III AUa 597/13

<p>Sygn.akt III AUa 597/13</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 28 listopada 2013r.</p> <p>Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <p> <strong> <!-- --> Przewodniczący: SSA Maria Jolanta Kazberuk (spr.)</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Sędziowie: SA Bożena Szponar - Jarocka</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->SA Marek Szymanowski</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Protokolant: Agnieszka Charkiewicz</strong> </p> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2013 r. w <span class="anon-block">B.</span> </p> <p> <strong> <!-- --> sprawy ze skargi <span class="anon-block">W. W.</span> </strong> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">O.</span> </p> <p>o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Suwałkach w dniu 7 grudnia 2011r. sygn. akt III U 722/11</p> <p> <strong> <!-- --> na skutek apelacji wnioskodawczyni <span class="anon-block">W. W.</span> </strong> </p> <p>od wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach III Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 marca 2013 r. sygn. akt III U 107/13</p> <p>I.  <strong> <!-- --> <em> <!-- --> zmienia zaskarżony wyrok w pkt I w ten sposób, że zmienia wyrok Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 7 grudnia 2011r. sygn. akt III U 722/11 oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">O.</span> z dnia 12 października 2011r. i wznawia <span class="anon-block">W. W.</span>wypłatę emerytury za okres od 1 października 2011r. do 21 listopada 2012r., </em> </strong> </p> <p>II.  <strong> <!-- --> <em> <!-- --> wniosek o wypłatę odsetek zawarty w apelacji przekazuje organowi rentowemu celem rozpoznania,</em> </strong> </p> <p>III.  <strong> <!-- --> <em> <!-- --> zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">O.</span> na rzecz <span class="anon-block">W. W.</span> kwotę 30 zł (trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu. </em> </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">W. W.</span> wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 7 grudnia 2011r. wydanym w sprawie sygn. akt III U 722/11. Stwierdziła, że wyrok ten został oparty na przepisie, który został uznany za niezgodny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją RP</a>, na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. o sygn. K2/12. Dlatego zażądała wznowienia wypłaty świadczenia od dnia 1 października 2011r.</p> <p>Organ rentowy wniósł o oddalenie powyższej skargi w części dotyczącej wypłaty emerytury po 30 września 2011r. do 21 listopada 2012r.</p> <p>Wyrokiem z dnia 12 marca 2013 r. Sąd Okręgowy w Suwałkach oddalił skargę o wznowienie postępowania w części dotyczącej wypłaty emerytury od 1 października 2011r. do 21 listopada 2012r. (pkt I) oraz umorzył postępowanie w części dotyczącej wypłaty emerytury od dnia 22 listopada 2012r. (pkt II).</p> <p>Sąd pierwszej instancji ustalił, że decyzją z dnia 7 maja 2009r. ZUS przyznał wnioskodawczyni prawo do emerytury od 8 kwietnia 2009r. Z kolei decyzją z dnia 12 października 2011r. organ rentowy, powołując się na przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (t.j. Dz. U. z 2009r. Nr 153 poz.1227 ze zm.) oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20102571726" title="Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2010 r. Nr 257, poz. 1726 ()">ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw</a> (Dz. U. Nr 257, poz.1726 ze zm.), wstrzymał od dnia 1 października 2011r. wypłatę świadczenia emerytalnego wnioskodawczyni, ponieważ kontynuowała zatrudnienie bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywała to zatrudnienie bezpośrednio przed nabyciem prawa do emerytury. <span class="anon-block">W. W.</span> złożyła odwołanie od tej decyzji, które wyrokiem z dnia 7 grudnia 2011r. oddalił Sąd Okręgowy w Suwałkach w sprawie o sygn. III U 722/11. Orzeczenie jako nie zaskarżone, stało się prawomocne. Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012r. sygn. K 2/12, odwołująca wystąpiła z wnioskiem o wypłacenie zaległej kwoty emerytury. Decyzją z dnia 28 stycznia 2013r. organ rentowy wznowił wypłatę emerytury od dnia 22 listopada 2012r. Poza tym zwrócił <span class="anon-block">W. W.</span> skargę, wskazując, iż należy ją złożyć do Sądu Okręgowego w Suwałkach, jako właściwego, w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 66;art. 66 § 3)">art. 66 § 3 k.p.c.</a> W dniu 8 lutego 2013r. skarżąca wystąpiła do Sądu Okręgowego w Suwałkach ze skargą o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. III U 722/11.</p> <p>Sąd Okręgowy stwierdził, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 401(1))">art. 401^{<!-- -->1}k.p.c.</a> podstawa wznowienia występuje jedynie wtedy, gdy Trybunał Konstytucyjny zakwestionował przepis, który był podstawą wydania zaskarżonego orzeczenia. Następnie odniósł się do przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 407;art. 407 § 2)">art. 407 § 2 k.p.c.</a>, statuującego termin do wniesienia skargi. Po czym stwierdził, że odwołująca złożyła skargę w terminie i prawidłowo wskazała podstawę wznowienia postępowania, niemniej argumenty, które przedstawiła w skardze nie dawały podstaw do jej uwzględnienia.</p> <p>Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w niniejszej sprawie podstawowe znacznie miał wyrok z dnia 13 listopada 2012 r. (K 2/12), w którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20102571726" title="Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2010 r. Nr 257, poz. 1726 (art. 28)">art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw</a> (Dz. U. Nr 257, poz. 1726 oraz z 2011 r. Nr 291, poz. 1707) w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 103 a)">art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227) dodanym przez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20102571726" title="Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2010 r. Nr 257, poz. 1726 (art. 6;art. 6 pkt. 2)">art. 6 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010 r.</a>, w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2)">art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a>. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że z chwilą ogłoszenia sentencji wyroku w Dzienniku Ustaw utracił moc art. 28 ustawy zmieniającej z 16 grudnia 2010r. w zakresie, w jakim przewiduje stosowanie art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Znaczy to, że obowiązek rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą – jako warunek realizacji nabytego prawa do emerytury – nie będzie miał zastosowania do osób, które nabyły to prawo w okresie od 8.01.2009r. do 31.12.2010r. – w tym do wnioskodawczyni. Natomiast przepis ten pozostaje nadal w obrocie prawnym i znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury w momencie jego wejścia w życie i później, tj. od 1 stycznia 2011r. Do dnia 22 listopada 2012r. kwestionowany przepis funkcjonował zatem w obrocie prawnym. Dlatego w momencie wyrokowania przez Sąd Okręgowy oraz w dacie wydawania przez organ rentowy decyzji o wstrzymaniu wypłaty emerytury, należało go stosować.</p> <p>Następnie Sąd Okręgowy odniósł się do daty, od której należało wznowić wypłatę świadczenia. Wskazał iż Trybunał nie określił daty wejścia w życie wyroku z dnia 13 listopada 2012r. i dlatego należało uwzględnić normę zawartą w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 190;art. 190 ust. 3)">art. 190 ust. 3 Konstytucji RP</a>, zgodnie z którą orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Sentencja wyroku została ogłoszona dnia 22 listopada 2012r. w Dzienniku Ustaw i od tej właśnie daty należało wznowić wypłatę emerytury.</p> <p>Sąd pierwszej instancji stwierdził również, że dopóki powyższe przepisy nie utraciły mocy obowiązującej, sądy powszechne orzekały jak w sprawie III U 722/11, nawet jeśli Trybunał Konstytucyjny orzekł o jego niezgodności z ustawą zasadniczą. Zgodnie bowiem z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 316;art. 316 § 1)">art. 316 § 1 kpc</a>, sąd wydaje wyrok biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Według tej właśnie zasady orzekał Sąd Okręgowy w Suwałkach w sprawie III U 722/11. Zatem nie było podstaw do wznowienia postępowania i wznowienia wypłaty emerytury od 1 października 2011r. do 21 listopada 2012r.