IV Ua 19/13

<p>Sygn. akt IV Ua 19/13</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>29 listopada 2013 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Elblągu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: <strong> <!-- -->SSO Renata Żywicka</strong> </p> <p>Sędziowie: SSO Grażyna Borzestowska</p> <p>SSO Alicja Romanowska (spr.)</p> <p>Protokolant : st. sekr. sądowy Łukasz Szramke</p> <p>po rozpoznaniu w dniu <strong> <!-- -->29 listopada 2013 r.</strong> w Elblągu</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z odwołania <strong> <!-- --> <span class="anon-block">P. C.</span> </strong> </p> <p>od decyzji <strong> <!-- -->Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">E.</span> </strong> </p> <p>z dnia<strong> <!-- --> 24 stycznia 2013r</strong>. znak:<strong> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span>S</strong> </p> <p>o zasiłek chorobowy</p> <p>na skutek apelacji wniesionej przez wnioskodawcę</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Elblągu</p> <p>z dnia<strong> <!-- --> 18 kwietnia 2013</strong> r<strong> <!-- -->.,</strong> sygn. akt <strong> <!-- -->IVU 120/13</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->zmienia zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję i przyznaje wnioskodawcy <span class="anon-block">P. C.</span> prawo do zasiłku chorobowego za okres od dnia 08 stycznia 2013r do dnia 06 lutego 2013r. </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt IV Ua 19/13</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Ubezpieczony <span class="anon-block">P. C.</span> wniósł do Sądu Rejonowego w Elblągu odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">E.</span> z dnia 24 stycznia 2013 r. znak: <span class="anon-block">(...)</span>, mocą której odmówiono mu prawa do zasiłku chorobowego za okres od dnia 8 stycznia 2013 r. do dnia 6 lutego 2013 r.</p> <p>W uzasadnieniu odwołania podał, że nie zgadza się z treścią zaskarżonej decyzji, która jest dla niego krzywdząca.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">E.</span> wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że ubezpieczony ma ustalone prawo do emerytury wojskowej, a więc na podstawie przepisu art. 13 ustawy zasiłkowej prawo do zasiłku chorobowego mu nie przysługuje.</p> <p>Sąd Rejonowy w Elblągu wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2013r w sprawie IV U 120/13 oddalił odwołanie ubezpieczonego i zasądził od ubezpieczonego na rzecz pozwanego organu rentowego kwotę 60zł tytułem zwrotu kosztów procesu.</p> <p>Rozstrzygnięcie oparto o następujące ustalenia i rozważania;</p> <p>Ubezpieczony <span class="anon-block">P. C.</span> ma ustalone prawo do emerytury z <span class="anon-block">(...)</span> na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940100036" title="Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin - Dz. U. z 1994 r. Nr 10, poz. 36 ()">ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin</a>.</p> <p>W okresie od dnia 1 listopada 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. podlegał do obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego z tytułu zatrudnienia w <span class="anon-block"> (...) Spółka z o.o.</span> w <span class="anon-block">E.</span>.</p> <p>W okresie od dnia 8 stycznia 2013 r. do dnia 6 lutego 2013 r. ubezpieczony był niezdolny do pracy.</p> <p>Sąd Rejonowy wskazał ,że stan faktyczny w niniejszej sprawie jest niesporny i wynikał z niekwestionowanych przez strony dokumentów załączonych do akt sprawy.</p> <p>Podstawą sporu jest sposób interpretacji przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990600636" title="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636 (art. 13;art. 13 ust. 1;art. 13 ust. 1 pkt. 1)">art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</a> (Dz. U. z 2005 r. Nr 31 poz. 267 z późn. zm.) - nazywanej dalej ustawą zasiłkową.</p> <p>1</p> <p>Zgodnie z tym przepisem zasiłek chorobowy z tytułu niezdolności do pracy powstałej w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego, jak i z tytułu niezdolności do pracy powstałej po ustaniu tytułu ubezpieczenia nie przysługuje za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli osoba niezdolna do pracy ma ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy.</p> <p>Sąd I instancji podzielił stanowisko organu rentowego co do sposobu interpretacji przepisu art. 13 ustawy zasiłkowej.</p> <p>Zgodnie z treścią przepisu art. 1 ust. 1 ustawy zasiłkowej świadczenia pieniężne na warunkach i w wysokości określonych ustawą przysługują osobom objętym ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa określonym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (obecnie t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74, z późn. zm.).</p> <p>Przepis ten w sposób jednoznaczny wskazuje na to, jakiego rodzaju stosunków dotyczy niniejsza ustawa oraz nabywanie praw do jakiego rodzaju świadczeń reguluje.