IX Ka 542/13

<p>Sygn. akt IX Ka 542/13</p> <p/> <p/> <div> <h2>WYROK</h2> </div> <p> <strong> <!-- -->W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</strong> </p> <p/> <p>  Dnia 28 listopada 2013 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Toruniu Wydział IX Karny Odwoławczy w składzie:</p> <p>Przewodniczący Sędzia SO Rafał Sadowski</p> <p>Sędziowie: SO Marzena Polak</p> <p>SO Mirosław Wiśniewski (spr.)</p> <p>Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Kotarska</p> <p>przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Toruniu Barbary Dryzner</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2013 r.</p> <p>sprawy <strong> <!-- --> <span class="anon-block">P. F.</span> </strong>oskarżonego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 158;art. 158 § 1)">art. 158 § 1 kk</a> i in.</p> <p>na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego <span class="anon-block">P. F.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Toruniu</p> <p>z dnia 19 czerwca 2013 r., sygn. akt VIII K 1873/12</p> <p>I.  zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:</p> <p> <strong> <!-- -->a) </strong> uchyla orzeczenie o karze łącznej, zawarte w punkcie siódmym;</p> <p> <strong> <!-- -->b)</strong> uchyla punkt czwarty i w to miejsce uznaje oskarżonego <span class="anon-block">P. F.</span> za winnego tego, że 5 maja 2012 r. w <span class="anon-block">T.</span> co najmniej usiłował dokonać zniszczenia mienia należącego do <span class="anon-block">Z. B.</span>, w ten sposób, że w celu wybicia szyby i wygięcia kraty zabezpieczającej, rzucił drewnianą ławką w drzwi <span class="anon-block"> baru (...)</span>, przy czym zagrażało to powstaniem szkody w rozmiarze 300 zł, tj. za winnego wykroczenia z art. 124 § 2 kw w zw. z art.124 § 1 kw i za to na podstawie art. 124 § 1 kw w zw. z art. 11 § 3 kw wymierza mu karę 30 (trzydziestu) dni aresztu”;</p> <p> <strong> <!-- -->c)</strong> uchyla punkt IX zaskarżonego wyroku w części dotyczącej oskarżonego <span class="anon-block">P. F.</span>;</p> <p>II.  w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;</p> <p>III.  zwalnia oskarżonego od obowiązku uiszczenia opłaty za instancję odwoławczą, wydatkami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa.</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2013 r. Sąd Rejonowy w Toruniu, w sprawie VIII K 1873/12 uznał</p> <p> <span class="anon-block">P. F.</span> za winnego tego, że:</p> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p>w dniu 5 maja 2012 r. w <span class="anon-block">T.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span>, działając wspólnie i w porozumieniu z <span class="anon-block">M. C.</span>, w miejscu publicznym i bez powodu, okazując przez to rażące lekceważenie porządku prawnego, pobił <span class="anon-block">Z. B.</span>, narażając go na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, spowodowania uszczerbku na zdrowiu albo innego naruszenia czynności narządów ciała lub rozstroju zdrowia w ten sposób, że będąc w stanie nietrzeźwości wszczęli awanturę wewnątrz <span class="anon-block"> baru (...)</span>, w trakcie której kopali <span class="anon-block">Z. B.</span>, zadawali mu ciosy pięściami po całym ciele, przy czym jeden z nich uderzył go nieustalonym przedmiotem w czoło, w wyniku czego <span class="anon-block">Z. B.</span> doznał obrażeń ciała w postaci dwóch ran tłuczonych czoła, dwóch krwiaków obu powiek dolnych, które spowodowały naruszenie czynności narządów wzroku, jakim są oczy, na czas poniżej 7 dni, tj. występku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 158;art. 158 § 1)">art. 158 § 1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 57 a;art. 57 a § 1)">art. 57a § 1 kk</a> i za to na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 158;art. 158 § 1)">art. 158 § 1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 57 a;art. 57 a § 1)">art. 57a § 1 kk</a> wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności;</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>w dniu 5 maja 2012 r. w <span class="anon-block">T.</span> co najmniej usiłował dokonać zniszczenia mienia w ten sposób, że rzucił drewnianą ławką w drzwi <span class="anon-block"> baru (...)</span> co najmniej usiłując wybić szybę i wygiąć kratę zabezpieczającą, gdzie szkoda wyniosła 300 zł w mieniu <span class="anon-block">Z. B.</span>, przy czym działał w warunkach chuligańskich, tj. występku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 13;art. 13 § 1)">art. 13 § 1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 288;art. 288 § 1)">art. 288 § 1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 57 a;art. 57 a § 1)">art. 57a § 1 kk</a> i za to na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 14;art. 14 § 1)">art. 14 § 1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 288;art. 288 § 1)">art. 288 § 1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 57 a;art. 57 a § 1)">art. 57a § 1 kk</a> wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;</p> </dd> </dl> <p>W miejsce kar jednostkowych Sąd wymierzył <span class="anon-block">P. F.