II Ca 725/13

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt II Ca 725/13Sygn. akt II Ca 725/13</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Dnia 28 listopada 2013 r.</em> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy</strong> </p> <p>w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący: <span class="underline"> <!-- -->SSO Anatol Gul</span> </p> <p>Sędziowie: SO Aleksandra Żurawska</p> <p>SO Jerzy Dydo</p> <p>Protokolant: Alicja Marciniak</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2013 r. w Świdnicy</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block">A. M.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- --> <span class="anon-block">J. J.</span> </strong> </p> <p>o zapłatę<strong> <!-- --> kwoty 1585,22 zł</strong> </p> <p>na skutek apelacji powoda</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu</p> <p>z dnia 24 czerwca 2013 r., sygn. akt I C 639/13</p> <p> <strong> <!-- -->oddala apelację.</strong> </p> <p>Sygn. akt II Ca 725/13</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym wyrokiem oddalono powództwo o zapłatę 1585,22 zł , opierając rozstrzygnięcie o następujące ustalenia i oceny: - decyzją z dnia 4 kwietnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o solidarnej odpowiedzialności powoda jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe <span class="anon-block"> (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>, zobowiązując do zapłaty łącznej kwoty 4747,18 zł, przy czym powód zapłacił 4971,30 zł; - decyzją z dnia 20 marca 2012 r. Naczelnik US orzekł o solidarnej odpowiedzialności pozwanego z tego samego tytułu, jednak decyzją z dnia 28 czerwca 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie w sprawie.</p> <p>W ocenie sądu oznaczało to, że w obrocie prawnym nie istnieje decyzja stwierdzająca odpowiedzialność podatkową pozwanego na podstawie art. 108 § 1 w zw. z art. 116 Ordynacji podatkowej, dlatego nie można przyjmować, że jest on solidarnie zobowiązany z podmiotem, w którym pełnił funkcję członka zarządu, ponieważ taka decyzja ma charakter konstytutywny.</p> <p>W konsekwencji brak decyzji oznacza brak odpowiedzialności solidarnej pozwanego, co wyklucza stosowanie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 376)">art. 376 kc</a>, warunkiem zastosowania którego jest właśnie istnienie solidarnej odpowiedzialności.</p> <p>W apelacji powód zarzucił naruszenie prawa materialnego , a to przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 376;art. 376 § 1)">art. 376 § 1 kc</a>, przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że spełnienie świadczenia przez jednego ze współdłużników solidarnych wyłącza możliwość dochodzenia przez niego roszczenia zwrotnego w sytuacji, gdy przeciwko innemu współdłużnikowi nie wydano decyzji przenoszącej odpowiedzialność za zobowiązania.</p> <p>Wskazując na powyższe wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie powództwa lub jego uchylenie i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.</p> <p>Sąd Okręgowy zważył co następuje :</p> <p>Apelacja nie podlega uwzględnieniu.</p> <p>Przyjmując ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji za swoje, Sąd Okręgowy nie podziela jednak oceny prawnej tego stanu faktycznego oraz wyciągniętych z tej oceny wniosków, kierując się następującymi względami:</p> <p>-o ile dla samego powstania odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania pierwotnego dłużnika konieczne jest wydanie konstytutywnej decyzji przenoszącej na te osoby ową odpowiedzialność, o tyle solidarny charakter tej odpowiedzialności wynika z ustawy / art. 116a § 1 o.p./; po wydaniu prawomocnych decyzji przenoszących na członków zarządu odpowiedzialność za zaległości podatkowe, organ podatkowy może zatem postąpić stosownie do dyspozycji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 366;art. 366 § 1)">art. 366 § 1 kc</a>, żądając zaspokojenia wierzytelności; jednak nawet zaspokojenie wierzyciela podatkowego przez któregokolwiek z dłużników wywołuje skutek w postaci zwolnienia pozostałych dłużników oraz rodzi – na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 376)">art. 376 kc</a> – po stronie tego dłużnika, który spłacił dług, prawo regresu wobec pozostałych dłużników;</p> <p>jeżeli zatem bezspornym było, że wierzytelność organu podatkowego została zaspokojona w istocie z majątków dwóch członków zarządu , a to powoda i <span class="anon-block">W. D.