Ppolska.starec← UrzadnikУвійти

II Ca 396/13

Суди загальної юрисдикції2013-11-28
Номер справи
II Ca 396/13
Дата рішення
2013-11-28
Тип
REASONS

Правова підстава

Текст рішення

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt II Ca 396/13</strong> </p> <table> <colgroup> <col width="173"/> </colgroup> <tr> <td/> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="708"/> </colgroup> <tr> <td> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> </div> </td> </tr> <table> <colgroup> <col width="80"/> <col width="211"/> <col width="32"/> <col width="96"/> <col width="331"/> </colgroup> <tr> <td> </td> <td colspan="2"> </td> <td> <p>Dnia</p> </td> <td> <p>28 listopada 2013r.</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p>Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy</p> <p>w składzie:</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p>Przewodniczący</p> </td> <td colspan="3"> <p>SSO Bogumił Goraj</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p>Sędziowie</p> </td> <td colspan="3"> <p>SO Wojciech Borodziuk</p> <p>SO Irena Dobosiewicz (spr.)</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> <p>Protokolant</p> </td> <td colspan="3"> <p>sekr. sądowy Tomasz Rapacewicz</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p>po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2013r. w Bydgoszczy</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p>na rozprawie</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block">B. C.</span> </strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p>przeciwko <strong> <!-- --> Powiatowi </strong> <span class="anon-block">(...)</span> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p> <strong> <!-- -->o zapłatę</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p>na skutek apelacji pozwanego</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Świeciu VI Zamiejscowego Wydziału Cywilnego z siedzibą w Tucholi</p> </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> <p>z dnia 27 marca 2013r. sygn. akt. VI C 297/13</p> </td> </tr> </table> <p>I/ oddala apelację,</p> <p>II/ zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 60 zł (sześćdziesiąt) tytułem</p> <p>zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.</p> <p>Na oryginale właściwe podpisy</p> <p>Sygn. akt: II Ca 396/13</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Powódka <span class="anon-block">B. C.</span> wniosła o zasądzenie od pozwanego Powiatu <span class="anon-block">(...)</span>kwoty 425 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 12 grudnia 2012 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenia kosztów procesu. W uzasadnieniu powódka wskazała, że dokonała w Starostwie Powiatowym w <span class="anon-block">(...)</span> rejestracji pojazdu i uiściła w trybie administracyjnym opłatę w wysokości 500 zł za wydanie karty pojazdu. Powódka powołała się na niezgodność przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031371310" title="Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu - Dz. U. z 2003 r. Nr 137, poz. 1310 ()">rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r.</a>, na podstawie którego opłata została pobrana, z przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970980602" title="Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 ()">ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym</a> i z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucja</a>. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r. orzekł, iż przepis rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2003 r. w sprawie opłat za kartę pojazdu, na podstawie którego pobrana została od powoda powyższa kwota, jest niezgodny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucją</a>. Pomimo wezwania do zapłaty pozwany nie zwrócił nadpłaconej kwoty w wysokości 425 zł.</p> <p>Pozwany w odpowiedzi na pozwy wniósł o odrzucenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów procesu podnosząc zarzut niedopuszczalności drogi sądowej. Zdaniem pozwanego kwestia dopuszczalności drogi sądowej była przedmiotem badania Sądu Najwyższego w uchwale z dnia 16 maja 2007 roku, lecz zmienił się obecnie stan prawny, albowiem od dnia 1 stycznia 2010 roku weszła w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20091571240" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240 ()">ustawa o finansach publicznych z dnia 27 sierpnia 2009 roku</a>. Zawiera ona definicję środków publicznych, do których należy opłata za kartę pojazdu, do których z kolei zastosowanie w postępowaniu mają przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 ()">Kodeksu postępowania administracyjnego</a> oraz ustawy – Ordynacja podatkowa. Jest to tryb szczególny, administracyjny, który wyłącza drogę postępowania przed sądem powszechnym. Nadto pobierana opłata, zdaniem pozwanego, nie była nienależna, skoro podstawa do jej pobierania nadal istniała.