I C 635/12

<p>Sygn. akt I C 635/ 12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 27 listopada 2013r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Kłodzku - Wydział I Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący SSR Beata Sokalska</p> <p>Protokolant Paulina Szkutnik</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2013 r. w Kłodzku</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">T. J.</span> </p> <p>przeciwko Skarbowi Państwa Lasy Państwowe - Nadleśnictwo <span class="anon-block">J.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>I. zasądza od strony pozwanej Skarbu Państwa Lasów Państwowych</p> <p>- Nadleśnictwa <span class="anon-block">J.</span> na rzecz powoda <span class="anon-block">T. J.</span> kwotę 13.402,86 zł (trzynaście tysięcy czterysta dwa złote 86/100) z odsetkami od kwoty 11.906,30 zł od 2 marca 2012r. do dnia zapłaty i od kwoty 1.496,56 zł od 3 kwietnia 2013r. do dnia zapłaty;</p> <p>II. zasądza od strony pozwanej Skarbu Państwa Lasów Państwowych</p> <p>- Nadleśnictwa <span class="anon-block">J.</span> na rzecz powoda <span class="anon-block">T. J.</span> kwotę 3.013,00 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu.</p> <p>Sygn. akt I C 635/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powód <span class="anon-block">T. J.</span> domagał się w pozwie zasądzenia od pozwanego Nadleśnictwa <span class="anon-block">J.</span> kwoty 11.906,30 zł z odsetkami od 02.03.2012r.</p> <p>W uzasadnieniu podał, że jest właścicielem gruntów rolnych położonych w <span class="anon-block">N.</span>, obręb <span class="anon-block">D.</span>, w tym m.in. <span class="anon-block">działek nr (...)</span>, na których w 2011r. miał zasianą grykę. W uprawie tej wystąpiły szkody spowodowane przez dziki, sarny, jelenie. Szkodę powód zgłosił na piśmie Nadleśnictwu <span class="anon-block">J.</span>, jako zarządcy obwodu łowieckiego.</p> <p>W dniu 3.10.2011r. pozwana zawiadomiła powoda, że dnia następnego przeprowadzi oględziny jego upraw, w których zgłosił on szkodę. Powód poinformował pozwanego, że podany termin mu nie odpowiada mimo to doszło do oględzin i szacowania szkód, ale bez udziału powoda. Pismem z dnia 3.11.2011r. pozwana poinformowała powoda, że może odebrać w kasie Nadleśnictwa odszkodowanie w kwocie 2.458,90 zł, po udokumentowaniu swojego prawa do gruntu. Następnie pozwana przesłała powodowi kopie protokołu szacowania szkód w uprawie gryki, według których w uprawie gryki pow. 2,75 ha zniszczenie na obszarze uszkodzonym wynosi 1,79 %, co dało powierzchnię zredukowaną 0,046 ha, natomiast w uprawie o powierzchni 11,06 ha przyjęto powierzchnię zredukowaną 1,73 h, łącznie przyznano odszkodowanie w kwocie 2.458,90 zł.</p> <p>Ponieważ pozwana dokonała oszacowania szkód bez udziału powoda, ten zlecił dokonanie wyceny szkód rzeczoznawcy zawodowemu z zakresu rolnictwa <span class="anon-block">T. S.</span>. Według tych ustaleń, szkody wystąpiły na całym terenie uprawy o powierzchni 13 ha, łącznie powierzchnia zredukowana to 4,8 ha, wyliczony plon z jednego hektara to 2,07 t, szkoda wyliczona przez rzeczoznawcę to 14.392,20 zł. Powód przesłał tę opinię pozwanej i zażądał zapłaty odszkodowania w tej kwocie, jednakże ta podtrzymała swoje stanowisko i wypłaciła powodowi kwotę 2.456,14 zł wobec czego powód dochodzi dalszej kwoty 11.906,30 zł.