powódka udzieliła mu pełnomocnictwa procesowego. Powódka jednak pełnomocnictwa procesowego <span class="anon-block">K. N.</span> nie udzieliła. Nie był on zatem upoważniony do udzielenia dalszego pełnomocnictwa procesowego adwokatowi, w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 91;art. 91 pkt. 3)">art. 91 pkt. 3 kpc</a>. Nadto powódka nie potwierdziła czynności zdziałanych przez <span class="anon-block">K. N.</span> i adwokata <span class="anon-block">J. O.</span>, jak również oświadczyła, że nie została poinformowana przez <span class="anon-block">K. N.</span> o złożeniu powództwa w jej imieniu. Dopiero po wydaniu przez Sąd I instancji niekorzystnego dla powódki rozstrzygnięcia, <span class="anon-block">K. N.</span> poinformował ją o wytoczeniu sprawy i o treści wyroku.</p> <p> <span class="anon-block">K. N.</span> potwierdził powyższe okoliczności.</p> <p>Sąd Apelacyjny uznał zasadność zarzutu skarżącej, opartego na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 379;art. 379 pkt. 2)">art. 379 pkt. 2 kpc</a>, gdyż pełnomocnik procesowy powódki, reprezentujący ją w postępowaniu przed Sądem I instancji, nie był należycie umocowany. Skutkowało to nieważnością postępowania przeprowadzonego przed tym Sądem.</p> <p>Dla oceny nieważności nie ma znaczenia fakt, czy stwierdzona wadliwość miała lub mogła mieć wpływ na treść wydanego wyroku (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2000 r. III CKN 416/98, OSNC 2000, nr 12, poz. 220).</p> <p>Ze względu na skutki procesowe stwierdzonej nieważności postępowania bezprzedmiotowa stała się ocena, czy usprawiedliwione są zarzuty apelującej w pozostałym zakresie.</p> <p>Z przedstawionych powodów Sąd Apelacyjny na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 2)">art. 386 § 2 kpc</a> uchylił zaskarżony wyrok, zniósł w całości dotknięte nieważnością postępowanie przeprowadzone przed Sądem Okręgowym w <span class="anon-block">T.</span> i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 2)">art. 108 § 2 kpc</a>).</p> </div>