</span> – będących – obok pozostałych członków zarządu, w tym pozwanego – także dłużnikami solidarnymi, powodowi, jako dłużnikowi solidarnemu, który spełnił część świadczenia, przysługiwało roszczenie regresowe do pozostałych współdłużników – członków zarządu;</p> <p>-stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 376;art. 376 § 1;art. 376 § 2)">art. 376 § 1 i 2 kc</a>, o tym, czy i w jakich częściach dłużnik solidarny, który spełnił świadczenie, może żądać zwrotu od współdłużników, rozstrzyga treść istniejącego między nimi stosunku prawnego, a jeżeli z jego treści nie wynika nic innego, dłużnik, który świadczenie spełnił, może żądać zwrotu w częściach równych;</p> <p>-skoro zatem powód oraz <span class="anon-block">W. D.</span>zapłacili na rzecz organu podatkowego łącznie 8275,60 zł, to w częściach równych na każego z czterech członków zarządu przypadało po 2068,90 zł, a zatem , jeśli powód zapłacił 4971,30, to nadpłata z jego strony wyniosła 2902,40 zł, dlatego też co do zasady powodowi wobec pozwanego przysługiwałoby roszczenie odnośnie kwoty 1451,20 zł, wynikłej z podzielenia kwoty 2902,40 zł na dwie równe części; - sąd pierwszej instancji pominął jednak dalsze istotne okoliczności niniejszej sprawy, mające zasadnicze znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia o dochodzonym żądaniu; należy bowiem zauważyć, że odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań , których<strong> <!-- --> termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu</strong> oraz zaległości z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040540535" title="Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 (art. 52)">art. 52</a> o.p., powstałe w czasie pełnienia obowiązków członków zarządu / <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040540535" title="Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 (art. 116;art. 116 § 1)">art. 116 § 1</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040540535" title="Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 (art. 116 a)">art. 116a</a> o.p./; z kolei termin płatności podatku od towarów i usług za drugi kwartał 2010 r. przypadał do 25 dnia miesiąca następującego po tym kwartale, czyli do dnia <strong> <!-- -->25 lipca 2010 r. </strong>/ <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040540535" title="Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 (art. 103)">art. 103 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług</a> / ; - tymczasem w dniu <strong> <!-- -->15 czerwca 2010 r.</strong> pozwany złożył rezygnację z funkcji członka zarządu <span class="anon-block">(...)</span>, które to pismo w dniu <strong> <!-- -->16 czerwca 2010 </strong>r. wpłynęło do sekretariatu klubu; rezygnacja następuje poprzez złożenie oświadczenia woli i jest skuteczna – zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 61;art. 746;art. 746 § 2)">art. 61 i 746 § 2 kc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000941037" title="Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 (art. 202;art. 202 § 5)">art. 202 § 5 ksh</a> – w chwili zakomunikowania go osobie prawnej, co w niniejszej sprawie zostało uczynione; jest to jednostronna czynność prawna, jej skuteczność nie zależy od jej przyjęcia przez osobę prawną ani od istnienia i podania ważnych powodów, dlatego też następuje ona ze skutkiem ex nunc; skuteczność rezygnacji nie zależy też od wykreślenia członka zarządu z rejestru, ponieważ wpisy w tym zakresie mają bowiem charakter wyłącznie deklaratoryjny;</p> <p>- dlatego też pozwany – w<strong> <!-- -->obec skutecznego złożenia rezygnacji z funkcji członka zarządu <span class="anon-block"> (...)</span> z dniem 16 czerwca 2010 r.</strong> - nie może ponosić odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe stowarzyszenia obejmujące II kwartał 2010 r.</p> <p>Z tych przyczyn apelacja jako pozbawiona uzasadnionych podstaw została odddalona / <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a>/.</p> </div>