</p> <p>Strona pozwana SP- Nadleśnictwo <span class="anon-block">J.</span> wniosła o oddalenie powództwa.</p> <p>W uzasadnieniu podali, że bezsporne jest, że doszło do szkody w uprawie gryki u powoda. Pozwany przeprowadził likwidację szkody w uprawach powoda, a szkodę wyceniał rzeczoznawca zawodowy <span class="anon-block">J. W.</span>, a zgodnie z tą wyceną szkoda wyniosła kwotę 2.458,90 zł, która to kwota została powodowi wypłacona. Jednocześnie pozwana zgłosiła szereg zastrzeżeń, co do oceny dokonanej przez <span class="anon-block">T. S.</span> i zawnioskowała o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego.</p> <p>W dniu 3.04.2013r. powód po otrzymaniu opinii biegłego rozszerzył żądanie pozwu o 1.496,56 zł.</p> <p>Sąd ustalił następujący stan faktyczny</p> <p>Powód <span class="anon-block">T. J.</span> był właścicielem uprawy gryki usytuowanej w granicach Obwodu Łowieckiego (dewizowego) pod Zarządem Nadleśnictwa w <span class="anon-block">J.</span>. Gryka uprawiania była na gruntach położonych w <span class="anon-block">N.</span> <span class="anon-block">działka nr (...)</span> w obrębie <span class="anon-block">D.</span>, o łącznej powierzchni 13,63 ha.</p> <p>(bezsporne);</p> <p>W dniu 27.09.2011r. powód zgłosił szkodę do Nadleśnictwa <span class="anon-block">J.</span>.</p> <p>W dniu 4.10.2011r. pozwana dokonała oględzin i ostatecznego szacowania szkody, w toku oględzin stwierdzono, że szkoda została wyrządzona przez sarny, jelenie i dziki. Zniszczenia były zróżnicowane na obszarze całej uprawy na dwóch działkach o łącznej powierzchni 13,63 ha.</p> <p>(dowód: protokół k. 15-16, zeznania świadka <span class="anon-block">A. W.</span> k. 149-150);</p> <p>Przedstawiciel zarządu - pozwanej przyjął, że na działce o powierzchni 2,57 ha powierzchnia zredukowana wyniosła 0,046 ha i szkoda wynosi 179,90 zł, przy przyjęciu ryzyka własnego, ustalono, że odszkodowanie mu przysługuje, na działce o powierzchni 11,06 ha ustalono, 15,64 % zniszczeń przy powierzchni zredukowanej 1,73 ha ustalono kwotę odszkodowania 2.485,90 zł.</p> <p>Przy oględzinach i szacunku szkody był obecny <span class="anon-block">J. W.</span>, który miał na tę okoliczność zawartą umowę o dzieło, nie wykonywał zdjęć działek, pomiaru dokonał metodą przejścia w tzw. zakosy.</p> <p>(dowód: zeznania <span class="anon-block">św. J. W.</span> k. 154-155);</p> <p>W dniu 7.10.2011r. powołany przez powoda rzeczoznawca dr inż. <span class="anon-block">T. S. (2)</span> przeprowadził lustrację uprawy gryki u powoda, w celu ustalenia plonu z hektara metodą metryczną, po przeprowadzeniu pomiarów i obliczeniu obsady roślin oraz ilości orzeszków na roślinie. Rzeczoznawca w oparciu o przeprowadzone pomiary ustalił, że łączna powierzchnia zredukowana na obu działkach wynosiła 4,8 ha, że średnia ilość roślin na 1 m2 wynosiła 252 sztuk. Z każdego pomiaru nasiona ( orzeszki) tych roślin zostały oddzielone z łodygi, oczyszczone i przeważone. Zważone nasiona w dniu 7.10.2011r. ocenił w Laboratorium w Stacji Oceny Odmian w <span class="anon-block">T.</span> k/<span class="anon-block">Z.</span> na</p> <p> <span class="anon-block"> Rolniczym (...)</span> i uzyskał wilgotność powyższą</p> <p>35 % w trzech powtórzenia.