</p> <p>Sąd Okręgowy dostrzegł również, że w dniu 28 stycznia 2013r. ZUS wydał decyzję o wznowieniu wpłaty emerytury od dnia 22 listopada 2012r., czyli od momentu wejścia w życie omawianego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Tym samym żądanie odwołującej wznowienia wypłaty emerytury od dnia 22 listopada 2012r. stało się bezprzedmiotowe i dlatego, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 355;art. 355 § 1)">art. 355 § 1 k.p.c.</a>, postępowanie w tym zakresie umorzono.</p> <p>Apelację od przedmiotowego wyroku wniosła <span class="anon-block">W. W.</span>. Zaskarżając wyrok w punkcie I, zarzuciła mu naruszenie:</p> <p>1.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 190;art. 190 ust. 3)">art. 190 ust. 3 Konstytucji RP</a> poprzez przyjęcie, iż skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego wchodzą w życie z dniem ogłoszenia co w niniejszej sprawie skutkuje tym, iż podstawy do wznowienia wypłaty emerytury istniały od dnia 22 listopada 2012r., mimo iż wyrok Trybunału ma skutki retroaktywne, a przez to zachodzi konieczność ponownego rozpoznania sprawy z pominięciem niekonstytucyjnego przepisu,</p> <p>2.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 316;art. 316 § 1)">art. 316 § 1 k.p.c.</a> poprzez przyjęcie przez Sąd stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy w sprawie III U 722/11, a więc na dzień 7 grudnia 2011r., mimo uchylenia ze skutkiem ex tunc mocą wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012r. niekonstytucyjnych przepisów, tj. art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 20 10r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS dodanym przez art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r., co skutkowało uznaniem przez Sąd orzekający w sprawie, iż nie było podstawy do wznowienia postępowania i wypłaty emerytury od 1 stycznia 2011r do 21 listopada 2012r.</p> <p>Apelująca wniosła o:</p> <p>1.  zmianę orzeczenia Sądu pierwszej instancji w zaskarżonej części poprzez: wznowienie postępowania w sprawie o sygn. III U 722/11 Sądu Okręgowego w Suwałkach, a w rezultacie</p> <p>2.  zmianę wyroku tego Sądu z dnia 7 grudnia 2011r. poprzez zmianę decyzji ZUS z dnia 12 października 2011r. i wznowienie wypłaty emerytury od dnia 1 października 2011 r. do dnia 21 listopada 2012r.</p> <p>3.  zasądzenie odsetek ustawowych za okres od wznowienia wypłaty emerytury do dnia zapłaty,</p> <p>4.  zasądzenie od organu rentowego na rzecz wnioskodawczyni zwrotu kosztów procesu.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Apelacyjny ustalił i zważył co następuje</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Apelacja jest zasadna, </strong>a zarzuty w niej wskazane przemawiają za zmianą zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach w punkcie pierwszym poprzez zmianę wyroku tego Sądu z dnia 7 grudnia 2011r. w sprawie o sygn. III U 722/11 oraz poprzedzającej go decyzji ZUS z dnia 12 października 2011r., a tym samym za wznowieniem <span class="anon-block">W. W.</span>wypłaty emerytury za okres od 1 października 2011r. do 21 listopada 2012r.</p> <p>Bezspornie <span class="anon-block">W. W.</span> decyzją ZUS z dnia 7 maja 2009r. nabyła prawo do emerytury od dnia 8 kwietnia 2009r., a po uzyskaniu tego świadczenia kontynuowała dotychczasowe zatrudnienie w Domu Pomocy Społecznej w <span class="anon-block"> (...)</span>. Decyzją z dnia 11 października 2011r. (k. 201 akt rentowych) organ rentowy wstrzymał jej wypłatę emerytury od dnia 1 października 2011 r., na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 103 a)">art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227, ze zm.), który to przepis na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20102571726" title="Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2010 r. Nr 257, poz. 1726 (art. 28)">art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw</a> (Dz. U. Nr 257, poz. 1726 oraz z 2011 r. Nr 291, poz. 1707) miał również zastosowanie do prawa do emerytury odwołującej nabytej przed wejściem w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 103 a)">art. 103a</a>.