</p> <p>Wyraźnie z tego wynika, że zakres regulacji tej ustawy ogranicza się co do zasady do ubezpieczeń społecznych określonych <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ()">ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, wśród których wyróżnia się ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe.</p> <p>W ustawie o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa brak jest definicji emerytury. Przepis art. 13 ustawy nie ogranicza jednak tego pojęcia do świadczeń z ubezpieczenia społecznego.</p> <p>Również przepis art. 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin definiuje pojęcie emerytury jako emerytury wojskowej, zaś przepis art. 11 ustawy odsyła w sprawach nieuregulowanych w ustawie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>.</p> <p>Zasiłek chorobowy przysługuje osobie, która z powodu niezdolności do pracy pozbawiona jest środków na utrzymanie. Prawo do zasiłku chorobowego wyłączone jest w przypadku gdy osoba niezdolna do pracy ma inne źródło dochodu np. emeryturę.</p> <p>W ocenie Sądu Rejonowego, wnioskodawcy nie przysługuje prawo do zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia ponieważ prawo do zasiłku chorobowego po ustaniu tytułu ubezpieczenia wynika z konieczności zapewnienia byłemu ubezpieczonemu środków utrzymania gdy z powodu choroby nie może podjąć zatrudnienia.</p> <p>Z uwagi na fakt, że ubezpieczony jest uprawniony do emerytury wojskowej prawo do zasiłku chorobowego w okresie pobierania emerytury mu nie przysługuje.</p> <p>Przeciwna konstatacja, zdaniem Sądu I instancji , prowadziłaby do dyskryminacji emerytów otrzymujących świadczenia z ubezpieczenia społecznego i niczym nieuzasadnionego faworyzowania emerytów pobierających świadczenia z <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>2</p> <p>Mając powyższe na uwadze Sąd Rejonowy orzekł jak w sentencji wyroku, działając w tym zakresie na podstawie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477^{<!-- -->14} § 1 k.p.c.</a> O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> wzw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108)">art. 108 k.p.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021631349" title="Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 (§ 11;§ 11 pkt. 2)">par. 11 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu</a>.</p> <p>Apelację od wyroku złożył ubezpieczony <span class="anon-block">P. C.</span>, który zaskarżył wyrok w całości .zarzucając mu naruszenie zasady równego traktowania i wniósł o jego zmianę i przyznanie mu prawa do zasiłku chorobowego za okres od 8 stycznia do 6 lutego 2013r. Pozwany wniósł o oddalenie apelacji.</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Sad Okręgowy zważył co następuje:</span> </p> <p>Apelacja ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie i musiała skutkować zmianą zaskarżonego wyroku</p> <p>W pierwszej kolejności wskazać należy , że sąd drugiej instancji rozpoznający sprawę na skutek apelacji nie jest związany przedstawionymi w niej zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa materialnego, wiążą go natomiast zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Pogląd ten został powszechnie przyjęty w orzecznictwie. Apelacja nie jest środkiem zaskarżenia o charakterze tak sformalizowanym jak skarga kasacyjna, a to oznacza, że zarzuty naruszenia zarówno prawa materialnego, jak i prawa procesowego nie muszą być przez stronę zgłoszone w ramach usystematyzowanych podstaw zaskarżenia i z powołaniem się na konkretny przepis prawa procesowego, czy prawa materialnego, naruszony w toku postępowania lub w związku z subsumpcją.</p> <p>Dlatego też Sąd Okręgowy uznał, mimo że apelujący wprost nie podniósł takiego zarzutu ,iż w przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy dokonał błędnej wykładni prawa materialnego tj <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990600636" title="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636 (art. 13;art. 13 ust. 1;art. 13 ust. 1 pkt. 1)">art. 13 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999r o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</a> .</p> <p>Art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa stanowi o nieprzysługiwaniu prawa do zasiłku chorobowego po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego ze względu na ustalone na rzecz osoby niezdolnej do pracy prawo do emerytury.</p> <p>Zdaniem Sądu Okręgowego, pojęcia "emerytura" ujętego w tym przepisie nie należy utożsamiać z emeryturą przysługującą na podstawie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, nazwanej "emeryturą wojskową" i</p> <p>3</p> <p>przysługującą z budżetu państwa; odpowiada ono tylko emeryturze przewidzianej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>.