</p> <p>(dowód: karta 20 akt);</p> <p>Rzeczoznawca ustalił też cenę skupu ziarna w firmie prowadzącej skup gryki <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">A. Ż.</span>, na 1.700 złotych za tonę.</p> <p>W oparciu o powyższe pomiary <span class="anon-block">T. S.</span> obliczył należne odszkodowanie za szkodę na kwotę 14.392,20 zł.</p> <p>(dowód: k. 21 akt);</p> <p> <span class="anon-block">T. S.</span> podczas oględzin w dniu 7.10.2011r. uprawy gryki, stwierdził, że powierzchnia obu działek była w całości obsiana gryką, bez miejsc braku zasiewu lub wymoklisk.</p> <p>(dowód: zeznania <span class="anon-block">T. S.</span> k. 77, <span class="anon-block">P. W.</span> k.78);</p> <p>W czasie dokonania ostatecznego szacowania szkód w uprawie gryki należało zastosować odpowiednie procedury umożliwiające właściwe określenie szkód. Procedura szacowania winna być przeprowadzona w sposób następujący:</p> <p>1. ustalić powierzchnię całej uprawy gryki przez dokładny pomiar przyrządem mierniczym lub w inny sposób uzyskując rzeczywisty obszar uprawy</p> <p>2. ustalić powierzchnię zniszczoną przez zwierzynę leśną, która powinna być odjęta od powierzchni całkowitej uprawy</p> <p>3. sporządzić szkic uprawy z zaznaczeniem wymiarów powierzchni uszkodzonych, uwzględniając uszkodzenia gniazdowe, w aktach sądowych takiego szkicu nie ma</p> <p>4. określić obsadę łodyg roślin gryki na powierzchni nieuszkodzonej poprzez liczenie łodyg na powierzchni 1m 2 w 5-10 powtórzeniach w miejscach reprezentatywnych i obliczenie teoretyczną wydajność poprzez ścięcie łodyg, wyłuskanie orzeszków (owoców gryki) które należy zważyć</p> <p>5. określić obsadę łodyg gryki na powierzchni uszkodzonej (zniszczenia punktowe poprzez wyznaczenia poletek próbnych po przekątnej pola, metodą zakosów lub reprezentatywnych powierzchni. Napotkane powierzchnie zniszczeń gniazdowo mierzyć i przyjąć zniszczenie w 100%)</p> <p>6. ustalić wydajność czyli plon metodą biometryczną</p> <p>7. plon można również ustalić poprzez próbny zbiór nasion gryki kombajnem na określonej powierzchni nieuszkodzonej i uszkodzonej, ten sposób określenia plonu jest bardziej miarodajny</p> <p>W przypadku szacowania szkód przez przedstawiciela zarządcy- nadleśnictwa przy ustalaniu wielkości powierzchni uszkodzonej przez zwierzynę leśną nie zastosowano powyższych procedur.</p> <p>(dowód: opinia biegłego sądowego <span class="anon-block">J. O.</span> k. 100-101);</p> <p>Biegły sądowy wyliczył ostateczną szkodę na 15.859 zł opierając się na ustaleniach rzeczoznawcy <span class="anon-block">T. S.</span>. Jednakże biegły ustalił różnicę w zbiorze gryki na skutek wyrządzonej szkody na 109,75 dt co pomnożone przez średnią cenę gryki wynoszącą 170 zł / dt dało kwotę 18,657,50 zł. Kwotę tę pomniejszono o 15 % nie poniesionych kosztów zbioru, transportu i przechowywania.</p> <p>(dowód: opinia biegłego k. 103-14);</p> <p>Sąd zważył</p> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19951470713" title="Ustawa z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie - Dz. U. z 1995 r. Nr 147, poz. 713 ()">Ustawa z dnia 13 października 1995r. Prawo Łowieckie</a> (Dz.U z 1995r. nr 147, póz. 713 ze zm.) ustanawia odrębny. Samodzielny reżim odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez zwierzęta żyjące w stanie wolnym, zasadniczo różny od odpowiedzialności za szkodę wyrządzona przez zwierzę domowe lub udomowione (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 431)">art. 431 k.c.