</p> <p>Wyrokiem z dnia 13 listopada 2012r. (K 2/12 OTK-A 2012/10/121) opublikowanym w Dzienniku Ustaw pod pozycją 1285 z dnia 22 listopada 2012r. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20102571726" title="Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2010 r. Nr 257, poz. 1726 (art. 28)">art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw</a> (Dz. U. Nr 257, poz. 1726 oraz z 2011 r. Nr 291, poz. 1707) w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 103 a)">art. 103a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227, z 2010 r. Nr 40, poz. 224, Nr 134, poz. 903, Nr 205, poz. 1365, Nr 238, poz. 1578 i Nr 257, poz. 1726, z 2011 r. Nr 75, poz. 398, Nr 149, poz. 887, Nr 168, poz. 1001, Nr 187, poz. 1112 i Nr 205, poz. 1203 oraz z 2012 r. poz. 118 i 251), dodanym przez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20102571726" title="Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2010 r. Nr 257, poz. 1726 (art. 6;art. 6 pkt. 2)">art. 6 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010 r.</a>, w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2)">art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a>. Przedmiotowa <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20102571726" title="Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2010 r. Nr 257, poz. 1726 ()">ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r.</a> o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 , Nr 257 poz. 1726 ) w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20102571726" title="Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2010 r. Nr 257, poz. 1726 (art. 6)">art. 6</a> dokonała zmiany w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawie z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> między innymi właśnie poprzez dodanie art. 103a., zgodnie z którym prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Uznany za niekonstytucyjny (zakresowo) przepis art. 28 tej ustawy nakazywał stosowanie między innymi wprowadzanego art. 103a ustawy do emerytur przyznanych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych (…) - przy czym w stosunku do takich emerytur miał być stosowany on od dnia 1 października 2011 r.</p> <p>Skutki niekonstytucyjności przedmiotowego art. 28 są takie, iż z chwilą ogłoszenia sentencji wyroku w Dzienniku Ustaw utracił on moc w zakresie, w jakim przewiduje stosowanie art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Oznacza to, że obowiązek rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą - jako warunek realizacji nabytego prawa do emerytury - nie będzie miał zastosowania do osób, które nabyły to prawo w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r. Natomiast przepis ten pozostaje nadal w obrocie prawnym i znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury w momencie jego wejścia w życie i później, tj. od 1 stycznia 2011 r. lub przed 8 stycznia 2009 r.</p> <p>Należy podkreślić, że <span class="anon-block">W. W.</span> należy do kręgu osób, które prawo do emerytury nabyły właśnie w przedziale czasowym od 8 stycznia 2009r. do 31 grudnia 2010 r., kiedy nie było obowiązku rozwiązywania stosunku pracy (decyzja z dnia 7 maja 2009 r. przyznająca prawo od dnia 8 kwietnia 2009r na k. 131 akt rentowych). Oznacza to, że w stosunku do niej w/w wyrok Trybunału Konstytucyjnego wywołuje bezpośrednie skutki prawne. Tak przyjął również Sąd Okręgowy w niniejszej sprawie i w tym zakresie rozstrzygniecie tego sądu było prawidłowe.</p> <p>Poza tym, za zasadny uznać należało zarzut apelacji naruszenia przez Sąd Okręgowy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 190;art. 190 § 3)">art. 190 § 3 Konstytucji RP</a> przy ocenie skutków derogacyjnych niekonstytucyjnego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 28)">art. 28</a> powołanej wyżej ustawy. Zgodnie bowiem z dominującą liną orzeczniczą, niekonstytucyjny przepis utracił moc ex tunc (od początku jego wejścia z życie), a nie ex nunc (od momentu stwierdzenia jego niekonstytucyjności).