</p> <p>Sąd Rejonowy w Świeciu VI Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w Tucholi wyrokiem z dnia 27 marca 2013 r. zasądził od pozwanego Powiatu <span class="anon-block">(...)</span> na rzecz powódki kwotę 425 zł z ustawowymi odsetkami od 12 grudnia 2012 r. do dnia zapłaty oraz koszty procesu.</p> <p>Swoje rozstrzygnięcie oparł Sąd Rejonowy na następujących ustaleniach i rozważaniach natury prawnej:</p> <p> <span class="anon-block">B. C.</span> w dniu 8 lutego 2006 r. dokonała pierwszej rejestracji w Polsce używanego pojazdu sprowadzonego z innego kraju UE, marki <span class="anon-block">M. (...)</span>. Z tego tytułu za wydanie karty pojazdu uiściła opłatę administracyjną w kwocie 500 zł.</p> <p>W dniu 27 listopada 2012 r. powódka wezwała pozwanego do zwrotu kwoty 425 zł. Pozwany w drodze decyzji administracyjnej odmówił zwrotu powyższej kwoty.</p> <p>Zarzut niedopuszczalności drogi sądowej nie był uzasadniony. Powołana przez pozwanego regulacja w postaci ustawy o finansach publicznych z 2009 r., zdaniem Sądu, nie wyłącza drogi sądowej. Potwierdził to już dwukrotnie Sąd najwyższy w uchwale z dnia 16 maja 2007 roku 9 sygn. akt: III CZP 35/07) oraz w uchwale z dnia 6 czerwca 2012 roku (sygn. akt: III CZP 24/12). Dopuszczalność drogi sądowej w sprawie należy domniemywać (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 2)">art. 2 kpc</a>) i rozumieć ją stosunkowo szeroko, na co wskazuje bogate orzecznictwo Sądu najwyższego. W konsekwencji musi istnieć konkretny przepis prawa, który wprost wyznacza dla sprawy drogę administracyjną, jako wyłączną. Takiego wskazania dla spraw związanych z opłatami za kartę pojazdu brak w powołanych przez pozwanego przepisach. Niezależnie od tego podnieść należy, że nie jest uzasadnione odrzucenie pozwu z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej w sprawie nie mającej cech sprawy cywilnej, ale w której powód przedstawił okoliczności i zdarzenia, które mogą stanowić cywilnoprawne źródło jego żądań (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 24 czerwca 2010 roku w sprawie IV CSK 554/09, Lex nr 738131). Powódka swoje roszczenie oparła na instytucji nienależnego świadczenia. Z tych powodów Sąd odmówił odrzucenia pozwów.</p> <p>W ocenie Sądu roszczenie powódki było w całości zasadne. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 2 czerwca 2010 r. (sygn. akt III CZP 37/10, Lex nr 578583), rozważając kwestię zwrotu nienależnie pobranych opłat za kartę pojazdu stwierdził na wstępie, że rozstrzygnięcie tego zagadnienia wymaga przede wszystkim odpowiedzi na pytanie, czy przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031371310" title="Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu - Dz. U. z 2003 r. Nr 137, poz. 1310 (§ 1;§ 1 ust. 1)">§ 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 r.</a>, na podstawie którego została od powoda pobrana opłata za kartę pojazdu zakupionego na terenie państwa należącego do Unii Europejskiej i sprowadzonego do Polski, był zgodny z prawem wspólnotowym. Wskazać bowiem należy, że zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego zobowiązuje nie tylko sąd danego kraju, ale także organ administracyjny, do stosowania prawa wspólnotowego i odstąpienia od stosowania sprzecznych z nim przepisów prawa wewnętrznego, krajowego (tak m.in. WSA w Warszawie z dnia 4 listopada 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 832/09, Lex nr 550223), niezależnie od wyroku polskiego Trybunału Konstytucyjnego, który odroczył utratę mocy obowiązującej przepisów rozporządzenia, w drodze wyroku z dnia 17 stycznia 2006 roku, w sprawie o sygnaturze U 6/04. W sprawie zgodności odpowiedniego przepisu rozporządzenia z 2003 r. z prawem wspólnotowym Europejski Trybunał Sprawiedliwości w Luksemburgu w dniu 10 grudnia 2007 roku w sprawie C-134/07, zajął stanowisko, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031371310" title="Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu - Dz. U. z 2003 r. Nr 137, poz. 1310 (art. 90)">art. 90 akapit pierwszy</a> WE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on opłacie takiej, jak i przewidziana w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031371310" title="Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu - Dz. U. z 2003 r. Nr 137, poz. 1310 (§ 1;§ 1 ust. 1)">§ 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r.