</span> karę łączną 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności (p. VII), a nadto:</p> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p>na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 57 a;art. 57 a § 2)">art. 57a § 2 kk</a> nałożył na niego oraz <span class="anon-block">M. C.</span> nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego w wysokości po 500 zł;</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 46;art. 46 § 1)">art. 46 § 1 kk</a> zobowiązał solidarnie <span class="anon-block">P. F.</span> oraz <span class="anon-block">K. S.</span> do naprawienia w całości wyrządzonej przestępstwem szkody poprzez zapłatę na rzecz <span class="anon-block">Z. B.</span> kwoty 300 zł;</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemu <span class="anon-block">P. F.</span> okres zatrzymania w dniu 6 maja 2012 r.</p> </dd> </dl> <p>Sąd rozstrzygnął także o dowodach rzeczowych (p. X i XI), zasądził koszty obrony z urzędu (p. XIII) i zwolnił oskarżonych od opłat i wydatków (p. XIV).</p> <p>Od tego wyroku, w ustawowym terminie, apelację złożył <span class="anon-block">P. F.</span>, w której nie zgodził się z zapadłym wyrokiem, stwierdzając, że jest dla niego „zbyt wysoki”, jak również nawiązka jest zbyt duża. Oskarżony podał, że aktualnie nie posiada dochodów i nie jest w stanie zapłacić nawiązki. <span class="anon-block">P. F.</span> domagał się zmiany wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.</p> <p>Od tego wyroku apelację złożył również <span class="anon-block">K. S.</span>, jednakże została ona wniesiona po terminie i z tego względu Sąd Rejonowy, zarządzeniem z dnia 23 sierpnia 2013 r., odmówił jej przyjęcia.</p> <p> <em> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</em> </p> <p>Apelacja oskarżonego <span class="anon-block">P. F.</span> zasługiwała na częściowe uwzględnienie.</p> <p>W pierwszej kolejności należy odnieść się do czynów zakwalifikowanych jako występki z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 13;art. 13 § 1)">art. 13 § 1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 288;art. 288 § 1)">art. 288 § 1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 57 a;art. 57 a § 1)">art. 57a § 1 kk</a>. Od czasu zapadnięcia zaskarżonego wyroku zmianie uległy w tym zakresie przepisy prawa materialnego. Artykuł 2 p. 7 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw zmienił art. 124 § 1 kw i nadał mu następujące brzmienie: „§ 1. Kto cudzą rzecz umyślnie niszczy, uszkadza lub czyni niezdatną do użytku, jeżeli szkoda nie przekracza 1/4 minimalnego wynagrodzenia, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.”. Przedmiotowa zmiana weszła w życie w dniu 9 listopada 2013 r.</p> <p>Zarówno w czasie orzekania jak i w chwili popełnienia zarzucanego <span class="anon-block">P. F.</span> czynu, wysokość grożącej szkody nie przekraczała wskazanego w znowelizowanym art. 124 § 1 kw, progu 1/4 minimalnego wynagrodzenia. Czyn ten należało więc zakwalifikować jako wykroczenie usiłowania zniszczenia cudzej rzeczy.</p> <p>Zgodnie z art. 11 § 2 kw odpowiedzialność za usiłowanie zachodzi, gdy ustawa tak stanowi. W wypadku omawianego wykroczenia wypadek taki ma miejsce, albowiem w art. 124 § 2 kw ustawodawca przewiduje odpowiedzialność za usiłowanie, podżeganie i pomocnictwo omawianego wykroczenia. Karę za usiłowanie popełnienia wykroczenia wymierza się w granicach, jak zagrożenia przewidzianego dla danego wykroczenia (art. 11 § 3 kw).</p> <p>Sąd, za tak zakwalifikowany czyn, wymierzył oskarżonemu <span class="anon-block">P. F.</span> karę 30 dnia aresztu, tj. karę w maksymalnym ustawowym wymiarze. Sąd, przy wymiarze kary uwzględnił jako okoliczności obciążające fakt, że do dnia 9 listopada 2013 r. przedmiotowy czyn stanowił przestępstwo, a nadto został on popełniony w warunkach opisanych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19710120114" title="Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń - Dz. U. z 1971 r. Nr 12, poz. 114 (art. 47;art. 47 § 5)">art. 47 § 5</a> kw, tj. miał charakter chuligański. Sąd Okręgowy podziela ustalenia poczynione przez sąd pierwszej instancji odnośnie popełnienia przez oskarżonego czynu polegającego na umyślnym niszczeniu mienia w miejscu publicznym, bez powodu i okazując w ten sposób lekceważenie dla podstawowych zasad porządku prawnego. Kryteria te zostały w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19710120114" title="Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń - Dz. U. z 1971 r. Nr 12, poz. 114 ()">kodeksie wykroczeń</a> uznane za jedną z okoliczności obciążających (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19710120114" title="Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń - Dz. U. z 1971 r. Nr 12, poz. 114 (art. 33;art. 33 § 4)">art. 33 § 4 p</a>. 