</p> <p>W świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 190;art. 190 ust. 1)">art. 190 ust. 1 Konstytucji RP</a> orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Utrata mocy obowiązującej przepisu z powodu jego niezgodności z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a> co do zasady winna oznaczać, że przepis ten nie może być stosowany od daty jego uchwalenia.</p> <p>Wyrok Trybunału Konstytucyjnego może mieć także skutki retroaktywne, co stwarza konieczność ponownego rozpoznania sprawy, z pominięciem niekonstytucyjnego przepisu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przeważa bowiem pogląd o skuteczności ex tunc wyroków Trybunału Konstytucyjnego (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2006 r., III CZP 99/06, OSNC 2007, nr 6, poz. 79, uchwały Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2001 r., III ZP 30/00, OSNP 2001, nr 23, poz. 685, z dnia 3 lipca 2003 r., III CZP 45/03, OSNC 2004, nr 9, poz. 136, z dnia 23 stycznia 2004 r., III CZP 112/03, OSNC 2005, nr 4, poz. 61, z dnia 23 czerwca 2005 r., III CZP 35/05, OSNC 2006, nr 5, poz. 81, z dnia 19 maja 2006 r., III CZP 26/06, OSNC 2007, nr 3, poz. 39, wyroki Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1999 r., I CKN 204/98, OSNC 2000, nr 5, poz. 94, z dnia 19 grudnia 1999 r., I CKN 632/98, nie publ., z dnia 19 kwietnia 2000 r., II CKN 272/00, nie publ., z dnia 15 stycznia 2003 r., IV CKN 1693/00, nie publ., z dnia 9 października 2003 r., I CK 150/02, OSNC 2004, nr 7-8, poz. 132, z dnia 29 października 2003 r., III CK 34/02, OSP 2005, nr 4, poz. 54, z dnia 30 września 2004 r., IV CK 20/04, OSNC 2005, nr 9, poz. 161, z dnia 26 listopada 2004 r., V CK 270/04, nie publ., z dnia 12 stycznia 2005 r., I CK 457/04, nie publ., z dnia 7 października 2005 r., II CK 756/04, "Monitor Prawniczy" 2005, nr 21, s. 1027, z dnia 14 września 2006 r., III CSK 102/06, nie publ., z dnia 15 czerwca 2007 r., II CNP 37/07, nie publ., z dnia 13 grudnia 2007 r., I CSK 315/07, nie publ., z dnia 19 czerwca 2008 r., V CSK 31/08, OSNC-ZD 2009, nr A, poz. 16, z dnia 20 maja 2009 r., I CSK 379/08, OSNC 2009, nr 10, poz. 172, z dnia 10 grudnia 2009 r., III CSK 110/09, OSNC 2010, nr 5, poz. 82 , postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2000 r., III ZP 27/00, OSNP 2001, nr 10, poz. 331, z dnia 15 kwietnia 2004 r., IV CK 272/03, nie publ. ; wyrok SN z dnia 21 listopada 2006 r. II PK 42/06 LEX nr 950622, wyrok SN z dnia 7 grudnia 2000 r., III ZP 27/00, OSNAPiUS 2001, nr 10, poz. 331 ). W związku z utratą mocy przez art. 28 wspomnianej wyżej ustawy także pojawiły się orzeczenia jednoznacznie przyjmujące skutek retroaktywny, a zatem uzasadniające wypłatę świadczenia za okres od 1 października 2011r., czyli także za okres sprzed utraty mocy przez niekonstytucyjny przepis art. 28 przywołanej wyżej ustawy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt I UK 519/12 niepubl.; wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 21 lutego 2013 r. II AUa 41/13 LEX nr 1280645 ). Taka wykładnia pozostaje również spójna z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, który prawo do emerytury uznaje za mienie (prawo własności) podlegające ochronie z <span class="anon-block">art. 1 Protokołu Nr (...)</span> do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19930610284" title="Konwencja z dnia 4 listopada 1950 r. o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2 - Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ()">Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności</a> sporządzonego w dniu 20 marca 1952 r. w <span class="anon-block">P.</span> (Dz. U. z 1995r. Nr 36 poz. 175). Stąd ingerencja w to prawo choć dopuszczalna musi mieć charakter wyjątkowy, być przewidziana przez ustawę, pozostawać w zgodzie z ogólnymi zasadami prawa międzynarodowego i leżeć w interesie publicznym (np. <span class="anon-block">M.</span> przeciwko Polsce, skarga nr <span class="anon-block"> (...)