</a>), i to nie tylko od strony podmiotowej i przedmiotowej, ale także co do zasady. W ramach odpowiedzialności za szkodę łowiecką egzoneracja podmiotu, któremu odpowiedzialność ta zostanie przypisana, jest wyłączona. Ma ona zatem charakter odpowiedzialności absolutnej typu gwarancyjnego, co czyni ją bliższą kodeksowej zasadzie ryzyka, w przeciwieństwie do zasady słuszności, właściwej w przypadku stosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 431)">art. 431 k.c.</a> W przypadku zarządcy lub dzierżawcy obwodu łowieckiego jest ona wprawdzie ograniczona do szkód wyrządzonych przez 5 enumeratywnie wyliczonych gatunków zwierząt łownych w uprawach i płodach rolnych, lecz w tym zakresie istnieje bezwarunkowy obowiązek naprawienia szkody. Jest on związany z samym faktem prowadzenia gospodarki łowieckiej i powstaje niezależnie od kwestii winy osób odpowiedzialnych z ramienia zarządcy lub dzierżawcy obwodu łowieckiego za prowadzenie tej gospodarki, a nawet niezależnie od tego, czy szkoda powstała w wyniku działania zgodnego z prawem czy też bezprawnego. Podstawowa normę w tym względzie stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 46)">art. 46</a> pr.łow, który ustanawia odpowiedzialność dzierżawcy lub zarządcy obwodu łowieckiego, jeżeli:</p> <p>1) szkoda wyrządzona została przez zwierzęta łowne, ale nie inne niż dziki, łosie, jelenie, daniele i samy,</p> <p>2) szkoda nastąpiła w uprawach i płodach rolnych. Stąd też dla przypisania dzierżawcy odpowiedzialności za szkodę, wystarczającym jest wykazanie, że szkoda została wyrządzona przez zwierzęta łowne wymienione z cyt. wyżej przepisie oraz, że szkoda ta nastąpiła w uprawach i płodach rolnych. Sposób postępowania przy szacowaniu szkód w uprawach i płodach rolnych oraz wypłat odszkodowań za szkody reguluje zgodnie z przewidzianą w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021261081" title="Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 15 lipca 2002 r. w sprawie sposobu postępowania przy szacowaniu szkód oraz wypłat odszkodowań za szkody w uprawach i płodach rolnych - Dz. U. z 2002 r. Nr 126, poz. 1081 (art. 49)">art. 49</a> pr. łów. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021261081" title="Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 15 lipca 2002 r. w sprawie sposobu postępowania przy szacowaniu szkód oraz wypłat odszkodowań za szkody w uprawach i płodach rolnych - Dz. U. z 2002 r. Nr 126, poz. 1081 ()">Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 15 lipca 2002r. w sprawie sposobu postępowania przy szacowaniu szkód oraz wypłat odszkodowań za szkody w uprawach i płodach rolnych</a> (Dz.U. z 2002. nr 126. póz. 1081). Zgodnie z § 4 ust l cyt. rozporządzenia ostatecznemu szacowaniu podlegają straty ilościowe i jakościowe powstałe w wyniku uszkodzenia, zniszczenia uprawy lub płodów rolnych, W myśl ust. 5 i 6 § 4 tego rozporządzenia obliczenia rozmiaru szkody dokonuje się poprzez pomnożenie wielkości uszkodzonego obszaru uprawy i procentu jej zniszczenia (powierzchnia zredukowana) oraz ustalonego plonu. Zaś wysokość odszkodowania oblicza się, mnożąc rozmiar szkody przez cenę skupu danego artykułu rolnego, a w przypadku gdy nie jest prowadzony skup -cenę rynkową, obowiązującą w okresie szacowania i rejonie występowania szkody, pomniejszoną o nieponiesione koszty zbioru, transportu i przechowywania.