II Cz 1100/13

<p>Sygn. akt II Cz 1100/13</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 28 listopada 2013 roku</p> <p>Sąd Okręgowy w Szczecinie II Wydział Cywilny Odwoławczy</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="167"/> <col width="431"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> </td> <td> <p>SSO Małgorzata Grzesik</p> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2013 roku w <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>sprawy z wniosku Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Szczecin - Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie <span class="anon-block">T. Z.</span> </p> <p>przy udziale wierzycieli: <span class="anon-block"> Banku (...) Spółki Akcyjnej</span> w <span class="anon-block">K.</span>, Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Szczecin - Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie <span class="anon-block">R. W.</span>, Skarbu Państwa - Trzeciego Urzędu Skarbowego w <span class="anon-block">S.</span>,</p> <p>z udziałem <span class="anon-block">Gminy M.</span> <span class="anon-block">S.</span>, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>współdłużników <span class="anon-block">J. P.</span>, <span class="anon-block">R. K.</span>,</p> <p>i dłużnika <span class="anon-block"> (...) spółki jawnej</span> w <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>w przedmiocie egzekucji z nieruchomości</p> <p>na skutek wniosku dłużnika o zwolnienie od kosztów</p> <p>na skutek zażalenia dłużnika <span class="anon-block"> (...) spółki jawnej</span> w <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>od postanowienia Sądu Rejonowego Szczecin - Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 24 kwietnia 2013 roku, sygn. akt IX Co 7281/12</p> <p>p o s t a n a w i a:</p> <p> <strong> <!-- -->oddalić zażalenie.</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Postanowieniem z dnia 24.02.2013r. Sąd Rejonowy Szczecin - <span class="anon-block">P.</span> i Zachód oddalił wniosek dłużnika o zwolnienie od kosztów.</p> <p>W uzasadnieniu wskazano, iż uwagi na to, iż wnioskodawca poza oświadczeniem nie przedłożył żadnych dokumentów rozrachunkowych spółki - wykazu środków trwałych i ostatniego bilansu, sprawozdań statystycznych, deklaracji podatkowych w zakresie podatku VAT oraz podatku dochodowego, historii konta bankowego, raportów kasowych - brak jest dostatecznych dowodów, iż obecna sytuacja majątkowa wnioskodawcy uniemożliwia pokrycie kosztów sądowych.</p> <p>Dokonując wykładni przepisu art. 103 ustawy o kosztach w sprawach cywilnych, jak i przepisu art. 109 § 1 tej ustawy, Sąd I instancji stwierdził, iż obowiązek wykazania braku dostatecznych środków na koszty sądowe ustawodawca nałożył na osobę prawną, która z takiego zwolnienia zamierza skorzystać. W związku z powyższym, Sąd nie ma obowiązku zarządzenia stosownego dochodzenia w sytuacji, gdy wnioskodawca w sposób dostateczny - w ocenie Sądu - nie wykaże swojego stanu majątkowego. Ocena sytuacji finansowej osoby prawnej opiera się więc jedynie o dokumenty dostarczone przez wnioskodawcę, bez obowiązku po stronie sądu do wzywania strony o przedłożenie dodatkowej dokumentacji na potwierdzenie okoliczności wskazanych we wniosku.</p> <p>Ponadto Sąd nie znalazł podstaw do priorytetowego traktowania kosztów działalności przedsiębiorcy w stosunku do kosztów sądowych. Intensywne uczestniczenie w obrocie cywilnoprawnym przez przedsiębiorcę stwarza ryzyko wchodzenia w spory sądowe z kontrahentami, przedsiębiorca winien więc liczyć się z koniecznością uiszczenia kosztów sądowych i gromadzić na ten cel konieczne środki pieniężne. Skoro dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych, posiadanie tych środków staje się istotnym składnikiem działalności gospodarczej. Oznacza to, że w procedurze planowania wydatków związanych z działalnością gospodarczą podmioty prowadzące tę działalność, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinny uwzględniać także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego. Planowanie wydatków bez uwzględnienia zasady, o której wspomniano wyżej, jest naruszeniem równoważności w traktowaniu swoich powinności finansowych, zaś strona, która realizuje swoje zobowiązania w taki sposób, że wyzbywa się zdolności do zapłaty kosztów sądowych - preferencyjnie traktując inne zobowiązania - nie może prawnie skutecznie podnieść zarzutu, iż odmowa zwolnienia jej od kosztów sądowych jest ograniczeniem dostępności do realizacji jej praw przed sądami (postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 09 lipca 1992 roku, I ACz 393/92, Wokanda 1993/2/32).</p> <p>Z powyższym orzeczeniem nie zgodził się dłużnik wnosząc zażalenie. Zażądał zmiany zaskarżonego orzeczenia poprzez całkowite zwolnienie od kosztów sądowych.</p> <p>Postanowieniu zarzucił:</p> <p>1. naruszenie art. 103 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż dłużnik nie wykazał, ze nie ma dostatecznych środków na uiszczenie kosztów sądowych podczas gdy z samej treści wniosku wynika, iż nie ma on możliwości uiszczenia kosztów sądowych w tym opłaty od zażalenia.</p> <p>2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który mógł mieć wpływ na treść orzeczenia poprzez błędne przyjęcie, iż dłużnik nie zasługiwał na skorzystanie z dobrodziejstwa instytucji zwolnienia od kosztów, ponieważ dłużnik nie przedstawił w tym zakresie żadnych dokumentów, podczas gdy z powodu zdarzeń losowych dłużnik nie jest w stanie rzeczonych dokumentów w tym zakresie przedłożyć z uwagi na zalanie pomieszczeń gospodarskich oraz archiwów siedziby spółki. Dłużnik wskazał, iż złożenie tych dokumentów jest dla niego nadto utrudnione.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył co następuje:</strong> </p> <p>Zażalenie okazało się nieuzasadnione.</p> <p>Sąd Rejonowy prawidłowo uznał, iż zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 103)">art. 103 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> (tj. Dz.U. z 2010r., Nr 90, poz. 593) Sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie.</p> <p>Dłużnik nie tylko przed Sądem I instancji nie wykazał okoliczności pozwalających na uwzględnienie jego wniosku, ale nawet do zażalenia nie załączył żadnych dokumentów, na podstawie, których można byłoby zbadać jego sytuację majątkową.</p> <p>Trudności związane z okazaniem dokumentów - poza gołosłownym twierdzeniem - nie zostały w żaden sposób wykazane.</p> <p>Mając na uwadze powyższe, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 2)">art. 397 § 2 kpc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 kpc</a>, orzeczono jak w sentencji.</p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p> <strong> <!-- --> </strong> <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>1.  <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>2.  <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>3.  <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p> <span class="anon-block">(...)</span> </p> </div>