</span>, wyrok 15 września 2009; <span class="anon-block">I.</span> przeciwko Polsce skarga nr <span class="anon-block"> (...)</span>, wyrok z 26 lipca 2011 r.).</p> <p>Zdaniem Sądu Apelacyjnego trafny był również zarzut apelacji odnoszący się do naruszenia art. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 316;art. 316 § 1)">art. 316 § 1 k.p.c.</a> Zgodnie z tą regulacją po zamknięciu rozprawy sąd wydaje wyrok, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy; w szczególności zasądzeniu roszczenia nie stoi na przeszkodzie okoliczność, że stało się ono wymagalne w toku sprawy. Sąd Okręgowy z obrazą tego przepisu ocenił sprawę według stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy w dniu 7 grudnia 2011r. w postępowaniu o sygn. III U 722/11. Powinien zaś orzekać, mając na uwadze okoliczności faktyczne i prawne aktualne w dacie zamknięcia rozprawy w dniu 12 marca 2013r. w sprawie niniejszej o sygn. 107/13, wszczętej na skutek skargi o wznowienie postępowania o sygn. III U 722/11.</p> <p>Zdaniem Sądu Apelacyjnego skarga o wznowienie postępowania - podobnie jak pozew lub wniosek w postępowaniu nieprocesowym - rozpoczyna nowe postępowanie sądowe, które nie stanowi kontynuacji postępowania zakończonego uprzednio prawomocnym orzeczeniem. Toczy się ono w myśl przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 399;art. 400;art. 401;art. 402;art. 403;art. 404;art. 405;art. 406;art. 407;art. 408;art. 409;art. 410)">art. 399 - 410 k.p.c.</a>, z ewentualnym uwzględnieniem odrębności wynikających z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 524;art. 48;art. 48 § 3;art. 136;art. 136 § 3)">art. 524 oraz art. 48 § 3 i art. 136 § 3 k.p.c.</a> Przy czym <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 406)">art. 406 k.p.c.</a> nakazuje stosować do postępowania ze skargi o wznowienie przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, właściwe dla rozpoznawanej sprawy, a zatem także w/w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 316;art. 316 § 1)">art. 316 § 1 k.p.c.</a> Podobny pogląd wynika z postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1994 r. (III CZP 41/94, LEX nr 9107), zgodnie z którym Sąd - wydając wyrok po ponownym rozpoznaniu sprawy w rezultacie wznowienia postępowania - bierze za podstawę rozstrzygnięcia stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy wyznaczonej w postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 316;art. 316 § 1)">art. 316 § 1</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 410;art. 410 § 1)">art. 410 § 1</a> in fine, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 406;art. 412;art. 412 § 1;art. 412 § 2)">art 406 oraz art. 412 § 1 i 2 k.p.c.</a>).</p> <p>Dlatego Sąd pierwszej instancji badając skutki derogacyjne niekonstytucyjnego art. 28 powołanej wyżej ustawy, powinien mieć na uwadze stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy w niniejszym postępowaniu w dniu 12 marca 2012r. (k. 9), w którym znane było w/w orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012r.</p> <p>Z uwagi na powyższe Sąd Apelacyjny, na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a>, uwzględnił apelację i dokonał stosownej zmiany zaskarżonego wyroku.</p> <p>W przedmiocie wniosku skarżącej o przyznanie odsetek od wznawianej emerytury, na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(10);art. 477(10) § 2)">art. 477^{<!-- -->10} § 2 k.p.c.</a>, podlegał on przekazaniu do rozpoznania organowi rentowemu jako nowe żądanie, dotychczas nierozpoznane przez organ rentowy. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem nie jest dopuszczalne dochodzenie przed Sądem świadczenia z ubezpieczenia społecznego, które nie było przedmiotem decyzji organu rentowego (por. wyrok SN z dnia 23 listopada 1999 r. II UKN 204/09 OSNP 2001/5/169).</p> <p>Z kolei o kosztach procesu orzeczono na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 2)">art. 98 § 1 i 2 k.p.c.</a> w zw. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 35;art. 35 ust. 1)">art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.).</p> </div>