</p> <p>Spór pomiędzy stronami dotyczyły sposobu szacowania szkody i ustalenia jej faktycznej wysokości.</p> <p>Ustalenie wysokości szkody wyrządzonej przez zwierzynę łowną w uprawie gryki powoda wymagało - zdaniem Sądu - wiadomości specjalnych w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 278;art. 278 § 1)">art. 278 § 1 k.p.</a> dlatego Sąd zgodnie z wnioskiem pozwanej - dopuścił dowód z opinii biegłego specjalisty do wyceny szkód rolnych i ogrodniczych.</p> <p>Biegły przed wydaniem opinii zapoznał się z aktami sprawy, w tym ze stanowiskiem stron, opinią <span class="anon-block">T. S.</span>, dokumentacją fotograficzną.</p> <p>Biegły dokonując obliczenia wysokości odszkodowania w zasadzie oparł się na pomiarach metrycznych dokonanych przez rzeczoznawcę dr <span class="anon-block">T. S.</span> przyjmując za podstawę obliczeń ustaloną obsadę roślin na 1 m2 oraz ilość orzeszków na 1 roślinę gryki. Jednocześnie biegły zakwestionował prawidłowość dokonanego przez rzeczoznawcę obliczenia plonu, wskazując, że przy ustaleniu wydajności, głównie należy korzystać z wielkości plonu uzyskanego podczas omiotu kombajnem czego <span class="anon-block">T. S.</span> nie dokonał.</p> <p>W ocenie Sądu opinia biegłego w powołanym zakresie jest rzeczowa, spójna i logiczna. Zasadnie biegły przyjął za podstawę własnych ustaleń wyniki badań metrycznych dokonanych przez rzeczoznawcę powołanego przez powoda. Oczywistym przy tym jest, że opinia dr <span class="anon-block">T. S.</span> posiada wyłącznie walor dowodowy dokumentu prywatnego, jednakże nie bez znaczenia jest fakt, że dr inż. <span class="anon-block">T. S.</span> posiada kwalifikacje oraz wiedzę w zakresie szacowania szkód łowieckich, oraz że nie ma żadnych podstaw by zdyskwalifikować w całości wyniki dokonanych przez niego pomiarów metrycznych, zwłaszcza że pomiary dokonane przez przedstawiciela pozwanego oraz sposób wyliczenia szkody odbył się niezgodnie z procedurami obowiązującymi w tym zakresie.</p> <p>Biorąc pod uwagę powołane wyżej okoliczności, stwierdzić należy, iż poczynione przez biegłego ustalenia plonu gryki, dokonane z uwzględnieniem wyników metrycznych przeprowadzonych przez <span class="anon-block">T. S.</span> są rzetelne i prawidłowe, tym samy wyliczenie szkody przedstawione przez biegłego jest prawidłowe.</p> <p>Zatem odszkodowanie za szkody poniesione przez powoda, zgodnie z wyliczeniem biegłego wynosi 15,859 zł, przyjmując, że pozwana wypłaciła powodowi 2.456,14 zł Sąd zasądził pozostałą część odszkodowania w wysokości 13.402,86 zł ( 15.859 zł - 2.456,14 zł), z odsetkami od 11.906,30 zł od 2.03.2012r. i 1.496,56 zł od 3.04.2013r. - zgodnie z żądaniem powoda.</p> <p>Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji.</p> <p>O kosztach orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a>, zasądzając je od pozwanej na rzecz powoda na koszty składają się opłata 596 zł, 17 zł opłata od pełnomocnictwa i koszty zastępstwa w kwocie 2.400 zł liczone zgodnie z przepisami § 6 pkt. 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.</p> </div>