</a>, która to w praktyce była nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on tam już zarejestrowany.</p> <p>Traktat WE jest umowa międzynarodową, ratyfikowaną przez RP, która była w odpowiednim trybie ogłoszona w Dzienniku Ustaw. Zgodnie zaś z przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 91)">art. 91 Konstytucji RP</a> ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw RP, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana. Także z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 10)">art. 10</a> TWE należy wywieść zasadę pierwszeństwa, która nakłada na sąd krajowy obowiązek pominięcia normy prawa krajowego, jeśli stwierdzi, że jest ona sprzeczna z normą wspólnotową. Zasada ta została wprost sformułowana w dotychczasowym orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.</p> <p>Postanowienie z dnia 10 grudnia 2007 r. ma skutek ex tunc. tj. wywołuje skutek od samego początku obowiązywania niezgodnego z prawem wspólnotowym przepisem. W świetle tego nakładanie opłaty za kartę pojazdu było od samego początku sprzeczne z prawem unijnym. Oznacza to, że kupujący pojazd i rejestrujący go po raz pierwszy w Polsce, nie był w ogóle zobowiązany do uiszczenia tej opłaty. Bez znaczenia zatem na roszczenie z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia pozostaje odroczenie obowiązywania w mocy przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031371310" title="Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu - Dz. U. z 2003 r. Nr 137, poz. 1310 ()">rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r.</a> przez wyrok Trybunatu Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r.</p> <p>Sąd Rejonowy jednocześnie zauważył, że powyższe postanowienie Europejskiego Trybunatu Sprawiedliwości z dnia 10 grudnia 2007 r. odnosi się do pełnej wysokości opłaty pobieranej za kartę pojazdu w kwocie 500 złotych, a nie jej części czy różnicy pomiędzy kwotami pobieranymi w tym przedmiocie poprzednio i obecnie. Po pierwsze, Trybunat uznał za sprzeczne z prawem wspólnotowym pobieranie opłaty w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego, przywiezionego z innego kraju członkowskiego UE w sytuacji, gdy opłata taka nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on już tam zarejestrowany. Po drugie, skoro dany przepis uznano za sprzeczny i z tego powodu nie mógł być on stosowany, to na dzień faktycznego uiszczenia przez osoby rejestrujące pojazdy w Polsce pełnej opłaty 500 złotych, nie było skutecznego przepisu, który ustalałby wysokość jakiejkolwiek opłaty za tą czynność rejestracyjną. Zatem spełnione wówczas świadczenia były nienależne.</p> <p>Zatem uznając, że wykazane zostały przesłanki nienależytego świadczenia z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410;art. 410 § 2)">art. 410 § 2 kc</a> w zakresie zgłoszonego roszczenia, Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 425 złotych, orzekając o odsetkach zgodnie z żądaniem pozwu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 455)">art. 455 kc.</a> </p> <p>O kosztach procesu orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 kpc</a> w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.</p> <p>Apelację od wyroku wniósł pozwany Powiat <span class="anon-block">(...)</span> zarzucając naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 199;art. 199 § 1;art. 199 § 1 pkt. 1)">art. 199 § 1 pkt 1 kpc</a> przez jego niezastosowanie, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410;art. 410 § 2)">art. 410 § 2 kc</a> przez jego niewłaściwe zastosowanie, naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 2;art. 2 § 1)">art. 2 § 1 kpc</a> poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 2;art. 2 § 3)">art. 2 § 3 kpc</a> przez jego niezastosowanie.</p> <p>Wskazując na te zarzuty domagał się pozwany uchylenia wyroku i odrzucenia pozwu, ewentualnie zmiany wyroku przez oddalenie powództwa i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów procesu za I instancję oraz zasądzenia kosztów za instancję odwoławczą.</p> <p>W odpowiedzi na apelację powódka domagała się oddalenia apelacji i zasadzenia na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</span> </strong> </p> <p>Apelacja nie jest zasadna. Sąd Rejonowy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne z rozważeniem całokształtu materiału dowodowego zaoferowanego w toku postępowania przez strony bez przekroczenia bez przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, o jakiej mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, które to ustalenia Sąd Okręgowy w całości akceptuje i przyjmuje za własne.