</p> <p>Odczytanie art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy w sposób zaprezentowany przez organ rentowy, a następnie Sąd I instancji nie da się pogodzić przede wszystkim z jego wykładnią literalną. Charakter prawa ubezpieczeń społecznych, jako zawierającego zbiór przepisów bezwzględnie obowiązujących, nakazuje nadawanie wskazanym art. 13 ust. 1 ustawy przyczynom odmowy prawa do zasiłku chorobowego bez ekwiwalentu w składce tylko takie znaczenie, jakie wypływa z jego tekstu. Określenie "emerytura", którym się posługuje, nie może być uznane za pojęcie zbiorcze, obejmujące wszystkie świadczenia przyznawane z tytułu wieku i (lub) wysługi nie tylko z ubezpieczenia emerytalnego, lecz także w postaci świadczeń zabezpieczeniowych z budżetu, jakim jest "emerytura wojskowa" i nie jest tożsame z tym pojęciem.</p> <p>Identyfikacja tych świadczeń jest wykluczona, co dostrzegł Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 stycznia 2012 r. (II UK 168/11, OSNP 2012 nr 23-24, poz. 297), wyraźnie odróżniając rentę z tytułu niezdolności do pracy przyznawanej na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ()">ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> od policyjnej renty inwalidzkiej. W orzeczeniu tym Sąd Najwyższy wskazał w szczególności na odmienne przesłanki i źródło finansowania świadczenia zaopatrzeniowego przyznawanego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 19)">art. 19</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940530214" title="Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - Dz. U. z 1994 r. Nr 53, poz. 214 (art. 20)">art. 20 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin</a> (tekst jedn.: Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 z późn. zm.). Te same argumenty można przytoczyć dla odróżnienia emerytury z funduszu emerytalnego i świadczeń z ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych.</p> <p>Podobnie w wyroku z dnia 18.02.2013r w sprawie IIUK 196/12 Sąd Najwyższy przyjął ,że prawo do zasiłku chorobowego po ustaniu tytułu ubezpieczenia wyłączone jest tylko w tych okolicznościach, które wyczerpująco i wyraźnie określone zostały w art. 13 ust. 1 ustawy z 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Nie została w nim wymieniona emerytura wojskowa, więc pobieranie tego świadczenia nie uzasadnia zastosowania art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego.</p> <p>Rezultat wykładni językowej potwierdza wykładnia systemowa, uwzględniająca brak jakiegokolwiek związku normatywnego między wskazanymi systemami, a także zasady techniki prawodawczej, wskazujące, że w ustawie nie zamieszcza się przepisów, które regulowałyby sprawy wykraczające poza wyznaczony przez nią zakres podmiotowy, czyli regulowane w niej stosunki oraz krąg podmiotów, do których się odnosi (por. § 3 ust. 2</p> <p>4</p> <p>załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", Dz. U. Nr 100, poz. 908). Wykluczone jest więc, by ustawodawca w ustawie regulującej stosunki ubezpieczenia chorobowego, odwołując się do pojęcia "osoby mającej ustalone prawo do emerytury", sięgał do jakiejkolwiek innej definicji świadczenia przysługującego na podstawie innych przepisów, niż określenie emeryta w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 4;art. 4 pkt. 1)">art. 4 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, jako osoby mającej ustalone prawo do emerytury, w tym do emerytury częściowej.</p> <p>Jeżeli ustawodawca odwołuje się w art. 13 ust. 1 ustawy zasiłkowej do świadczeń z ogólnie pojętego zabezpieczenia społecznego lub budżetu, to wyraźnie o nich stanowi, jak w art. 13 ust. 1 pkt 4 ustawy. Z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 95;art. 95 ust. 1)">art. 95 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> wynika - jako zasada prawa ubezpieczeniowego regulująca zbieg prawa do świadczeń - prawo do pobierania jednego świadczenia (wyższego lub wybranego przez uprawnionego). Zasada ta dotyczy zbiegu prawa do emerytury lub renty określonych w ustawie z prawem do świadczeń przewidzianych w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych (por. art. 95 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach oraz art. 7 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych), nie ma jednak zastosowania do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego, których w systemie zabezpieczenia emerytalnego wojskowych nie przewidziano.</p> <p>W konsekwencji prawo do zasiłku chorobowego po ustaniu tytułu ubezpieczenia wyłączone jest tylko w tych okolicznościach, które wyczerpująco i wyraźnie określone zostały w art. 13 ust. 1 ustawy zasiłkowej. Nie została w nim wymieniona emerytura wojskowa, więc pobieranie tego świadczenia nie uzasadnia zastosowania art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego.</p> <p>Mając to na względzie, Sąd Okręgowy na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 par 1 k.p.c</a> zmienił zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję i przyznał ubezpieczonemu <span class="anon-block">P. C.</span> prawo do zasiłku chorobowego za sporny okres tj.od 8 stycznia do 6 lutego 2013r.</p> </div>