6 kw) i bez wątpienia miały wpływ na wymiar kary. Jako kolejne okoliczności obciążające należało uwzględnić uprzednią karalność oskarżonego, w tym za czyn przeciwko mieniu (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 278;art. 278 § 1;art. 278 § 3)">art. 278 § 1 i 3 kk</a>) oraz popełnienie czynu pod wpływem alkoholu. W tym miejscu należy podkreślić to, na co zwrócił uwagę Sąd Rejonowy, kwalifikując przedmiotowy czyn jako usiłowanie. W opisanym miejscu i czasie doszło do dwukrotnego uderzenia ławką w drzwi do lokalu <span class="anon-block"> (...)</span>, w krótkim odstępie czasu, jednakże przez różne osoby i nie było możliwe ustalenie, które z uderzeń spowodowało zbicie szyby i wygięcie kraty zabezpieczającej. Tym samym fakt dopuszczenia się czynu w formie usiłowania nie miał w istocie wpływu na obniżenie wymiaru kary. Jako okoliczność łagodzącą Sąd uznał jedynie przyznanie się oskarżonego do winy i dobrowolne wyjaśnienie okoliczności sprawy organom ścigania. Tak ukształtowana kara, w ocenie Sądu jawi się jako adekwatna do stopnia zawinienia i stopnia społecznej szkodliwości czynu.</p> <p>Jednocześnie należy zwrócić uwagę na fakt, że orzekanie wobec oskarżonego kary nieizolacyjnej nie było uzasadnione. Poza okolicznościami obciążającymi powołanymi powyżej, należało pamiętać o braku źródeł utrzymania oskarżonego, który jest osobą bezrobotną oraz o fakcie wymierzenie w p. I zaskarżonego wyroku bezwzględnej kary pozbawienia wolności, co dodatkowo czyni grzywnę oraz ograniczenie wolności karami pozbawionymi możliwości efektywnego ich wykonania.</p> <p>Z uwagi na zakwalifikowanie zarzucanego oskarżonemu czynu jako wykroczenia i wymierzeniu za nie kary 30 dni aresztu, zachodziła niemożność połączenia tej kary z orzeczoną kara 1 roku pozbawienia wolności. Zarówno <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">kodeks karny</a> jak i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19710120114" title="Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń - Dz. U. z 1971 r. Nr 12, poz. 114 ()">kodeks wykroczeń</a> nie przewidują możliwości połączenia kary aresztu z karą pozbawienia wolności i kary te powinny być odrębnie wykonane. Wobec powyższego, uchyleniu podlegało orzeczenie o karze łącznej, zawarte w p. VII zaskarżonego wyroku.</p> <p>Następnie, należy odnieść się do orzeczonego w p. IX zaskarżonego wyroku, solidarnego obowiązku naprawienia szkody, nałożonego na <span class="anon-block">P. F.</span> i <span class="anon-block">K. S.</span>.</p> <p>Po pierwsze, z użytych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 46;art. 46 § 1)">art. 46 § 1 kk</a> określeń wynika, że podstawę orzeczenia obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej pokrzywdzonemu stanowi skazanie za przestępstwo popełnione nie tylko umyślnie, ale także z winy nieumyślnej, jeżeli taki typ przestępstwa jest przewidziany przez ustawę. Powyższe oznacza, że obowiązku naprawienia szkody nie można stosować w sytuacji skazania sprawcy za usiłowanie popełnienia przestępstwa. Konstrukcja usiłowania oznacza bowiem, że dokonanie nie następuje.</p> <p>W realiach sprawy nie można więc przyjąć, że szkoda powstała, a jedynie zaistniał stan zagrożenia powstaniem szkody w określonym rozmiarze. Działanie sądu pierwszej instancji jest więc w tym zakresie dalece niekonsekwentne. Skoro przyznaje on, że nie jest w stanie wykazać, które uderzenie ławką w drzwi spowodowało wybicie szyby i wygięcie kraty i w związku z tym kwalifikuje zachowania oskarżonych jako dwa odrębne czyny popełnione w formie usiłowania, to nie można jednocześnie przyjąć, że szkoda powstała i zasądzić obowiązek jej naprawienia. Brak więc było w ogóle możliwości zasądzenia stosownego obowiązku wobec oskarżonego. Co więcej, rozbicie zachowania z p. 2 aktu oskarżenia na dwa odrębne czyny, stanowiło przeszkodę do orzekania tego obowiązku solidarnie. W tym zakresie orzeczenie zawarte w p. IX należało uchylić w stosunku do oskarżonego <span class="anon-block">P. F.</span>.</p> <p>W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok należało utrzymać w mocy.</p> <p>Mając na uwadze treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 634)">art. 634 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 624;art. 624 § 1)">art. 624 § 1 kpk</a> <em> <!-- -->in fine</em> Sąd Okręgowy zwolnił oskarżonego z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. Oskarżony <span class="anon-block">P. F.</span> nie posiada źródeł utrzymania ani jakiegokolwiek majątku, nie ma nikogo na utrzymaniu, jest bezdzietnym kawalerem, tym samym nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, a nadto jego apelacja okazała się w części zasadna i spowodowała zmianę zaskarżonego wyroku na jego korzyść.</p> </div>