</p> <p>Przystępując do rozpoznania apelacji Sąd Okręgowy w pierwszej kolejności rozpoznał zarzut nieważności postępowania z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 379;art. 379 pkt. 1)">art. 379 pkt 1 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 199;art. 199 § 1)">art. 199 § 1 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 2)">art. 2 kpc</a>).</p> <p>Pozwany podnosił, że z dniem 01.01.2010 roku weszła w życie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20091571240" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240 ()">ustawa z dnia 27.08.2009 roku o finansach publicznych</a> (Dz. U. 2009 r. Nr 157, poz. 1240), która w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20091571240" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240 (art. 60)">art. 60</a> zawiera definicję środków publicznych stanowiących nie podatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym, a w punkcie 7 art. 60 mieści się opłata objęta żądaniem pozwu, gdyż stanowiła dochód pobierany przez samorządową jednostkę budżetową na podstawie odrębnych przepisów. Jednocześnie w art. 67 tej ustawy przewidziano, że do spraw dotyczących należności, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20091571240" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240 (art. 60)">art. 60</a>, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 ()">ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego</a> i odpowiednio przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971370926" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 (dział 3)">działu III ustawy z dnia 29.08.1997 roku – Ordynacja podatkowa</a>. Natomiast zgodnie z art. 115 ustawy z dnia 27.08.2009 r. – przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych, do spraw dotyczących nie podatkowych należności budżetowych, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20091571240" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240 (art. 60)">art. 60 ustawy o finansach publicznych</a>, wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego powyższa regulacja nie wyłącza drogi sądowej, którą zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 2)">art. 2 kpc</a> należy domniemywać i jest ona rozumiana szeroko, a jej granicą jest wyraźny przepis prawa, który wprost przewiduje dla konkretnej kategorii spraw jedynie drogę administracyjną.</p> <p>W tym miejscu przywołać należy pogląd wyrażone przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 24.06.2010 r. w sprawie iv CSK 554/09 (Lex nr 738131), że nie jest uzasadnione odrzucenie pozwu ze względu na niedopuszczalność drogi sądowej w sprawie nie mającej cech sprawy cywilnej, jeżeli powód przestawił okoliczności i zdarzenia, które mogą stanowić cywilnoprawne źródło jego żądań.</p> <p>Powódka w pozwie jako podstawę faktyczną swojego żądania wskazała pobranie przez pozwanego bez podstawy prawnej opłaty, wskutek czego pozwany stał się bezpodstawnie wzbogacony, czyli roszczenia o zwrot tej kwoty od pozwanego upatrywała w przepisach prawa cywilnego, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 405)">art. 405 i nast. kc.</a> Natomiast przytoczone przez pozwanego przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20091571240" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240 ()">ustawy o finansach publicznych z 27.08.2009 r.</a> regulują kwestię pobierania opłat.</p> <p>W powyższej sprawie Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 06.06.2012 r. w sprawie o sygn. akt: III CZP 24/12 na pytanie Sądu Okręgowego w Bydgoszczy zadane w analogicznej sprawie zajął stanowisko, że wejście w życie z dniem 01.01.2010 r. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20091571240" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240 ()">ustawy z dnia 27.08.2009 r. o finansach publicznych</a> (Dz. U. 2009 r. Nr 157, poz. 1240), która w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971370926" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 (dział 3 art. 60;dział 3 art. 60 pkt. 7)">art. 60 pkt 7</a>, jako środki publiczne stanowiące nie podatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym wymienia: „dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie innych ustaw”, a w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971370926" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 (dział 3 art. 67)">art. 67</a> do spraw dotyczących należności, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971370926" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 (dział 3 art. 60)">art. 60</a>, nieuregulowanych niniejszą ustawą przewiduje stosowanie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 ()">ustawy z dnia 14.06.