V Pa 157/13

<p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Sygn. akt</span> VPa 157/13</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> <strong> <!-- -->Dnia</strong> 28 listopada 2013 roku</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w składzie następującym:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący – SSO Andrzej Marek</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sędziowie: SSO Jacek Wilga (spr.)</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->SSR del. Agnieszka Czyczerska</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Protokolant:</strong> Ewa Sawiak</p> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu</strong> 28 listopada 2013 roku <strong> <!-- -->w Legnicy</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na rozprawie </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> sprawy z powództwa</strong> Stowarzyszenie<span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">Z.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->przeciwko</strong> <span class="anon-block">M. G.</span> </p> <p>o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego</p> <p> <strong> <!-- -->na skutek apelacji</strong> pozwanego</p> <p> <strong> <!-- -->od wyroku</strong> Sądu Rejonowego w Głogowie – I Wydziału Cywilnego</p> <p> <strong> <!-- -->z dnia</strong> 21 sierpnia 2013 roku</p> <p> <strong> <!-- -->sygn. akt</strong> IC 858/13</p> <p>I.  <strong> <!-- -->zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że powództwo oddala i zasądza od strony powodowej na rzecz pozwanego kwotę 450 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego, </strong> </p> <p>II.  <strong> <!-- -->zasądza od strony powodowej na rzecz pozwanego kwotę 255 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2013 roku Sąd Rejonowy w Głogowie pozbawił wykonalności tytuł wykonawczy w postaci wyroku Sądu Rejonowego w Żarach z dnia 24 października 2012 roku wydanego w sprawie IVP 25/12 oraz orzekł o kosztach postępowania.</p> <p>Wyrok powyższy wydany został po ustaleniu, iż prawomocnym wyrokiem z dnia 24 października 2012 r. Sąd Rejonowy w Żarach zasądził od pozwanego Stowarzyszenia<span class="anon-block">(...)</span>w <span class="anon-block">Z.</span> na rzecz powoda <span class="anon-block">M. G.</span> kwotę 3.937,50 złotych tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę zawartej z pozwanym w dniu 31.12.2008 r. w niepełnym wymiarze (5/8 etatu) na stanowisku specjalisty ds. finansowych i szkoleń w <span class="anon-block"> Centrum (...)</span> w <span class="anon-block">Ż.</span>. Uzasadniając orzeczenie w powyżej wskazanym zakresie, Sąd Rejonowy w Żarach wskazał, że przyczyna wskazana w odniesieniu do wypowiedzenia umowy o pracę zawartej w dniu 31.12.2008 r. sformułowana przez pracodawcę jako „przyczyny ekonomiczne polegające na dostosowaniu zatrudnienia do potrzeb zakładu pracy zgodnie z przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030900844" title="Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników - Dz. U. z 2003 r. Nr 90, poz. 844 ()">ustawy z dnia 13.03.2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników</a>" była zbyt ogólnikowa i wymusiła na <span class="anon-block">M. G.</span> wszczęcie sądowej procedury odwoławczej w celu poznania konkretnej i rzeczywistej przyczyny potencjalnie uzasadniającej dokonanie wypowiedzenia umowy o pracę na czas nieokreślony.</p> <p>Ustalił Sąd również, iż strona powodowa złożyła w dniu 12 grudnia 2012 roku oświadczenie o dokonaniu potrącenia swojej wierzytelności przysługującej jej w stosunku do pozwanego z tytułu nadpłaconej o kwotę 3 937, 50 zł odprawy z wierzytelności pozwanego z tytułu zasądzonego odszkodowania w tej samej wysokości.</p> <p>Według ustaleń Sądu Rejonowego pozwany wszczął egzekucję celem wyegzekwowania zasądzonych tytułem odszkodowania 3 937, 50 zł.