II C 317/13

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt II C 317/13</strong> </p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->Dnia 27 listopada 2013 r. </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Referendarz sądowy w Sądzie Okręgowym w Warszawie</strong> </p> <p>Wydział II Cywilny – Ewa Kwiatkowska</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2013 r. w Warszawie</p> <p>na posiedzeniu niejawnym</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">M. R.</span> </p> <p>przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Wojewodę <span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>w przedmiocie wniosku powódki o zwolnienie od kosztów sądowych w całości</p> <p>postanawia:</p> <p> <strong> <!-- -->1. zwolnić powódkę <span class="anon-block">M. R.</span> od kosztów sądowych w części, to jest od opłaty sądowej od apelacji ponad kwotę 2000 zł (dwa tysiące złotych);</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->2. oddalić wniosek powódki <span class="anon-block">M. R.</span> w pozostałym zakresie.</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wraz z apelacją od wydanego w niniejszej sprawie wyroku Sądu Okręgowego z dnia 29 sierpnia 2013 r. pełnomocnik powódki złożył wniosek o zwolnienie powódki od kosztów sądowych w całości. W załączonym oświadczeniu majątkowym powódka wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Powódka posiada dom mieszkalny o powierzchni 109 m ^{<!-- -->2}, położony na działce o powierzchni 1078 m^{<!-- -->2}. Powódka otrzymuje dochód w wysokości 785, 27 zł z tytułu emerytury, mąż uzyskuje dochód w wysokości 2 717, 45 zł z tytułu emerytury. Powódka wskazała strukturę wydatków.</p> <p> <em> <!-- -->W ocenie Referendarza sądowego, wniosek powódki <span class="anon-block">M. R.</span> zasługuje na uwzględnienie jedynie częściowo. </em> </p> <p>Zwrócić należy uwagę, iż w świetle przepisów obowiązującej <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 ()">ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> <em> <!-- -->(Dz.U. Nr 167, poz. 1398 z późn. zm.)</em> instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi szczególną pomoc państwa dla osób najbiedniejszych, które ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów sądowych bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Strona ubiegająca się o taką pomoc powinna jednak wcześniej poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby tak poczynione oszczędności okazały się niewystarczające, Sąd (Referendarz sądowy) może zwolnić ją z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.</p> <p>Analizując całokształt sytuacji materialno – rodzinnej powódki <span class="anon-block">M. R.</span>, Referendarz sądowy doszedł do przekonania, iż w zakresie mozliwości finansowych powódki pozostaje uiszczenie opłaty sądową od apelacji w kwocie 2000 zł (wysokość całej opłaty sądowej od apelacji w wynosi 100 000 zł). Powódka wraz z mężem otrzymują stały dochód w wysokości ok. 3500 zł. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych, jako odstępstwo od zasady odpłatności cywilnego postępowania sądowego ma bowiem charakter wyjątkowy, zastosowanie powinna znajdować w sytuacjach szczególnych, zaś osoba w szczególności inicjująca postępowanie sądowe powinna w pierwszej kolejności we własnym zakresie zabezpieczyć konieczne na ten cel środki. Należy zauważyć, iż gdy strona dysponuje środkami finansowymi, nawet jeżeli <em> <!-- -->gros</em> z nich obowiązana jest wydatkować na bieżące potrzeby, w ocenie Referendarza sądowego, brak podstaw ku temu, aby zwalniać stronę od kosztów sądowych w całości, przyzwalając tym samym na sytuację, w której inne wydatki strony znajdują pierwszeństwo przed należnościami na rzecz Skarbu Państwa. Z takiego przywileju korzystają jedynie koszty niezbędne do koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Każde postępowanie pochłania pewien nakład kosztów wobec czego osoby posiadające możliwości partycypowania w nich chociażby w części we własnym zakresie powinności tej dowolnie pomijać nie mogą.</p> <p>Trzeba mieć również na uwadze, iż obowiązkiem osób przygotowujących się do procesu jest zgromadzenie środków finansowych na koszty sądowe nie tylko z bieżących dochodów, lecz także z tych uzyskiwanych w dłuższym czasie. Strona powinna przygotować się do obowiązku ponoszenia możliwych opłat poprzez poczynienie oszczędności i ograniczenie innych wydatków, które nie są niezbędne <em> <!-- -->(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 07 stycznia 2010 r., II PZ 31/09, LEX nr 577838)</em>.</p> <p>Nie wiadomo obecnie jak będzie kształtowała się kondycja finansowa powódki w przyszłości i jakie koszty sądowe będzie musiała ponieść w toku procesu, stąd brak podstaw do zwolnienia od kosztów sądowych także w zakresie wykraczającym poza opłatę sądową od pozwu.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, w oparciu o przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 101)">art. 101</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 102)">art. 102</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 118)">art. 118 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> <em> <!-- -->, </em>orzeczono jak w sentencji.</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> </strong> </p> <p> <em> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> </em> </p> </div>