IV Ca 1651/12

<p>Sygn. akt IV Ca 1651/12</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 28 listopada 2013 r.</p> <p>Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie IV Wydział Cywilny Odwoławczy</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: SSO Paweł Iwaniuk</p> <p>Sędziowie: SO Marcin Łochowski (spr.), SR (del.) Milena Gardocka-Kaczmarczyk</p> <p>Protokolant: Martyna Perzyńska</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2013 r. w Warszawie</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block"> Spółdzielni Handlowo-Usługowej (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">P. R.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2012 r., sygn. akt II C 248/12</p> <p>oddala apelację.</p> <p>Sygn. akt IV Ca 1651/12</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:</p> <p>Apelacja powoda jest bezzasadna.</p> <p>W pierwszej kolejności należy podkreślić, że Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd I instancji, szczegółowo opisane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (k.253-258) i przyjmuje je za własne. Zdaniem Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy dokonał także trafnej oceny prawnej zasadności żądania powódki, która w całości zasługuje na akceptację.</p> <p>Konieczne jest na wstępie wyjaśnienie złożonych i kontrowersyjnych relacji między przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010040027" title="Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych - Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 27 ()">ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych</a> (t.j. Dz.U. Nr 119 z 2003 r., poz. 1116 – dalej, jako: „u.s.m.”) a przepisami u.w.l. regulującymi sposób zarządu nieruchomością wspólną.</p> <p>Zgodnie z art. 27 ust. 1 u.s.m. zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 u.w.l., choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 24^{<!-- -->1} u.s.m. i art. 26 u.s.m. Oznacza to, że do czasu wyodrębnienia własności wszystkich lokali (zob. art. 26 ust. 1 u.s.m.) lub podjęcia uchwały, o jakiej mowa art. 24^{<!-- -->1} u.s.m. zarząd nieruchomością wspólną wykonuje spółdzielnia.</p> <p>Stosownie do treści art. 27 ust. 3 u.s.m. nie stosuje się w takim wypadku przepisów u.w.l. o wspólnocie mieszkaniowej i zebraniu właścicieli. Zatem w tym okresie, mimo wyodrębnienia własności jednego lub kilku lokali, wspólnota mieszkaniowa w ogóle nie powstaje (<em> <!-- -->tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 marca 2012 r., IV CNP 80/11, LEX nr 1164747 oraz K.Pietrzykowski: Spółdzielnie mieszkaniowe. Komentarz, Warszawa 2004, s. 281, t. 3</em>). Właściciele lokali, będący członkami spółdzielni na podstawie art. 4 ust. 2 u.s.m., a właściciele niebędący członkami spółdzielni w oparciu o art. 4 ust. 4 u.s.m., są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem ich lokali, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości wspólnych, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni. Opłaty z tego tytułu są wnoszone na rzecz spółdzielni zgodnie z postanowieniami statutu spółdzielni (art. 4 ust. 2 <em> <!-- -->in fine</em> u.s.m oraz art. 4 ust. 4 zd. 3 u.s.m.).</p> <p>Zmiana sposobu zarządu może nastąpić tylko i wyłącznie w okolicznościach wskazanych w art. 24^{<!-- -->1} u.s.m. i art. 26 u.s.m. (<em> <!