</p> <p>Mając powyższe ustalenia na względzie Sąd Rejonowy powołał się na treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840;art. 840 § 1;art. 840 § 1 pkt. 2)">art. 840 §1 pkt 2 kpc</a> i stwierdził, iż dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie wskutek którego zobowiązanie wygasło. Do zdarzeń powodujących wygaśnięcie zobowiązania, należy między innymi potrącenie. Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 498;art. 498 § 1)">art. 498 § 1 k.c.</a> potrącenie jest możliwe, gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami. Zgodnie zaś z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 498 § 2)">§ 2</a> powołanego powyżej przepisu wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej.</p> <p>Z powołaniem się na wyrok SN z dnia 22.06.2011, IIPK 4/11 wskazał dalej Sąd Rejonowy, iż zasądzenie na rzecz pracownika odszkodowania w związku z brakiem przyczyn niedotyczących pracownika do wypowiedzenia mu umowy o pracę oznacza, że odpadła podstawa do wypłaty odprawy pieniężnej w związku z czym przybiera ona charakter świadczenia nienależnego.</p> <p>Sąd Rejonowy w Żarach rozstrzygający sprawę z odwołania pozwanego od otrzymanego wypowiedzenia przyjąć, że wskazana pozwanemu przyczyna wypowiedzenia została sformułowana w sposób ogólnikowy. Nadto jednak badał zasadność rozwiązania z pozwanym umowy o pracę i ostatecznie przyjął, iż rozwiązanie umowy o pracę z <span class="anon-block">M. G.</span> było nieuzasadnione. Stąd nietrafna jest teza wyrażona przez stronę pozwaną, iż odszkodowanie zostało wyrokiem Sądu Rejonowego w Żarach z dnia 24.10.2012 r. zasądzone jedynie z uwagi na uchybienia formalne ze strony pracodawcy. Jak wynika bowiem z samego uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w Żarach, Sąd ten dokonał merytorycznej oceny, przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę, uprzednio przeprowadzając postępowanie dowodowe również w tym zakresie. O powyższym dobitnie świadczy zawarte w końcowej części uzasadnienia zdanie, że „nic nie stało na przeszkodzie, aby to powód nadal wykonywał pracę powierzoną świadkowi <span class="anon-block">A. Z.</span>", tym samym Sąd uznał, że brak było przyczyny niedotyczącej pracownika do wypowiedzenia mu umowy o pracę.</p> <p>W konsekwencji uznał Sąd Rejonowy, że odpadła podstawa do wypłaty pozwanemu odprawy pieniężnej na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20030900844" title="Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników - Dz. U. z 2003 r. Nr 90, poz. 844 ()">ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników</a> (jak w wyroku z dnia 22.06.201 1 r. II PK 4/11).</p> <p>Strona powodowa zaś pismem z dnia 12.12.2012 r. dokonała skutecznego potrącenia należności zasądzonych wyrokiem Sądu Rejonowego w Żarach z dnia 24 października 2012 r. od strony powodowej na rzecz pozwanego w kwocie 3.937,50 złotych. Roszczenie to wygasło, zatem zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 840;art. 840 § 1)">art. 840 § 1 k.p.c.</a> żądanie strony powodowej pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości okazało się uzasadnione.</p> <p>Wyrok powyższy zaskarżył apelacją pozwany, który zarzucił:</p> <p>- naruszenie prawa materialnego tj.:</p> <p>I. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 498;art. 498 § 1;art. 498 § 2)">art. 498 §1 i §2 kc</a> przez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie zaistniała przyczyna skutecznego potrącenia, przez co odpadła podstawa do wypłaty pozwanemu odprawy pieniężnej,</p> <p>II. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 410;art. 410 § 2)">art. 410 §2 kc</a> poprzez uznanie, iż pobrana odprawa przez pozwanego jest świadczeniem nienależnym, podczas gdy pozwanemu przysługuje odprawa pieniężna w związku z rozwiązaniem stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia.</p> <p>- naruszenie przepisów postępowania poprzez oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z akt Sądu Rejonowego w Żarach w sprawie o sygn.. akt IVP 25/12, co mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy.</p> <p>Stawiając powyższe zarzuty domagał się zmiany zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa lub też jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył:</strong> </p> <p>Niezależnie od podniesionych w apelacji zarzutów jej wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa zasługuje na uwzględnienie z uwagi na naruszenie prawa materialnego, które Sąd II instancji winien jest wziąć pod uwagę z urzędu.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 498;art. 498 § 1)">art. 498 §1 kc</a> potrącenie jest dopuszczalne w sytuacji, gdy dwie osoby są względem siebie jednocześnie dłużnikami i wierzycielami, a ich wzajemne wierzytelności, których przedmiot stanowią pieniądze (lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku), są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub innym organem państwowym. Skutkiem potrącenia jest umorzenie obu wierzytelności do wysokości wierzytelności niższej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 498;art. 498 § 2)">art. 498 § 2 k.c.</a>). Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 505;art. 505 pkt. 4)">art. 505 pkt 4 k.c.</a>, w drodze potrącenia nie mogą być umarzane wierzytelności, co do których potrącenie jest wyłączone przez przepisy szczególne. Takim przepisem szczególnym jest <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 87)">art. 87 k.p.</a> (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 5 maja 1999 r., I PKN 665/98, OSNAPiUS 2000 nr 14, poz. 535 oraz z dnia 17 lutego 2004 r., I PK 217/03, OSNP 2004 nr 24, poz. 419). Katalog należności, które podlegają potrąceniu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 87;art. 87 § 1)">art. 87 § 1 k.p.</a> jest zamknięty (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 11 czerwca 1980 r., I PR 43/80, PiZS 1982 nr 1, s. 46 oraz z dnia 5 maja 2004 r., I PK 529/03, niepublikowany). "Potrącenie" wierzytelności wzajemnej pracodawcy może być więc dokonane tylko na podstawie tytułu wykonawczego lub za zgodą pracownika. Jedyny wyjątek w tym zakresie stanowią udzielone pracownikowi zaliczki (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141" title="Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 (art. 87;art. 87 § 1;art. 87 § 1 pkt. 3)">art. 87 § 1 pkt 3 k.p.</a>).</p> <p>Z powyższych względów przyjąć należało, wbrew stanowisku Sądu I instancji, iż strona powodowa nie mogła skutecznie potrącić z przysługującego pozwanemu odszkodowania jakichkolwiek swoich wierzytelności (niezależnie od tego czy one istniały).</p> <p>Złożone oświadczenie o potrąceniu z dnia 12.12.2012roku jako sprzeczne z ustawą było nieważne (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 58;art. 58 § 1)">art. 58 §1 kc</a>). Nie wywołało w takiej sytuacji skutku przewidzianego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 498;art. 498 § 2)">art. 498 §2 kc.</a> Pozwanemu nadal przysługuje względem strony powodowej wierzytelność określona w wyroku Sądu Rejonowego w Żarach z dnia 24 października 2012 roku. Nie wykazał on w żaden sposób, aby jego zobowiązanie wygasło. Brak było zatem w sprawie podstaw do pozbawienia tytułu wykonawczego, w oparciu o który pozwany prowadzi egzekucję, wykonalności.</p> <p>Tym samym zaistniały przesłanki na uwzględnienie wniesionej apelacji jako zasadnej.</p> <p>Mając powyższe na względzie Sąd II instancji zmienił zaskarżony wyrok i powództwo oddalił (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a>).</p> <p>Orzekając o kosztach miał na względzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 kpc</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631349" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 (§ 6;§ 6 pkt. 3;§ 11;§ 11 ust. 1;§ 11 ust. 1 pkt. 2)">§6 pkt 3, §11 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu</a>, a przy orzekaniu o kosztach za II instancję nadto §12 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia.</p> </div>