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego</a> (Dz. U. 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) i odpowiednio przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971370926" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 (dział 3)">działu III ustawy z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa</a> (Dz. U. 2005 r. nr 8, poz. 60 , z późn. zm.), nie spowodowało niedopuszczalności drogi sądowej w sprawach o zwrot nienależnie pobranych opłat za karty pojazdu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031371310" title="Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu - Dz. U. z 2003 r. Nr 137, poz. 1310 ()">rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28.07.2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu</a> (Dz. U. 2003 r. Nr 137, poz. 1310).</p> <p>Z powyższego względu zarzut niedopuszczalności drogi sądowej uznać należy za niezasadny. W dalszej kolejności rozpoznaniu podlegał zarzut naruszenia w wyroku <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410;art. 410 § 2)">art. 410 § 2 kc.</a> </p> <p>W kwestii zgodności § 1 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r. z prawem wspólnotowym wypowiedział się na pytanie prejudycjalne Sądu Rejonowego w Jaworznie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który postanowieniem z dnia 10.12.2007 r., sygn. akt C-134/07 (Dz. U. UE C 64, poz. 15), orzekł, że art. 90 akapit pierwszy WE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on opłacie, takiej jak ta przewidziana w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20031371310" title="Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu - Dz. U. z 2003 r. Nr 137, poz. 1310 (§ 1;§ 1 ust. 1)">§ 1 ust. 1 rozporządzenia ministra Infrastruktury z dnia 28.07.2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu</a>, która to opłata w praktyce jest nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on tam już zarejestrowany.</p> <p>Postanowienie to ma skutek <em> <!-- -->ex tunc,</em> tj. wywołuje skutek retroaktywny. W świetle tego postanowienia nakładane opłaty za kartę pojazdu było sprzeczne z prawem unijnym i było z nim sprzeczne od samego początku. Oznacza to, że kupujący nie był w ogóle zobowiązany do uiszczenia opłaty. Bez wpływu zatem na rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia roszczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia pozostaje odroczenie obowiązywania mocy przepisów rozporządzenia z 2003 r. o opłacie za wydane karty pojazdu przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17.01.2006 r., sygn. akt: U 6/04.</p> <p>Podkreślić należy, że postanowienie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej odnosi się do pełnej wysokości opłaty za kartę pojazdu w kwocie 500 zł, a nie jedynie do różnicy 425 zł pomiędzy kwotami określonymi w rozporządzeniach z 2003 i 2006 r.</p> <p>Trybunał Sprawiedliwości uznał bowiem za sprzeczną z prawem unijnym (wspólnotowym) opłatę nakładaną w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego w sytuacji, w której opłata taka nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on tam już zarejestrowany.</p> <p>Zważyć jednocześnie należy, że sprzeczność przepisów rozporządzeń krajowych z prawem wspólnotowym, wywoływało skutek nieważności tych rozporządzeń <em> <!-- -->ex tunc</em>, dlatego odroczenie przez Trybunał Konstytucyjny utraty mocy obowiązującej przepisów prawa, nie ma znaczenia dla ich nieważności od samego początku.</p> <p>Powyższe pozostaje w zgodności ze stanowiskiem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 02.06.2010 r. (sygn. akt: III CZP 37/10, OSNC 2011/1/2, LEX nr 578583).</p> <p>Podzielając powyższą ocenę wyrażoną przez Sąd Najwyższy, Sąd Okręgowy uznał, że powódka wykazała zaistnienie przesłanek domagania się zwrotu należności pobranej opłaty na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410)">art. 410 kc.</a> </p> <p>Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego, jako niezasadną (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a>). O kosztach postępowania odwoławczego Sąd Okręgowy orzekł na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 kpc</a>.</p> </div> </table>