-- -->tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 października 2012 r., V CSK 459/11, LEX nr 1243118; odmiennie Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 26 listopada 2008 r., III CZP 100/08, OSNC nr 10 z 2009 r., poz. 140 oraz Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8 listopada 2012 r., I ACa 462/12, LEX nr 1254522 oraz E.Bończak-Kucharczyk: Spółdzielnie mieszkaniowe w świetle nowych przepisów, Warszawa 2002, s. 209</em>). W szczególności, jeżeli w określonym budynku lub budynkach położonych w obrębie danej nieruchomości została wyodrębniona własność wszystkich lokali, po wyodrębnieniu własności ostatniego lokalu stosuje się przepisy u.w.l., niezależnie od pozostawania przez właścicieli członkami spółdzielni (art. 26 ust. 1 u.w.l.). W konsekwencji, po wyodrębnieniu własności ostatniego lokalu w danej nieruchomości powstaje <em> <!-- -->ex lege</em> wspólnota mieszkaniowa (<em> <!-- -->por. K.Pietrzykowski: op.cit., s. 278, t. 1, E.Bończak-Kucharczyk: op.cit, s. 204</em>).</p> <p>W momencie powstania wspólnoty mieszkaniowej wygasa uprawnienie spółdzielni do wykonywania zarządu nieruchomością wspólną na podstawie art. 27 ust. 2 u.s.m. Przepis ten „przewiduje bowiem wykonywanie przez spółdzielnię mieszkaniową zarządu nieruchomością wspólną jak zarządu powierzonego jedynie do chwili powstania wspólnoty mieszkaniowej na podstawie art. 24^{<!-- -->1} albo art. 26 u.s.m.” (<em> <!-- -->tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 października 2012 r., V CSK 459/11; odmiennie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 grudnia 2006 r., III CSK 218/06, OSNC nr 11 z 2007 r., poz. 173 oraz R.Dziczek: Spółdzielnie mieszkaniowe. Komentarz, Warszawa 2006, s. 269, t. 10). </em> </p> <p>Tym samym, właściciele lokali powinni zgodnie z art. 20 ust. 1 u.w.l. podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu, chyba że zostanie zawarta umowa lub podjęta uchwała określająca sposób zarządu nieruchomością wspólną (art. 18 ust. 1 i 2a u.w.l.). Od chwili powstania wspólnoty mieszkaniowej właściciele lokali mają obowiązek uczestniczyć w kosztach zarządu związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej (art. 13 ust. 1 u.w.l.), uiszczając na rzecz wspólnoty zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną (art. 15 ust. 1 u.w.l.) w wysokości określonej w uchwale właścicieli lokali (art. 22 ust. 3 pkt 3 u.w.l.).</p> <p>Powodowa spółdzielnia dochodziła od pozwanych opłat eksploatacyjnych za okres styczeń – luty 2010 r. oraz rozliczenia „zaliczek i poniesionych kosztów” do dnia 3 marca 2010 r. (k.3,26,56). Niesporne jest, że ostatni lokal w przedmiotowej nieruchomości został wyodrębniony w dniu 1 marca 2010 r., a wcześniej nie została podjęta uchwała na podstawie art. 24^{<!-- -->1} u.s.m. (k.249).</p> <p>W konsekwencji, pozwanych do marca 2010 r., jako właścicieli odrębnego lokalu obciążał obowiązek uiszczania na rzecz powodowej spółdzielni opłat, o jakich mowa w art. 4 ust. 4 u.s.m. Należy podkreślić, że właściciele lokali niebędący członkami spółdzielni obowiązki te wykonują przez uiszczanie opłat na takich samych zasadach, jak członkowie spółdzielni (art. 4 ust. 4 zd. 3 u.s.m.). Zatem opłaty te powinny być uiszczane „zgodnie z postanowieniami statutu” (art. 4 ust. 1 u.s.m.).</p> <p>Nie sposób więc zgodzić się, że Sąd Rejonowy naruszył art. 27 ust. 2 u.s.m. w zw. z art. 4 ust. 2 i 4 u.s.m. (pkt 2. apelacji – k.266). Sąd I instancji słusznie przyjął bowiem, że wysokość opłat eksploatacyjnych powinna wynikać z aktów wewnątrzspółdzielczych, a nie z uchwał właścicieli lokali, właśnie ze względu na treść art. 27 ust. 2 u.s.m.</p> <p>W tym kontekście, trzeba wskazać, że strona powodowa w toku postępowania przed Sądem Rejonowym nie złożyła żadnych dokumentów, które określałyby zasady ustalania wysokości dochodzonych od pozwanych kwot. W szczególności, takimi dokumentami nie są dołączone do pozwu, podjęte w latach 2007 – 2009 „uchwały właścicieli lokali” (k.14,15,17-21,22,23-24,25). Trzeba przypomnieć, że w tym okresie nie istniała wspólnota mieszkaniowa. Właściciele lokali nie mogli wobec tego podejmować jakichkolwiek uchwał w trybie u.w.l. Do zarządu nieruchomością nie stosowało się bowiem w tym okresie przepisów u.w.l. o wspólnocie mieszkaniowej i zebraniu właścicieli (art. 27 ust. 3 u.s.m.). Co więcej, powód nie tylko nie złożył dokumentów, które określałyby zasady ustalania wysokości dochodzonych należności, ale nawet nie powołał się na to, że takie dokumenty istnieją.</p> <p>Strona powodowa nie wykazała więc podstawy, na jakiej oparte jest dochodzone pozwem żądanie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>). Słusznie zatem Sąd Rejonowy przyjął, że brak jest uchwał ustalających wysokość należnych od pozwanych opłat (uzasadnienie zaskarżonego wyroku – k.258).</p> <p>Z tego powodu całkowicie chybione są zarzut sformułowane w pkt 1. apelacji (k.265-266). Sąd I instancji trafnie wywiódł, że przedstawione przez powoda uchwały nie mogły być podstawą ustalenia obciążających pozwanych opłat. Jest to ocena dokonana na płaszczyźnie prawnej, a nie faktycznej. W konsekwencji, podnoszenie w tym kontekście zarzutu naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> nie może być w żadnym razie skuteczne.</p> <p>Dopiero w apelacji powód wskazał, że podstawą ustalenia wysokości dochodzonych w niniejszej sprawie kwot są uchwały rady nadzorczej powodowej spółdzielni z dnia 29 maja 2007 r., 28 czerwca 2007 r. i 23 kwietnia 2009 r. (apelacja – k.266-267,269-270).</p> <p>Jednak, zdaniem Sądu Okręgowego, powołanie tych okoliczności i dokumentów w apelacji jest w świetle treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 381)">art. 381 k.p.c.</a> spóźnione. Nie są przekonujące wywody skarżącego, że dopiero treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku spowodowała konieczność złożenia ww. dokumentów (apelacja – k.270). W ocenie Sądu Okręgowego, konieczność wskazania podstawy do ustalenia wysokości dochodzonych w niniejszej sprawie należności pojawiła się najpóźniej w chwili doręczenia powodowej spółdzielni sprzeciwu od nakazu zapłaty. Jednak w sprzeciwie od nakazu zapłaty, a także do chwili zamknięcia rozprawy w Sądzie Rejonowym, strona powodowa podtrzymywała, oczywiście chybione stanowisko, że podstawą tą są dołączone do pozwu „uchwały właścicieli lokali” (odpowiedź na sprzeciw – k.57-59).</p> <p>Warto również pamiętać, iż zarządzeniem z dnia 16 lutego 2012 r. pełnomocnik powódki został wezwany do zgłoszenia wszelkich twierdzeń, zarzutów i wniosków dowodowych w terminie 14 dni, pod rygorem późniejszego pominięcia (k.50). Zatem, nawet jeśli powódka w chwili wniesienia pozwu uchybiła obowiązkowi wykazania kluczowych dla uwzględnienia powództwa okoliczności, powinna złożyć wszelkie wnioski dowodowe w ww. terminie. Natomiast, później zgłoszone twierdzenia i dowody powinny zostać pominięte w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 207;art. 207 § 3)">art. 207 § 3 k.p.c.</a> </p> <p>Powództwo w niniejszej sprawie podlegało zatem oddaleniu jako nieudowodnione (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>).</p> <p>Dlatego też, Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił apelację powoda, jako bezzasadną.</p> <p>Wobec powyższego Sąd Okręgowy orzekł, jak w sentencji.</p> <p>Sygn. akt IV Ca 1651/12</p> </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> <p>1. Odnotować.</p> <p>2. Doręczyć odpis wyroku wraz z uzasadnieniem pełnomocnikowi powoda.</p> <p> <em> <!-- -->SSO Marcin Łochowski</em> </p> </div>